Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

С.Соёл: Говьчуудад усгүй болох аюул ойрхон ирсэн

Сэрээтэрийн Соёл гуай Өмнөговь аймгийн Цогт-Цэций суманд ажиллаж, амьдарч, нутгийнхаа хөгжлийн түүхийг бүтээлцэн өдгөө гавьяаныхаа амралтад суугаа ахмад настан. Уул уурхайн олборлолтын сөрөг нөлөөлөлд өртөж амьдрах орчин, малын бэлчээргүй болсон нутгийн олон малчид, иргэдийн нэг. Түүний хувьд хамгийн их санаа зовж явдаг асуудал бол говийн ус. Говьд эрдэнэ болсон гүний усаа хамгаалахын төлөө сүүлийн 10 гаруй жил тэмцэж яваа “Цэций гүний ус” ТББ-ын тэргүүн С.Соёлтой ярилцлаа.

- Та  өөрийгөө танилцуулна уу?

- Миний хувьд Цогт-Цэций сумандаа төрж өссөн энэ нутгийн унаган хүн. Энэ сумандаа өнөөг хүртэл ажиллаж, амьдарч байна.Төр нийгэмдээ олон жил алба хашсан. Одоо тэтгэвэртээ гараад мал маллаж байна. Тэтгэвэрт гарлаа гээд зүгээр суудаггүй. Энэ сайхан нутаг, усаа хамгаалахын төлөө тэмцэж байдаг хүн дээ. Ялангуяа говийн усны төлөө их тэмцэж байна. Дорноговь аймагт байдаг Галба-Өөш, Долоодын говийн сав газрын захиргаанд Зөвлөлийн гишүүнээр Цогтцэций сумаас сонгогдоод 2 жил ажиллаж байна. Өмнөговь аймгийн зүүн талын Баян-Овоо, Ханбогд, Манлай, Цогт-Овоо, Номгон сумдаас сонгогдсон иргэний төлөөллүүд, ТББ-ынхантай хамтарч ажилладаг.

- Байгалийн баялагтайнхаа төлөө уул уурхайн олборлолтоос болж хамгийн их хохирч байгаа хүмүүс нутгийн иргэд, малчид. Ялангуяа Цогтцэций сумын уугуул иргэний хувьд энэ нөхцөл байдлыг хэрхэн харж байна?

- Үнэхээр үнэн. Байгалийн баялаг ихтэй нутагт уул уурхай олборлолт явуулахаар хамгийн их хохирч үлддэг хүмүүс нь нутгийн иргэд, малчид байдаг юм байна. Нутагтаа тайван сайхан ажиллаж, амьдарч байсан бид үнэхээр “үгээ барж” байна. Сүүлийн үед байгаль орчин, усны талаар  сэтгэл  маш их зовж явдаг болсон. Тоос шороо, хөрс, агаарын бохирдол хэцүүдсэн. Манай суманд байгаа уул уурхайн компаниудын овоолго шороо нь өдрөөс өдөрт өндөрсөөд сумтайгаа улам л ойртоод л байна. Сум үргэлж л харанхуй тоосон дотор байдаг болсон.Амьдрахад хэцүү. Гэлээ гээд төрсөн нутгаа яалтай ч билээ. Өдий насыг насалж нутагтаа байгаа хүн чинь хаашаа нүүж явах билээ. Энэ ард түмэн нутагтаа амьдрахад хүнд хэцүү айхтар цаг үетэй нүүр тулж байна даа.

- Уул уурхайтай хаяа дэрлэн байгаа Цогтцэций суманд тоосжилт улам л нэмэгдэж байна. Нутгийн иргэдийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрх зөрчигдөж байгааг ярьсаар байгаа ч шийдэгдэж байгаа зүйл байна уу?

- Шийдэгдсэн зүйл байхгүй. Тоосжилт үнэхээр хүнд байна. Хүүхэд багачууд тоосон дунд л амьдарч байна. Энэ тоос  жирийн тоос түйрэнгээс өөр шүү дээ. Уурхайн нүүрсний хортой агаараар амьсгалж байна. Тоосжилт, агаарын бохирдол улам л хэцүү боллоо. Уурхайн компаниуд замаа ядаж усалж байвал болдоггүй юм болов уу гэж бодох юм. Тоос түйрэнг улам л нэмдэг. Манай аймгийн Цогт-Овоо, Манлай, Сэврэй гээд уул уурхай хөгжөөгүй сумдууд хүн ард нь үнэхээр сайхан, сэтгэл тайван, аюулгүй орчинд айх зүйлгүй амьдарч байна. Гэтэл Цогтцэций сумын бид байнга түгшүүртэй, ирээдүйдээ санаа зовсон, нутаглах бэлчээр, амьдрах аргагүй, малаа ч тайван бэлчээж чадахаа больсон. Үнэндээ үндсэн хуулинд заасан эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах асуудал хумигдсан. Төр засгаас ч яаж, ийж байна гэж анхаарч харж байгаа зүйл алга. Хүний эрхийн олон ч байгууллага байна. Анхаарал хандуулж энэ олон хүний эрхийг хамгаалж байгаа газар алга байгаа нь дэндүү харамсалтай.

- Говьд усны асуудал хамгийн их анхаарал татах асуудал болжээ.Та говийн гүний усыг хамгаалах талаар олон жил тэмцэж яваа хүн энэ талаар ямар бодолтой явдаг вэ?

- Үндсэндээ 2030 он гэхэд манай говь уух усгүй болох эмгэнэлт тавилан хүлээж байна. Иймээс л энэ нутгийнхаа төлөө, усаа хамгаалахын төлөө тэмцэж байна. Биднээс хойш үлдэх үр ач нар маань ямар орчинд яаж амьдрана даа. Гадаадын хөрөнгө оруулалттай хувийн компани говийн гүний усаар тоглоод байж байгааг харахад үнэхээр харамсдаг. Гүний усыг уул уурхайд ашиглахгүй гээд л янз бүрийн төсөл хэрэгжүүлнэ л гэдэг. Хэрлэн гол, Орхон гол гээд арваад  жил  ярилаа. Жингийн цуваа хөдөлсөн л гэдэг. Өнөөдөр хөдөлсөн нь алга байна. Энэ газрын доорх баялаг нь дуусна. Одоо ямар хэмжээнд тээвэрлэж байгаа нь бидний нүдэн дээр тодорхой байгаа шүү дээ. Энэ баялаг, газар нутаг эргэн төлжихийн биш. Тэр цагт энэ говийн бид яана даа л гэж харуусаж суудаг.

- Говийн газрын гүний ус түүний ашиглалт, нөөцтэй холбоотойгоор малчин хүний хувьд санаа бодлоо хуваалцвал?

- Гүний усны мониторинг хийж байна. “Энержи ресурс” ХХК-ийн ашиглаж байгаа  гүний  20 худаг бий. 2009 онд хоногтоо 50000тн ус ашигладаг гэж мэдээлж байсан. Одоо ашигласан усны тоо хэмжээ хэцүүдсэн байх. Үүнд л миний хувьд их санаа зовж байдаг. Би өөрөө малчин хүн. Тэр хавиар өдөр тутам явж малаа хариулж байна. Малчдын мал уудаг гар худаг, уурхайн худаг үндсэндээ усгүй болж байна. Манай нутагт олон худаг усгүй болсон. Манайх  Цогтцэций сумын хойд талд, Наймандайн хөндийд ус татдаг 12 худаг түүний ойролцоо Шугам гээд газар нутагладаг. Манайх гүний худагтай л даа. 40м ойрхон. Тэр маань ч өнөөдөр усгүй болох гэж байна. Усгүй болох гээд  цөөхөн адуу, хонио хангаж услахаа байх гэж байна. Одоо усгүй болоод ирэхээр бид яахав. Дээшээ тэнгэр хол, доошоо газар хатуу болчихоод байна. Нутгийн малчид бид хий хоосон хоорондоо ярьж бухимдахаас цаашгүй байна даа. Говьчуудад усгүй болох аюул ойрхон ирсэн.

