Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Хөөт-Бичигтийн төмөр зам цагаан зээрийг аврах уу, мөхөөх үү

 

Хөөт-Бичигтийн төмөр зам цагаан зээрийг аврах уу, мөхөөх үү

 

Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Д.Ганбат саяхан болсон яамны шуурхай хуралдааны үеэр Хөөт-Бичигтийн төмөр зам, Улаанбаатар-Дарханы автозамын бүтээн байгуулалтыг эхний ээлжинд яаралтай эхлүүлэх үүрэг өгчээ. Үүнээс Хөөт-Бичигтийн төмөр замын бүтээн байгуулалт Монгол орныхоо байгаль, зэрлэг амьтны төлөө гэсэн сэтгэлтэй хүн бүрийн анхаарлын төвд байна. Учир нь, энэ төмөр зам баригдсанаар нүүдлийн тууртан амьтад, ялангуяа цагаан зээрийн нүүдлийг таслах бодит аюул байгааг мэргэжлийн хүмүүс сэтгэл зовнин хэлж байгаа юм.      

 

1955 онд Улаанбаатар Замын-Үүдийн төмөр замыг тавьснаар Ази-Европыг холбосон хамгийн дөт замтай болсон ч олон зууны турш тааваараа бэлчиж байсан цагаан зээрийн сүргийг баруун, зүүн хэсэгт хуваасан гашуун түүх бий. Эрдэмтдийн судалгаагаар нутгийн баруун хэсэгт үлдсэн цагаан зээрийн сүрэг үрэгдсээр одоо бараг байхгүйтэй адил болжээ.

 

Хэдийгээр түүх ийм баримт өгүүлж байгаа ч нутгийн зүүн хэсэгт үлдсэн зээрийн үндсэн сүргийг аврах боломж байгаа юм. Тодорхой хэлбэл, нүүдлийн тууртан амьтдад зориулсан гарц байгуулах стандартыг Монгол Улс төв Азийн орнуудаас анх удаа гурван жилийн өмнө баталсан юм. Стандарттай болсноор дэлхийд ховор хулан, хар сүүлт, цагаан зээр, монгол бөхөн зэрэг амьтдын нүүдэлд авто болон төмөр зам саад учруулахгүй байх боломж бүрдсэн билээ. Харамсалтай нь, энэ стандартыг одоо эхлэх Хөөт-Бичигтийн төмөр замд хэрэгжүүлэх эсэх нь бүрхэг байна.

 

Уг нь Монголд үйл ажиллагаа явуулдаг байгаль хамгаалах байгууллагууд хамтарч зэрлэг амьтны нүүдэл, шилжилт хөдөлгөөнийг тасалдуулахгүй, амьдрах орчныг алдагдуулахгүй байх чиглэлээр зөвлөмж боловсруулан холбогдох байгууллагад 2016 оны сүүлчээр хүргүүлсэн юм билээ. Энэ зөвлөмжийг Монголын мундаг биологчид, эрдэмтэд хамтарч гаргасан бөгөөд Хөөт-Бичигтийн төмөр зам барих төслийнхөн  уриалгахан хүлээн авч техник эдийн засгийн үндэслэл хийх Хятадын төмөр замын зураг төслийн гуравдугаар товчоонд шилжүүлэн өгнө гэдгээ албан ёсоор илэрхийлжээ. Эрдэмтдийн ярьснаар  зөвлөмжийг бодит судалгаанд үндэслэж гаргасан бөгөөд ойлгомжтойгоор тайлбарласан байна. Үүнд, нэгдүгээрт, Хөөт-Бичигтийн чиглэлийн төмөр замыг хамгаалалтын торгүй барихыг санал болгосон нь учир шалтгаантай.    

 

Одоо ашиглагдаж байгаа Улаанбаатар-Замын Үүдийн төмөр замыг галт тэрэгний хөдөлгөөний ослоос урьдчилан сэргийлэх зорилгоор хоёр талаар нь өргөст тор босгосон ажээ. Өргөст тор нь зэрлэг амьтдын шилжилт хөдөлгөөнийг хязгаарладаг төдийгүй үхэл хорогдолд нөлөөлдөг маш том хүчин зүйл болох нь судалгааны дүнд батлагдсан юм байна. Тухайлбал, 2016 оны эхний хоёр сард их хэмжээний цас орсны улмаас зүүн аймгуудаас цагаан зээр баруун тийш нүүдэллэн төмөр замын торонд тулж улмаар 5000 гаруй зээр торонд өлгөгдөж үхсэнийг судалгаагаар тогтоосон бөгөөд сэг зэмийг олон машинд ачиж газарт булжээ. Энэ бол наад захын жишээ.

Хамгийн гол нь төмөр зам барихдаа "Тал хээр, говь цөлийн бүсийн авто болон төмөр зам дагуу зэрлэг амьтдад зориулсан гарц байгуулах”  улсын стандартыг хэрэгжүүлэхийг санал болгосныг Байгаль орчин, аялал жуулчлал, Зам тээвэр, хөгжлийн яамны удирдлага хүлээн авч энэ ажлыг үр дүнд хүргэх Ажлын хэсэг байгуулжээ. Эхэндээ идэвхтэй байсан ч сүүлдээ  Ажлын хэсэг бараг хуралдахаа больсон байна. Төмөр зам барих ажил эхлэх гээд байдаг, гэтэл стандартыг хэрэгжүүлэх эсэх нь одоо ч тодорхойгүй байна. Албаны эх сурвалжийн  мэдээлснээр Хөөт-Бичигтийн төмөр замын техник, эдийн засгийн үндэслэлийг Хятадын төмөр замын зураг төслийн гуравдугаар товчоо хийж дуусаад манайд хүлээлгээд өгчихсөн аж. Шинэ төмөр замыг өргөст торгүйгээр барих болсон тухай албан бус мэдээ л сонсогдож байгаа бөгөөд энэ талаар тодорхой тайлбар хийх албан тушаалтан алга. Бүгд таг чиг. Аливаа зүйл хаалттай байх тусмаа хардлага төрүүлдэг. Мэдээж хятадууд техник, эдийн засгийн үндэслэлийг гоомой хийхгүй нь тодорхой. Сүүлийн жилүүдэд Хятад Улс ногоон хөгжилд ихээхэн анхаарал хандуулах болж төрийн бодлогоо үүнд чиглүүлээд байгаа билээ. Хятадууд бүтээн байгуулалт хийх үндэслэл, шаардлагыг тухайн улсын стандарт, хууль журманд нийцүүлэн хийдэг нь тэдний төрийн бодлогын салшгүй нэг хэсэг бөгөөд улсын нэр хүндтэй холбоотой байдаг учир тун няхуур ханддаг.

 

Энэ төмөр замыг ямар санхүүжилтээр барих нь тодорхойгүй байгаа. Буцалтгүй тусламж өгөхгүй нь тодорхой тул  ямар ч төрлийн сонголт байсан Монгол Улс ирээдүйд зээлээр төлж таарна. Тэгэхээр хамгийн түрүүнд зардал хэмнэх гэж оролдох нь тодорхой. Эмзэглэх зүйл биш, энэ бол байх  л асуудал. Харин хэмнэлт нэрээр нүүдлийн тууртан амьтдад зориулсан гарц барих зардлыг уян хатан тооцолгүйгээр хасвал хойшид харамсаад баршгүй ноцтой асуудал үүсэхийг шийдвэр гаргагчид анхааралдаа авах хэрэгтэй байна. Яагаад гэвэл, төр засгийн шийдвэрүүдийн дийлэнхи нь олны сэтгэлд нийцдэггүй нь тухайн ажлын мөн чанарыг сайн ойлгоогүй түшээдээс болдог билээ. Чухамдаа ийм учраас л гарцны асуудлыг шийдвэр гаргагчид анхааралдаа авах нь чухал гээд байгаа юм. Судлаачид, мэргэжилтнүүд ямар төрлийн гарц байх, хаана барих боломжтойг тодорхойлоод  өгнө. Гэтэл энэ талаар ямар ч ойлголтгүй хэдэн түшмэд хэт үнэтэй байна гээд  байх ёстой  чухал гарц барих зардлыг хасчихвал яах вэ. Сайн ойлголцож, шийдвэр гаргагч том дарга нарт "үүрэг, сануулга” өгөхгүй  бол ийм үйл явдал гарцаагүй тохионо.

 

"Хөөт-Бичигт”-ийн төмөр замыг барих ажилд заавал анхаарч үзэх бас нэг онцлог байгаа. Энэ бол монголчууд өөрсдөө "дураараа дургиад” барьчих төмөр зам биш. Монгол Улс, ОХУ, БНХАУ-ын төрийн тэргүүн нарын тохиролцсон гурван улсын хооронд эдийн засгийн коридор байгуулах ажлын нэг хэсэг юм. Энэ ажлын хүрээнд төмөр замын таван төслийг Монголд хэрэгжүүлнэ. Алдах эрхгүй төсөл гэхэд болно. Хэрвээ эдгээр төмөр замыг барихдаа тууртнуудын нүүдлийн замыг хааж, үүнээс  болж олон мянган амьтан амьдрах орчингүй хаягдвал олон улсын байгаль хамгаалах байгууллагуудын хүчтэй шүүмжлэлд өртөж эдийн засгийн коридор байгуулах том төслийн нэр хүндийг монголчууд сэвтүүлэх аюултай. Манай төрийн тэргүүний нүүр улайна, улсын нэр хүндэд ч  муугаар тусна. Тиймээс энэ асуудлыг Зам тээврийн хөгжлийн сайд Д.Ганбат, Байгаль орчин, аялал жуулчлалын сайд Д.Оюунхорол нар эрх, үүргийнхээ дагуу анхааралдаа авч ажилламаар байна. Монгол орон олон зууны турш зэрлэг амьтан, ургамлын өлгий нутаг байж хүн ард нь байгальтайгаа шүтэлцэн амьдарсаар ирсэн түүхтэй. Энэ агуу филиософийн үнэ цэнийг алдагдуулахгүй байлгах нь монголчууд бидний үүрэг. Хөөт-Бичигтийн төмөр замыг нүүдлийн тууртан амьтдад ээлтэйгээр барьж чадвал нэг талаар улсын нэр хүндэд тустай, нөгөө талаар дараа, дараагийн төмөр замын ажилд зөв жишиг болох ач холбогдолтой билээ.          



Б.ЭНХМАРТ /ҮНДЭСНИЙ ШУУДАН/



Хөөт-Бичигтийн төмөр зам цагаан зээрийг аврах уу, мөхөөх үү
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Асад: Газрын тос дээрэмдэж байгаа нь АНУ-ын түрэмгий бодлогын жишээ

 АНУ тэргүүтэй олон улсын эвсэл иргэний дайны хөлд нэрвэгдсэн Сирид ...

Өнөөдөр, 19:23
АМНАТ-ийн талцлаас өдөрт гурван сая доллар алдаж байна

 АМНАТ-ийн нэмэлт төлбөрийг тухайн ашигт малтмалын дэлхийн зах зээл ...

Өнөөдөр, 18:16
Урсдаг шатаар уруудаж буй Венесуэль

Байгалийн асар их баялагтай хэрнээ түүнийгээ зарцуулах менежментийг буруу ...

Өнөөдөр, 15:49
Нүүрс тээврийн нүсэр ажил дунд гээгдсэн жолоочийн үнэлэмж сайжирч байна

 Улаанбаатараас 900 гаруй километрийн цаана түймрийн утаа шиг тортог ...

Өнөөдөр, 13:12
Үлэг гүрвэлийн шинэ төрөл зүйлийн үлдэгдэл олджээ

 Тайландын Маха Саракхам их сургуулийн палеонтологичид одоогийн ...

Өнөөдөр, 13:09
Бүх мөс нь хайлвал, манай дэлхийд юу болох вэ?

 Хэрвээ хүн төрөлхтөн ашигт малтмалын түлш шатааж, агаар мандалд ...

Өчигдөр, 15:35
Өчигдөр, 13:39
Хүйтний эрч чангарч байгаатай холбоотой шахмал түлшээр зөв галлахыг онцгойлон анхааруулж байна

Нийслэлийн Онцгой байдлын газрын Гамшгаас урьдчилан сэргийлэх хэлтсийн ...

Өчигдөр, 13:38
Ж.Эрдэнэбатыг Тост, Тосон бумбын нуруунд лиценз олгосон хэргийг шалгаж байна

 МУ-ын Ерөнхий сайд асан Ж.Эрдэнэбатыг АТГ-аас албан тушаалаа ашиглан ...

Өчигдөр, 13:32
Өчигдөр, 12:31
Ядуурлын эдийн засгийн бодит жишээ нь бид юм

Өнөө жилийн Нобелийн эдийн засгийн салбарын шагналыг Америкийн М.Крайнер, ...

Өчигдөр, 11:06
Хасан Рухани: Нефтийн том ордыг нээлээ

 ТЕХРАН. /Reuters/. Ираны нефтийн нөөцийг 30 орчим хувиар ...

Өчигдөр, 10:50
Чойбалсангийн цахилгаан станцын хүчин чадлыг өргөтгөх ажил эхэллээ

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Дорнод аймагт ажиллах үеэрээ ...

2019 оны 11 сарын 09, 12 цаг 24 минут
“Хар” Отгоогийн оффшор дансны хэрэг хар тамхины наймаа руу хөтлөх вий

 Эрдэнэт үйлдвэрээс оффшор дахь данснууд руу 2009-2017 онд хийгдсэн ...

2019 оны 11 сарын 08, 13 цаг 22 минут
Далд уурхайн санхүүжилт яаж ч өссөн Дубайн хэлцэл бидний дууг хорино

 Өнгөрсөн арваад жилд улс төр, эдийн засаг, нийгмийн хүрээнд хамгийн ...

2019 оны 11 сарын 08, 13 цаг 08 минут
АМНАТ-ыг хэн устгав буюу цэцийн даргын сүүлчийн шийдвэр

 Бид ҮХЦ-ийн дарга Д.Одбаярын өгзөг базсан асуудлыг сошиалд ...

2019 оны 11 сарын 08, 13 цаг 06 минут
Танхимын сайд нар зөрчилдөж эхлэв

 Цэцээс Ашигт малтмалын тухай хуулийн зарим заалтыг хүчингүй болгосон ...

2019 оны 11 сарын 08, 12 цаг 40 минут
Финландын эрэгт олон мянган “мөсөн өндөг” бий болжээ

Финландын эрэгт олон мянган “мөсөн өндөг” үүссэн нь цаг уурын ...

2019 оны 11 сарын 08, 11 цаг 26 минут
Ерөнхий сайд “Петро Чайна Дачин Тамсаг”-ийн үйл ажиллагаатай танилцав

Дорнод аймагт томилолтоор ажиллаж байгаа Монгол Улсын Ерөнхий сайд ...

2019 оны 11 сарын 08, 10 цаг 37 минут
“Оюу Толгой”-н гүний уурхайн II босоо амны ажил дуусжээ

“Оюу Толгой” төслийн гүний уурхайн II босоо амны бүтээн ...

2019 оны 11 сарын 08, 10 цаг 21 минут
Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Сүхбаатар, Дорнод аймагm ажиллаж эхэллээ

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх Сүхбаатар, Дорнод аймагт ажиллан ...

2019 оны 11 сарын 07, 12 цаг 28 минут
АНУ: Цэргийн хяналтанд байгаа бүс дэх газрын тос Сирийн эрх баригчдын мэдэлд байгаа

Америкийн цэргүүдийн хяналтанд орсон Сирийн дорнод хэсэг дэх газрын тосыг ...

2019 оны 11 сарын 07, 12 цаг 24 минут
Ч.Хүрэлбаатар: Цэц Үндсэн хуулийнхаа эсрэг шийдвэр гаргасан

Ашигт малтмалын тухай хуулийн зарим заалтыг Үндсэн хуулийн Цэцийн их ...

2019 оны 11 сарын 07, 12 цаг 09 минут
БНХАУ-ын иргэн жонш олборлох явцдаа шороонд дарагдаж нас баржээ

БНХАУ-ын иргэн жонш олборлох явцдаа шороонд дарагдаж нас ...

2019 оны 11 сарын 07, 11 цаг 37 минут
ГЭЭГДЭГСЭД

1990 оны арванхоёрдугаар сарын 17. Далан жилийн түүх өгүүлэх ...

2019 оны 11 сарын 07, 11 цаг 30 минут
Уул уурхайн нэгтгэх төсөлд гарын үсэг зурах ёслол боллоо

 Хятадын олон улсын импортын 2-р ЭКСПО-гийн нэг чиглэл болох Хятад, ...

2019 оны 11 сарын 07, 10 цаг 32 минут
2019 оны 11 сарын 07, 10 цаг 13 минут
Газрын тосны ханш нэг өдрийн дотор 3 хувиар өсөв

АНУ Хятадын гадаад худалдааны дайн намжихын зэрэгцээ хоёр улсын эдийн ...

2019 оны 11 сарын 06, 16 цаг 19 минут
Оюутолгойн хувьцааны ханш 6.9 хувиар өсжээ

 Канадын хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй "Туркойз хилл ресурс” ...

2019 оны 11 сарын 06, 13 цаг 40 минут
Утаа бага ч болов буурсан бол төр засгийн шийдвэрт талархах хэрэгтэй...

Улаанбаатарын утааны асуудал сүүлийн 30-40 жил яригдсан.  Үе ...

2019 оны 11 сарын 06, 12 цаг 49 минут
"Петро Матад" компанийн хууль бусаар эзэмшиж буй газрыг чөлөөлнө

 Дорнод аймгийн Матад суманд "Петро Матад" компанийн хууль бусаар ...

2019 оны 11 сарын 06, 11 цаг 30 минут
Түүхий нүүрс тээвэрлэсэн болон хэрэглэсэн тохиолдолд гурван сая хүртэлх төгрөгөөр торгоно

 Улаанбаатар хотод түүхий нүүрс оруулахыг хориглосон Засгийн газрын ...

2019 оны 11 сарын 05, 14 цаг 06 минут
Сүүн замын хамгийн жижиг хар нүхийг илрүүлжээ

 Америкийн эрдэмтэд Сүүн замын захад байрлах оддын томоохон ...

2019 оны 11 сарын 05, 13 цаг 44 минут
Дорнодод гарсан түймрийг унтраалаа

Энэ жил ихэнх нутгаар цас багатай, хуурайшилт ихтэй байсан учир Дорнод ...

2019 оны 11 сарын 05, 13 цаг 27 минут
Дизелийн үнэ 50 төгрөгөөр буурчээ

 УУХҮЯ-наас мэдээлснээр "Магнай трейд" ХХК-ийн дизелийн түлшний ...

2019 оны 11 сарын 05, 13 цаг 27 минут
Хойд туйлын судалгааг 30 жил хийсэн Вечяслав Короткий дэлхийн хамгийн ганцаардсан хүнээр тодорчээ

Вечяслав Короткий гэдэг энэ цаг уур судлаач эрдэмтэн дэлхийн хамгийн ...

2019 оны 11 сарын 05, 13 цаг 11 минут
Өмнөд хөршийн гангийн үйлдвэрлэл нэмэгджээ

 Энэ оны эхний гурван улирлын байдлаар Хятадад гангийн үйлдвэрлэл ...

2019 оны 11 сарын 05, 12 цаг 54 минут
Хийн хоолойн асуудалд нухацтай хандахыг хүсэв

“Зүүн хойд Азийн орнуудын байгалийн хий болон хий дамжуулах ...

2019 оны 11 сарын 05, 11 цаг 58 минут
Агаарын төмөр зам гэв үү?

Улаанбаатар хотын автомашины тоо 7-8 зуун мянгад хүрч авто замын түгжрэл ...

2019 оны 11 сарын 05, 11 цаг 55 минут
Японд “модон” супер машин бүтээжээ

Японы Байгаль орчны яам ургамлын гаралтай материалаар хурдан автомашин ...

2019 оны 11 сарын 05, 11 цаг 52 минут
Рио Тинто-д Wi-fi суурилуулах тендерт Swift media ялалт байгуулжээ

 Рио Тинто компанийн Брокмэн уурхайд wi-fi суурилуулах сонгон ...

2019 оны 11 сарын 05, 11 цаг 06 минут
Оюутолгойн луйвар-Баярцогтоос асууя?

Оюу Толгой компаний гаргасан тайлангаар тооцоо бодоод үзье.2018 онд ...

2019 оны 11 сарын 05, 10 цаг 56 минут
“Ачит Ихт”-ийн ар дахь түүх-3

 Өдөр тутмын сонинуудын "Эрэн сурвалжлагч” нэгдэл Эрдэнэтийн овоолгыг ...

2019 оны 11 сарын 05, 10 цаг 14 минут
Оюутолгойн эсрэг өлсгөлөн зарласан иргэн Ц.Чинбатыг эмнэлэгт албадан хорьжээ

 Биеийн жингийн илүүдлээсээ болж Оюутолгой компанид ажилд орж ...

2019 оны 11 сарын 04, 16 цаг 40 минут
“Эрдэнэс-Тавантолгой” компани Эрдэнэт үйлдвэрээс туршлага судалж байна

 "Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ, "Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-ийн хамтын ...

2019 оны 11 сарын 04, 15 цаг 42 минут
2019 оны 11 сарын 04, 14 цаг 07 минут
С.Баярцогт: Оюу толгойн гэрээний Монголд ашигтай заалтуудаар намайг буруутгасан

   -ГЭРЭЭНД ГАРЫН ҮСЭГ ЗУРСАН ГЭЭД НАМАЙГ ХОРЬЖ ШАЛГАСАН- ...

2019 оны 11 сарын 04, 13 цаг 29 минут
Бичил уурхайг "нинжа"-гаар төсөөлөх нь өрөөсгөл

  Бичил уурхайг албан ёсны болгосноор Монгол Улсад 10 гаруй ...

2019 оны 11 сарын 04, 13 цаг 16 минут
ОХУ: Дэлхийн нүүрсний зах зээлийн 25%-ийг эзлэх зорилттой

Энэхүү зорилтыг “ОХУ-ын эрчим хүчний 2035 он хүртэлх ...

2019 оны 11 сарын 04, 12 цаг 40 минут
Өвөлд бэлэн үү

Олон хүн угаартсан харамсалтай мэдээгээр хүйтний улирлыг нийслэлчүүд ...

2019 оны 11 сарын 04, 11 цаг 45 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани