Шинэчлэлийн Засгийн газар 1.5 тэрбум ам.долларын Чингис бондыг олон улсын зах зээл дээр арилжиж, мөнгөтэй болсноос хойш жил гарангийн хугацаа өнгөрч байна. Анх Чингис бондыг гаргасны дараа ҮАБЗ зөвлөмж гаргаж, "Монголчууд бүгдээрээ олон улсын өмнө хариуцлага хүлээлээ” хэмээн мэдэгдэж байсан. Нэг ёсондоо Засгийн газрыг Чингис бондын мөнгөө зөв зүйлд зарцуулж, хөрөнгө оруулагчдын өмнө хүлээсэн хариуцлагаа үүрэхийг тухайн үед ҮАБЗ сануулсан юм. Монгол Улс Чингис хааныхаа нэрийг барин олон улсаас зээл авсан. Тэр утгаараа монголчуудад Чингис хааныхаа нэрийг унагах эрх байхгүй юм.

Өнгөрсөн хугацаанд Чингис бондын зарцуулалттай холбоотой олон шүүмжлэлүүд өрнөлөө. Бондын мөнгийг буруу зүйлд зарцуулсан, автозам, дэд бүтцэд хэтэрхий их мөнгө хаялаа гэх мэтчилэн. Олон янзын шүүмжлэл, маргаан, тэмцлийн дунд Засгийн газар Чингис бондын мөнгөөрөө хэрэгтэй хөрөнгө оруулалтуудаа хийсэн биз ээ. Гэхдээ Монгол Улсын Ерөнхийлөгч өнгөрсөн амралтын өдөр хэвлэлд ярилцлага өгөхдөө Засгийн газарт мартсаныг нь сануулж, Чингис бондын зарцуулалт, үүнтэй холбоотойгоор Засгийн газрын хийж буй ажлуудыг хатуухан шүүмжлээд авлаа. Жил гарангийн өмнө хэн бүхний анхаарлын төвд байсан Чингис бондын асуудал 2014 он гарсаар аажмаар мартагдаж, бүдгэрч байсныг Ерөнхийлөгч ийнхүү эргэн сануулав. Түүний Чингис бондтой холбоотой хэлсэн үгнээс сийрүүлье. 

-Чингис бондыг Монголоор, монголын ардчиллаар дэнчин тавьж авсан-

"...Би сайн санаж байна. 2013 оны 12 дугаар сарын 3-нд Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөмж гарсан шүү дээ. Хэвлэлийнхэн цуглаад би тэнд хэлж байсан. "Бид олон улсын түвшинд хариуцлагатай улс боллоо. Өмнө нь төсвийнхээ хэдэн төгрөгт эргэлдээд, түүнийгээ энд тэнд хуваагаад суудаг байсан. Одоо бол хүний мөнгөөр хийх гэж байна. Нөгөө талд нь бидэнд итгэж мөнгөө өгсөн хүмүүс дэлхий нийтэд өдөр бүр даралт нь ихсээд, улс төр нь тэгж буруу хийж байна. Нөгөө бондын мөнгө төлөгдөхгүй буруу зүйлд зарцуулагдаж байна гээд судалгаатай сууж байгаа. Нөгөө тэтгэвэрийнхээ хэдэн төгрөгийг олон улсын сангуудад худалдсан хүмүүс компьютер дээр хараад зүрх нь зөв бурууг дэнслээд сууж байгаа шүү дээ. Тэр хүмүүст Монголын тухай муу мэдээ сонсогдох тусам бидний нэр хүнд улам доошоо унана. Монголын нэр хүнд хөрөнгө оруулагчдын дунд унадаг. Энэ мөнгийг Монголын 22 жилийн нэр хүндээр дэнчин тавьж авсан шүү. Монголоор, монголын ардчиллаар дэнчин тавьсан шүү” гэж хэлж байсан...”

-Бондын зарцуулалтын хуулийг ЗГ одоо болтол оруулж ирээгүй байна-

"...Чингис бондтой холбоотой орж ирсэн мөнгөтэй холбоотой хуулиа хурдан гарга, тэр ондоо багтаж гарга гэсэн. Зарцуулалт нь ямар байх юм. Тайлагнах хэлбэр нь ямар байх юм. Зээлийн эргэн төлөгдөх график нь ямар байх юм гарга гэсэн. Тэгтэл Засгийн газар одоо болтол тэр хуулийг оруулж ирээгүй. Одоо болтол бондын мөнгийг хувийн мөнгөө зарж байгаа юм шиг этгээдүүд хараад, бас бариад л сууж байгаа...” 

-Миний гар утсанд мессеж ирэхгүй байгаа-

"...Саяхан нэг сонин дээр гарсан байсан. Бондын мөнгөний төгрөг болгоны зарцуулалт та бүхний гар утсан дээр мөн e-mail- ээр, цахим хуудсаар, цахим шуудангаар та бүхний ширээн дээр байж байна, эрхэм гишүүд ээ, иргэдээ гээд л байсан. Тэгтэл одоо та нарын гар утсанд ирж байна уу, тэр мэдээлэл?  

Хөтлөгч И.Буянжаргал: -Миний утас лав эвдэрхий биш, холбоо бариад болоод л байдаг. Тийм мэдээлэл ирдэггүй.

Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж: -Миний утсанд ч ирэхгүй байгаа...” 

Гэх мэтчилэн Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж Засгийн газар нэг жил гарангийн өмнө Чингис бондтой холбоотойгоор юу хэлж, ярьж байсныг эргэн сануулав. Түүнчлэн ярьж, хэлж байсан зүйлүүдээс нэг нь ч биелэгдээгүй байгааг Засгийн газарт сануулж, "ташуур” өглөө.

Ер нь бол Чингис бондыг Засгийн газар Монголын ард түмэн, Монгол Улсаа барьцаалан байж, олон улсын хөрөнгө оруулагчдын өмнө хариуцлага хүлээн байж, авсан гэдэг нь хэн ч маргахгүй үнэн. Тийм учраас анхнаасаа л бондын зарцуулалт ил тод, нээлттэй, хариуцлагатай байх ёстой гэдгийг Ерөнхийлөгч сануулж байсан. Гэтэл өнгөрсөн хугацаанд бондын зарцуулалт үнэхээр хариуцлагатай байж чадсан уу, үгүй юу. Бас бодох л асуудал. Ядахдаа л анх хэлж байсан шигээ зарцуулалт нь ил тод, нээлттэй байгаа билүү. Шинэчлэлийн Засгийн газар Ерөнхийлөгчийн хэлсэн үгнээс нэгийг бодож, нөгөөг санана гэж найдъя. 

Л.Энхдэлгэр