Ямартай ч энэхүү өрөө бүрэн төлж дуусгахаар ажиллаж байгаа гэнэ. Салбарын үйл ажиллагааг уналтад оруулахгүй ашгаа бүрэн авч ажиллахын тулд зөв бодлого хэрэгтэй. Мөн алдагдлаа арилгаж байж баялагаас авах ашгаа бүрэн авч чадах бөгөөд эдийн засаг сайжрах учиртай. Өнөөдөр алдагдал дагуулаад буй зүйл бол нүүрсний тээвэрлэлтийн зардал юм. Тиймээс энэхүү алдагдал дагуулж буй асуудлыг цэгцэлж, тээвэрлэлтийн зардлыг бууруулах хэрэгтэй байгаа юм.

   Манай улсын уул уурхайн бүтээгдэхүүний гол нийлүүлэгч бол хятад улс. Тус улсын хэрэглээ өсөх тусам манай экспорт нэмэгдэж эдийн засгийн байдал сайжрах учиртай. Гэвч энэ онд тус улс нүүрсний импортоо хумих болсон нь манай экспорт болоод эдийн засагт сөргөөр нөлөөлөх нь. Гэхдээ урд хөршийн коксжих нүүрсний импорт нь ихэснэ гэсэн төлөв шинжээчид гаргажээ. Учир нь сүүлийн гурван жилийн хугацаанд энэ түүхий "эдийн үнэ уруудсаар ирсэн юм. Өнгөрсөн долоо хоногт үнэ тогтворжих, маш бага хэмжээгээр өсөх хандлагыг зах зээл дээрээс харж байна. Тэгэхээр үнэ тогтчихлоо, цаашид маш удаанаар бага багаар өсөх боломжтой гэнэ.

    Дэлхийн зах зээлийн үнээр нүүрсээ борлуулахад Монгол Улс тээврийн зардлаа бууруулах зайлшгүй шаардлага тулгараад байна. Хятадын зах зээлд нүүрсээ өрсөлдөхүйц үнээр нийлүүлж байж энэ асуудлаа шийдэх боломжтой юм байна. Тиймээс энэ хүрээнд нэг тэрбум тонн нүүрсийг 20 жилийн хугацаанд Хятад улсад нийлүүлэхээр Монгол, Хятад улсын хооронд санамж бичиг байгуулжээ. Үүнээс гадна Ховд аймгийн Дарви сумын нутаг дахь Хөшөөтийн ордод хөрс хуулах гэрээг "МонЭнКо" ХХК, "Моннис Майнинг Экьюпмент" ХХК байгуулжээ. Ингэснээр ирэх долдугаар сараас хөрс хуулалтыг "Моннис" компани гүйцэтгэх юм. Зогсолтод ороод байсан Хөшөөтийн уурхайгаас нүүрс олборлох, экспортлох нөхцөл бүрдэх аж.

   Тус уурхайнхан ирэх оны эцэс гэхэд 11 сая гаруй тн хөрс хуулахаар төлөвлөсөн байна. Уурхайг стратегинн ордод хамааруулах хүсэлт санал, зах зээлийн нөхцөл байдал, орон нутгийнхны хандлага зэргээс үүдэн олборлолт нэлээд хугацаанд саатсан ч "МоЭнКо" ХХК нүүрс боловсруулах дэд байгууламжуудын чиглэлээрх үйл ажиллагаагаа үргэлжлүүлсээр иржээ. Тухайлбал хоёр сая хүртэл тн нүүрс жилд хуурай аргаар баяжуулах үйлдвэрийг Хөшөөтөд барьж ашиглалтад оруулахад бэлэн болгожээ.

    Мөн улсын хилийн цаахна нүүрс угаах үйлдвэр барьснаар бүтээгдэхүүний чанарыг ахиулах, экспортын тээврийн зардлыг бууруулах боломжийг хангасан байна. Энэ мэтчилэн ажлууд хийгдэж байгаа ба одоо гадны хөрөнгө оруулалтыг татах юм бол тус салбар уналтад ороод байгаа хүнд байдлаасаа гарах боломжтой бөгөөд алдагдлаа нөхөж ашгаа бүрэн авах болно. Мөн цаашдаа үйлдвэртэй блох тал дээр анхаарах хэрэгтэй. Манай улс бүтээгдэхүүнээ түүхийгээр нь экспортлодог бөгөөд боловсруулсан бүтээгдэхүүнийг гаднаас импортоор оруулж ирдэг.

   Тэгвэл үйлдвэртэй болсоноор энэ байдал үгүй болох бөгөөд хэмнэлт бий болно. Уул уурхайн бүтээгдэхүүнээ дотооддоо боловсруулж дотоодынхоо хэрэгцээг хангах боломжтой ба бүр цаашлаад боловсруулсан бүтээгдэхүүнээ экспортолж түүнээс ихээхнэ хэмжээний ашиг аваг боломжтой билээ. Ингэснээо манай улсын эдийн засаг сайжрах ба дэлхийн зах зээл дээр том тоглогч болох боломж бүрдэнэ. Өнөөдөр ганцхан үйлдвэрлэл дутаад байгаа юм. Мөн эдийн засгийн байдал сайжрах тэр үед ганц уул уурхайн салбараас хараат байх бус бусад салбарыг хөгжүүлж тэднээс ашиг авах хэрэгтэй.

undesten