Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Өнгөт чулуунд шунагчид Даланжаргалан сумын хөрсийг сэндийчиж байна

Өнгөт чулуунд шунагчид Даланжаргалан сумын хөрсийг сэндийчиж байна

 

Манай сурвалжлах баг Дорноговь аймгийн Даланжаргалан суманд ажиллаж  уул уурхайн олборлолт нутгийн иргэдийн амьдралд хэрхэн нөлөөлж байгааг өмнөх дугаартаа хөндсөн. Тэгвэл энэ удаад Даланжаргалан сумын нутаг дэвсгэрээс өнгөт чулуу түүж байгаа талаар сурвалжиллаа.
Даланжаргалан сум ховор, үнэтэй чулуугаараа хэзээнээс алдартай. Усан болон утаат болор, чүнчигноров, гартаам, мана, өнгөт чулуу, төмрийн хүдэр, хайлуур жонш, нүүрс, хүрмэн чулуу, бал чулуу, шохойн чулуу, барилгын материалын түүхий эд гээд ашигт малтмал элбэг. Гэтэл байгалийн үнэт эдлэл, өв соёлыг агуулсан нутгийн чулууг урд хөрш рүү машинаар ачдаг болоод удаж байна.  Гэвч өнгөт чулуунд шунасан иргэдийн гар хүрээгүй үлдсэн жаахан газарт нь ч энд тэндээс ирсэн нинжанууд шургалжээ. Тэд өнгөт чулууг түүсээр  газрын хөрсийг 20-40 см сэндийчсэн байна.
 
Өнгөт чулуу нь байгалийн ус чийгийг тэнцвэржүүлж, ургамлын бүрхэвчийг хамгаалдаг. Гэтэл чулуу түүж байгаа иргэд Даланжаргалан сумын 16 га бэлчээрийн талбайг аль хэдийнэ сүйдчихээд  байгаа аж. Анх өнгөн хэсгийн чулууг түүдэг байсан бол одоо хүрз, молдок, жоотуугаар зэвсэглэж хөрсийг нь сэндийчих болсон харамсалтай дүр зураг харагдсан юм. Чулуу түүж байгаа иргэдийн ихэнх нь Улаанбаатар хотоос ирсэн бол нутгийн иргэд ч цөөнгүй байгааг харж болно.
Өнгөт чулуу түүж газар нутгийг нь сэндийчиж байгаа нинжа болон малчдын дунд газрын маргаан үргэлжилсээр байгаа. Бодит байдал ямар байгааг иргэдийн байр сууриар хүргэж байна.
 
Нэг сав чулууг 35 мянган төгрөгөөр худалддаг
 
Бидэнтэй таарсан эхний иргэн тэтгэвэртээ гарсан тул хийх зүйл байхгүй. Гэртээ сууснаас гээд чулуу түүдэг гэнэ. Тэрээр "Хүний нохой идэхээр өөрийн нохой ид гэдэг. Сум орон нутгийн хүмүүс түүх эрхтэй гэж бодож байна. Багажтай иргэд үнэтэй чулууг ухаж хайдаг бол багажгүй иргэд хямд чулууг шуудай болон ундааны саванд хийж зардаг. Нэг сав нь 3-35 мянган төгрөгийн үнэтэй. Өдөрт 100 гаруй  мянган төгрөгийн орлого олдог. Мөн ойр хавийнхан нинжа нарт хоол унд авчирч зардаг” гэсэн юм.
 
Нинжа нарыг 200 мянган төгрөгөөр торгохоос өөр зүйл хийж чадахгүй байна
 
Өнгөт чулууг нинжа нараас хэрхэн хамгаалдаг талаар Даланжаргалан сумын байгаль хамгаалагч С.Дандарбаатараас тодруулахад "Сумаас нинжа нарын энэ үйлдлийг зогсооё гэдэг ч дийлддэггүй. Хуульдаа торгохоос өөр арга хэмжээ байдаггүй. Нэг удаа торгохдоо 200 мянган төгрөгөөр торгодог. Торгуулсан хүн нь маргааш нь шархаа нөхнө гээд чулуу түүдэг. Шалгалт хийх гэж очихоор өмнөөс хэл амаар доромжлох, зодох гэж дайрна. Эсвэл зугтана гээд бөөн асуудал үүсгэдэг. Нинжа нарт шаардлага тавиад гараа гэмтээсэн. Сумын зүгээс цагдаагийн газартай хамтарч ажилладаг ч үр дүн муутай байна. Сүүлдээ арга мухардсан. Тэр байтугай чулуу түүхийг нь зогсооё гээд очихоор эд хөрөнгө, бие мах бодиороо хохирдог” гэсэн юм. Нинжа нарыг торгосон мөнгө аймгийнх нь нэгдсэн санд ордог учраас нөхөн сэргээлт хийх болон унааны зардал, тухайн газрыг хамгаалалтад авахад хөрөнгө мөнгөний асуудал хэцүү байдаг юм байна.
 
Даланжаргалан сумын Засаг даргын Тамгын газар нөхөн сэргээлтийн компанитай гэрээ байгуулж  олборлолт явуулж олсон мөнгөөрөө нөхөн сэргээлт хийнэ гэж тусгасан ч хуульд тийм заалт байдаггүй тул гэрээг цуцалжээ. Тиймээс гэрээг өөрчлөн сумын нэгдсэн сангийн мөнгөөр нөхөн сэр­гээлт хийлгэхээр болсон ч  аймгаас санхүүгийн асуудлыг шийдвэрлээгүй учраас мөн л компани нь гэрээгээ цуцалсан гэсэн юм.
 
Нөхөн сэргээлт хийхээр ирсэн компани олборлолт явуулдаг
 
Нөхөн сэргээлт хийхээр ирсэн компанийн талаар малчин Э ярихдаа "Нөхөн сэргээлт хийх нэрээр нэг компани ирсэн. Ирээд хоёр газрыг хашсан. Тэгээд өөрсдөө техникээр ухаж сандайчих болсон. Энэ талаар асуухад чулуу олборлож зардлаа олно. Дараа нь нөхөн сэргээлт хийнэ гэж хариулсан. Эцэст нь нөхөн сэргээлт нэрээр ирж олборлолт хийж байгаад явсан. Бидэнд ухсан хэдэн нүх л үлдэж байна. Гараар ухахдаа 40 см-ээс хэтрүүлдэггүй байсан бол техникээр ухаж газрын хэвлийг төнхөж байгаад явсан” гэсэн юм.
 
Хятадууд худалдаж авсан чулуугаараа юу хийдэг талаар нутгийн иргэдээс сонирхоход урд хөрш рүү гаргаж үнэт эдлэл хийдэг. Мөн газар нутгаа чийгшүүлж, ургамлын бүрхэвчээ хамгаалахын тулд нутагтаа аваачиж цацдаг. Мөнгө улаан, нүд цагаан гэгчээр шуудай шуудайгаар нь зөөсөөр эцэст нь гол горхи нь хатаж, ширгэж, ган гачиг нүүрлээд байна гэцгээж байв. Ийнхүү өнгөт чулууг худалдан авч буй улс нь өөрт хэрэгтэй байдлаар ашигладаг байна.
 
Гэвч хариуцсан сум орон нутаг, иргэдийн зүгээс арга нь мухардаад байгаа учир хамгийн зөв шийдэл бол хуулийг нь чангатгах гэнэ. Өмнө нь өнгөт чулуу түүсэн иргэнийг 50 мянган төргөөр торгодог байсан. Одоо Зөрчлийн шинэ хуулиар 200 мянган төгрөгөөр торгодог болжээ. Энэ нь чулуу түүдэг хүмүүсийн нэг өдрийн л орлого. Иймээс газар нутаг, байгалийн ховор эд зүйлсээ хамгаалахын тулд хуулиа чангатгах зайлшгүй шаардлагатайг хэлж байна. Өнгөт чулуу түүж байгаа хүмүүс цөөхөн хэдэн төгрөгөөр торгоод өнгөрөх биш цагдан хорьдог, цаашлаад Даланжаргалан сумыг тусгай хамгаалалт авахгүйгээр энэ асуудал цэгцрэхгүй.  Дээрээ төртэй, дэргэдээ хуультай улс гэдгээ харуулах цаг болсон гэдгийг нутгийн иргэд төр, засагт дайлаа.
 
 
Б.Баяржавхлан
Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин
Өнгөт чулуунд шунагчид Даланжаргалан сумын хөрсийг сэндийчиж байна
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Хөгжилгүй гэсэн гайхшралд өгөх нэг тайлбар

Дэлхийн эдийн засгаас баахан тоо баримт үзлээ. 2019 оны Нобелийн эдийн ...

Өнөөдөр, 12:17
Шуурхай: “Эко Алтан заамар”-т дахин осол гарч, 26 настай залуу амиа алджээ

Өнгөрсөн өвөл  “Эко Алтан Заамар” компанийн буруутай ...

Өчигдөр, 17:43
Байгалийн хийн хоолой Монголоор дамжин өнгөрөх боломжийг үнэлэхүй

1. Байгалийн хийн ач холбогдол хийгээд эрэлтийн хандлага Байгалийн хий бол ...

Өчигдөр, 16:41
Тавантолгойгоос их хэмжээний тонн нүүрс хулгайлагдсан уу?

Таван толгой ХК-ийн ҮЭ-ийн хорооны дарга Д.Махгал: Хууль шүүхийн ...

Өчигдөр, 16:24
"Эрдэнэт" үйлдвэр "Росгеологи" компанитай хамтарч гүний хайгуул хийнэ

   Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн ОХУ-д хийж байгаа ...

Өчигдөр, 15:54
"Газпром" Монголоор дайрах хийн хоолойн маршрутыг хагас жилийн дотор гаргах ёстой

Монгол Улсын нутгаар дамжуулан БНХАУ-д хий нийлүүлэх хоолойн шинэ ...

Өчигдөр, 11:40
Энэ оны эхний 10 сарын хугацаанд Хятадаас Монголд $662 саяын цахилгаан эрчим хүч нийлүүлжээ

Хятадын Өвөр Монголын Өөртөө Засах орон энэ оны эхний 10 сарын хугацаанд ...

2019 оны 12 сарын 05, 14 цаг 23 минут
ОХУ-тай уул уурхай, боловсрол зэрэг салбарт хамтран ажиллах гэрээг үзэглэлээ

ОХУ-ын Ерөнхий сайд Д.А.Медведевийн урилгаар Монгол Улсын Ерөнхий сайд ...

2019 оны 12 сарын 05, 11 цаг 24 минут
2019 оны 12 сарын 04, 18 цаг 27 минут
“Багануур”, “Шивээ-Овоо”-гийн уурхайн машин техникийг шинэчлэхээр тохиролцлоо

ОХУ-д ажлын айлчлал хийж буй Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн ...

2019 оны 12 сарын 04, 17 цаг 11 минут
The Wall Street Journal: Орос, Хятадын түншлэл АНУ-д сорилт болж байна

ОХУ-аас БНХАУ руу хоёр орны 30 жилийн хугацаат гэрээний дагуу хий ...

2019 оны 12 сарын 04, 16 цаг 26 минут
Ил уурхайд 32,3 тэрбум төгрөгийн техникийн шинэчлэл хийжээ

 Эрдэнэт үйлдвэрийн Ил уурхайн хүнд даацын машин механизмын парк ...

2019 оны 12 сарын 04, 15 цаг 07 минут
Хилийн боомт шинээр нээхийг Өмнөговьчууд эсэргүүцлээ

Өмнөговь аймгийн Хүрмэн сумын нутагт Цагаан дэл уул хилийн боомт нээхтэй ...

2019 оны 12 сарын 04, 11 цаг 42 минут
Монгол орон Венесуэль шиг болчихвий гэж санаа зовж байна

Венесуэл найзын минь ин ярьсан юм. Түүнийг Камела гэдэг бөгөөд хорин ...

2019 оны 12 сарын 04, 11 цаг 25 минут
"Байгалийн хийн хоолойг Монголоор дамжуулах асуудлыг ОХУ дэмжиж буйд баяртай байна"

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх ОХУ-д албан ёсны айлчлал хийж байгаа ...

2019 оны 12 сарын 04, 11 цаг 03 минут
АТГ: Ч.Сайханбилэгийг оргон зайлсан гэж үзэн эрэн сурвалжилж эхэлсэн

Ерөнхий сайд асан Ч.Сайханбилэгийг интерполоор эрэн сурвалжилж буй ...

2019 оны 12 сарын 03, 16 цаг 41 минут
Дэлхийн хамгийн урт “байгалийн хий дамжуулах хоолой” ашиглалтад орох ёслол болов

ХТРТ-ийн мэдээ: 2-нд Хятад улсын дарга Ши Жиньпин ОХУ-ын ерөнхийлөгч ...

2019 оны 12 сарын 03, 16 цаг 19 минут
Хийн хоолойг Монголоор дайруулбал 1500 орчим байнгын ажлын байр бий болно

    Манайд тэрбум орчим ам.долларын орлого орно гэж ...

2019 оны 12 сарын 03, 15 цаг 02 минут
Оюутолгойн гэрээнээс монголчууд ашиг хүртэх үү, үгүй юу?

  Монголчуудын нийтлэг эрх ашиг, улс орны тусгаар тогтнол, үндэсний ...

2019 оны 12 сарын 03, 14 цаг 45 минут
Уул уурхай ба татвар

 Аливаа нэгэн уул уурхайн төсөлд хөрөнгө оруулагч хөрөнгөө ...

2019 оны 12 сарын 03, 11 цаг 40 минут
Монголбанкан дахь алт тушаалт 24% буурав

Монголбанк 2019 оны эхний 11 сард 14.4 тонн үнэт металл худалдан авсан нь ...

2019 оны 12 сарын 03, 11 цаг 28 минут
Хүннүгийн үеийн булшийг ухаж авсан эд зүйлээ зарах гэж байсан этгээдүүдийг баривчилжээ

Дорноговь аймгийн Хатанбулаг сумын нутаг дэвсгэрт эртний Хүннүгийн ...

2019 оны 12 сарын 03, 11 цаг 23 минут
Бүсээ чангалах зургаан жил эхэллээ

 Шинэ он солигдоход ганцхан сарын хугацаа үлдлээ. Салбар бүрт хийж ...

2019 оны 12 сарын 03, 10 цаг 53 минут
Хараат бус болох харгуй замын эхэнд

Манай улс түлш, шатахуунаар Оросоос үеийн үед хамааралтай явж ирлээ. Улс ...

2019 оны 12 сарын 03, 10 цаг 53 минут
"Рио Тинто" Оюу толгой төсөл дээр Монголчуудад “Гэзэг ороох” арга хэрэглэсэн...

 Судлаач, профессор Д.Чулуунжавын бичсэн нэгэн бэсрэг өгүүллийг ...

2019 оны 12 сарын 03, 10 цаг 38 минут
“Рио Тинто” Монголын хуулийг уландаа гишгэж, УИХ, Засгийн газрын гишүүдийг басамжилж байна-2

“Рио Тинто” компани Монголын талтай Дубайн гэрээг ямар нэг ...

2019 оны 12 сарын 03, 10 цаг 38 минут
Цагаан хаданд 100 хлорфенамин “Итгэл” эмийн сангаас авч амиа хорлохыг оролдсон хэрэг гарчээ

Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын Хайрхан багийн Цагаан хаданд ...

2019 оны 12 сарын 02, 17 цаг 44 минут
Салхитын ордны хэрэгт татагдах дараагийн шүүгчид хэн бэ

 Салхитын мөнгөний ордны хэрэгт холбогдсон гэх 17 шүүгчийн бүрэн ...

2019 оны 12 сарын 02, 15 цаг 30 минут
Сайжруулсан түлшийг картгүйгээр борлуулахгүй

Монгол Улсын Ерѳнхий сайдын зѳвлѳх Л.Алтангэрэл, Улаанбаатар хотын ...

2019 оны 12 сарын 02, 13 цаг 47 минут
Монголын итэлгэн цахлай Оманы хоолойд өвөлждөгийг тогтоожээ

Итэлгэн цахлай хэмээх гоёмсог бөгөөд том биетэй нэгэн цахлайн зүйл манай ...

2019 оны 12 сарын 02, 12 цаг 52 минут
Өнгөрсөн шөнө 18 иргэн угаарын хийнд хордсон гэх дуудлага өгчээ

Нийслэлийн мэргэжлийн хяналтын газраас сайжруулсан түлштэй холбоотой цаг ...

2019 оны 12 сарын 02, 12 цаг 42 минут
Уул уурхай ба татвар

Аливаа нэгэн уул уурхайн төсөлд хөрөнгө оруулагч хөрөнгөө зарцуулаад, ...

2019 оны 12 сарын 02, 12 цаг 34 минут
Хүхэрлэг хий хүлцэх хэмжээнээс 6.6 дахин их байна

  Хир халдаахгүй хамгаалахын оронд шахмал түлшний ...

2019 оны 12 сарын 02, 12 цаг 29 минут
"Эрдэнэс-Тавантолгой" ХК нэмүү өртөг шингэсэн бүтээгдэхүүн экспортлох боломжтой боллоо

 "Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК "Их говийн илч” ХХК-тай хамтран сайн ...

2019 оны 12 сарын 02, 11 цаг 52 минут
Жүжигчин ДиКаприо мөнгө төлж Амазоны ширэнгийг шатаалгаж байна гэж Бразилын ерөнхийлөгч мэдэгдэв

Амазоны ширэнгэд шатаж буй гал түймрийг Холливүүдийн нэрт жүжигчин ...

2019 оны 12 сарын 02, 11 цаг 14 минут
“Рио Тинто” Монголын хуулийг уландаа гишгэж, Засгийн газар, УИХ-ын гишүүдийг басамжилж байна

 "Оюутолгой” зэсийн нөөцөөрөө дэлхийд гуравдугаарт ордог, Монголыг ...

2019 оны 11 сарын 29, 19 цаг 15 минут
Oюутолгойн гэрээнээс ‘’хишиг’’ хүртсэн 40 улс төрч хэн бэ?

Өнөөдөр мөнгө хүүлдэг илбэчидийн оргил орлого нь Оюутолгойн гэрээ ...

2019 оны 11 сарын 29, 17 цаг 38 минут
Баавгайг улс үндэстнийг нь хамгийн сайн төлөөлж чадах амьтан гэж Оросуудын ихэнх нь үзжээ

Оросын Олон Нийтийн Санааг судлах Сан саяхан нэгэн сонирхолтой судалгааг ...

2019 оны 11 сарын 29, 15 цаг 42 минут
Уурхай, уулын үйлдвэрлэл эрхэлж буй аж ахуйн нэгжийн анхааралд…!

 Уул уурхайн аврах анги нь аж ахуйн нэгжийн "Аюулын үед хэрэгжүүлэх ...

2019 оны 11 сарын 29, 15 цаг 39 минут
Нефтийн үйлдвэрийн ажилчдын хотхонд шаардлагатай импортын барааг татвараас чөлөөлнө

УИХ-ын чуулганы  хуралдаанаар Гаалийн албан татварыг хөнгөлж, буцааж ...

2019 оны 11 сарын 29, 15 цаг 30 минут
Хамгийн их алт нөөцөлсөн улсууд

Төв банкууд сүүлийн 50 жилд хамгийн их хэмжээний алтыг 2018 онд худалдан ...

2019 оны 11 сарын 29, 15 цаг 27 минут
УИХ-ын чуулганаар Усны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах хуулийн төслийг хэлэлцэхээр болов

УИХ-ын өчигдрийн чуулганаар Усны тухай хуульд нэмэлт, өөрчлөлт ...

2019 оны 11 сарын 29, 14 цаг 01 минут
Манай толгой улстөрчид Оюутолгойн өөдөөс сэлэм сугалахаа больж ширээ түлхэх боллоо

Манай улс төрийн хүрээний дээд хэсэг /Ерөнхийлөгч, УИХ-ын дарга, Ерөнхий ...

2019 оны 11 сарын 29, 13 цаг 22 минут
Блүүмбэрг: Эрчим хүчний салбарын дүр зургийг “Сибирийн хүч” өөрчилнө

 Орос улс эрчим хүчний бизнесээ дорно зүг рүү чиглүүлэн өөрчилж ...

2019 оны 11 сарын 29, 13 цаг 22 минут
Л.Элдэв-Очир: Засгийн газрын ажлын хэсэг Оюу толгойн гэрээнд өөрчлөлт оруулахаар хэлцэл хийж байгаа

УИХ-ын гишүүн Л. Элдэв-Очиртой ярилцлаа. -Гурван парламент дамжсан Үндсэн ...

2019 оны 11 сарын 29, 12 цаг 21 минут
Гвинейн иргэд уух усныхаа төлөө "Рио Тинто"-той тэмцэнэ

-Рио Тинтогийн хөрөнгө оруулалттай Гвинейн бокситын компанийн үйл ...

2019 оны 11 сарын 29, 12 цаг 14 минут
Агаарын бохирдлыг бууруулах зорилгоор Өмнөд Солонгос улс нүүрсээр ажилладаг цахилгаан станцуудаа түр хаана

Өвлийн улиралд нэмэгддэг агаарын бохирдлыг бууруулах зорилгоор Өмнөд ...

2019 оны 11 сарын 29, 12 цаг 08 минут
2019 оны 11 сарын 29, 11 цаг 28 минут
Оросын нүүрсний орон зай тэлсээр

 Орос улс нүүрсний нийлүүлэлтээ огцом нэмэгдүүлэхээр төлөвлөж байгаа ...

2019 оны 11 сарын 29, 10 цаг 55 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани