Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Мөнгө үржүүлдэг салбар Монголд “унтаж” байна

Өндөр технологиос Монгол Улсад хөгжүүлэх хамгийн боломжтой салбар нь биотехнологи

Азийн арслан, бар болох Сингапурын нийт экспортын 45, Малайзын 43, БНСУ-ын 26 хувийг дэвшилтэт технологийн бүтээгдэхүүн бүрдүүлж байна. Тэгвэл Монголын нийт экспортын 90 хувийг зөвхөн ашигт малтмал, дөнгөж тав хүрэхтэй үгүйтэй хувийг дэвшилтэт технологийн бүтээгдэхүүн эзэлж буй. Бид шинжлэх ухаан, технологийн хөгжлөөрөө дэлхий дахинд төдийгүй бүс нутагтаа хол хоцорч хаягдлаа.

Уг нь Монгол Улсад шинжлэх ухаан, технологийг өндөр түвшинд хөгжүүлэх боломж байхгүй биш байгааг салбарынхан учирладаг. Ялангуяа, өндөр технологийн чиглэлүүдээс Монгол Улсад хөгжүүлэх хамгийн боломжтой салбар нь биотехнологи аж. Учир нь энэ салбарыг хөгжүүлэх түүхий эдийн нөөц болон боловсон хүчний бааз суурь манайд бий. Энэ сарын эхээр Монгол, БНСУ-ын шинжлэх ухаан, технологийн хамтын ажиллагааны форум болж, хоёр улсын шинжлэх ухааны салбарынхан чуулав. Энэ үеэр Монгол Улсад биотехнологийн салбарыг хөгжүүлэх боломжтойг оролцогчид онцолсон юм.

БНСУ-аас Монгол Улсад суугаа онц бөгөөд Бүрэн эрхт Элчин сайд Жон Жэ Нам хоёр улсын хооронд дэвшилтэт технологид суурилсан үр дүнтэй хамтын ажиллагааг эхлүүлэх нь зүйтэй. Монгол мэргэжилтнүүд ухаалаг, аливааг суралцахдаа хурдан зэрэг олон давуу талтайг онцолсон юм. Харин Монголын шинжлэх ухааны салбарын гол компаниудын нэг “Монос” группийн ТУЗ-ийн дарга Л.Хүрэлбаатар “Монгол Улсад өндөр технологи хөгжүүлэх хамгийн боломжит салбар нь биотехнологи. Энэ салбарыг хөгжүүлэхэд төрийн төдийгүй төрийн бус байгууллагуудын дэмжлэг хэрэгтэй. Монгол мэргэжилтнүүд ур чадвараар гологдохгүй. Хамгийн гол нь туршлага, лаборатори, техник хангамж дутагдаж байна” хэмээн өгүүлсэн юм.

Туршилт судалгаагаар хөрс хийж, хөгжин дэвждэг энэ салбарын эрдэмтэд орчин үеийн жишигт нийцсэн лаборатори, техник хангамжгүйн улмаас гар мухардах нь цөөнгүй. Тухайлбал, үүдэл эсийн чиглэлээр судалгаа хийдэг ХБНГУ-ын Фрайбургийн их сургуулийн доктор, биохимич Н.Ариун “Монголд судалгааны сайн лаборатори байхгүй учраас чанартай нийтлэл бичиж чадахгүй л байна. Олон улсын сэтгүүлүүдэд нийтлэгдэх чанартай нийтлэл гаргахын тулд туршилтад хэрэглэх багаж олон улсын стандартад нийцсэн байх ёстой” хэмээн нэгэн ярилцлагадаа өгүүлж байна. Мөн тэрбээр микробиологийн лаборатори Монголд байгуулах гэж хэд хэдэн удаа оролдоод бүтэлгүйтсэн билээ.

Биотехнологи нь генетик, микробиологи, молекул биологи, биохими зэрэг солонго адил олон салбарт хуваагддаг. Улмаар хөдөө аж ахуй, хүнс, эрүүл мэнд, уул уурхай, байгаль орчин зэрэг олон салбарт ид шид, үр өгөөжөө үзүүлж, эдгээр салбарын хөгжлийн нэг түлхүүр болдог аж.

Эдүгээ биетехнологийг өндөр хөгжүүлсэн орнууд эсийн аргаар морь, нохой гээд амьтдыг хувилж байхад энэ чиглэлээр хоцорч яваа монголчууд мал сүргээ эрүүлжүүлээгүй, хөдөө аж ахуйн экспортоо хүссэнээрээ өсгөж чадахгүй л сууна. Орчин үеийн биотехнологийн эрдэмтэд ямар нэгэн амьд организмын генийн мэдээллээр дамжуулан шинэ зүйл нэмж, эсвэл түүнээсээ өөр өвөрмөц төрөл үүсгэж, сайн үүлдрийн мал, шинэ сортын ургамал бүтээж байна.

Түүнчлэн биотехнологи нь байгаа баялгийг ухаж олборлоод дуусгачихдаг бус өсгөн үржүүлж, оргүйгээс баялаг бүтээдэг талбар. Өөрөөр хэлбэл, мөнгө үржүүлдэг зах зээл гэж ойлгож болно. Өнгөрсөн зуунд энэ салбарын өнгийг барууны өндөр хөгжилтэй орнууд тодорхойлж, үр шим, хөрөнгө оруулалтыг хувааж хүртдэг байсан бол сүүлийн жилүүдэд БНХАУ, Израиль зэрэг орон хүч түрж байна. Мөн хөрөнгө оруулагчид ч технологиос гадна биотехнологи руу хошуурсаар байна. Тухайлбал, германы биотехнологийн салбарын хөрөнгө оруулалт 2017 онд 674 сая еврод хүрч, түүхэн дээд цэгт хүрчээ. Харин жилд 7.4 хувиар тэлж буй дэлхийн биотехнологийн зах зээлийн хэмжээ 2025 онд 727 тэрбум ам.доллартай тэнцэх төлөвтэйг Grand View Research тооцоолжээ.

Гэтэл мөнгө үржүүлдэг энэ салбар манай улсад харьцангуй хязгаарлагдмал хүрээнд хөрөнгө санхүүгийн гачигдал дор унтаж байна. Гуравдагч орнуудын шинжлэх ухааны холбоо, байгууллагын судалгаагаар Монгол Улс шинжлэх ухааны хөгжлөөр “чив чимээгүй” орнуудын ангилалд багтжээ.

Дэлхийн биотехнологийн зах зээл 2025 онд $727 тэрбумтай тэнцэх төлөвтэй

Гэтэл Индонез, Малайз биднийг хол орхиж, үүдэл эс зэрэг олон чиглэлийн лабораторийг хэдийн байгуулсан бол израиль улс нэг хүнд ногдох биотехнологийн гарааны компаниараа дэлхийд тэргүүлж байна. Бидэнтэй адил хөгжиж буй эдгээр орон биотехнологи, нано технологиор салбараа хөгжүүлээд үр шимээ хүртэж, мөнгө олох боломжтойд нь амтшаад эхэлжээ.

Уур амьсгалын өөрчлөлттэй уялдуулан Монголын онцлогт тохирсон ган, хүйтэнд тэсвэртэй ургамал хүнсийг тарих болон өндөр ашиг шимтэй мал аж ахуйг хөгжүүлэх шаардлага тулгарсаар. Ингэхийн тулд дэлхийтэй хөл нийлүүлж, ахисан түвшний судалгаа хийх шаардлагатай юм. Гэхдээ мэдлэг шингэсэн бүтээгдэхүүн гаргахад хөрөнгө мөнгөний гачигдал тулгарах нь ойлгомжтой.

Гэхдээ шинжлэх ухаан, технологийн салбарт хийсэн хөрөнгө оруулалт эдийн засагт хэдэн арав дахин нугарсан ашиг болж шингэдэг. Тиймээс ч БНСУ энэ салбартаа ДНБ-ийхээ 4.4, Израиль З.9, Финланд 3.5 хувьтай тэнцэх хөрөнгө зарцуулдгаараа дэлхийд тэргүүлжээ. Энэ үзүүлэлт ДНБ-ий 0.2 хувиас бага байвал тухайн улсад шинжлэх ухаан “үзэгдэл төдий” байна гэж эрдэмтэд дүгнэдэг. Бусад улс орон ДНБ-ийхээ 4-5 хувийг инновацын хөгжилд зарцуулдаг байхад манайх шинжлэх ухаандаа ДНБ-ийхээ дөнгөж 0.12 хувийг зарцуулж байх жишээний. Үүнийг нэг хувьд хүргэчихэд л улс орондоо төдийгүй дэлхийн шинжлэх ухаанд хувь нэмэр оруулах мэдлэг үйлдвэрлэх бүрэн бололцоотой. Гэтэл орчин цагт улс орнуудын хөгжил дэвшлийг байгалийн баялаг бус инновац, технологи нь тодорхойлох болсон.

Биднийг энд алт ухаж, илүү их нүүрс экспортлохоор муйхарлах хооронд бусад улс илүү их мэдлэгийг баялаг болгохын төлөө зүтгэж байна. Тиймээс мэдлэгийн салбар буюу боловсрол, шинжлэх ухаандаа онцгой анхаарах цаг болжээ.

Г.Байгал 

Эх сурвалж: Засгийн газрын мэдээ

Мөнгө үржүүлдэг салбар Монголд “унтаж” байна
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
“Алтай голд” ХХК Орхоны эх цутгал долоон голын зургааг нь булж, ширгээжээ

Орхон гол хүнцлээр тэжээгдэж, хүн, малгүй хордож байна ...Архангай аймгийн ...

Өчигдөр, 12:50
Чернобыль: Хүн төрөлхтний учруулсан шархыг байгаль өөрөө анагаасныг илтгэх баримтууд

 Одоогоос 33  жилийн тэртээ хүн төрөлхтний түүхэн дэх хамгийн ...

2019 оны 08 сарын 23, 17 цаг 17 минут
Оюутолгойн гадаад, Монгол ажилчдын тэнгэр газар шиг ялгаа

Монголчуудыг уурхайн талбарт очиход нэг л сонин угтаж авна. Хүндлээд ...

2019 оны 08 сарын 23, 17 цаг 08 минут
2019 оны 08 сарын 23, 15 цаг 46 минут
Сүржин шийдвэр, даржин бодлого эдийн засгийг сэргээх үү

Энэ Засгийн газар уул уурхайн компанийнхантай үзэлцээд завгүй байна. ...

2019 оны 08 сарын 23, 13 цаг 31 минут
Монгол Улсад цацраг идэвхт үүл нэвтэрсэн тохиолдол ажиглагдаагүй байна

ОХУ-ын Архангельск мужийн цэргийн полигонд энэ сарын 8-нд дэлбэрэлт болж, ...

2019 оны 08 сарын 23, 12 цаг 57 минут
Д.Жигжиднямаа жилийн дотор УБТЗ-ын алтан картнаас 280 сая төгрөг “уншуулжээ”

 Өдөр тутмын сонинуудын "Эрэн сурвалжлагч” нэгдэл нь авлига, хүнд ...

2019 оны 08 сарын 23, 12 цаг 34 минут
Булган аймгаас түүхэн дурсгалын олдвор илрүүлсэн байна

Зэд, Хантай, Бүтээлийн нурууны дархан цаазат газарт тус газрын ...

2019 оны 08 сарын 23, 12 цаг 33 минут
Хятадын нүүрсний үйлдвэрлэл 1949 оноос хойш 114 дахин нэмэгджээ

 Энэ жил БНХАУ-ын 70 жилийн ой тохиож байна. Тэгвэл энэ 70 жилд ...

2019 оны 08 сарын 23, 11 цаг 05 минут
Түмэн үеэрээ орших нутгаа төр хамгаалах нь зөв өө

Монголчууд бид нийгмийн шилжилтийг давахдаа олон драм туулсан. Мал аж ...

2019 оны 08 сарын 23, 09 цаг 45 минут
Алтны салбарт “68 хувийн татвар”, “урт нэрт”-ээс ч илүү доргилт өгнө гэв үү

 Төрийн ордонд уурхайчдынхаа эсрэг цэрэг, цагдаа дайчлахаар ярьж суух ...

2019 оны 08 сарын 22, 19 цаг 29 минут
Уул, ус, мод хамрах газар эзэн холбогдогч нь олдохгүй эвдэрч сүйджээ

 Засгийн газрын өчигдрийн хуралдаанаар тусгай хамгаалалтад 1,3 сая ...

2019 оны 08 сарын 22, 19 цаг 19 минут
Монголд цацраг идэвхит үүл орж ирсэн үү

 Энэ сарын 8-ны өдөр Оросын цөмийн агентлаг Цагаан тэнгис дэх цэргийн ...

2019 оны 08 сарын 22, 18 цаг 10 минут
Бичил уурхайчдад Зөрчлийн тухай хуулиар шийтгэл ногдуулжээ

Баянхонгор аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газраас тус аймгийн Бөмбөгөр сумын ...

2019 оны 08 сарын 22, 17 цаг 41 минут
Д.Сумъяабазар сайдыг огцруулахыг шаардав

 "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн "Эв санааны нэгдэл” үйлдвэрчний ...

2019 оны 08 сарын 22, 13 цаг 43 минут
Улсын тусгай хамгаалалттай газрыг 1.3 сая га-гаар нэмнэ

 Засгийн газрын хуралдаанаар Хөвсгөл нуурын эрэг орчмыг эко аялал ...

2019 оны 08 сарын 22, 11 цаг 56 минут
Идлэг шонхор хамгаалах ажлын ихэнх нь үр дүнд хүрсэнгүй

Шонхор шувуу цагт 300 км хурдалдаг учраас “тэнгэрийн ирвэс” ...

2019 оны 08 сарын 22, 11 цаг 04 минут
“Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК тэтгэлэгт хөтөлбөрөө улсын хэмжээнд зарлалаа

 "Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК  нийгмийн хариуцлагаа хэрэгжүүлэн ...

2019 оны 08 сарын 22, 10 цаг 45 минут
Орхоны хөндийг сүйтгэсэн алтны компаниудын лицензийг цуцаллаа

 Архангай аймгийн Цэнхэр суманд олборлолт явуулж байгаа алтны ...

2019 оны 08 сарын 22, 10 цаг 26 минут
Халуунаас болж Египетэд болор уул бий болжээ

 Египетийн Бахария болон Фарафра баян бүрдийн хооронд болор уул бий ...

2019 оны 08 сарын 22, 10 цаг 21 минут
Aзи тивээ тань

 БҮГДИЙГ НЬ ОРОЛЦУУЛСАН ТОГТМОЛ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААТАЙ, ЯРИА ...

2019 оны 08 сарын 22, 10 цаг 00 минут
П.Ганхүү: Нийгэм, эдийн засгийн нөлөөлөл өндөртэй төслүүдээ эрчимжүүлж байна

Азийн төлөөх Боао форумын Улаанбаатарын бага хурал Улаанбаатар хотноо анх ...

2019 оны 08 сарын 21, 18 цаг 02 минут
2019 оны 08 сарын 21, 17 цаг 34 минут
RIO MONGOLIA улсын бодлого

  Уг нь манайх чинь Монгол Улс юм. 1992 онд Үндсэн хуулиа өөрчлөн ...

2019 оны 08 сарын 21, 15 цаг 42 минут
Танилц: Түүхий нүүрс түлэхийг зөвшөөрсөн бүсүүд

   С.САРУУЛ   Улаанбаатарт түүхий нүүрс худалдаалах, ...

2019 оны 08 сарын 21, 14 цаг 54 минут
Агаарын чанар хэмжих багаж хүртэл тоосонцроос “айдаг” болжээ

 Өвлийн турш нүүрсний хорт утаанд утуулсан нийслэлчүүдэд зуны улирал ...

2019 оны 08 сарын 21, 14 цаг 46 минут
Ц.Мянганбаярын "Монгол газар" болон түүний хамаарал бүхий компаниудын тусгай зөвшөөрлийг цуцаллаа

Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх сая Архангай аймагт олгогдсон 13 тусгай ...

2019 оны 08 сарын 21, 14 цаг 02 минут
RIO MONGOLIA улсын бодлого

 Уг нь манайх чинь Монгол Улс юм. 1992 онд Үндсэн хуулиа өөрчлөн ...

2019 оны 08 сарын 21, 13 цаг 52 минут
“Баатарван транс“ ХХК-ийн үйл ажиллагааг зогсоов

Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг "Баатарван ...

2019 оны 08 сарын 21, 13 цаг 19 минут
Алтны салбарт “68 хувийн татвар”, “урт нэрт”-ээс ч илүү доргилт өгнө гэв үү

Төрийн ордонд уурхайчдынхаа эсрэг цэрэг, цагдаа дайчлахаар ярьж суух ...

2019 оны 08 сарын 21, 13 цаг 09 минут
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга ОХУ-ыг зорино

Халх голын байлдааны 80 жилийн ойг тохиолдуулан ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин ...

2019 оны 08 сарын 21, 13 цаг 04 минут
Есөн газрыг улсын тусгай хамгаалалтад авах санал хүргүүлнэ

БОАЖ-ын сайд Б.Цэрэнбат Засгийн газрын хуралдаанаас гарсан шийдвэрийн ...

2019 оны 08 сарын 21, 12 цаг 08 минут
Д.Сумъяабазар: Тавантолгойг хуваасан асуудал огт байхгүй

УУХҮ-ийн сайд Д.Сумъяабазар уул уурхайн бүс нутагт ажиллаж, бүтээн ...

2019 оны 08 сарын 21, 10 цаг 59 минут
Төсөл сайн бол хөрөнгө оруулагчид бэлэн

 Азийн "Давос” хэмээн дэлхийд хүлээн зөвшөөрөгддөг боао форум нь Ази ...

2019 оны 08 сарын 21, 10 цаг 53 минут
Нүүрсний олборлолт 40 хувиар нэмэгдсэн

 Монгол Улсын аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэл 1.2 их наяд төгрөгөөр ...

2019 оны 08 сарын 21, 10 цаг 39 минут
Сүхбаатарын Эрдэнэцагаан сум сүйрлийн ирмэгт-4

Сүх жанжны нутагт хариуцлагагүй уул уурхай газар авч байгаль орчин ...

2019 оны 08 сарын 21, 09 цаг 42 минут
Зөвшөөрөлгүйгээр хайлуур жонш олборлож байжээ

 Дундговь аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газар, Цагдаагийн газар хамтран ...

2019 оны 08 сарын 20, 17 цаг 37 минут
“Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн удирдлагууд хөгжлийн стратегиа танилцууллаа

“Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн удирдлагын баг мэдээлэл хийж, олон ...

2019 оны 08 сарын 20, 17 цаг 02 минут
2019 оны 08 сарын 20, 16 цаг 48 минут
Хамгийн баян орон хамгийн чухал нөөцгүй болох нь

 Дэлхийн хамгийн баян орнуудын нэг болох Саудын Арабыг тун аюултай ...

2019 оны 08 сарын 20, 15 цаг 38 минут
Борооны улмаас хадлан бэлтгэх ажил хойшлох төлөвтэй байна

2019 онд улсын хэмжээнд 361.0 мянган га-д үр тариа, үүнээс 337.0  ...

2019 оны 08 сарын 20, 14 цаг 12 минут
Архангай, Төв, Сэлэнгэ, Өмнөговь, Хэнтий аймаг дахь уул уурхайн компаниудын зөвшөөрлийг цуцал

Улсын Онцгой комиссын өргөтгөсөн хурал Төрийн ордонд болж, Монгол Улсын ...

2019 оны 08 сарын 20, 13 цаг 05 минут
“ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ МАЙНИНГ” ЗУРГААН ЗАХИРАЛ,16 ХЭЛТЭСТЭЙ АЖИЛЛАНА

Өнгөрсөн баяр наадмын урд өдөр Засгийн газраас  “Эрдэнэс ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 59 минут
Австрали улс нүүрстэй хамт хорт хий экспортолдог

 Австралийн өсөн дэвжиж буй нүүрсний аж үйлдвэр дэлхийд гуравт ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 51 минут
Уурхайчдын барьцаанд орсон урагшгүй албатуудын МЭДЭГДЭЛ!!!

 Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх "Эко системийг устгаж буй гэмт хэрэгтнүүдтэй ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 34 минут
1072 хувьцааны данс нээх заавар

 "Эрдэнэс Тавантолгой” компанийн хувьцааг 2 511 000 иргэн эзэмшдэг. ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 27 минут
Оюутолгойн шалгалтын баримтуудыг Засгийн газар татаж авчээ

Эрх баригч намынхан Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөд улайрч Оюутолгойн асуудлыг ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 10 минут
Монгол “мартсан” ч, Москва сонирхоод эхэлсэн Төмөр замын дарга Д.Жигжиднямаагийн “төгрөгийн хэрэг”-2

 Дамдинсүрэнгийн Жигжиднямаа нь 1965 онд Улаанбаатар хотод төрсөн. ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 05 минут
Оюутолгойн шалгалтын баримтуудыг Засгийн газар татаж авчээ

 Эрх баригч намынхан Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөд улайрч Оюутолгойн ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 01 минут
“Рио тинто”-гийн хагас жилийн тайлан дахь Оюутолгой

Дэлхийн уул уурхайн хамгийн том олборлогч, Оюутолгойн зэс, алтны ордод ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 00 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани