Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Мөнгө үржүүлдэг салбар Монголд “унтаж” байна

Өндөр технологиос Монгол Улсад хөгжүүлэх хамгийн боломжтой салбар нь биотехнологи

Азийн арслан, бар болох Сингапурын нийт экспортын 45, Малайзын 43, БНСУ-ын 26 хувийг дэвшилтэт технологийн бүтээгдэхүүн бүрдүүлж байна. Тэгвэл Монголын нийт экспортын 90 хувийг зөвхөн ашигт малтмал, дөнгөж тав хүрэхтэй үгүйтэй хувийг дэвшилтэт технологийн бүтээгдэхүүн эзэлж буй. Бид шинжлэх ухаан, технологийн хөгжлөөрөө дэлхий дахинд төдийгүй бүс нутагтаа хол хоцорч хаягдлаа.

Уг нь Монгол Улсад шинжлэх ухаан, технологийг өндөр түвшинд хөгжүүлэх боломж байхгүй биш байгааг салбарынхан учирладаг. Ялангуяа, өндөр технологийн чиглэлүүдээс Монгол Улсад хөгжүүлэх хамгийн боломжтой салбар нь биотехнологи аж. Учир нь энэ салбарыг хөгжүүлэх түүхий эдийн нөөц болон боловсон хүчний бааз суурь манайд бий. Энэ сарын эхээр Монгол, БНСУ-ын шинжлэх ухаан, технологийн хамтын ажиллагааны форум болж, хоёр улсын шинжлэх ухааны салбарынхан чуулав. Энэ үеэр Монгол Улсад биотехнологийн салбарыг хөгжүүлэх боломжтойг оролцогчид онцолсон юм.

БНСУ-аас Монгол Улсад суугаа онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Жон Жэ Нам хоёр улсын хооронд дэвшилтэт технологид суурилсан үр дүнтэй хамтын ажиллагааг эхлүүлэх нь зүйтэй. Монгол мэргэжилтнүүд ухаалаг, аливааг суралцахдаа хурдан зэрэг олон давуу талтайг онцолсон юм. Харин Монголын шинжлэх ухааны салбарын гол компаниудын нэг “Монос” группийн ТУЗ-ийн дарга Л.Хүрэлбаатар “Монгол Улсад өндөр технологи хөгжүүлэх хамгийн боломжит салбар нь биотехнологи. Энэ салбарыг хөгжүүлэхэд төрийн төдийгүй төрийн бус байгууллагуудын дэмжлэг хэрэгтэй. Монгол мэргэжилтнүүд ур чадвараар гологдохгүй. Хамгийн гол нь туршлага, лаборатори, техник хангамж дутагдаж байна” хэмээн өгүүлсэн юм.

Туршилт судалгаагаар хөрс хийж, хөгжин дэвждэг энэ салбарын эрдэмтэд орчин үеийн жишигт нийцсэн лаборатори, техник хангамжгүйн улмаас гар мухардах нь цөөнгүй. Тухайлбал, үүдэл эсийн чиглэлээр судалгаа хийдэг ХБНГУ-ын Фрайбургийн их сургуулийн доктор, биохимич Н.Ариун “Монголд судалгааны сайн лаборатори байхгүй учраас чанартай нийтлэл бичиж чадахгүй л байна. Олон улсын сэтгүүлүүдэд нийтлэгдэх чанартай нийтлэл гаргахын тулд туршилтад хэрэглэх багаж олон улсын стандартад нийцсэн байх ёстой” хэмээн нэгэн ярилцлагадаа өгүүлж байна. Мөн тэрбээр микробиологийн лаборатори Монголд байгуулах гэж хэд хэдэн удаа оролдоод бүтэлгүйтсэн билээ.

Биотехнологи нь генетик, микробиологи, молекул биологи, биохими зэрэг солонго адил олон салбарт хуваагддаг. Улмаар хөдөө аж ахуй, хүнс, эрүүл мэнд, уул уурхай, байгаль орчин зэрэг олон салбарт ид шид, үр өгөөжөө үзүүлж, эдгээр салбарын хөгжлийн нэг түлхүүр болдог аж.

Эдүгээ биетехнологийг өндөр хөгжүүлсэн орнууд эсийн аргаар морь, нохой гээд амьтдыг хувилж байхад энэ чиглэлээр хоцорч яваа монголчууд мал сүргээ эрүүлжүүлээгүй, хөдөө аж ахуйн экспортоо хүссэнээрээ өсгөж чадахгүй л сууна. Орчин үеийн биотехнологийн эрдэмтэд ямар нэгэн амьд организмын генийн мэдээллээр дамжуулан шинэ зүйл нэмж, эсвэл түүнээсээ өөр өвөрмөц төрөл үүсгэж, сайн үүлдрийн мал, шинэ сортын ургамал бүтээж байна.

Түүнчлэн биотехнологи нь байгаа баялгийг ухаж олборлоод дуусгачихдаг бус өсгөн үржүүлж, оргүйгээс баялаг бүтээдэг талбар. Өөрөөр хэлбэл, мөнгө үржүүлдэг зах зээл гэж ойлгож болно. Өнгөрсөн зуунд энэ салбарын өнгийг барууны өндөр хөгжилтэй орнууд тодорхойлж, үр шим, хөрөнгө оруулалтыг хувааж хүртдэг байсан бол сүүлийн жилүүдэд БНХАУ, Израиль зэрэг орон хүч түрж байна. Мөн хөрөнгө оруулагчид ч технологиос гадна биотехнологи руу хошуурсаар байна. Тухайлбал, германы биотехнологийн салбарын хөрөнгө оруулалт 2017 онд 674 сая еврод хүрч, түүхэн дээд цэгт хүрчээ. Харин жилд 7.4 хувиар тэлж буй дэлхийн биотехнологийн зах зээлийн хэмжээ 2025 онд 727 тэрбум ам.доллартай тэнцэх төлөвтэйг Grand View Research тооцоолжээ.

Гэтэл мөнгө үржүүлдэг энэ салбар манай улсад харьцангуй хязгаарлагдмал хүрээнд хөрөнгө санхүүгийн гачигдал дор унтаж байна. Гуравдагч орнуудын шинжлэх ухааны холбоо, байгууллагын судалгаагаар Монгол Улс шинжлэх ухааны хөгжлөөр “чив чимээгүй” орнуудын ангилалд багтжээ.

Дэлхийн биотехнологийн зах зээл 2025 онд $727 тэрбумтай тэнцэх төлөвтэй

Гэтэл Индонез, Малайз биднийг хол орхиж, үүдэл эс зэрэг олон чиглэлийн лабораторийг хэдийн байгуулсан бол израиль улс нэг хүнд ногдох биотехнологийн гарааны компаниараа дэлхийд тэргүүлж байна. Бидэнтэй адил хөгжиж буй эдгээр орон биотехнологи, нано технологиор салбараа хөгжүүлээд үр шимээ хүртэж, мөнгө олох боломжтойд нь амтшаад эхэлжээ.

Уур амьсгалын өөрчлөлттэй уялдуулан Монголын онцлогт тохирсон ган, хүйтэнд тэсвэртэй ургамал хүнсийг тарих болон өндөр ашиг шимтэй мал аж ахуйг хөгжүүлэх шаардлага тулгарсаар. Ингэхийн тулд дэлхийтэй хөл нийлүүлж, ахисан түвшний судалгаа хийх шаардлагатай юм. Гэхдээ мэдлэг шингэсэн бүтээгдэхүүн гаргахад хөрөнгө мөнгөний гачигдал тулгарах нь ойлгомжтой.

Гэхдээ шинжлэх ухаан, технологийн салбарт хийсэн хөрөнгө оруулалт эдийн засагт хэдэн арав дахин нугарсан ашиг болж шингэдэг. Тиймээс ч БНСУ энэ салбартаа ДНБ-ийхээ 4.4, Израиль З.9, Финланд 3.5 хувьтай тэнцэх хөрөнгө зарцуулдгаараа дэлхийд тэргүүлжээ. Энэ үзүүлэлт ДНБ-ий 0.2 хувиас бага байвал тухайн улсад шинжлэх ухаан “үзэгдэл төдий” байна гэж эрдэмтэд дүгнэдэг. Бусад улс орон ДНБ-ийхээ 4-5 хувийг инновацын хөгжилд зарцуулдаг байхад манайх шинжлэх ухаандаа ДНБ-ийхээ дөнгөж 0.12 хувийг зарцуулж байх жишээний. Үүнийг нэг хувьд хүргэчихэд л улс орондоо төдийгүй дэлхийн шинжлэх ухаанд хувь нэмэр оруулах мэдлэг үйлдвэрлэх бүрэн бололцоотой. Гэтэл орчин цагт улс орнуудын хөгжил дэвшлийг байгалийн баялаг бус инновац, технологи нь тодорхойлох болсон.

Биднийг энд алт ухаж, илүү их нүүрс экспортлохоор муйхарлах хооронд бусад улс илүү их мэдлэгийг баялаг болгохын төлөө зүтгэж байна. Тиймээс мэдлэгийн салбар буюу боловсрол, шинжлэх ухаандаа онцгой анхаарах цаг болжээ.

Г.Байгал 

Эх сурвалж: Засгийн газрын мэдээ

Мөнгө үржүүлдэг салбар Монголд “унтаж” байна
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Австрали улс нүүрсний зөрчилтэй төслийг дэмжив

Австралийн засаг захиргаа Adani группийн нэлээд зөрчил дагуулсан нүүрсний ...

Өнөөдөр, 12:58
Бразилд алтны хойноос үхэлдэж байсан үеийн зургууд

1979 онд бразилын Серра Пелада гэдэг жигхэн тосгонд эндхийн фермийн эзэн ...

Өнөөдөр, 12:53
Нөхөн сэргээлтэд шингэсэн нөр их хөдөлмөр

   Эрдэнэт үйлдвэр үйл ажиллагаа, бодлогынхоо нэгэн чухал хэсэг ...

Өнөөдөр, 12:39
Хөрсөнд их хэмжээний цианит алдагдсан байх магадлалтай

  Байгалийн гамшиг гэдэг хэлж биш хийсч ирдэг аюултай үзэгдэл. Энэ ...

Өнөөдөр, 10:25
Цөлжсөн газар нутгийн хэмжээг 10.2 хувиар бууруулна

  Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. Цөлжилттэй тэмцэх дэлхийн өдөр өнөөдөр ...

Өнөөдөр, 09:45
АРДЫН ЭЛЧИД НЭР ДЭВШИГЧДИЙГ ШУДАРГА ӨРСӨЛДӨХИЙГ УРИАЛЖ АНХААРУУЛГА МЭДЭЭЛЭЛ ХҮРГЭЖ БАЙНА

http://ardiinelch.mn/ АРДЫН ЭЛЧ САНАЛ АСУУЛГЫН ДҮНД НӨЛӨӨЛӨХ, САНАЛ ...

Өчигдөр, 13:03
"Монголросцветмет”-ийг 68 тэрбумын өртэйг мэддэг Б.Мөнхбат захирал сардаа 39 саяын цалин авдаг

-Б.Мөнхбат захирал өөрийн эзэмшлийн байртай ч байгууллагаасаа ашиглалтын ...

2019 оны 06 сарын 15, 17 цаг 59 минут
АНУ байгалийн хийн олборлолтоо нэмэгдүүлнэ

Ирэх жилүүдэд АНУ-ын байгалийн хийн олборлолт болон экспорт үргэлжлэн өснө ...

2019 оны 06 сарын 15, 17 цаг 57 минут
Оюутолгой алдаа болсон уу?

Өнгөрсөн Ням гарагт (2019.06.02) орон даяар хамгийн олон үзэгчтэй ...

2019 оны 06 сарын 15, 17 цаг 48 минут
''БАЯН АЙРАГ ЭКСПЛОРЭЙШН'' КОМПАНИЙН НУРУУЛДАН УУСГАХ ТАЛБАЙ ҮЕРТ АВТАВ

  Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын нутагт 06 дугаар сарын 13-наас 14-нд ...

2019 оны 06 сарын 15, 15 цаг 42 минут
Завхан аймгийн "Баян Айраг Эксплорэйшн" компанийн нуруулдах уусгах талбай үерт автжээ

Завхан аймгийн Дөрвөлжин сумын нутагт зургаадугаар сарын 13-наас 14-нд ...

2019 оны 06 сарын 15, 15 цаг 06 минут
ОХУ Монголд цахилгаан эрчим хүч тасралтгүй нийлүүлэхэд бэлэн гэв

Орос улс Хятад болон Монгол руу цахилгаан эрчим хүч тасралтгүй нийлүүлэхэд ...

2019 оны 06 сарын 15, 14 цаг 28 минут
Хятад эр лацадсан уурхайг ажиллуулж байгаад осол гаргаж, гурван хүн нас баржээ

 2019-04-20-ны өдөр Налайх дүүрэгт Хятадын иргэний хөрөнгө ...

2019 оны 06 сарын 14, 17 цаг 52 минут
2019 оны 06 сарын 14, 16 цаг 10 минут
Оманы буланд хоёр танкер халдлагад өртөж, газрын тосны үнэ огцом өсөв

    Оманы буланд газрын тосны хоёр танкер халдлагад өртсөн ...

2019 оны 06 сарын 14, 14 цаг 36 минут
ЗУНЫ УЛИРАЛД иргэдийн эргэлзээ төрүүлсэн ШАХМАЛ ТҮЛШ нүүрсийг “халж” чадах уу

  Засгийн газрын шийдвэрээр өнгөрөгч тавдугаар сарын 1-нээс ...

2019 оны 06 сарын 14, 12 цаг 29 минут
Эквадор улс алт, зэсний асар их нөөцтэй шинэ орд илрүүлснээ зарлалаа

  Дэлхийд хамгийн томоохонд тооцогдох алт, зэс, мөнгөний орд ...

2019 оны 06 сарын 14, 12 цаг 22 минут
Гол, усны ослоос урьдчилан сэргийлэхийг анхааруулж байна

Цаг уурын байгууллагын ирүүлсэн мэдээллээр 06 дугаар  сарын эхний ...

2019 оны 06 сарын 14, 11 цаг 53 минут
Оюу толгойн гэрээг шалгах хоёр дахь Ажлын хэсгийг байгуулав

Оюу толгойн гэрээг шалгасан УИХ дахь Ажлын хэсгийн дүгнэлт, Аудитын ...

2019 оны 06 сарын 14, 10 цаг 58 минут
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

  БАРУУН АЙМГУУДЫН НУТГААР: Үүлэрхэг. Ихэнх нутгаар бороо орно. ...

2019 оны 06 сарын 14, 09 цаг 09 минут
Энэ оны эдийн засгийн бамбай нь алт

 Худалдааны дайн ширүүсэхийн хэрээр алтны ханш чангарч байна. ...

2019 оны 06 сарын 13, 16 цаг 03 минут
САЙЖРУУЛСАН ХАТУУ ТҮЛШНИЙ СТАНДАРТ ШИНЭЧЛЭГДЛЭЭ

  Монгол Улсын Засгийн газраас 2018 оны 2 дугаар сарын 28-ны өдрийн ...

2019 оны 06 сарын 13, 16 цаг 00 минут
ХҮНИЙ АМИНД ХҮРСЭН ''ЭКО АЛТАН ЗААМАР'' ХҮЧТЭЙ БАЙНА!!!

  Хууль зөрчин олборлолт явуулж олон хүний аминд хүрсэн "Эко Алтан ...

2019 оны 06 сарын 13, 14 цаг 58 минут
БНХАУ-д эрчим хүчний нүүрсний ханш II сараас хойших хамгийн бага түвшинд хүрэв

 Чинхуандаогийн боомтод зургаадугаар сарын 10-ны долоо хоногийн ...

2019 оны 06 сарын 13, 13 цаг 34 минут
Гурван хүний амь эрсэдсэн "Эрдэнийн хөгжил" компанийн эзэн олдохоо байжээ

 Налайх дүүрэгт байрладаг "Эрдэнийн хөгжил” компанийн уурхайд гарсан ...

2019 оны 06 сарын 13, 12 цаг 49 минут
2020 онд нефтийн зах зээл буруу тийшээ эргэж магадгүй

 Сүүлийн арван жилд шинэ төсөлд хөрөнгө оруулалт багасаж, нефтийн ...

2019 оны 06 сарын 13, 10 цаг 12 минут
2019 оны 06 сарын 13, 10 цаг 11 минут
Багануурын уурхай, Салхитын мөнгөний ордын тусгай зөвшөөрлийг “Эрдэнэс Монгол"-д шилжүүлэв

 Засгийн газрын өнөөдрийн хуралдаанаар Багануурын уурхай, Салхитын ...

2019 оны 06 сарын 12, 19 цаг 19 минут
2050 он гэхэд хүн төрөлхтөн “соёл иргэншлийн сүйрэл”-тэй нүүр тулна

 Австралийн цаг уурын судалгааны хараат бус байгууллага болох ...

2019 оны 06 сарын 12, 18 цаг 46 минут
Асгатын мөнгөний орд, “Эрдэнэт” үйлдвэрийг хөрөнгийн зах зээл хүлээж байна

 Тавантолгойн ордыг олон улсын хөрөнгийн бирж дээр энэ ондоо багтаан ...

2019 оны 06 сарын 12, 18 цаг 37 минут
Н.Энхбаяр: Оюутолгойн алтыг монголчуудад хуваахад нэг хүнд 500 грамм алт ноогдоно

 МАХН болон ИЗНН, МҮАН, Эх орончдын нэгдсэн намууд Оюутолгойн ...

2019 оны 06 сарын 12, 18 цаг 05 минут
Хүний аминд хүрсэн "Эко алтан заамар" хүчтэй байна!!!

 Хууль зөрчин олборлолт явуулж олон хүний аминд хүрсэн "Эко Алтан ...

2019 оны 06 сарын 12, 17 цаг 33 минут
Сарны нөгөө талаас металл тогтоц олджээ

 БНХАУ-ын сансар судлалын станц сарны "нөгөө талд” буусан билээ. Энэ ...

2019 оны 06 сарын 12, 17 цаг 28 минут
Д.Сумъяабазар сайдыг Германы хил дээр саатуулж, шалгажээ

 Ерөнхийлөгчийн зөвлөх Г.Уянга өөрийн Фэйсбүүк хуудсандаа, ...

2019 оны 06 сарын 12, 17 цаг 22 минут
2019 оны 06 сарын 12, 16 цаг 04 минут
Халх нөмрөгийн сав газраас Монгол хүнийг гөлөг мэт хөөж байна

Халх Нѳмрѳгийн сав газар нь Дорнод аймгийн Халх гол сумын нутагт оршдог ...

2019 оны 06 сарын 12, 13 цаг 26 минут
Метан нүүрстэй өрсөлдөх үү?

Шинэ мэдээ Манай улсын "Эрдэнэс Метан” болон Австралийн "Жейд метан” ...

2019 оны 06 сарын 12, 13 цаг 01 минут
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

  БАРУУН АЙМГУУДЫН НУТГААР: Солигдмол үүлтэй. Бороо орохүй. ...

2019 оны 06 сарын 12, 09 цаг 05 минут
Дэлхий дээр унасан аварга том солирын тогоог илрүүллээ

Оксфорд, Абердиний их сургуулийн хамтарсан эрдэмтдийн баг Британийн нутаг ...

2019 оны 06 сарын 11, 16 цаг 53 минут
Асгатын мөнгөний орд, “Эрдэнэт” үйлдвэрийг хөрөнгийн зах зээл хүлээж байна

Тавантолгойн ордыг олон улсын хөрөнгийн бирж дээр энэ ондоо багтаан гаргаж ...

2019 оны 06 сарын 11, 16 цаг 50 минут
Гаалийн байгууллага эхний 5 сард 903 зөрчил илрүүлжээ

Гаалийн байгууллага 2019 оны эхний  5 сарын байдлаар 903  ...

2019 оны 06 сарын 11, 16 цаг 32 минут
Хятадын зэсийн импорт буурч 361 мянган тоннд хүрчээ

 Өнгөрсөн сард Хятадын боловсруулаагүй зэсийн импорт өмнөх сарынхаа ...

2019 оны 06 сарын 11, 14 цаг 49 минут
Оюу толгой алдаа болсон уу?

2020 оны сонгууль ойртож төр засгийн эрх баригчдын “улс төрийн ...

2019 оны 06 сарын 11, 14 цаг 23 минут
Цахим сонгууль: "Ардын элч"-үүдийн өнгөрсөн цаг үеийн эерэг, сөрөг мэдээлэлтэй танилц...

2012 оноос эхлэн ард түмний дунд нээлттэйгээр явагдаж ирсэн ардын ...

2019 оны 06 сарын 11, 12 цаг 20 минут
Тавантолгойгоос Улаанбаатар хүртэл нүүрс тээвэрлэж буй замыг шалгажээ

Өмнөговь, Төв, Дундговь аймгийн Прокурорын газруудын нэгдсэн ...

2019 оны 06 сарын 11, 10 цаг 51 минут
Хятадын зэсийн импорт буурч 361 мянган тоннд хүрчээ

  Өнгөрсөн сард Хятадын боловсруулаагүй зэсийн импорт өмнөх сарынхаа ...

2019 оны 06 сарын 11, 10 цаг 41 минут
Багануурын уурхай тонн нүүрснээс 3,000 төгрөг алдаж байна

Монгол Улсын эрчим хүчний 60, төвийн бүсийн эрчим хүч, нүүрсний ...

2019 оны 06 сарын 11, 10 цаг 18 минут
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

  БАРУУН АЙМГУУДЫН НУТГААР: Солигдмол үүлтэй. Нутгийн хойд ...

2019 оны 06 сарын 11, 09 цаг 11 минут
Хүн төрөлхтөн мөхөх хамгийн өндөр магадлалтай дөрвөн аюул

 Британийн Blueclaw агентлаг дэлхий дээр амьдрал устгаж үгүй болгох ...

2019 оны 06 сарын 10, 20 цаг 24 минут
Метан нүүрстэй өрсөлдөх үү?

 Шинэ мэдээ   Манай улсын "Эрдэнэс Метан” болон Австралийн "Жейд ...

2019 оны 06 сарын 10, 19 цаг 08 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани