Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

АМЬ ЗАЛГИДАГ "ЖИМ"

АМЬ ЗАЛГИДАГ "ЖИМ"

 

Гашуунсухайтын авто зам ачааллаа дийлэхгүй хаагдахад ойрхон байна

Говийн тэнгэрт тоос бужигнаж, газарт автомашинууд сүлжилдэнэ. Урд зүгийн хил хүртэл 239 км үргэлжлэх замд "хар алт” ачсан том машинууд харанхуйд гялалзах одод, өглөөний нарыг үл ажран зогсоо зайгүй давхиж байна. Өмнөговь аймгийн "Энержи Ресурс”, "Эрдэнэс Тавантолгой”, ‘Тавантолгой”, "Ухаа худаг” зэрэг нүүрсний бүлэг ордоос өдөрт нүүрс ачсан 1000-1300 гаруй хүнд даацын автомашин Гашуунсухайтын хилийн боомт хүртэлх 239 км автозамыг туулж, урд хөршийг зорьдог. Тиймээс энэ зам бол манай улсын нийгэм, эдийн засагт өндөр ач холбогдолтой, нүүрсний экспортын гол гүүр билээ. Сүүлийн жилүүдэд дэлхийн зах зээлд дээрх нүүрсний үнэ өсч, экспорт нэмэгдсэнтэй холбогдуулан ачааллаа дийлэхээ больжээ. Үүнээс болж хатуу хучилттай зам эвдэрч, энд тэндгүй хагарч, нүх үүсч, зам тээврийн осол ихээр гарч байна.

 

Цементээр бэхжүүлсэн бетон хучилттай, 10 гаруй метр өргөн, жилд 18 сая тоннын даацтай тус замыг 2011 онд "Энержи ресурс” компани өөрийн хөрөнгөөр барьж, ашиглалтад оруулсан. 2013 онд Засгийн газрын шийдвэрээр уг авто замыг төрийн өмчит "Эрдэнэс Монгол” компани худалдан авч, Тавантолгойн компаниудын дундын өмч болжээ. Ингээд Говийн зам ХХК-д автозамын ашиглалт, тээврийн горимыг хэвээр хадгалах, засвар арчлалт зэргийг гүйцэтгүүлэхээр болсон юм.

 

Өнгөрсөн жил энэ авто замаар нийт 16.3 сая тонн нүүрс тээвэрлэж, 31.33 тэрбум төгрөгийн орлого төвлөрүүлсэн. 2013 онд 6.6 сая тонн нүүрс тээвэрлэж байсан бол өдгөө түүнээс арав дахин их хэмжээгээр нүүрс тээвэрлэдэг болжээ. Үүнээс үүдэн замын эвдрэл, гэмтэл их гарч, өнгөрсөн онд 200 гаруй осол, зөрчил гарч, зам, тээврийн ослоор таван хүний амь нас эрсэдэж байна. Энэ байдлаар тээвэрлэлтийн хэмжээ ирэх жилүүдэд 18-20 сая тоннд хүрэх тооцоо гарчээ.

Гэвч Гашуунсухайтын зам жилд 18 сая тонноос илүү нүүрс тээвэрлэх боломжгүй аж.

 

80 ГАРУЙ КОМПАНИИН 4700 ТЭЭВРИЙН ХЭРЭГСЭЛ ЗОРЧИЖ БАЙНА
Өмнөговь аймгийн Ханбогд суман дахь цагдаагийн тасгийн дарга, дэд хурандаа Д.Баярбат "Гашуунсухайтын авто зам нь Өмнөговь аймгийн гурван сумын нутаг дэвсгэрийг дайрдаг. Түүнээс 160 орчим км нь манай сумын нугаг дэвсгэрт харьяалагддаг. Өнгөрсөн оны арваннэгдүгээр сарын байдлаар нүүрсний тээвэрлэлт огцом нэмэгдсэн. Үүнтэй холбоотойгоор хилийн боомтын ачаалал ихэсч, дараалалд зогсох машины цуваа 40-50 км урт үргэлжлэх болсон. Энэ замаар одоогийн байдлаар 80 гаруй компанийн 4700 тээврийн хэрэгсэл зорчиж байна. Өдөрт нүүрс ачсан мянга гаруй тээврийн машин өнгөрдөг. Тиймээс оны өмнөөс 15 гаруй цагдаагийн албан хаагч нэмж, түр үүрэг гүйцэтгүүлж байна. Энэ оны хоёрдугаар сараас Цагаан хадны хилийн боомт дээр гэрээт цагдаагийн хэлтэс байгуулагдсан. Энэ тасаг 17 хүний бүрэлдэхүүнтэйгээр тус хилийн боомт болон нүүрс тээвэрлэлтийн авто замын хэрэг зөрчлийг хариуцан ажиллаж байгаа. Гэсэн ч хүн, хүчээр дутагдсаар л байна. Манай сум 1.5 сая га талбайтай. Сумын төвөөс хамгийн ойр байрладаг баг 70 км-ын зайтай. Тэгэхээр хэрэг, зөрчил гарлаа гэхэд дор хаяж 70 км замыг туулах шаардлагатай юм” гэв.

 

"Далан гол” компанийн жолооч А.Сүхбат "Би Тавантолгойгоос Гашуунсухайт хүртэл нүүрс тээвэрлээд гурван жил болж байна. Нэг удаагийн тээвэрлэлт хийгээд 270-300 мянган төгрөг авдаг. 14 хоногийн турш ажиллаад долоо хоног амардаг юм. Ажлын нөхцөл үнэхээр хүнд байна. Өдөр болгон л зам дээр осол гарч байна шүү дээ. Жолооч нар замаа'хэзээ янзлах юм бол гэж өдөр болгон л ярьж байна. Ядаж засч, янзлаасай билээ” хэмээв.

 

Осол гарч буйн дийлэнх шалтгаан нь согтуугаар жолоо барьсан, тээврийн хэрэгсэлд шахуулсан, тээврийн хэрэгслийн бүрэн бус байдлыг хангаагүй, гүйцэж түрүүлэх үйлдлийг буруу хийсэн, урсгал сөрсөн, нүүрс асгарсан, автомашин хоорондын зайгаа бариагүй, хурд хэтрүүлсэн зэргээс болжээ. 2014, 2015 онд дэлхийн зах зээлд нүүрсний үнэ буурч, экспорт багассантай холбоотойгоор замын ачаалал харьцангуй багассан ч, өнгөрсөн оноос ачаалал эргээд нэмэгдэж, осол аваар гарах болжээ. Зам дээр энд тэндгүй хагарал, нүх үүсч, эвдэрсэн учраас автомашинууд эвдэрсэн хэсгийг тойрохын тулд баруун талын дүр