- Байгалийн баялаг шавхагддаг баялаг. Уурхайнууд нэг л өдөр хаалтаа хийгээд явна. Гэвч энэ нутагт амьдрал үргэлжилж л таараа. Харин тэр цаг үед усгүй болсон цөл нутагт бид үлдэх вий гэсэн айдас говьчуудад байдаг?

- Тийм ээ. Гадаргын ус хомс манай говийн гүний усыг ашиглах биш өөр олон хувилбар төсөл хэрэгжүүлээсэй билээ. Хэрлэн гол Хятад улс руу урсаж ороод цаана нь цөөрөм байгуулсан. Үүнийг говь руугаа аваад ашиглаж болмоор санагддаг. Орхон гол ч мөн  Сэлэнгэ мөрөн рүү цутгаад  Байгаль нуур руу урсаж байна шүү дээ. Манай говьд ургах мод, урсах ус байх биш. Хур бороо төдийлөн орох биш. Энэ газрын гүний ус гэдэг чинь тэнгэрээс буусан хур борооны ус олон зуун жил хуримтлагдаж байгаад бий болж байгаа шүү дээ.

Гэтэл энэ сайхан цэвэр усаар нүүрс угаагаад зүй зохисгүй ашиглаад байвал энэ цагт амьдарч байгаа бид биш юмаа гэхэд ирээдүй л хэцүү болно. Их санаа зовж, усны талаар арваад жил үндсэндээ дуу хоолойгоо хүрэх газар хүртэл нь дуугарч, хэл ам татаж яваа хүн. Цаашдаа ч тууштай тэмцэнэ. “Цэций гүний ус” ТББ байгууллаа. ТББ-аараа дамжуулан тэмцэнэ. Малчид маань их дэмжиж байна. Тэдэнтэйгээ нийлээд нутаг ус, говийнхоо төлөө өндөр настай болсон гэж хойш суухгүй тэмцэнэ.  

 

Ярилцсан Ч.Сумъяа

 

 

С.Соёл: Говьчуудад усгүй болох аюул ойрхон ирсэн
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
3.1 тонн алт хаачсан бэ?

 Монголбанк энэ оны эхний есөн сарын байдлаар 11.2 тонн алт худалдан ...

Өнөөдөр, 10:51
Өнөөдөр, 10:09
Худал үнэлгээгээр ховор амьтдаа “ЦААЗАЛСААР” байх уу

Тусгай зориулалтаар энэ онд 86 угалз, 92 тэх агнуулах тогтоолыг Засгийн ...

Өнөөдөр, 10:06
Судлаач Ганаа: Ахиад л төмөр замын хэрүүл

 Манай төмөр замын хэрүүл хэзээ ч дуусахгүй бололтой юм. Яагаад гэвэл ...

Өнөөдөр, 09:51
Хятад улсын алтны гаралт 12 жил дараалан дэлхийд тэргүүлэв

 2018 онд Хятад улсын алтны гаралт 12 жил дараалан дэлхийд тэргүүлж, ...

Өнөөдөр, 09:49
"Хөтөл"-ийн хувьчлалаар ганц ч үг ганхийлгэхгүй байх шалтгаан гишүүн Д.Эрдэнэбатад бий юу?

Алдуурсан "Хөтөлийн цемент шохойн” үйлдвэрийг аргамжих шалтгаан-2 ...

2019 оны 10 сарын 12, 18 цаг 56 минут
2019 оны 10 сарын 12, 18 цаг 49 минут
Хоёр сарын хугацаанд ашигт малтмалын 73 лиценз цуцлагджээ

 Ашигт малтмал, газрын тосны газрын мэдээллээр найм болон есдүгээр ...

2019 оны 10 сарын 12, 17 цаг 11 минут
Оросууд өлсгөлөн баавгай Монголоос ирсэн гэв

Аравдугаар сар гарснаас хойш ОХУ-ын Сибирийн хэсэгт өлсгөлөн баавгайн аюул ...

2019 оны 10 сарын 12, 14 цаг 53 минут
Нефтийн үнэ 60 ам.доллар давжээ

Лондоны ICE биржийн арилжааны явцад “Brent” маркийн нефтийн ...

2019 оны 10 сарын 12, 13 цаг 46 минут
Авдраа нэг ухахад л аранжин зэсийн үйлдвэртэй болчихлоо

Өнгөрсөн пүрэв гаригийн жихүүндүү орой төвийн хэвлэл мэдээллийн ...

2019 оны 10 сарын 12, 12 цаг 49 минут
Зэсийн баяжмалын экспорт 6700 тонноор буурлаа

 Он гарснаас хойш буюу I-IX сарын хугацаанд нэг сая тонн зэсийн ...

2019 оны 10 сарын 11, 18 цаг 25 минут
"Хөтөл цемент шохой" үйлдвэрийг 1,386,106,400 төгрөгөөр хувьчилжээ

"Хөтөл цемент шохой" үйлдвэрийг 1,386,106,400 төгрөгөөр хувьчилжээ. Тухайн ...

2019 оны 10 сарын 11, 16 цаг 25 минут
Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийн төлбөрөөр 36 тэрбум төгрөг олно

Улсын хэмжээнд 7.9 сая га талбайд ашигт малтмалын ашиглалтын 1683,  ...

2019 оны 10 сарын 11, 16 цаг 17 минут
Аргентин улсын Засгийн газар “Миллениал” литийн төсөлд татварын хөнгөлөлт үзүүллээ

Аргентин улсын Үндэсний уул уурхайн яам "Миллениал” литийн төсөлд зарим ...

2019 оны 10 сарын 11, 16 цаг 12 минут
Зэсийн баяжмалын экспорт 6700 тонноор буурлаа

Он гарснаас хойш буюу I-IX сарын хугацаанд нэг сая тонн зэсийн баяжмал ...

2019 оны 10 сарын 11, 16 цаг 07 минут
“Энержи ресурс”-ийн үнэгүй өгсөн 800 мянган тонн нүүрсний цаана юу нуугдаж байна вэ?

 Хотын утааг бууруулах үүрэгтэй шахмал түлш нь хүний амь хороож, ...

2019 оны 10 сарын 11, 15 цаг 13 минут
Шахмал түлшний ард ноцтой “хэрэг”-үүд өрнөж байна

 Утаа гээч намраас хавар хүртэл Улаанбаатарын иргэдийн зовлон гамшиг ...

2019 оны 10 сарын 11, 15 цаг 06 минут
2019 оны 10 сарын 10, 18 цаг 09 минут
2019 ОНЫ БАЙДЛААР ОЮУТОЛГОЙГООС ГАРСАН БАЯЛГИЙН МӨНГӨН ХЭМЖЭЭ

 1. 8 ТЭРБУМ ДОЛЛАРЫН БАЯЛАГ (250 ТН АЛТТАЙ ТЭНЦЭХ)

2019 оны 10 сарын 10, 17 цаг 29 минут
Монголчуудын мөрөөдөл биелэх цаг асуй

 Монгол Улсад газрын тос боловсруулах үйлдвэр барих төсөлд 236 сая ...

2019 оны 10 сарын 10, 17 цаг 20 минут
“Хармагтай” ордын өрөмдлөгийн эхний дүн сайн гарчээ

 Хармагтайн ордод лиценз эзэмшдэг "Xanadu Mines” компанийн ...

2019 оны 10 сарын 10, 14 цаг 48 минут
Манай улс 858.1 сая ам.долларын нефтийн бүтээгдэхүүн импортоор авчээ

 Энэ оны эхний есөн сарын байдлаарх эрдэс бүтээгдэхүүний импортын ...

2019 оны 10 сарын 10, 14 цаг 25 минут
2019 оны 10 сарын 10, 14 цаг 21 минут
АНУ-ын томоохон нүүрсний уурхай хаалгаа барьжээ

 Америкийн нүүрс нийлүүлэгч топ таван компанийн нэг "Blackhawk ...

2019 оны 10 сарын 10, 13 цаг 56 минут
"Фүкүшима-1" станцын экс удирдлагыг цөмийн осолд буруугүй гэж шүүх тогтоов

 "Фүкүшима-1" цөмийн цахилгаан станцын үйл ажиллагааг хариуцсан TEPCO ...

2019 оны 10 сарын 10, 13 цаг 52 минут
Алтны үнэ ихээхэн унана хэмээцгээж байна

 Оросын "Polymetal”  компанийн гүйцэтгэх захирал Виталий Несис ...

2019 оны 10 сарын 10, 13 цаг 26 минут
Түүхий нүүрс & Шахмал түлш: Түлэх арга, шаталтын ялгаа

 Хөхүүрийн ам цаашилж, хүйтний ам наашилж байгаа энэ цаг үед Нийслэл ...

2019 оны 10 сарын 10, 11 цаг 28 минут
“Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-иас хэрэгжүүлж буй “Хуримтлалтай-Хувьцаатай иргэн” аян эхэллээ

 Дэлхийн жишиг уурхай "Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-иас хэрэгжүүлж буй ...

2019 оны 10 сарын 09, 18 цаг 43 минут
Манай улс 858.1 сая ам.долларын нефтийн бүтээгдэхүүн импортоор авчээ

 Энэ оны эхний есөн сарын байдлаарх эрдэс бүтээгдэхүүний импортын ...

2019 оны 10 сарын 09, 15 цаг 32 минут
Оюутолгойн гэрээ эрх зүйн чадамжгүй

 Одоогоос 10 жилийн өмнө буюу 2009 оны 10дугаар сарын 6-ны өдөр ...

2019 оны 10 сарын 09, 13 цаг 02 минут
Угтаалцайдамаас кварц олборлохыг зөвшөөрөхгүй

 Байгалийн унаган төрхөөрөө уул уурхайгаас илүүтэй газар тариалан, ...

2019 оны 10 сарын 09, 11 цаг 13 минут
Нуурын ёроолоос аварга чулуун байгууламж илрүүлжээ

 Боден нуурын ёроолыг судалж байсан археологичид Стоунхэнжийн алдарт ...

2019 оны 10 сарын 09, 11 цаг 06 минут
Сугар гараг дээр буух боломжтой таван газрыг сонгожээ

 МОСКВА. /TASS/. "Сугар-Д" төслийн Орос-Америкийн хамтарсан ...

2019 оны 10 сарын 08, 17 цаг 08 минут
Газрын тосны “драм” зах зээлд дарамт нэмнэ

 Их гүрнүүд болон Ойрх Дорнодын олборлогчдын төгсгөл нь тодорхойгүй ...

2019 оны 10 сарын 08, 13 цаг 45 минут
Баялгийн санг “ХУЛГАЙЧ”-даас хуулиар хамгаалъя

  Бүх улс орон баялгийн санг байгуулчихдаг юм биш л дээ. Баялагтай ...

2019 оны 10 сарын 08, 13 цаг 11 минут
Баялгийн хараал тулгасан Оюутолгойн гэрээ хийсний 10 жилийн гунигт ой

Оюутолгойн ордыг ашиглах гэрээг нэг талаас Тюркоз Хилл компани, нөгөө ...

2019 оны 10 сарын 07, 16 цаг 42 минут
Нэг тонн нүүрснээс 3500 төгрөгийн алдагдал хүлээж байна

Төвийн бүсийн эрчим хүч үйлдвэрлэгчдийн нүүрсний хэрэглээний 90 гаруй ...

2019 оны 10 сарын 07, 15 цаг 52 минут
Колумбад газрын тос дамжуулах хоолой дэлбэрчээ

 Колумбад халдлагын улмаас Трансандины газрын тос дамжуулах хоолойд ...

2019 оны 10 сарын 07, 15 цаг 02 минут
Монголчуудад ирж буй шок

Монголчуудад өмнө төсөөлж байгаагүй гадаад шокууд ирж ...

2019 оны 10 сарын 07, 15 цаг 00 минут
Шахмал харыг бүрэн тохирох эсэхийг гүйцэт судлалгүй, ашиг хөөж яаравчлан үйлдвэрлэсэн үү

Манай шахмал түлш үйлдвэрлэгчдийн худалдаж байгаа бөөрөнхий хар түлээний ...

2019 оны 10 сарын 07, 13 цаг 07 минут
Салхитын мөнгөний орд: Энэ хэрэгт өөр нэг Гавьяат хуулчийг хүүгийн хамт шалгаж байна

 Зуун хувь Хятадын хөрөнгө оруулалттай компанийн эзэмшиж байсан ...

2019 оны 10 сарын 07, 12 цаг 27 минут
Олон улс дамжуулан мөнгө угаасан байж болзошгүй хэрэгт УБТЗ-ын хоёр албан тушаалтныг шалгаж байна

УБТЗ-ын эрх бүхий хоёр албан тушаалтныг тагнуулынхан шалгаж эхэллээ. ...

2019 оны 10 сарын 07, 11 цаг 46 минут
Хууль бусаар хил давуулахыг завдсан 87 кг байгалийн чулууг хураажээ

 Монгол Улсын хилээр оруулах, гаргах, дамжуулан өнгөрүүлэхийг ...

2019 оны 10 сарын 07, 10 цаг 50 минут
Шахмал түлшийг БНСУ, БНХАУ, ОХУ-д шинжлүүлэхээр болжээ

   Б.Намуунтамир   Өнгөрсөн баасан гаригт буюу энэ сарын ...

2019 оны 10 сарын 07, 10 цаг 40 минут
Газрын тосны үйлдвэр 2025 он хүртэл ашиглалтад орохгүй нь ээ

 Монгол Улс газрын тосны асар их баялагтай хэрнээ гадаадаас ...

2019 оны 10 сарын 07, 10 цаг 40 минут
“Эрдэнэс-Тавантолгой" ХК-ийн сургалтын тэтгэлэгт хамрагдсан оюутнууд батламжаа гардлаа

 "Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-ийн нэрэмжит 2019-2020 оны оюутны сургалтын ...

2019 оны 10 сарын 07, 10 цаг 21 минут
АМНАТ нэмэгдсэнээр алтыг хууль бусаар хил давуулах нь ихсэж байна

 Ашигт малтмалын тухай хуульд 2014 онд УИХ-аас өөрчлөлт оруулж Ашигт ...

2019 оны 10 сарын 07, 09 цаг 54 минут
Дэлхий 60-хан секунд зогсвол юу болох вэ?

 Дэлхийн тэнхлэгээрээ эргэх хурд 1667 км/цаг. Тэгэхээр дэлхий гэнэт ...

2019 оны 10 сарын 07, 09 цаг 48 минут
Баялагийн хараал тулгасан Оюутолгойн гэрээ хийсний 10 жилийн гунигт ой

 Оюутолгойн ордыг ашиглах гэрээг нэг талаас Тюркоз Хилл компани, ...

2019 оны 10 сарын 07, 09 цаг 46 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани