Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Өнгөт чулуунд шунагчид Даланжаргалан сумын хөрсийг сэндийчиж байна

Өнгөт чулуунд шунагчид Даланжаргалан сумын хөрсийг сэндийчиж байна

 

Манай сурвалжлах баг Дорноговь аймгийн Даланжаргалан суманд ажиллаж  уул уурхайн олборлолт нутгийн иргэдийн амьдралд хэрхэн нөлөөлж байгааг өмнөх дугаартаа хөндсөн. Тэгвэл энэ удаад Даланжаргалан сумын нутаг дэвсгэрээс өнгөт чулуу түүж байгаа талаар сурвалжиллаа.
Даланжаргалан сум ховор, үнэтэй чулуугаараа хэзээнээс алдартай. Усан болон утаат болор, чүнчигноров, гартаам, мана, өнгөт чулуу, төмрийн хүдэр, хайлуур жонш, нүүрс, хүрмэн чулуу, бал чулуу, шохойн чулуу, барилгын материалын түүхий эд гээд ашигт малтмал элбэг. Гэтэл байгалийн үнэт эдлэл, өв соёлыг агуулсан нутгийн чулууг урд хөрш рүү машинаар ачдаг болоод удаж байна.  Гэвч өнгөт чулуунд шунасан иргэдийн гар хүрээгүй үлдсэн жаахан газарт нь ч энд тэндээс ирсэн нинжанууд шургалжээ. Тэд өнгөт чулууг түүсээр  газрын хөрсийг 20-40 см сэндийчсэн байна.
 
Өнгөт чулуу нь байгалийн ус чийгийг тэнцвэржүүлж, ургамлын бүрхэвчийг хамгаалдаг. Гэтэл чулуу түүж байгаа иргэд Даланжаргалан сумын 16 га бэлчээрийн талбайг аль хэдийнэ сүйдчихээд  байгаа аж. Анх өнгөн хэсгийн чулууг түүдэг байсан бол одоо хүрз, молдок, жоотуугаар зэвсэглэж хөрсийг нь сэндийчих болсон харамсалтай дүр зураг харагдсан юм. Чулуу түүж байгаа иргэдийн ихэнх нь Улаанбаатар хотоос ирсэн бол нутгийн иргэд ч цөөнгүй байгааг харж болно.
Өнгөт чулуу түүж газар нутгийг нь сэндийчиж байгаа нинжа болон малчдын дунд газрын маргаан үргэлжилсээр байгаа. Бодит байдал ямар байгааг иргэдийн байр сууриар хүргэж байна.
 
Нэг сав чулууг 35 мянган төгрөгөөр худалддаг
 
Бидэнтэй таарсан эхний иргэн тэтгэвэртээ гарсан тул хийх зүйл байхгүй. Гэртээ сууснаас гээд чулуу түүдэг гэнэ. Тэрээр "Хүний нохой идэхээр өөрийн нохой ид гэдэг. Сум орон нутгийн хүмүүс түүх эрхтэй гэж бодож байна. Багажтай иргэд үнэтэй чулууг ухаж хайдаг бол багажгүй иргэд хямд чулууг шуудай болон ундааны саванд хийж зардаг. Нэг сав нь 3-35 мянган төгрөгийн үнэтэй. Өдөрт 100 гаруй  мянган төгрөгийн орлого олдог. Мөн ойр хавийнхан нинжа нарт хоол унд авчирч зардаг” гэсэн юм.
 
Нинжа нарыг 200 мянган төгрөгөөр торгохоос өөр зүйл хийж чадахгүй байна
 
Өнгөт чулууг нинжа нараас хэрхэн хамгаалдаг талаар Даланжаргалан сумын байгаль хамгаалагч С.Дандарбаатараас тодруулахад "Сумаас нинжа нарын энэ үйлдлийг зогсооё гэдэг ч дийлддэггүй. Хуульдаа торгохоос өөр арга хэмжээ байдаггүй. Нэг удаа торгохдоо 200 мянган төгрөгөөр торгодог. Торгуулсан хүн нь маргааш нь шархаа нөхнө гээд чулуу түүдэг. Шалгалт хийх гэж очихоор өмнөөс хэл амаар доромжлох, зодох гэж дайрна. Эсвэл зугтана гээд бөөн асуудал үүсгэдэг. Нинжа нарт шаардлага тавиад гараа гэмтээсэн. Сумын зүгээс цагдаагийн газартай хамтарч ажилладаг ч үр дүн муутай байна. Сүүлдээ арга мухардсан. Тэр байтугай чулуу түүхийг нь зогсооё гээд очихоор эд хөрөнгө, бие мах бодиороо хохирдог” гэсэн юм. Нинжа нарыг торгосон мөнгө аймгийнх нь нэгдсэн санд ордог учраас нөхөн сэргээлт хийх болон унааны зардал, тухайн газрыг хамгаалалтад авахад хөрөнгө мөнгөний асуудал хэцүү байдаг юм байна.
 
Даланжаргалан сумын Засаг даргын Тамгын газар нөхөн сэргээлтийн компанитай гэрээ байгуулж  олборлолт явуулж олсон мөнгөөрөө нөхөн сэргээлт хийнэ гэж тусгасан ч хуульд тийм заалт байдаггүй тул гэрээг цуцалжээ. Тиймээс гэрээг өөрчлөн сумын нэгдсэн сангийн мөнгөөр нөхөн сэр­гээлт хийлгэхээр болсон ч  аймгаас санхүүгийн асуудлыг шийдвэрлээгүй учраас мөн л компани нь гэрээгээ цуцалсан гэсэн юм.
 
Нөхөн сэргээлт хийхээр ирсэн компани олборлолт явуулдаг
 
Нөхөн сэргээлт хийхээр ирсэн компанийн талаар малчин Э ярихдаа "Нөхөн сэргээлт хийх нэрээр нэг компани ирсэн. Ирээд хоёр газрыг хашсан. Тэгээд өөрсдөө техникээр ухаж сандайчих болсон. Энэ талаар асуухад чулуу олборлож зардлаа олно. Дараа нь нөхөн сэргээлт хийнэ гэж хариулсан. Эцэст нь нөхөн сэргээлт нэрээр ирж олборлолт хийж байгаад явсан. Бидэнд ухсан хэдэн нүх л үлдэж байна. Гараар ухахдаа 40 см-ээс хэтрүүлдэггүй байсан бол техникээр ухаж газрын хэвлийг төнхөж байгаад явсан” гэсэн юм.
 
Хятадууд худалдаж авсан чулуугаараа юу хийдэг талаар нутгийн иргэдээс сонирхоход урд хөрш рүү гаргаж үнэт эдлэл хийдэг. Мөн газар нутгаа чийгшүүлж, ургамлын бүрхэвчээ хамгаалахын тулд нутагтаа аваачиж цацдаг. Мөнгө улаан, нүд цагаан гэгчээр шуудай шуудайгаар нь зөөсөөр эцэст нь гол горхи нь хатаж, ширгэж, ган гачиг нүүрлээд байна гэцгээж байв. Ийнхүү өнгөт чулууг худалдан авч буй улс нь өөрт хэрэгтэй байдлаар ашигладаг байна.
 
Гэвч хариуцсан сум орон нутаг, иргэдийн зүгээс арга нь мухардаад байгаа учир хамгийн зөв шийдэл бол хуулийг нь чангатгах гэнэ. Өмнө нь өнгөт чулуу түүсэн иргэнийг 50 мянган төргөөр торгодог байсан. Одоо Зөрчлийн шинэ хуулиар 200 мянган төгрөгөөр торгодог болжээ. Энэ нь чулуу түүдэг хүмүүсийн нэг өдрийн л орлого. Иймээс газар нутаг, байгалийн ховор эд зүйлсээ хамгаалахын тулд хуулиа чангатгах зайлшгүй шаардлагатайг хэлж байна. Өнгөт чулуу түүж байгаа хүмүүс цөөхөн хэдэн төгрөгөөр торгоод өнгөрөх биш цагдан хорьдог, цаашлаад Даланжаргалан сумыг тусгай хамгаалалт авахгүйгээр энэ асуудал цэгцрэхгүй.  Дээрээ төртэй, дэргэдээ хуультай улс гэдгээ харуулах цаг болсон гэдгийг нутгийн иргэд төр, засагт дайлаа.
 
 
Б.Баяржавхлан
Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин
Өнгөт чулуунд шунагчид Даланжаргалан сумын хөрсийг сэндийчиж байна
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Өчигдөр, 17:39
Элегестийн нүүрс манайхаар дамжин Хятадад хүрэх нь Тавантолгойд нөлөөлөх үү?

Биднийг  мөрөөдөл, төсөөлөлтэйгөө зууралдаж байх зуур бусад улс ...

Өчигдөр, 16:41
Утаатай холбогдуулан НҮБ Монголд зориулж ЗӨВЛӨМЖ гаргалаа

 Монгол Улсын 50 орчим мянган иргэний гарын үсэг бүхий, захидал ...

Өчигдөр, 16:01
БНХАУ-ын ОХУ-тай холбогдох хий дамжуулах хоолойн хойд хэсгийн барилгын ажил дуусчээ

ОХУ-БНХАУ хооронд байгалийн хий дамжуулах хоолойг барих ажил өрнөж байгаа ...

Өчигдөр, 15:25
Ус ба бидний ирээдүй...

Манай улсын усны салбар 80 гаруй жилийн түүхтэй ч тэрхүү түүхийг нь "50 ...

Өчигдөр, 13:59
Манай гаригийн хамгийн сонирхолтой нууцлаг, ховор агуй

 Шинэ Зеландын агуй нь нууцлаг, ховор сонирхолтойгоороо манай ...

2019 оны 10 сарын 18, 19 цаг 06 минут
Нууцаар хоёр кг алт нэвтрүүлэхийг завджээ

 Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/.Монгол Улсын иргэн Т.Г нь Замын-Үүдийн ...

2019 оны 10 сарын 18, 17 цаг 40 минут
Засаг орлогын шинэ эх үүсвэрийн эрэлд гарлаа

   •Татварын шинэчлэлийн үр дүн 2020 онд илүү мэдрэгдэнэ   ...

2019 оны 10 сарын 18, 17 цаг 28 минут
“Оюу Толгой”-н ил уурхайн баяжмалын гарц 28 хувиар буурчээ

 "Оюу Толгой” төслийн ил уурхайн баяжмалын гарц III улиралд өмнөх оны ...

2019 оны 10 сарын 18, 17 цаг 00 минут
"Ухаа худаг"-ийн ордыг төр буцаан авч, хувьцааг нь Монголын ард түмэнд өгөх хэрэгтэй

 "Таван толгой” компанийн Баруун болон Зүүн цанхийн ногдол ашиг болох ...

2019 оны 10 сарын 18, 10 цаг 40 минут
Элегестийн нүүрс манайхаар дамжин Хятадад хүрэх нь Тавантолгойд нөлөөлөх үү?

 Биднийг  мөрөөдөл, төсөөлөлтэйгөө зууралдаж байх зуур бусад улс ...

2019 оны 10 сарын 17, 16 цаг 23 минут
Ж.Эрдэнэбат Тост,Тосонбумбын нурууг тусгай хамгаалалтад авах дүйвээнээр лиценз авчээ

 Ж.Эрдэнэбатыг Ерөнхий сайд байхад Өмнөговь аймгийн Тост, Тосонбумбын ...

2019 оны 10 сарын 17, 15 цаг 37 минут
Их хэмжээний түүхий нүүрс оруулахыг завджээ

 Засгийн газрын 62 дугаар тогтоолоор нийслэлрүү түүхий нүүрс ...

2019 оны 10 сарын 17, 15 цаг 25 минут
Монголд "Роснефть" орж ирэх үү

 Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх "Роснефть" компанийн Ерөнхий захирал И.И ...

2019 оны 10 сарын 17, 13 цаг 44 минут
Туркойз Хилл Ресурс: Гүнийн уурхайн бүтээн байгуулалтыг 2020 онд дуусгана

 Туркойз Хилл Ресурс компани 2019 оны гуравдугаар улирлын олборлолтын ...

2019 оны 10 сарын 17, 13 цаг 42 минут
Европын сэргээн босголт хөгжлийн банк Монголын алтны төсөлд зээл олголоо

 Европын сэргээн босголт, хөгжлийн банкны Удирдах зөвлөлийн ...

2019 оны 10 сарын 17, 10 цаг 51 минут
Оюу толгойн гэрээ Монголд ашигтай юу?

2018 оны 4-р сард хөгжлийн эдийн засагч (PhD), олон улсын хуульч ...

2019 оны 10 сарын 17, 10 цаг 01 минут
Хятадын шинэ ордууд хийн хоолойг Монголоос ХОЛДУУЛЖ мэднэ

 -”ПетроЧайна Тарим” компани  байгалийн хийн шинэ ордыг ирэх ...

2019 оны 10 сарын 16, 18 цаг 38 минут
Галт уулс хүн төрөлхтөнд ялагджээ: Саяны галт уулсын нөлөөлөл

 Эрдэмтэд галт уулс болон геологийн идэвхтэй бусад голомтоос ялгарч ...

2019 оны 10 сарын 16, 17 цаг 05 минут
Зэс баяжуулах үйлдвэрийн бутлуурын машинд хүн унаж амиа алджээ

 Говьсүмбэр аймгийн Сүмбэр сумын Төмөр зам багийн "Хурын ногоон ...

2019 оны 10 сарын 16, 16 цаг 46 минут
НАСА-ын ахмад эрдэмтэн: Ангараг гарагт амьдрал байгааг 40 жилийн өмнө илрүүлсэн

 АНУ-ын сансар судлалын станц НАСА-д ажиллаж байсан эрдэмтэн Ангараг ...

2019 оны 10 сарын 16, 16 цаг 05 минут
Иран улс 40 тэрбум ам.долларын байгалийн хийн нөөц илрүүлжээ

 Иран улс 400 сая баррель буюу 40 тэрбум ам.долларын ашиг орлого ...

2019 оны 10 сарын 16, 15 цаг 45 минут
Криптовалют сонирхогчид төвлөрсөн бус санхүүгийн ажиллагааг ихээр сонирхож байна

 2017 оны эцэс гэхэд криптовалютын эргэн тойрон дахь сэтгэл ...

2019 оны 10 сарын 16, 15 цаг 37 минут
Ираны газрын тос тээвэрлэгч онгоц халдлагад өртжээ

 Улаан Тэнгист Саудын Арабын булангийн ойролцоо явсан Ираны газрын ...

2019 оны 10 сарын 16, 11 цаг 02 минут
Азотын давхар исэл, хүхрийн нэгдэл утааны хорыг нэмэгдүүлж эхэллээ

 Цаг уур, орчны шинжилгээний газраас аравдугаар сарын эхний долоо ...

2019 оны 10 сарын 16, 10 цаг 57 минут
“Сод Маргад” ХХК-ийн уул уурхайн хайгуулын үйл ажиллагааг түр зогсоов

 "Сод Маргад” ХХК нь Ховд аймгийн Дуут сумын Шивэр багийн нутаг ...

2019 оны 10 сарын 16, 10 цаг 22 минут
БНХАУ-ын нүүрсний импорт буурчээ

 БНХАУ-ын нүүрсний импорт есдүгээр сард 1.01 сая тонн нүүрс ...

2019 оны 10 сарын 16, 10 цаг 07 минут
“Эрдэнэт”-ээс оффшор руу шилжсэн гүйлгээнүүдийг АТГ шалгаж эхэллээ

 "Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн 49 хувийг худалдан авсан асуудал, тус ...

2019 оны 10 сарын 16, 10 цаг 00 минут
УУЛ УУРХАЙН ТОЙМ: Хятадтай найрсаж буй Рио Тинто

 Бүтээгч үйлдвэрлэлгүй, мөнгө барагтай Монгол Улсын ганц төсөлд ...

2019 оны 10 сарын 16, 09 цаг 59 минут
2019 оны 10 сарын 15, 17 цаг 30 минут
Сайжруулсан түлшний 220 тэрбум төгрөг хаачив

 -Ц.Даваасүрэн сайд нүүрсний төсвийг зувчуулсан уу- ...

2019 оны 10 сарын 15, 16 цаг 05 минут
Өнгөрсөн шөнө угаарын улмаас 15 хүн хорджээ

 Өнөөдрийн байдлаар нийслэл хотын хэмжээнд угаарын хийд хордсон гэх ...

2019 оны 10 сарын 15, 15 цаг 40 минут
2019 оны 10 сарын 14, 17 цаг 51 минут
Шахмал түлш шатахаараа юу болдог вэ гэдгийг шинжлэх төхөөрөмж алга

 Нийслэл хот өнөө жил утаагүй өвөлжих бололтой хэмээн нэг хэсэг нь ...

2019 оны 10 сарын 14, 16 цаг 12 минут
Нийслэл хот руу түүхий нүүрс оруулж ирэхийг завджээ

 Улаанбаатар хот руу түүхий нүүрс оруулахыг хориглосон Засгийн газрын ...

2019 оны 10 сарын 14, 14 цаг 17 минут
Олборлогч аваргуудын зарж буй “бохир” актив

   Келли Гилблом   Их Британийн газрын тос, шат­даг хийн ...

2019 оны 10 сарын 14, 12 цаг 19 минут
Рио Тинто төмрийн хүдрээ анх удаа Хятадын боомтод юаниар худалдлаа

 Австралийн уул уурхайн томоохон компани Рио Тинто БНХАУ-ын хойд ...

2019 оны 10 сарын 14, 11 цаг 55 минут
Хаусны үнэтэй Хөтөлийн хувьчлал

Алдуурсан "Хөтөлийн цемент шохойн” үйлдвэрийг аргамжих шалтгаан-3 ...

2019 оны 10 сарын 14, 11 цаг 12 минут
3.1 тонн алт хаачсан бэ?

 Монголбанк энэ оны эхний есөн сарын байдлаар 11.2 тонн алт худалдан ...

2019 оны 10 сарын 14, 10 цаг 51 минут
2019 оны 10 сарын 14, 10 цаг 09 минут
Худал үнэлгээгээр ховор амьтдаа “ЦААЗАЛСААР” байх уу

Тусгай зориулалтаар энэ онд 86 угалз, 92 тэх агнуулах тогтоолыг Засгийн ...

2019 оны 10 сарын 14, 10 цаг 06 минут
Судлаач Ганаа: Ахиад л төмөр замын хэрүүл

 Манай төмөр замын хэрүүл хэзээ ч дуусахгүй бололтой юм. Яагаад гэвэл ...

2019 оны 10 сарын 14, 09 цаг 51 минут
Хятад улсын алтны гаралт 12 жил дараалан дэлхийд тэргүүлэв

 2018 онд Хятад улсын алтны гаралт 12 жил дараалан дэлхийд тэргүүлж, ...

2019 оны 10 сарын 14, 09 цаг 49 минут
"Хөтөл"-ийн хувьчлалаар ганц ч үг ганхийлгэхгүй байх шалтгаан гишүүн Д.Эрдэнэбатад бий юу?

Алдуурсан "Хөтөлийн цемент шохойн” үйлдвэрийг аргамжих шалтгаан-2 ...

2019 оны 10 сарын 12, 18 цаг 56 минут
Хоёр сарын хугацаанд ашигт малтмалын 73 лиценз цуцлагджээ

 Ашигт малтмал, газрын тосны газрын мэдээллээр найм болон есдүгээр ...

2019 оны 10 сарын 12, 17 цаг 11 минут
Оросууд өлсгөлөн баавгай Монголоос ирсэн гэв

Аравдугаар сар гарснаас хойш ОХУ-ын Сибирийн хэсэгт өлсгөлөн баавгайн аюул ...

2019 оны 10 сарын 12, 14 цаг 53 минут
Нефтийн үнэ 60 ам.доллар давжээ

Лондоны ICE биржийн арилжааны явцад “Brent” маркийн нефтийн ...

2019 оны 10 сарын 12, 13 цаг 46 минут
Авдраа нэг ухахад л аранжин зэсийн үйлдвэртэй болчихлоо

Өнгөрсөн пүрэв гаригийн жихүүндүү орой төвийн хэвлэл мэдээллийн ...

2019 оны 10 сарын 12, 12 цаг 49 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани