Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Өнгөт чулуунд шунагчид Даланжаргалан сумын хөрсийг сэндийчиж байна

Өнгөт чулуунд шунагчид Даланжаргалан сумын хөрсийг сэндийчиж байна

 

Манай сурвалжлах баг Дорноговь аймгийн Даланжаргалан суманд ажиллаж  уул уурхайн олборлолт нутгийн иргэдийн амьдралд хэрхэн нөлөөлж байгааг өмнөх дугаартаа хөндсөн. Тэгвэл энэ удаад Даланжаргалан сумын нутаг дэвсгэрээс өнгөт чулуу түүж байгаа талаар сурвалжиллаа.
Даланжаргалан сум ховор, үнэтэй чулуугаараа хэзээнээс алдартай. Усан болон утаат болор, чүнчигноров, гартаам, мана, өнгөт чулуу, төмрийн хүдэр, хайлуур жонш, нүүрс, хүрмэн чулуу, бал чулуу, шохойн чулуу, барилгын материалын түүхий эд гээд ашигт малтмал элбэг. Гэтэл байгалийн үнэт эдлэл, өв соёлыг агуулсан нутгийн чулууг урд хөрш рүү машинаар ачдаг болоод удаж байна.  Гэвч өнгөт чулуунд шунасан иргэдийн гар хүрээгүй үлдсэн жаахан газарт нь ч энд тэндээс ирсэн нинжанууд шургалжээ. Тэд өнгөт чулууг түүсээр  газрын хөрсийг 20-40 см сэндийчсэн байна.
 
Өнгөт чулуу нь байгалийн ус чийгийг тэнцвэржүүлж, ургамлын бүрхэвчийг хамгаалдаг. Гэтэл чулуу түүж байгаа иргэд Даланжаргалан сумын 16 га бэлчээрийн талбайг аль хэдийнэ сүйдчихээд  байгаа аж. Анх өнгөн хэсгийн чулууг түүдэг байсан бол одоо хүрз, молдок, жоотуугаар зэвсэглэж хөрсийг нь сэндийчих болсон харамсалтай дүр зураг харагдсан юм. Чулуу түүж байгаа иргэдийн ихэнх нь Улаанбаатар хотоос ирсэн бол нутгийн иргэд ч цөөнгүй байгааг харж болно.
Өнгөт чулуу түүж газар нутгийг нь сэндийчиж байгаа нинжа болон малчдын дунд газрын маргаан үргэлжилсээр байгаа. Бодит байдал ямар байгааг иргэдийн байр сууриар хүргэж байна.
 
Нэг сав чулууг 35 мянган төгрөгөөр худалддаг
 
Бидэнтэй таарсан эхний иргэн тэтгэвэртээ гарсан тул хийх зүйл байхгүй. Гэртээ сууснаас гээд чулуу түүдэг гэнэ. Тэрээр "Хүний нохой идэхээр өөрийн нохой ид гэдэг. Сум орон нутгийн хүмүүс түүх эрхтэй гэж бодож байна. Багажтай иргэд үнэтэй чулууг ухаж хайдаг бол багажгүй иргэд хямд чулууг шуудай болон ундааны саванд хийж зардаг. Нэг сав нь 3-35 мянган төгрөгийн үнэтэй. Өдөрт 100 гаруй  мянган төгрөгийн орлого олдог. Мөн ойр хавийнхан нинжа нарт хоол унд авчирч зардаг” гэсэн юм.
 
Нинжа нарыг 200 мянган төгрөгөөр торгохоос өөр зүйл хийж чадахгүй байна
 
Өнгөт чулууг нинжа нараас хэрхэн хамгаалдаг талаар Даланжаргалан сумын байгаль хамгаалагч С.Дандарбаатараас тодруулахад "Сумаас нинжа нарын энэ үйлдлийг зогсооё гэдэг ч дийлддэггүй. Хуульдаа торгохоос өөр арга хэмжээ байдаггүй. Нэг удаа торгохдоо 200 мянган төгрөгөөр торгодог. Торгуулсан хүн нь маргааш нь шархаа нөхнө гээд чулуу түүдэг. Шалгалт хийх гэж очихоор өмнөөс хэл амаар доромжлох, зодох гэж дайрна. Эсвэл зугтана гээд бөөн асуудал үүсгэдэг. Нинжа нарт шаардлага тавиад гараа гэмтээсэн. Сумын зүгээс цагдаагийн газартай хамтарч ажилладаг ч үр дүн муутай байна. Сүүлдээ арга мухардсан. Тэр байтугай чулуу түүхийг нь зогсооё гээд очихоор эд хөрөнгө, бие мах бодиороо хохирдог” гэсэн юм. Нинжа нарыг торгосон мөнгө аймгийнх нь нэгдсэн санд ордог учраас нөхөн сэргээлт хийх болон унааны зардал, тухайн газрыг хамгаалалтад авахад хөрөнгө мөнгөний асуудал хэцүү байдаг юм байна.
 
Даланжаргалан сумын Засаг даргын Тамгын газар нөхөн сэргээлтийн компанитай гэрээ байгуулж  олборлолт явуулж олсон мөнгөөрөө нөхөн сэргээлт хийнэ гэж тусгасан ч хуульд тийм заалт байдаггүй тул гэрээг цуцалжээ. Тиймээс гэрээг өөрчлөн сумын нэгдсэн сангийн мөнгөөр нөхөн сэр­гээлт хийлгэхээр болсон ч  аймгаас санхүүгийн асуудлыг шийдвэрлээгүй учраас мөн л компани нь гэрээгээ цуцалсан гэсэн юм.
 
Нөхөн сэргээлт хийхээр ирсэн компани олборлолт явуулдаг
 
Нөхөн сэргээлт хийхээр ирсэн компанийн талаар малчин Э ярихдаа "Нөхөн сэргээлт хийх нэрээр нэг компани ирсэн. Ирээд хоёр газрыг хашсан. Тэгээд өөрсдөө техникээр ухаж сандайчих болсон. Энэ талаар асуухад чулуу олборлож зардлаа олно. Дараа нь нөхөн сэргээлт хийнэ гэж хариулсан. Эцэст нь нөхөн сэргээлт нэрээр ирж олборлолт хийж байгаад явсан. Бидэнд ухсан хэдэн нүх л үлдэж байна. Гараар ухахдаа 40 см-ээс хэтрүүлдэггүй байсан бол техникээр ухаж газрын хэвлийг төнхөж байгаад явсан” гэсэн юм.
 
Хятадууд худалдаж авсан чулуугаараа юу хийдэг талаар нутгийн иргэдээс сонирхоход урд хөрш рүү гаргаж үнэт эдлэл хийдэг. Мөн газар нутгаа чийгшүүлж, ургамлын бүрхэвчээ хамгаалахын тулд нутагтаа аваачиж цацдаг. Мөнгө улаан, нүд цагаан гэгчээр шуудай шуудайгаар нь зөөсөөр эцэст нь гол горхи нь хатаж, ширгэж, ган гачиг нүүрлээд байна гэцгээж байв. Ийнхүү өнгөт чулууг худалдан авч буй улс нь өөрт хэрэгтэй байдлаар ашигладаг байна.
 
Гэвч хариуцсан сум орон нутаг, иргэдийн зүгээс арга нь мухардаад байгаа учир хамгийн зөв шийдэл бол хуулийг нь чангатгах гэнэ. Өмнө нь өнгөт чулуу түүсэн иргэнийг 50 мянган төргөөр торгодог байсан. Одоо Зөрчлийн шинэ хуулиар 200 мянган төгрөгөөр торгодог болжээ. Энэ нь чулуу түүдэг хүмүүсийн нэг өдрийн л орлого. Иймээс газар нутаг, байгалийн ховор эд зүйлсээ хамгаалахын тулд хуулиа чангатгах зайлшгүй шаардлагатайг хэлж байна. Өнгөт чулуу түүж байгаа хүмүүс цөөхөн хэдэн төгрөгөөр торгоод өнгөрөх биш цагдан хорьдог, цаашлаад Даланжаргалан сумыг тусгай хамгаалалт авахгүйгээр энэ асуудал цэгцрэхгүй.  Дээрээ төртэй, дэргэдээ хуультай улс гэдгээ харуулах цаг болсон гэдгийг нутгийн иргэд төр, засагт дайлаа.
 
 
Б.Баяржавхлан
Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин
Өнгөт чулуунд шунагчид Даланжаргалан сумын хөрсийг сэндийчиж байна
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
БНХАУ зогсоогоод байсан нүүрс тээвэрлэлтийн сүлжээнийхээ 70 хувийг сэргээжээ

Корона вирусийн шинэ төрлийн халдварын улмаас БНХАУ хүн олноор ажилладаг ...

2020 оны 02 сарын 22, 14 цаг 41 минут
Б.Ганхуяг: IPO гаргахад бэлэн болсон

   Т.САЙХАН   "Эрдэнэс Тавантолгой” компани олон улсын зах ...

2020 оны 02 сарын 21, 18 цаг 53 минут
Ц.Даваасүрэн: "Оюутолгой" компани хэт өндөр үнээр цахилгаан станц барих санал гаргасан

 Эрчим хүчний яамнаас 2019 онд хийсэн ажлынхаа тайлан болон энэ ...

2020 оны 02 сарын 21, 17 цаг 38 минут
Салхитын мөнгөний ордтой холбоотой хэргийн шүүх хурал хойшилжээ

Салхитын мөнгөний ордтой холбоотой нэр бүхий  шүүгчдэд холбогдох ...

2020 оны 02 сарын 21, 16 цаг 37 минут
Тавантолгойн ордын хөрөнгө оруулалтын гэрээ “хорлон сүйтгэх ажиллагаа” байсан уу?

Ерөнхий сайд асан М.Энхсайханыг “хорлон сүйтгэх үйл ажиллагаа ...

2020 оны 02 сарын 21, 14 цаг 50 минут
Оюутолгойтой холбоотой татварын маргааныг Арбитрын шүүхээр шийдвэрлүүлэхээр болжээ

Монголын үндэсний татварын ерөнхий газраас 2018 оны нэгдүгээр ...

2020 оны 02 сарын 21, 13 цаг 43 минут
Нүүрсээ Оросын нутгаар 7000км тойруулж, далайгаар Зүүн Өмнөд Азид гаргах юм гэнэ

ОХУ-ын нүүрсний батлагдсан нөөц Монголынхоос 1200 дахин их байдаг. ...

2020 оны 02 сарын 21, 13 цаг 12 минут
“Rio Tinto” компани арбитрын шүүхэд ханджээ

ЛОНДОН. /Reuters/. “Оюу толгой” компани Монгол Улсын ...

2020 оны 02 сарын 21, 13 цаг 01 минут
"Туркойз хилл ресурс" 150 сая долларын татварын асуудлаар арбитрт хандахаар болсноо мэдэгдлээ

Монгол Улсын Засгийн газартай татварын маргаанаа шийдэж чадаагүй тул энэ ...

2020 оны 02 сарын 21, 11 цаг 12 минут
"Туркойз Хилл Ресурс" Засгийн газрыг арбитрын шүүхэд өгөхөө мэдэгдлээ

"Оюу Толгой” төслийн голлох хөрөнгө оруулагч "Туркойз Хилл Ресурс” өчигдөр ...

2020 оны 02 сарын 21, 10 цаг 41 минут
SOMO: АНУ, Рио Тинто Монголын Засгийн газрын "тархийг угааж", өрөнд оруулсан

 Амстердамд байрлах Олон үндэстний корпорацийн судалгааны төвийн ...

2020 оны 02 сарын 21, 10 цаг 27 минут
Кувейт, Саудын Араб төвийг сахисан бүсэд нефть олборлож эхэлжээ

 Кувейт болон Саудын Арабын хилийн бүс дэх төвийг сахисан бүсэд ...

2020 оны 02 сарын 20, 19 цаг 09 минут
"Эрдэнэт үйлдвэр"-ийн Оёдлын цех амны хаалт үйлдвэрлэж байна

 Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. Шинэ коронавирусний халдвараас урьдчилан ...

2020 оны 02 сарын 20, 18 цаг 19 минут
Хийн хоолойг Монголоор дамжуулах ТЭЗҮ-ийг боловсруулах Оросын талын ажлын хэсэг байгуулагджээ

Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн өнгөрсөн оны 12 дугаар сард ОХУ-д ...

2020 оны 02 сарын 20, 17 цаг 16 минут
Ө.Энхтүвшин: Гуравдугаар сарын 2-ноос нүүрс болон газрын тосны экспортыг сэргээх шийдвэр гаргалаа

Улсын Онцгой комисс өнөөдөр хуралдаж нүүрс, газрын тосны экспортыг ...

2020 оны 02 сарын 20, 17 цаг 07 минут
Нийслэл рүү 50 кг түүхий нүүрс нэвтрүүлэхийг завджээ

Хонхорын авто тээврийн шалган нэвтрүүлэх хяналтын цэгээр 2020 оны 2 дугаар ...

2020 оны 02 сарын 20, 17 цаг 04 минут
Гайхамшигтай эрдэнийн чулуу алмаазын тухай сонирхолтой баримтууд

 Алмаз эрдэнэ бол зөвхөн эмэгтэй хүний ​​шүтээн биш, геологичдын ...

2020 оны 02 сарын 20, 13 цаг 55 минут
Амьтан, ургамлын гуравны нэг нь 50 жилийн дотор устаж үгүй болно

 Уур амьсгалын өөрчлөлтийн улмаас 2070 он гэхэд дэлхий дээрх амьтан, ...

2020 оны 02 сарын 20, 12 цаг 57 минут
"Газрын тос боловсруулах үйлдвэр"-ийн барилга угсралтын ажил энэ хавар эхэлнэ

"Газрын тос боловсруулах үйлдвэр"-ийн барилга угсралтын ажил энэ хавар ...

2020 оны 02 сарын 20, 12 цаг 54 минут
"Газрын тос боловсруулах үйлдвэр"-ийн барилга угсралтын ажил энэ хавар эхэлнэ

 "Газрын тос боловсруулах үйлдвэр"-ийн барилга угсралтын ажил энэ ...

2020 оны 02 сарын 20, 12 цаг 12 минут
БНХАУ зогсоогоод байсан нүүрс тээвэрлэлтийн сүлжээнийхээ 70 хувийг сэргээжээ

Корона вирусийн шинэ төрлийн халдварын улмаас БНХАУ хүн олноор ажилладаг ...

2020 оны 02 сарын 20, 11 цаг 34 минут
“Амгалан дулааны станц” ХХК-ийг төрийн өмчит компани болголоо

Засгийн газрын өнөөдрийн хуралдаанаар “Дулааны IV цахилгаан ...

2020 оны 02 сарын 20, 10 цаг 45 минут
Дорнод аймагт 4.2 магнитудын хүчтэй газар хөдлөлт болжээ

Дорнод аймгийн Матад сумын Буян-Өндөр багийн Царилтын хошуу” ...

2020 оны 02 сарын 20, 10 цаг 34 минут
Засаг чангарч, “Рио Тинто” гэдийх үү?!

Оюутолгойн гэрээг магтахаасаа муулдаг хүн олон.  Тэр гэрээг ...

2020 оны 02 сарын 20, 10 цаг 28 минут
Алтны үнэ сүүлийн долоон жилийн хугацаанд хамгийн дээд цэгтээ хүрчээ

Алтны үнэ нэг трой унц нь 1600 ам.доллароос дээшилж, 2013 оноос хойших ...

2020 оны 02 сарын 20, 10 цаг 09 минут
Газрын наймаанаас эхтэй байгаль эхийн эсрэг гэмт хэрэг-II

 Улсын хэмжээнд 2015-2018 онд олгосон газруудтай холбоотой зөрчил ...

2020 оны 02 сарын 19, 18 цаг 59 минут
Хуурамч бичиг баримт бүрдүүлсэн компаниудын тусгай зөвшөөрлийг цуцлав

 Увс аймгийн Цагаан хайрхан суманд хууль бусаар алт олборлохоор зэхэж ...

2020 оны 02 сарын 19, 18 цаг 22 минут
Казахстан “Сибирийн хүч-2” хоолойг сонирхсон хэвээр

 Казахстаны Эрчим хүчний сайд Нурлан Ногаев энэ сарын 18-нд мэдэгдэл ...

2020 оны 02 сарын 19, 18 цаг 19 минут
Н.Цэрэнбат сайдын тушаалаар 16888 амьтан “цаазаар авахуулах” нь ээ

Засгийн газар тусгай болон ахуйн зориулалттай ан агнуурын тоог баталдаг ч ...

2020 оны 02 сарын 19, 17 цаг 36 минут
Энэ өдөр түүхэнд: Дэлхийн халим хамгаалах өдөр

Хоёрдугаар сарын 19 бол Дэлхийн халим хамгаалах өдөр. Энэ өдрийг 34 жилийн ...

2020 оны 02 сарын 19, 17 цаг 30 минут
Коронавирусээс сэргийлж “Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ өндөржүүлсэн бэлэн байдалд шилжжээ

 Монгол Улсын Засгийн Газраас 2020.02.13-наас эхлэн улс даяар ...

2020 оны 02 сарын 19, 15 цаг 31 минут
Үйлдвэрлэлийн түүхий эдийг БНХАУ-аас өөр улсаас импортлох боломжийг судлахыг хүслээ

Монгол Улсын эдийн засгийн хөгжлийг нуруун дээрээ үүрч яваа аж ахуйн ...

2020 оны 02 сарын 19, 15 цаг 22 минут
Австралид 113 төрөл зүйлийн амьтанд “яаралтай тусламж” шаардлагатай байна

Австрали улсад дэгдсэн ойн түймрийн улмаас тоо толгой нь хорогдож, ...

2020 оны 02 сарын 19, 13 цаг 47 минут
“Ойгон нуур"-т хорогдсон 143 үхрийн сэг зэмийг гаргаж дуусжээ

Завхан аймгийн Түдэвтэй сумын Ойгон багийн “Ойгон ...

2020 оны 02 сарын 19, 11 цаг 40 минут
Дэлхийн хамгийн баян хүн $10 тэрбумыг уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэх үйлсэд хандивлана

Дэлхийн хамгийн баян хүн гэгддэг Амазон компанийн үүсгэн байгуулагч Жэф ...

2020 оны 02 сарын 19, 10 цаг 55 минут
Хууль бусаар алт олборлох гэж байсан компанийн тусгай зөвшөөрлийг цуцаллаа

 Увс аймгийн Цагаан хайрхан суманд хууль бусаар алт олборлохоор зэхэж ...

2020 оны 02 сарын 19, 10 цаг 53 минут
Коронавирус ба Монголын эдийн засаг

Зүрх судсаар орж ирсэн цусыг уушги руу дамжуулдаг. Уушги түүнийг нь ...

2020 оны 02 сарын 19, 09 цаг 17 минут
М.Оюунчимэг: Байгалийн баялгийг иргэддээ тэгш хуваарилах чинь өөрөө ардчилал байхгүй юу

УИХ-ын Өргөдлийн байнгын хорооны дарга М.Оюунчимэгтэй ярилцлаа. ...

2020 оны 02 сарын 18, 16 цаг 25 минут
ӨМНӨГОВЬ: Коронавирусээс урьдчилан сэргийлэх ажилд Тавантолгой компани дэмжлэг үзүүлэв

Коронавирусээс урьдчилан сэргийлэх ажлыг улс орон даяар зохион байгуулж, ...

2020 оны 02 сарын 18, 14 цаг 09 минут
Хөрөнгө оруулалт татах асуудлаар Улаанбаатарт бизнес эрхлэгчдийн форум хийхээр 10 гаруй улсын сайдтай тохиролцжээ

Гадаад харилцааны сайд Д.Цогтбаатар Мюнхений аюулгүй байдлын Бага хуралд ...

2020 оны 02 сарын 18, 12 цаг 46 минут
Тавантолгойн цахилгаан станцыг 924 сая ам.доллараар барих ТЭЗҮ бэлэн болжээ

“Оюу толгой” компани Тавантолгойн цахилгаан станцын төслийн ...

2020 оны 02 сарын 18, 11 цаг 37 минут
Шалган нэвтрүүлэх товчоодод тухайн иргэний орж гарсан болон машины дугаараар мэдээлэл бүртгэгдэнэ

Нийслэлийн Засаг дарга бөгөөд Улаанбаатар хотын Захирагч С.Амарсайхан ...

2020 оны 02 сарын 18, 11 цаг 32 минут
ТАНИЛЦ: 1072 хувьцаагаа шалгах боломжууд

 "Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-ийн хувьцаа эзэмшигч иргэд хэчнээн ...

2020 оны 02 сарын 18, 10 цаг 33 минут
Рио Тинто шүүхийн үүдэнд тулж ирэв

 -Аварга загасыг шүүхэд дуудсан Ричард Баулигийн хэрэг ирэх ...

2020 оны 02 сарын 18, 09 цаг 59 минут
Жефф Безос уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэхэд 10 тэрбум ам.долларыг хандивлана

 МОСКВА./TASS/.Америкийн тэрбумтан, "Amazon” компанийг үүсгэн ...

2020 оны 02 сарын 18, 09 цаг 42 минут
Ираны эдийн засаг газрын тосноос шууд хамааралгүй болжээ

 Өнгөрсөн он эдийн засаг газрын тосны экспортоос шууд ...

2020 оны 02 сарын 17, 18 цаг 22 минут
Салхитын мөнгөний ордын хэрэгт холбогдсон шүүгч нарыг шүүх хурлын тов гарлаа

 "Салхитын мөнгөний орд”-ын гэх тодотголтой, уг ордын тусгай ...

2020 оны 02 сарын 17, 18 цаг 01 минут
Д.Сумъяабазар сайд аа, Хөрөнгийн биржид хувьцаа гаргах нь зөв...

Хүн төрөлхтөн байгалийн баялагаа ашиглаж ирсэн түүхтэй. Олон зууны турш ...

2020 оны 02 сарын 17, 17 цаг 23 минут
“Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-ийн 1072 ширхэг хувьцаатай иргэн 96480 төгрөгийн ногдол ашиг авна

“Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-ийн гүйцэтгэх захирал Б.Ганхуягтай ...

2020 оны 02 сарын 17, 16 цаг 09 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани