Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Оюутолгой Монголыг 40 жил баараггүй “тэжээнэ“

Оюутолгой Монголыг 40 жил баараггүй “тэжээнэ“Монгол Улс уламжлалт мал аж ахуй, нүүдлийн өв соёлоо хадгалахын зэрэгцээ газрын доорх ашигт малтмал, эрдсийн асар их нөөцдөө тулгуурлан эдийн засгаа хөгжүүлэх стратегийг богино хугацаанд амжилттай хэрэгжүүлж чадсаныг "Дисковери Монголий” олон улсын хөрөнгө оруулагчдын чуулга уулзалтад оролцогчид онцолж байлаа.

Сүүлийн арван жилийн хугацаанд зэсийн баяжмалын үйлдвэрлэл дөрөв, алтны гарц гурав дахин өссөн нь үүний баталгаа болж байна. Мөн уул уурхайн экспортын бүтээгдэхүүнд тэргүүлэх байрыг эзлээд байгаа нүүрсний олборлолт гурав дахин өссөн нь нэг хүнд ногдох ДНБ-ий хэмжээ огцом нэмэгдэхэд томоохон хувь нэмэр болж байгаа юм. Ашигт малтмалын салбарын хурдтай өсөлтийн ачаар гадаадын хөрөнгө оруулалт нэмэгдэж, эрдэс баялгийн экспорт өсч, улсын төсвийн ихэнх хэсэг нь уул уурхайн орлогоос олж буй хөрөнгөөс бүрдэж байгаа нь нэг талаар валютын ханшийн өсөлтөд өртөх, инфляцын дарамтад орох магадлалыг өндөрсгөж болох талтай гэж шинжээчид үзэж байна.

Тухайлбал, 2009-2011 онд гадаад валюттай харьцах төгрөгийн ханш 12 хувиар чангарснаас аялал жуулчлал, ноос ноолуурын салбар хүнд байдалд орж байлаа. Төсвийн алдагдал 2016 онд ДНБ-ий 17 хувьтай тэнцэж, улсын өр ДНБ-ийн 90 хувьд хүрч, төгрөгийн ханш огцом суларч, инфляц эрс өссөн төдийгүй эдийн засгийн өсөлт нэг хувь хүртэл буурсан. Үүний уршгаар ядуурлыг бууруулахад чиглэсэн нийгмийн халамжийн олон хөтөлбөр, санхүүжилт эдийн засгийг доош нь чангааж, МАН засгийн эрхэнд гарснаас хойш ОУВС- гийн "Өргөтгөсөн санхүүжилтийн хөтөлбөр”-т хамрагдахаас өөр аргагүй болсон байлаа. Уг хөтөлбөрийн хүрээнд ОУВС болон бусад донор орон, банк санхүүгийн байгууллагаас 5.5 тэрбум ам.долларын санхүүжилт авснаар эдийн засгийн нөхцөл байдал сайжирч, дэлхийн зах зээл дэх эрдэс бүтээгдэхүүний үнэ өссөнөөр уул уурхай болон барилгын салбар сэргэх таатай үе тохиож байна. Ийм чухал цаг үед болсон "Дисковери Монголий” чуулга уулзалтад "Оюутолгой” компанийн гүйцэтгэх захирал Армандо Торрес "Дэлхийн түвшний уул уурхайн бүтээн байгуулалт Монголд” сэдвээр илтгэл тавьсан нь гадаад, дотоодын хөрөнгө оруулагчдын сонирхлыг ихээр татаж байсан юм. Энд багахан түүх өгүүлэхэд, Өмнөговь аймгийн Ханбогд суманд орших Оюутолгой хэмээх газарт зэс байгааг олж мэдсэн нь аль хүрэл зэвсгийн үеэс улбаатай гэдэг. Харин өнгөрсөн зууны 1980-аад онд зэсийн эрдэсжилт байгааг тэмдэглэн үлдээсэн байдаг. Улмаар 1997 онд Ашигт малтмалын тухай хуулийг шинэчлэн баталснаар анх удаа хувийн хөрөнгө оруулалтаар хайгуул, олборлолт хийх боломжийг бүрдүүлж өгчээ.

Тухайн онд Австралийн "Би Эйч Пи” компани Оюутолгойн орчимд хайгуул хийх тусгай зөвшөөрөл /лиценз/-ийг авсан ч уурхай болох хэмжээний нөөцийг илрүүлж чадахгүй байсаар 1999 онд Канадын "Айвенхоу Майнз” компанитай түншилж хамтран хайгуул хийж байлаа. Удалгүй "Би Эйч Пи” хөрөнгө оруулалтаа татаж гарснаар "Айвенхоу майнз” ганцаар үлдсэн байна. Хайгуулын ажлын санхүүжилт барагдах үед Монголын талыг ахалсан ахмад геологич Ц.Сандуйжав 150 дугаар цооногт өрөмдлөг хийж үзэх санааг дэвшүүлснээр Оюутолгойн ордыг олж илрүүлсэн түүхтэй юм. Улмаар дэлхийн хэмжээний зэс, алтны томоохон уурхайг хамтран ашиглахаар "Айвенхоу майнз” компани "Рио Тинто”-той түншлэлийн гэрээг 2006 онд байгуулж, хэд хэдэн Засгийн газар дамнан зөвшилцсөний эцэст 2009 оны аравдугаар сард Монгол Улс хөрөнгө оруулалтын гэрээг баталгаажуулснаар Оюутолгойн их бүтээн байгуулалт эхэлсэн байна. Энэ ажлын хүрээнд ил уурхай, баяжуулах үйлдвэр болон дагалдах дэд бүтцийг барьж байгуулахад гадаад, дотоодын 7000 ажилчин, инженер техникийн ажилтан, мэргэжилтнүүд гар бие оролцжээ. Дөрөв хүрэхгүй жилийн дараа 2013 оны нэгдүгээр сард Оюутолгойн баяжуулах үйлдвэр анхны бүтээгдэхүүнээ гаргаж экспортолсон бол 2015 онд Монгол Улсын Засгийн газартай гүний уурхайн бүтээн байгуулалт, санхүүжилтийн төлөвлөгөөг тохиролцсоноор олон улсын банк, санхүүгийн байгууллагуудаас 4.4 тэрбум ам.долларын санхүүжилтийг богино хугацаанд татаж чадсан байна. Тус гүний уурхайд Оюутолгойн ордын нийт баялгийн 80 орчим хувь нь бий гэж тооцоолоод байгаа юм. "Оюутолгой” компанийн баяжуулах үйлдвэр өнгөрсөн онд 157.4 мянган тонн зэс, 114 мянган унц алт, 974 мянган унц мөнгө агуулсан баяжмал үйлдвэрлэсэн байна. Үйлдвэрт боловсруулсан зэсийн баяжмалаа ачааны машинаар тээвэрлэж, Хятадын зэс хайлуулах үйлдвэр болон зэсийн худалдаа эрхлэгчдэд нийлүүлж байгаа бөгөөд одоогийн ил болон гүний уурхайд илрүүлж тогтоосон нөөцөөр ирэх 40 жил ажиллах юм. Цаашдаа Оюутолгойг тойрсон гүний уурхайн бүлэг ордыг ашигласнаар 100-гаас ч илүү жил ажиллах боломжтой гэж тооцож байгаа аж.

Одоогоор "Оюутолгой” компанийн 34 хувийг Монгол Улсын Засгийн газар "Эрдэнэс Оюутолгой” компаниар дамжуулан эзэмшиж, үр ашгийг нь хүртэж байна. Хөрөнгө оруулалтын гэрээнд зааснаар 30 жилийн дараа Монгол Улсын хувь эзэмшлийг 50 хүртэл өсгөх боломжтой гэж заасан байдаг.

Оюутолгойн уурхайн олборлолттой холбоотой нэг сонирхолтой мэдээлэл хүргэхэд, уурхайгаас 17 тонн шороо ачихад түүний таван тонн нь хүдэр хэлбэрээр баяжуулах үйлдвэрт очдог байна. Түүнийг боловсруулсны эцэст 122 кг зэсийн баяжмал гаргаж авдаг бөгөөд түүний агууламжид 1.3 гр алт /хуримын бөгжний гуравны нэг/, 6.4 гр мөнгө /нэг зоосны зургааны нэг/, 29 кг цэвэр зэс / "Приус” машины цахилгааны утас/ агуулагдаж байдаг. Оюутолгойн ордоос олборлолт хийж эхэлснээс хойш өнгөрсөн оны эцсийн байдлаар 1.96 тэрбум ам.долларын татвар, нөөц ашигласны төлбөрийг улсын төсөвт төвлөрүүлжээ. Мөн дотоодын ханган нийлүүлэгч 600 гаруй аж ахуйн нэгжээс 2.25 тэрбум ам.долларын худалдан авалт хийсэн байна. Түүний дотор зөвхөн Өмнөговь аймгийн аж ахуйн нэгжүүдээс 100 сая орчим ам.долларын худалдан авалт хийж, 2010 оноос хойш орон нутгийн төсөл, хөтөлбөрийг санхүүжүүлэхэд 50 сая ам.долларыг зарцуулсан тухай "Оюутолгой” компанийн тайланд дурдсан байлаа. Тус компани нь эрдэс баялгийн хөрөнгө оруулалтын жишиг болсон аж ахуйн нэгж гэдгийг саяхан хуралдаж өнгөрсөн "Дисковери Монголий” олон улсын хөрөнгө оруулагчдын чуулга уулзалтад оролцогчид онцолж байсан юм. Энэ бүтээн байгуулалтын эхний үе шат амжилттай өндөрлөж, үйл ажиллагаа нь жигдэрсэн төдийгүй Монгол Улсын эдийн засагт үр өгөөжөө өгсөөр байгаа билээ.

Д.Мөнх

unen.mn


Оюутолгой Монголыг 40 жил баараггүй “тэжээнэ“
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
"ТАВАНТОЛГОЙ" ХК-ИЙН ХУВЬЦАА ХАМГИЙН ИХ УНАЛТТАЙ БАЙЛАА

  Хөрөнгийн бирж I, II, III ангиллын 27 хувьцаат компанийн ...

Өнөөдөр, 17:29
УВС АЙМАГТ ШАТАХУУНЫ ҮНИЙГ ЭСЭРГҮҮЦЭЖ ЖАГСЧ БАЙНА

  Улсын хэмжээнд шатахууны үнэ нэмэгдсээр өнөөдрийн байдлаар орон ...

Өнөөдөр, 17:26
Блүүмбэрг: Бен Салман, Трамп, Путин гурав нефтийн үнийг тодорхойлно

 Өмнө нь байнга хяналтандаа байлгасаар ирсэн нефтийн зах зээлээ ОПЕК ...

Өнөөдөр, 14:42
Өмнөд Хятадын тэнгис дэх маргаантай асуудлаар хэлэлцээ хийхийг санал болгов

  БЭЭЖИН./RIA Novosti/. Хятад болон Филиппин улс нөхөрсөг зөвлөгөөн ...

Өнөөдөр, 13:53
БИЧИЛ УУРХАЙЧИД ТАРИА ТАРЬЖ, ГАХАЙ, ТАХИА ҮРЖҮҮЛНЭ

  Монгол Улсын газрын хэвлийд алт, мөнгө, зэс, нүүрс гээд асар их ...

Өнөөдөр, 13:02
Цагаанхаданд 1 сая тн нүүрс хуримтлагдаж, нүүрстэй машины цуваа 120 км хүрчээ

 Монголын нүүрсний ганц гол гарц Гашуунсухайтын хилийн боомт ...

Өнөөдөр, 12:36
Австралийн коксжих нүүрсний ханш сингапурт 1.8 хувиар буурав

БНХАУ-ын Засгийн газар нүүрсний импортоо хязгаарлах шийдвэр гаргаснаас ...

Өнөөдөр, 12:23
Канадын эрэг орчим 250 мянган литр газрын тос асгарчээ

 Канадын Ньюфаундленд арлын эрэг орчим 250 мянган литр газрын тос ...

Өнөөдөр, 12:20
“Фуэго” галт уул дэлбэрчээ

 ГВАТЕМАЛ. /NHK/. Даваа гарагт Гватемал улсын нийслэл хотоос ...

Өнөөдөр, 12:16
БНХАУ нүүрсний импортоо хумих бодлого нь Монголд хэрхэн нөлөөлөх вэ

 Дэлхийн хамгийн том нүүрс импортлогч БНХАУ эх газрын хилийн боомтууд ...

Өнөөдөр, 11:37
ҮНДЭСЛЭЛ: Ж.Эрдэнэбатыг унагасан ГУРАВ ба У.Хүрэлсүхийг "үдэж" мэдэх ДОЛОО

  Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийг огцруулах бичгийг өчигдөр үдээс хойш ...

Өнөөдөр, 09:30
Цагаанхаданд 1 сая тн нүүрс хуримтлагдаж, нүүрстэй машины цуваа 90 км хүрчээ

  Монголын нүүрсний ганц гол гарц Гашуунсухайтын хилийн боомт ...

Өнөөдөр, 09:13
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

  БАРУУН АЙМГУУДЫН НУТГААР: Солигдмол үүлтэй. Цас орохгүй. Салхи ...

Өнөөдөр, 09:10
Өчигдөр, 19:05
Замын-Үүд, Эрээн боомтын бараа тээврийн хэмжээ 11.4 сая тоннд хүрчээ

 Хятадын Төмөр замын ерөнхий компанийн мэдээгээр энэ сарын 15-ны ...

Өчигдөр, 16:17
БНХАУ он дуустал бүх боомтоор нүүрс ИМПОРТЛОХГҮЙ гэж шийджээ

  БНХАУ энэ оныг дуустал бүх боомтоор ямар ч төрлийн нүүрс ...

Өчигдөр, 16:04
Францад шатахууны үнэ өссөнтэй холбогдуулан олон мянган хүн жагсчээ

  Францад шатахууны үнэ өссөнтэй холбогдуулан 280 мянга гаруй иргэн ...

Өчигдөр, 14:55
Уурхайн нүхэнд баригдсан зочид буудал

  Хятадын Шанхай хотын Юй Шань ууланд байрлах Ши Мао зочид буудал ...

Өчигдөр, 13:52
Гашуунсухайтын нүүрс тээвэрлэлтийн ачилтыг түр зогсоожээ

 Хятадын талаас нүүрс татан авалт буурсантай холбоотойгоор ...

Өчигдөр, 13:32
МОНГОЛ УЛС ЗҮҮН, ЗҮҮН-ӨМНӨД АЗИЙН ГЕОЛОГИЙН ШИНЖЛЭХ УХААНЫ ЗОХИЦУУЛАХ ХОРОО (CCOP)-НД ГИШҮҮНЭЭР ЭЛСЛЭЭ

  Зүүн, Зүүн-Өмнөд Азийн Геологийн шинжлэх ухааны зохицуулах хороо ...

Өчигдөр, 12:36
Газрын тосны хайгуул хийж байгаа хэсэгт хилийн хяналтын пост тогтмол ажиллуулахаар шийдлээ

 Сүхбаатар /МОНЦАМЭ./ Эрдэнэцагаан сумын ард иргэдээс ирсэн гомдлын ...

Өчигдөр, 12:29
“Эрдэнэс Тавантолгой“ ХК 1072 хувьцааны мэдээлэл өгөх төвөө нээлээ

   "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-иас иргэд, хувьцаа эзэмшигчиддээ ...

Өчигдөр, 11:42
Хятадууд биднээс авах нүүрсээ багасгавал ТӨСӨВ жинхэнэ хүндэрнэ

 Ирэх жилийн төсвийн орлогыг 9 их наяд төгрөг байна гэж тогтсон. ...

Өчигдөр, 11:38
Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж онгон дагшин газраас алт олборлодог уу?

 Монгол Улсын Ерөнхийлөгч асан Ц.Элбэгдорж хэн бүхнийг Шударга ...

Өчигдөр, 10:50
Шатахууны үнэ нэмж, замын түгжрэлийг багасгах гээ юу!

 Ихэс дээдэс маань нефть импортлогчидтойгоо нийлж байгаад хотын замын ...

Өчигдөр, 10:48
Хятадын шинэ бүтээл квантын радар

2018 оны 11 дүгээр сарын 06-11-ний өдрүүдэд БНХАУ-ын өмнөд нутаг дахь ...

Өчигдөр, 10:45
Гашуунсухайтын авто замд 42 хүн амь насаа алдаж 51 хүн гэмтжээ

 Өмнөговь аймгийн Иргэдийн төлөөлөгчдийн хурлын дарга Х.Сугар ...

Өчигдөр, 10:32
500 ГА ГАЗРЫГ НӨХӨН СЭРГЭЭХ ШААРДЛАГАТАЙ БАЙНА

  Швейцарын хөгжлийн агентлагаас санаачлан бичил уурхай болоод алтны ...

Өчигдөр, 10:30
БНХАУ-ын шийдвэрийн улмаас Австралид дулааны нүүрсний ханш огцом уналаа

БНХАУ-ын Засгийн газар эх газрын хилийн боомтуудад нүүрсний импортын ...

Өчигдөр, 09:32
Өмнөд хил дээр нүүрсний татан авалт яагаад буурав

  Эх баригч улс төрийн хүчний дотор цээлийн ус цалгиж, цэгээн чулуу ...

Өчигдөр, 08:59
АНУ сансар огторгуйд ноёрхлоо тогтоохоор зэхэж байна

 "Холливуд"-ын кино уран бүтээлд дүрслэгддэг уран зөгнөлт, хийсвэр ...

2018 оны 11 сарын 17, 17 цаг 53 минут
750 шонхрыг 75 сая орчим ам.доллараар зарсан гэх Д.Оюунхорол намаа бужигнуулж сууна

 МАН-ыг дотроос нь хагалан бутаргах бусад нам болоод зарим нэг ...

2018 оны 11 сарын 17, 17 цаг 47 минут
Улаанбаатарт шөнөдөө 19 хэм хүйтэн

  Малчид, тээвэрчид, иргэдэд зориулсан мэдээ: Өнөө шөнө зүүн ...

2018 оны 11 сарын 17, 17 цаг 40 минут
Уурхайн нүхэнд баригдсан зочид буудал

Хятадын Шанхай хотын Юй Шань ууланд байрлах Ши Мао зочид буудал 11-р сарын ...

2018 оны 11 сарын 17, 17 цаг 38 минут
Москвад нефть боловсруулах үйлдвэр шатаж байна

 Москвагийн зүүн өмнөд Капотня дүүрэгт нефть боловсруулах үйлдвэр ...

2018 оны 11 сарын 17, 17 цаг 25 минут
2018 оны 11 сарын 17, 17 цаг 23 минут
2018 оны 11 сарын 17, 17 цаг 13 минут
1072 хувьцаатай холбоотой сэрэмжлүүлэг

Санхүүгийн Зохицуулах Хороо УИХ, Засгийн газраас гаргасан шийдлийн ...

2018 оны 11 сарын 17, 15 цаг 29 минут
Гашуун сухайт-Ганц модны боомтын нүүрс тээвэр саатаж, 7000 машин түгжрээд байна гэлээ

  Энэ оны эхний 10 сард нийт экспортын 41 хувийг нүүрсний экспорт ...

2018 оны 11 сарын 17, 15 цаг 01 минут
Гялгар уутны хор хөнөөл

 Хог хаягдал, тэр дундаа гялгар уут байгальд шингэлгүй урт удаан ...

2018 оны 11 сарын 17, 15 цаг 01 минут
Нүүрсний экспорт 10 хувиар өсөж, 31.3 сая тонн болов

 2018 оны эхний 10 сард нийт экспортын 41 хувийг нүүрсний экспорт ...

2018 оны 11 сарын 17, 14 цаг 43 минут
“Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр” АНГИЙН ГУРАВын шахааны бизнесийн талбар уу?

 Монголдоо томоохон үйлдвэр гэгдэх Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр гэж ...

2018 оны 11 сарын 17, 12 цаг 26 минут
2018 оны 11 сарын 16, 21 цаг 36 минут
2018 оны 11 сарын 16, 21 цаг 34 минут
2018 оны 11 сарын 16, 21 цаг 32 минут
2018 оны 11 сарын 16, 21 цаг 28 минут
Зэсэн эдлэл нь өрх гэр, ам бүлийн “сувилагч” юм

 Швед улс халуун, хүйтэн усныхаа хоолойг зэс трубагаар хийдэг бѳгѳѳд ...

2018 оны 11 сарын 16, 16 цаг 47 минут
Ираны нефтийн хоосон зайг Орос нөхөх үү

 АНУ Иранд нефтийн хориг тавиад байгаа. Тэгвэл Иран орон зайг ОХУ ...

2018 оны 11 сарын 16, 16 цаг 40 минут
ОРХОН АЙМАГТ “ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ” ХК-ИЙН 1072 ХУВЬЦАА МЭДЭЭЛЛИЙН ТӨВ НЭЭГДЛЭЭ

  Орхон аймагт "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн 1072 хувьцаа ...

2018 оны 11 сарын 16, 15 цаг 51 минут
Дэлхий үүсээд 46 жил болсон гэж үзвэл бид сүүлийн 15-хан секундэд юу хийснээ хараач

Дэлхий 4,6 тэрбум настай. Гэхдээ үүнийг 46 жил гэж үзвэл хүн төрөлхтөн ...

2018 оны 11 сарын 16, 15 цаг 19 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани