Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Сүм хөх бүрдийн нуурыг сэргээлээ

Сүм хөх бүрдийн нуурыг сэргээлээГовийн ганц бүрд гэгдэх байгалийн үзэсгэлэнт газар бол тус аймгийн Адаацаг сумын нутагт орших "Сүм хөх бүрд” билээ. 1990-ээд онд Сүмийн нуурын зэгсэнд орсон бод мал үзэгддэггүй тийм өндөр ургадаг, нууранд  хун, галуу, ангир ирдэг байжээ.
 
Нутгийн хөгшид хөлгүй нуур ч гэж ярьдаг байж. Харин байгаль цаг уурын өөрчлөлт, хүний буруутай үйлдлээс үүдэн жилээс жилд нуурын ус багасч, зэгсний ургалт муудаж, экологийн тэнцвэрт байдал алдагджээ. Сүм хөх бүрдийн нуурыг сэргээх ажлыг өнгөрсөн 5-6 жил ярьсан хэдий ч хараахан үр дүнд хүрсэнгүй.  Харин 2015 онд "Сүм хөх бүрд”-ийн эртний түүх дурсгалт газрын экологийг сэргээж, аялал жуулчлалын бүс болгох төсөл хэрэгжүүлэхээр зураг төсвийг нь хийж орон нутгийн хөгжлийн сангаас хөрөнгө гарган өнгөрсөн 2015 оны 11 сард ажлаа эхэлсэн бөгөөд уг ажлын гүйцэтгэгчээр  З.Нацагдорж захиралтай "Санжат” компани ажиллаж байна.
 
Төслийн үр дүнд Сүм хөх бүрдийн нуур бүрэн сэргэж, гадна талаар нь хашаагаар хамгаалж, цэвэр бохир усны хоолой, гүний худгууд, хиймэл нуур, түүхийн музей, задгай шилэн тайз, 80 авто машины зогсоол, дөрвөн метр хүрхрээ, волейбол, сагсан бөмбөгийн талбай, амралтын гэр, явган хүний зам зэрэг олон бүтээн байгуулалтыг үе шаттай хийлээ.  Уг бүтээн байгуулалт тохижилтод зориулан 25 га газар эзэмшүүлэх шийдвэрийг Адаацаг сумын Засаг даргын захирамжаар гаргажээ.
 

 
Хуучин нуурыг сэргээх, худаг гаргах нуурыг тэжээх шугам хоолой хийх ажлыг зуны цагт, шавар намаг нь дийлдэхгүй тул өвлийн цагт  буюу өнгөрөгч оны арваннэгдүгээр сарын сүүлчээс эхэлжээ. Өнгөрсөн өвөл жинхэнэ өвөл шиг өвөл байсныг ч хэлэх үү.  Нуурын дотор усан завины суваг хийх бөгөөд түүнийг байгалийн чулуугаар доторложээ. Мөн явган хүний замыг ч байгалийн чулуугаар хийв.
 
 
Сүмийн чулуун туурины дэргэд Музейн барилга, нуурын эрэгт Сүмэн орой бүхий  ресторан, үйлчилгээний барилга барьж хажууд нь жуулчдад зориулан долоон бурхан одны байршлаар долоон гэрийн шал цутгасан байна. Үйлчилгээний барилгаас цааш усан завины  эхний зогсоол хийсэн бөгөөд   чулуун хашлага бүхий нэг км шахам усан замын эцэс дэх сүмийн дэргэд хоёр дахь зогсоол барьжээ.  Амралтын талбай, нуурын эргээр тойрох явган хүний замыг мөн байгалийн чулуугаар хийж бүх даланг эко хавтангаар  бүрсэн байна.
 
СҮМ ХӨХ БҮРДИЙН НУУРЫГ СЭРГЭЭЖ, ЭРГЭН ТОЙРНЫ 25 ГА ГАЗАРТ ТОХИЖИЛТ ХИЙВ
 
Санжат  компанийн захирал З.Нацагдорж:
 
 
-Энэ бол орон нутгийн хөгжлийн сангийн 2,1 тэрбум төгрөгөөр хийж буй бүтээн байгуулалт. Нуурыг тэжээх зориулалтаар гүний хоёр худаг  гаргасан. Энэ төслийг хийсэн Техникийн ухааны доктор, Монгол улсын зөвлөх инженер Ц.Батдорж нуурыг сэргээснээр олон арван жилийн турш  гүний усны түвшин доошлохгүйг  нотолж байгаа. Тэрээр газрын дорхи болон гадаргуугийн усыг эдийн засаг, байгаль экологид үр ашигтай ашиглах олон төсөл дээр ажилласан хүн. Бид ирэх тавдугаар сард гүний усыг худгаас нуур луу тавьсан. 24 цагт хоёр сая тонн ус шахахад 2.5 сая төгрөгийн цахилгааны зардал гарч байна лээ. 
 
 
 Үндсэндээ энд  530 метр цэвэр усны, ариутгах татуургын 240 метр шугам хоолой тавьсан. 1900 метр хамгаалалтын хашаа барьсан. Гүехэн болон гүн хоёр усан бассейнтай бөгөөд түүнийгээ томчууд, хүүхэд гээд хоёр өөр ангилсан.  Дөрвөн метр шатлан буух усан хүрхрээ бэлэн боллоо. Нуурын гүн ердийн газраа 1,2 метр байгаа. 300 хүний суудалтай, шилэн тайз бүхий задгай театрт  урлагийн тоглолт хийх зориулалттай. Сүмийн орчинд аялагчид хөрсөн дээгүүр биш зассан байгалийн чулуун талбайгаар явна. Одоо өдөртөө 300-400 хүн ирж сонирхож байгаа. Есдүгээр сарын дундуур ашиглалтад өгчихөөр  аялал жуулчлалын нэг том төв болох төлөв байна гэлээ.
 
Энэ жил энд зэгсэн шагшуурга урьд урьдаас өтгөн ургаж усны шувуудын төрөл зүйл ч олширч унаган төрхөө гайхуулсан баян бүрд болоод байна.
 
Хамгийн гол нь энэ цогцолборыг ашиглалтад өгсний дараа эзэмшил, ашиглалтыг хамгийн зөв хувилбараар шийдэх  шаардлага орон нутгийн удирдлагын өмнө тулгарч байна.
 
С.Пүрэвсүрэн
Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин
Сүм хөх бүрдийн нуурыг сэргээлээ
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Өчигдөр, 17:26
ИРЭХ САРЫН 15-ААС ТҮҮХИЙ НҮҮРСИЙГ ХОРИГЛОНО

  Засгийн газрын тогтоолоор нийслэлийн төвийн зургаан дүүрэгт түүхий ...

Өчигдөр, 16:00
БНХАУ-ААС МАНАЙ УЛСАД МАЗААЛАЙГ ХАМГААЛАХАД ЗОРИУЛЖ 660,143 ЮАНИЙН ӨРТӨГ БҮХИЙ ТОНОГ ТӨХӨӨРӨМЖ ӨГЛӨӨ

Монгол Улс болон Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын Засгийн газар хоорондын ...

Өчигдөр, 14:31
ТУРЖ ЭЦСЭН ЦАГААН БААВГАЙ НУТГААСАА 700 КМ-ИЙН АЛСАД ИРЖЭЭ

Оросын алс дорнодын Камчаткын хойгийн иргэд анх удаа умард туйлын цагаан ...

Өчигдөр, 14:23
Таван тоннын даацтай гүүрээр 40 тоннын автомашинууд сүлжилдэж байна

  Увс /МОНЦАМЭ/. Улаангом сумын 1 дүгээр баг буюу ...

Өчигдөр, 12:27
Шатахуун түгээх станцуудын үйл ажиллагааг зогсоолоо

Прокурорын байгууллагаас 2019 онд дэвшүүлсэн “Хүрээлэн байгаа орчны ...

Өчигдөр, 10:46
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

  БАРУУН АЙМГУУДЫН НУТГААР: Үүлшинэ. Хур тунадас орохгүй. Салхи ...

Өчигдөр, 09:23
Нүүрс тээвэрлэлттэй холбоотой асуудлыг шийдвэрлэх хугацаатай албан даалгавар гаргав

  Засгийн газрын ээлжит хуралдаан 2019 оны 4 дүгээр сарын 17-ны өдөр ...

2019 оны 04 сарын 17, 17 цаг 47 минут
Цус ойртолтоос аврах төмөр зам

  Монголын төр байгалийн баялгаа тэр дундаа нүүрсээ хэрхэн зарах ...

2019 оны 04 сарын 17, 16 цаг 58 минут
Шинжээчид: Эдийн засагт гарах эерэг хийгээд сөрөг нөлөөллүүд

Өнгөрсөн жил чамлахааргүй өсөлттэй байсан Монголын эдийн засгийн нөхцөл ...

2019 оны 04 сарын 17, 15 цаг 57 минут
Сингапурын эцэг Ли Куан Югийн хүчирхэг эшлэлүүд

Сингапурын эцэг гэгддэг Ли Куан Ю нь 1959-1990 оны хооронд тус ...

2019 оны 04 сарын 17, 15 цаг 04 минут
Уул уурхайгаас болж эвдэрсэн газруудыг дахин тоолно

  Завханд нийт таван сумын нутагт 20.2 га газар, уул уурхайн ...

2019 оны 04 сарын 17, 13 цаг 04 минут
АНУ-д газрын тосны экспортын хэмжээ хоёр дахин нэмэгджээ

  АНУ өнгөрсөн онд газрын тосны экспортын хэмжээгээ хоёр дахин ...

2019 оны 04 сарын 17, 12 цаг 17 минут
ТЭЭВРИЙН ХЭРЭГСЛЭЭС ҮҮДЭЛТЭЙ ГАЛ ТҮЙМРИЙН АЮУЛААС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЬЕ

  Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар хуурайшилт ихэсч, гал түймэр гарах ...

2019 оны 04 сарын 17, 11 цаг 24 минут
Шинэ экскаватор амжилттай угсарсан ажилтнуудыг урамшууллаа

  “Эрдэнэт” үйлдвэрийн уурхайчид Монголд анх удаа ЭКГ-12К ...

2019 оны 04 сарын 17, 10 цаг 54 минут
Үхрээ хогоор хооллодог Монголын эмгэнэл

Өдөржин хог эргүүлдсэн үхрийнхээ сүүг ууж, махыг нь идсээр байна Үхэр ...

2019 оны 04 сарын 17, 10 цаг 37 минут
2019 оны 04 сарын 17, 10 цаг 02 минут
Японд зэсийн баяжмал гаргаж, БНСУ-ын компани Монголын жоншийг сонирхож байна

  Монголын эдийн засгийн зүтгүүр хүч болсон зарим металлын  ...

2019 оны 04 сарын 17, 09 цаг 27 минут
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

  БАРУУН АЙМГУУДЫН НУТГААР: Солигдмол үүлтэй. Хур тунадас ...

2019 оны 04 сарын 17, 09 цаг 23 минут
Сангийн сайд асан Б.Болорыг “Монголын зэс корпорац”-тай холбоотой хэрэгт яллагдагчаар татжээ

Худалдаа хөгжлийн банкны ТУЗ-ийн дарга Д.Эрдэнэбилэг, гүйцэтгэх захирал ...

2019 оны 04 сарын 16, 17 цаг 43 минут
УУЛ УУРХАЙГААС БОЛЖ ЭВДЭРСЭН ГАЗРУУДЫГ ДАХИН ТООЛНО

  Завханд нийт таван сумын нутагт 20.2 га газар, уул уурхайн ашиглалт ...

2019 оны 04 сарын 16, 17 цаг 42 минут
"Ройтерс": Австралид тавьсан хориг Монголд сайнаар нөлөөлж эхэллээ

  БНХАУ-ын эрх баригчид энэ оны эхээр Далиан ...

2019 оны 04 сарын 16, 16 цаг 17 минут
Шинжээчид: Эдийн засагт гарах эерэг хийгээд сөрөг нөлөөллүүд

Өнгөрсөн жил чамлахааргүй өсөлттэй байсан Монголын эдийн засгийн нөхцөл ...

2019 оны 04 сарын 16, 15 цаг 48 минут
Коксжих нүүрсний зах зээлийн сэргэлт үргэлжилнэ

Тонн нүүрсээ 70 бус 90 ам.доллараар борлуулах боломж ЭТТ-д байна Монгол ...

2019 оны 04 сарын 16, 15 цаг 39 минут
Нотр-Дамын сүмийг сэргээн босгоход 10 гаруй жилийн хугацаа шаардлагатай

Парисын Эх дагинын сүмийг сэргээн босгоход 10-12 жилийн хугацаа ...

2019 оны 04 сарын 16, 11 цаг 51 минут
ГУРВАН АЙМАГТ ОЙ ХЭЭРИЙН ТҮЙМЭР АССАН БАЙНА

  Хуурайшилт ихтэй байгаа энэ өдрүүдэд ой хээрийн түймэр гарах эрсдэл ...

2019 оны 04 сарын 16, 11 цаг 33 минут
Монголд ѳѳрийгѳѳ “ОД” гэж боддог тэнэгүүд олширчээ

Бие тоох бол өвчин …Монголд ѳѳрийгѳѳ “ОД” гэж боддог ...

2019 оны 04 сарын 16, 11 цаг 01 минут
Лицензээ төрдөө буцаасан улсуудад юу тохиолдож байв?

 Популизм+үнийн өсөлт=? Төрд лицензүүдийг буцаан авах талаарх яриа ...

2019 оны 04 сарын 16, 08 цаг 50 минут
Коксжих нүүрсний зах зээлийн сэргэлт үргэлжилнэ

 Монгол Улс 2019 онд түүхэндээ анх удаа 42 сая тонн нүүрс экспортолж, ...

2019 оны 04 сарын 16, 08 цаг 43 минут
"Rio Tinto" зэсийн "Resolution Copper" төсөлд нэмэлт 302 сая ам.долларын хөрөнгө оруулна

 "Rio Tinto” групп АНУ-ын Аризона муж дахь "Resolution Copper” төсөлд ...

2019 оны 04 сарын 16, 08 цаг 17 минут
Туйлын туяа нарнаас ирэх соронзон шуурганаас дэлхийг хамгаалдаг

  Хойд мөсөн туйлтай ойр оршдог Швед, Норвеги улсуудын хойд хэсгээр ...

2019 оны 04 сарын 15, 17 цаг 28 минут
Багануурын лицензийг хууль зөрчиж олгосон гол буруутан Лу.Болд уснаас хуурай үлдэх үү?

“Алтайн гянт” компани төрийн өмчит "Багануур" компанийн ...

2019 оны 04 сарын 15, 16 цаг 22 минут
Дараах гурван гишүүнээр "туг тахиж", ЖДҮ-ийн хэргийг хаахаар болжээ

Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх сангаас гурван хувийн хүүтэй зээл авч, ...

2019 оны 04 сарын 15, 13 цаг 46 минут
ХЯТАДЫН МӨНГӨ ХҮЧТЭЙ Ч, ИРГЭДИЙН НУТГАА ГЭСЭН СЭТГЭЛ, ТЭМЦЭЛ ИЛҮҮ ХҮЧТЭЙ ШҮҮ, ДАРГА НАР АА!!!!

Хэнтий аймгийн Газрын харилцаа барилга хот байгуулалтын газрын дарга ...

2019 оны 04 сарын 15, 12 цаг 33 минут
ГҮНИЙ УСАА БАГА АШИГЛАЖ, ГАДАРГЫН УСАА ИХ ХЭРЭГЛЭЖ СУРЪЯ

  Ус байгалийн стратегийн үнэт баялаг гэж усны салбарынхан үздэг. ...

2019 оны 04 сарын 15, 11 цаг 31 минут
Нүхэн жорлон хөрсний бохирдлын гол шалтгаан хэвээр байна

Нийслэлийн хөрсний бохирдолын гол шалтгаан нүхэн жорлон хэвээр байна. ...

2019 оны 04 сарын 15, 11 цаг 28 минут
Tөмөр замд илгээх 1,800 цэргийн амь насанд Батлан хамгаалах яам баталгаа өгч чадах уу?

Барина, бүтээнэ хэмээн олон жил хэлэлцэн, их хэмжээний хөрөнгө завшсан ...

2019 оны 04 сарын 15, 11 цаг 01 минут
В.Путины эзэнт гүрэн жүдогийн мэх хэрэглээд байна уу?

“Тime“ сэтгүүлд орчин үеийн Орос орныг  бараг бүх тивийн ...

2019 оны 04 сарын 15, 10 цаг 05 минут
Дубайн гэрээний эргэн тойронд

  Үндэсний өдөр тутмын сонинууд 2015 оны тавдугаар сарын 20-ны ...

2019 оны 04 сарын 15, 09 цаг 54 минут
БУСДЫН ХАЙХРАМЖГҮЙ БАЙДЛААС БОЛЖ ХЭЧНЭЭН АЙЛ ЭД ХӨРӨНГӨӨРӨӨ СҮЙДЭХ ЁСТОЙ ВЭ

  Энэ жил ихэнх нутгаар цас багатай, хаврын хуурайшилт ихтэй үед ой ...

2019 оны 04 сарын 15, 09 цаг 42 минут
Владимир Путины хөрөнгө орлогын мэдүүлэг ил болжээ

ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путины хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг Кремлийн ...

2019 оны 04 сарын 13, 15 цаг 34 минут
Могойн голын нүүрсний экспорт түр зогслоо

      "Могойн гол” ХК  нүүрсний уурхайн үйл ...

2019 оны 04 сарын 13, 14 цаг 55 минут
Ажлын хэсгийн “ажиллаагүй” дүгнэлт

Оюутолгойн ордыг ашиглах хөрөнгө оруулалтын гэрээний хэрэгжилтийг шалгаж, ...

2019 оны 04 сарын 12, 17 цаг 23 минут
Үндэсний аудитын газар “Оюутолгой”-н гэрээг дангаараа шалгаж чадахгүй

 ОУ-ЫН МЭРГЭЖЛИЙН БАЙГУУЛЛАГЫГ ХӨЛСЛӨХӨД $1 САЯ ШААРДЛАГАТАЙ ...

2019 оны 04 сарын 12, 16 цаг 39 минут
Хавх аян үр дүнтэй болжээ

  Завхан/МОНЦАМЭ/. Завхан аймгийн хэмжээнд Ан агнуурын ...

2019 оны 04 сарын 12, 16 цаг 00 минут
Оросын транзит тээвэрт олгосон давуу эрх дотоодын компаниудад цохилт болж байна

Монголын нутгаар дамжуулан Хятад руу чиглэсэн Оросын төмөр замын транзит ...

2019 оны 04 сарын 12, 14 цаг 29 минут
Оросын транзит тээвэрт олгосон давуу эрх дотоодын компаниудад цохилт болж байна

  Монголын нутгаар дамжуулан Хятад руу чиглэсэн Оросын төмөр замын ...

2019 оны 04 сарын 12, 13 цаг 04 минут
ШИНЭ ЗАМ 7 ДУГААР САРД АШИГЛАЛТАД ОРНО

Өмнөговь аймагт өнгөрсөн 2018 онд автозам, дугуйн зам, гэрэлтүүлэг, байшин ...

2019 оны 04 сарын 12, 11 цаг 56 минут
Зайсангийн амыг тусгай хамгаалалтаас гаргах нь Богд уулыг залгих санаархлын эхлэл үү

  Баячуудын замбараагүй төлөвлөлт бүхий хотхон болчихоод байгаа ...

2019 оны 04 сарын 12, 10 цаг 59 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани