Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Өнгөт чулуунд шунагчид Даланжаргалан сумын хөрсийг сэндийчиж байна

Өнгөт чулуунд шунагчид Даланжаргалан сумын хөрсийг сэндийчиж байна

 

Манай сурвалжлах баг Дорноговь аймгийн Даланжаргалан суманд ажиллаж  уул уурхайн олборлолт нутгийн иргэдийн амьдралд хэрхэн нөлөөлж байгааг өмнөх дугаартаа хөндсөн. Тэгвэл энэ удаад Даланжаргалан сумын нутаг дэвсгэрээс өнгөт чулуу түүж байгаа талаар сурвалжиллаа.
Даланжаргалан сум ховор, үнэтэй чулуугаараа хэзээнээс алдартай. Усан болон утаат болор, чүнчигноров, гартаам, мана, өнгөт чулуу, төмрийн хүдэр, хайлуур жонш, нүүрс, хүрмэн чулуу, бал чулуу, шохойн чулуу, барилгын материалын түүхий эд гээд ашигт малтмал элбэг. Гэтэл байгалийн үнэт эдлэл, өв соёлыг агуулсан нутгийн чулууг урд хөрш рүү машинаар ачдаг болоод удаж байна.  Гэвч өнгөт чулуунд шунасан иргэдийн гар хүрээгүй үлдсэн жаахан газарт нь ч энд тэндээс ирсэн нинжанууд шургалжээ. Тэд өнгөт чулууг түүсээр  газрын хөрсийг 20-40 см сэндийчсэн байна.
 
Өнгөт чулуу нь байгалийн ус чийгийг тэнцвэржүүлж, ургамлын бүрхэвчийг хамгаалдаг. Гэтэл чулуу түүж байгаа иргэд Даланжаргалан сумын 16 га бэлчээрийн талбайг аль хэдийнэ сүйдчихээд  байгаа аж. Анх өнгөн хэсгийн чулууг түүдэг байсан бол одоо хүрз, молдок, жоотуугаар зэвсэглэж хөрсийг нь сэндийчих болсон харамсалтай дүр зураг харагдсан юм. Чулуу түүж байгаа иргэдийн ихэнх нь Улаанбаатар хотоос ирсэн бол нутгийн иргэд ч цөөнгүй байгааг харж болно.
Өнгөт чулуу түүж газар нутгийг нь сэндийчиж байгаа нинжа болон малчдын дунд газрын маргаан үргэлжилсээр байгаа. Бодит байдал ямар байгааг иргэдийн байр сууриар хүргэж байна.
 
Нэг сав чулууг 35 мянган төгрөгөөр худалддаг
 
Бидэнтэй таарсан эхний иргэн тэтгэвэртээ гарсан тул хийх зүйл байхгүй. Гэртээ сууснаас гээд чулуу түүдэг гэнэ. Тэрээр "Хүний нохой идэхээр өөрийн нохой ид гэдэг. Сум орон нутгийн хүмүүс түүх эрхтэй гэж бодож байна. Багажтай иргэд үнэтэй чулууг ухаж хайдаг бол багажгүй иргэд хямд чулууг шуудай болон ундааны саванд хийж зардаг. Нэг сав нь 3-35 мянган төгрөгийн үнэтэй. Өдөрт 100 гаруй  мянган төгрөгийн орлого олдог. Мөн ойр хавийнхан нинжа нарт хоол унд авчирч зардаг” гэсэн юм.
 
Нинжа нарыг 200 мянган төгрөгөөр торгохоос өөр зүйл хийж чадахгүй байна
 
Өнгөт чулууг нинжа нараас хэрхэн хамгаалдаг талаар Даланжаргалан сумын байгаль хамгаалагч С.Дандарбаатараас тодруулахад "Сумаас нинжа нарын энэ үйлдлийг зогсооё гэдэг ч дийлддэггүй. Хуульдаа торгохоос өөр арга хэмжээ байдаггүй. Нэг удаа торгохдоо 200 мянган төгрөгөөр торгодог. Торгуулсан хүн нь маргааш нь шархаа нөхнө гээд чулуу түүдэг. Шалгалт хийх гэж очихоор өмнөөс хэл амаар доромжлох, зодох гэж дайрна. Эсвэл зугтана гээд бөөн асуудал үүсгэдэг. Нинжа нарт шаардлага тавиад гараа гэмтээсэн. Сумын зүгээс цагдаагийн газартай хамтарч ажилладаг ч үр дүн муутай байна. Сүүлдээ арга мухардсан. Тэр байтугай чулуу түүхийг нь зогсооё гээд очихоор эд хөрөнгө, бие мах бодиороо хохирдог” гэсэн юм. Нинжа нарыг торгосон мөнгө аймгийнх нь нэгдсэн санд ордог учраас нөхөн сэргээлт хийх болон унааны зардал, тухайн газрыг хамгаалалтад авахад хөрөнгө мөнгөний асуудал хэцүү байдаг юм байна.
 
Даланжаргалан сумын Засаг даргын Тамгын газар нөхөн сэргээлтийн компанитай гэрээ байгуулж  олборлолт явуулж олсон мөнгөөрөө нөхөн сэргээлт хийнэ гэж тусгасан ч хуульд тийм заалт байдаггүй тул гэрээг цуцалжээ. Тиймээс гэрээг өөрчлөн сумын нэгдсэн сангийн мөнгөөр нөхөн сэр­гээлт хийлгэхээр болсон ч  аймгаас санхүүгийн асуудлыг шийдвэрлээгүй учраас мөн л компани нь гэрээгээ цуцалсан гэсэн юм.
 
Нөхөн сэргээлт хийхээр ирсэн компани олборлолт явуулдаг
 
Нөхөн сэргээлт хийхээр ирсэн компанийн талаар малчин Э ярихдаа "Нөхөн сэргээлт хийх нэрээр нэг компани ирсэн. Ирээд хоёр газрыг хашсан. Тэгээд өөрсдөө техникээр ухаж сандайчих болсон. Энэ талаар асуухад чулуу олборлож зардлаа олно. Дараа нь нөхөн сэргээлт хийнэ гэж хариулсан. Эцэст нь нөхөн сэргээлт нэрээр ирж олборлолт хийж байгаад явсан. Бидэнд ухсан хэдэн нүх л үлдэж байна. Гараар ухахдаа 40 см-ээс хэтрүүлдэггүй байсан бол техникээр ухаж газрын хэвлийг төнхөж байгаад явсан” гэсэн юм.
 
Хятадууд худалдаж авсан чулуугаараа юу хийдэг талаар нутгийн иргэдээс сонирхоход урд хөрш рүү гаргаж үнэт эдлэл хийдэг. Мөн газар нутгаа чийгшүүлж, ургамлын бүрхэвчээ хамгаалахын тулд нутагтаа аваачиж цацдаг. Мөнгө улаан, нүд цагаан гэгчээр шуудай шуудайгаар нь зөөсөөр эцэст нь гол горхи нь хатаж, ширгэж, ган гачиг нүүрлээд байна гэцгээж байв. Ийнхүү өнгөт чулууг худалдан авч буй улс нь өөрт хэрэгтэй байдлаар ашигладаг байна.
 
Гэвч хариуцсан сум орон нутаг, иргэдийн зүгээс арга нь мухардаад байгаа учир хамгийн зөв шийдэл бол хуулийг нь чангатгах гэнэ. Өмнө нь өнгөт чулуу түүсэн иргэнийг 50 мянган төргөөр торгодог байсан. Одоо Зөрчлийн шинэ хуулиар 200 мянган төгрөгөөр торгодог болжээ. Энэ нь чулуу түүдэг хүмүүсийн нэг өдрийн л орлого. Иймээс газар нутаг, байгалийн ховор эд зүйлсээ хамгаалахын тулд хуулиа чангатгах зайлшгүй шаардлагатайг хэлж байна. Өнгөт чулуу түүж байгаа хүмүүс цөөхөн хэдэн төгрөгөөр торгоод өнгөрөх биш цагдан хорьдог, цаашлаад Даланжаргалан сумыг тусгай хамгаалалт авахгүйгээр энэ асуудал цэгцрэхгүй.  Дээрээ төртэй, дэргэдээ хуультай улс гэдгээ харуулах цаг болсон гэдгийг нутгийн иргэд төр, засагт дайлаа.
 
 
Б.Баяржавхлан
Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин
Өнгөт чулуунд шунагчид Даланжаргалан сумын хөрсийг сэндийчиж байна
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
“Алтай голд” ХХК Орхоны эх цутгал долоон голын зургааг нь булж, ширгээжээ

Орхон гол хүнцлээр тэжээгдэж, хүн, малгүй хордож байна ...Архангай аймгийн ...

Өнөөдөр, 12:50
Чернобыль: Хүн төрөлхтний учруулсан шархыг байгаль өөрөө анагаасныг илтгэх баримтууд

 Одоогоос 33  жилийн тэртээ хүн төрөлхтний түүхэн дэх хамгийн ...

Өчигдөр, 17:17
Оюутолгойн гадаад, Монгол ажилчдын тэнгэр газар шиг ялгаа

Монголчуудыг уурхайн талбарт очиход нэг л сонин угтаж авна. Хүндлээд ...

Өчигдөр, 17:08
Өчигдөр, 15:46
Сүржин шийдвэр, даржин бодлого эдийн засгийг сэргээх үү

Энэ Засгийн газар уул уурхайн компанийнхантай үзэлцээд завгүй байна. ...

Өчигдөр, 13:31
Монгол Улсад цацраг идэвхт үүл нэвтэрсэн тохиолдол ажиглагдаагүй байна

ОХУ-ын Архангельск мужийн цэргийн полигонд энэ сарын 8-нд дэлбэрэлт болж, ...

Өчигдөр, 12:57
Д.Жигжиднямаа жилийн дотор УБТЗ-ын алтан картнаас 280 сая төгрөг “уншуулжээ”

 Өдөр тутмын сонинуудын "Эрэн сурвалжлагч” нэгдэл нь авлига, хүнд ...

Өчигдөр, 12:34
Булган аймгаас түүхэн дурсгалын олдвор илрүүлсэн байна

Зэд, Хантай, Бүтээлийн нурууны дархан цаазат газарт тус газрын ...

Өчигдөр, 12:33
Хятадын нүүрсний үйлдвэрлэл 1949 оноос хойш 114 дахин нэмэгджээ

 Энэ жил БНХАУ-ын 70 жилийн ой тохиож байна. Тэгвэл энэ 70 жилд ...

Өчигдөр, 11:05
Түмэн үеэрээ орших нутгаа төр хамгаалах нь зөв өө

Монголчууд бид нийгмийн шилжилтийг давахдаа олон драм туулсан. Мал аж ...

Өчигдөр, 09:45
Алтны салбарт “68 хувийн татвар”, “урт нэрт”-ээс ч илүү доргилт өгнө гэв үү

 Төрийн ордонд уурхайчдынхаа эсрэг цэрэг, цагдаа дайчлахаар ярьж суух ...

2019 оны 08 сарын 22, 19 цаг 29 минут
Уул, ус, мод хамрах газар эзэн холбогдогч нь олдохгүй эвдэрч сүйджээ

 Засгийн газрын өчигдрийн хуралдаанаар тусгай хамгаалалтад 1,3 сая ...

2019 оны 08 сарын 22, 19 цаг 19 минут
Монголд цацраг идэвхит үүл орж ирсэн үү

 Энэ сарын 8-ны өдөр Оросын цөмийн агентлаг Цагаан тэнгис дэх цэргийн ...

2019 оны 08 сарын 22, 18 цаг 10 минут
Бичил уурхайчдад Зөрчлийн тухай хуулиар шийтгэл ногдуулжээ

Баянхонгор аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газраас тус аймгийн Бөмбөгөр сумын ...

2019 оны 08 сарын 22, 17 цаг 41 минут
Д.Сумъяабазар сайдыг огцруулахыг шаардав

 "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн "Эв санааны нэгдэл” үйлдвэрчний ...

2019 оны 08 сарын 22, 13 цаг 43 минут
Улсын тусгай хамгаалалттай газрыг 1.3 сая га-гаар нэмнэ

 Засгийн газрын хуралдаанаар Хөвсгөл нуурын эрэг орчмыг эко аялал ...

2019 оны 08 сарын 22, 11 цаг 56 минут
Идлэг шонхор хамгаалах ажлын ихэнх нь үр дүнд хүрсэнгүй

Шонхор шувуу цагт 300 км хурдалдаг учраас “тэнгэрийн ирвэс” ...

2019 оны 08 сарын 22, 11 цаг 04 минут
“Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК тэтгэлэгт хөтөлбөрөө улсын хэмжээнд зарлалаа

 "Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК  нийгмийн хариуцлагаа хэрэгжүүлэн ...

2019 оны 08 сарын 22, 10 цаг 45 минут
Орхоны хөндийг сүйтгэсэн алтны компаниудын лицензийг цуцаллаа

 Архангай аймгийн Цэнхэр суманд олборлолт явуулж байгаа алтны ...

2019 оны 08 сарын 22, 10 цаг 26 минут
Халуунаас болж Египетэд болор уул бий болжээ

 Египетийн Бахария болон Фарафра баян бүрдийн хооронд болор уул бий ...

2019 оны 08 сарын 22, 10 цаг 21 минут
Aзи тивээ тань

 БҮГДИЙГ НЬ ОРОЛЦУУЛСАН ТОГТМОЛ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААТАЙ, ЯРИА ...

2019 оны 08 сарын 22, 10 цаг 00 минут
П.Ганхүү: Нийгэм, эдийн засгийн нөлөөлөл өндөртэй төслүүдээ эрчимжүүлж байна

Азийн төлөөх Боао форумын Улаанбаатарын бага хурал Улаанбаатар хотноо анх ...

2019 оны 08 сарын 21, 18 цаг 02 минут
2019 оны 08 сарын 21, 17 цаг 34 минут
RIO MONGOLIA улсын бодлого

  Уг нь манайх чинь Монгол Улс юм. 1992 онд Үндсэн хуулиа өөрчлөн ...

2019 оны 08 сарын 21, 15 цаг 42 минут
Танилц: Түүхий нүүрс түлэхийг зөвшөөрсөн бүсүүд

   С.САРУУЛ   Улаанбаатарт түүхий нүүрс худалдаалах, ...

2019 оны 08 сарын 21, 14 цаг 54 минут
Агаарын чанар хэмжих багаж хүртэл тоосонцроос “айдаг” болжээ

 Өвлийн турш нүүрсний хорт утаанд утуулсан нийслэлчүүдэд зуны улирал ...

2019 оны 08 сарын 21, 14 цаг 46 минут
Ц.Мянганбаярын "Монгол газар" болон түүний хамаарал бүхий компаниудын тусгай зөвшөөрлийг цуцаллаа

Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх сая Архангай аймагт олгогдсон 13 тусгай ...

2019 оны 08 сарын 21, 14 цаг 02 минут
RIO MONGOLIA улсын бодлого

 Уг нь манайх чинь Монгол Улс юм. 1992 онд Үндсэн хуулиа өөрчлөн ...

2019 оны 08 сарын 21, 13 цаг 52 минут
“Баатарван транс“ ХХК-ийн үйл ажиллагааг зогсоов

Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг "Баатарван ...

2019 оны 08 сарын 21, 13 цаг 19 минут
Алтны салбарт “68 хувийн татвар”, “урт нэрт”-ээс ч илүү доргилт өгнө гэв үү

Төрийн ордонд уурхайчдынхаа эсрэг цэрэг, цагдаа дайчлахаар ярьж суух ...

2019 оны 08 сарын 21, 13 цаг 09 минут
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга ОХУ-ыг зорино

Халх голын байлдааны 80 жилийн ойг тохиолдуулан ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин ...

2019 оны 08 сарын 21, 13 цаг 04 минут
Есөн газрыг улсын тусгай хамгаалалтад авах санал хүргүүлнэ

БОАЖ-ын сайд Б.Цэрэнбат Засгийн газрын хуралдаанаас гарсан шийдвэрийн ...

2019 оны 08 сарын 21, 12 цаг 08 минут
Д.Сумъяабазар: Тавантолгойг хуваасан асуудал огт байхгүй

УУХҮ-ийн сайд Д.Сумъяабазар уул уурхайн бүс нутагт ажиллаж, бүтээн ...

2019 оны 08 сарын 21, 10 цаг 59 минут
Төсөл сайн бол хөрөнгө оруулагчид бэлэн

 Азийн "Давос” хэмээн дэлхийд хүлээн зөвшөөрөгддөг боао форум нь Ази ...

2019 оны 08 сарын 21, 10 цаг 53 минут
Нүүрсний олборлолт 40 хувиар нэмэгдсэн

 Монгол Улсын аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэл 1.2 их наяд төгрөгөөр ...

2019 оны 08 сарын 21, 10 цаг 39 минут
Сүхбаатарын Эрдэнэцагаан сум сүйрлийн ирмэгт-4

Сүх жанжны нутагт хариуцлагагүй уул уурхай газар авч байгаль орчин ...

2019 оны 08 сарын 21, 09 цаг 42 минут
Зөвшөөрөлгүйгээр хайлуур жонш олборлож байжээ

 Дундговь аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газар, Цагдаагийн газар хамтран ...

2019 оны 08 сарын 20, 17 цаг 37 минут
“Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн удирдлагууд хөгжлийн стратегиа танилцууллаа

“Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн удирдлагын баг мэдээлэл хийж, олон ...

2019 оны 08 сарын 20, 17 цаг 02 минут
2019 оны 08 сарын 20, 16 цаг 48 минут
Хамгийн баян орон хамгийн чухал нөөцгүй болох нь

 Дэлхийн хамгийн баян орнуудын нэг болох Саудын Арабыг тун аюултай ...

2019 оны 08 сарын 20, 15 цаг 38 минут
Борооны улмаас хадлан бэлтгэх ажил хойшлох төлөвтэй байна

2019 онд улсын хэмжээнд 361.0 мянган га-д үр тариа, үүнээс 337.0  ...

2019 оны 08 сарын 20, 14 цаг 12 минут
Архангай, Төв, Сэлэнгэ, Өмнөговь, Хэнтий аймаг дахь уул уурхайн компаниудын зөвшөөрлийг цуцал

Улсын Онцгой комиссын өргөтгөсөн хурал Төрийн ордонд болж, Монгол Улсын ...

2019 оны 08 сарын 20, 13 цаг 05 минут
“ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ МАЙНИНГ” ЗУРГААН ЗАХИРАЛ,16 ХЭЛТЭСТЭЙ АЖИЛЛАНА

Өнгөрсөн баяр наадмын урд өдөр Засгийн газраас  “Эрдэнэс ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 59 минут
Австрали улс нүүрстэй хамт хорт хий экспортолдог

 Австралийн өсөн дэвжиж буй нүүрсний аж үйлдвэр дэлхийд гуравт ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 51 минут
Уурхайчдын барьцаанд орсон урагшгүй албатуудын МЭДЭГДЭЛ!!!

 Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх "Эко системийг устгаж буй гэмт хэрэгтнүүдтэй ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 34 минут
1072 хувьцааны данс нээх заавар

 "Эрдэнэс Тавантолгой” компанийн хувьцааг 2 511 000 иргэн эзэмшдэг. ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 27 минут
Оюутолгойн шалгалтын баримтуудыг Засгийн газар татаж авчээ

Эрх баригч намынхан Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөд улайрч Оюутолгойн асуудлыг ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 10 минут
Монгол “мартсан” ч, Москва сонирхоод эхэлсэн Төмөр замын дарга Д.Жигжиднямаагийн “төгрөгийн хэрэг”-2

 Дамдинсүрэнгийн Жигжиднямаа нь 1965 онд Улаанбаатар хотод төрсөн. ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 05 минут
Оюутолгойн шалгалтын баримтуудыг Засгийн газар татаж авчээ

 Эрх баригч намынхан Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөд улайрч Оюутолгойн ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 01 минут
“Рио тинто”-гийн хагас жилийн тайлан дахь Оюутолгой

Дэлхийн уул уурхайн хамгийн том олборлогч, Оюутолгойн зэс, алтны ордод ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 00 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани