Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Баялгийн санг “ХУЛГАЙЧ”-даас хуулиар хамгаалъя

Баялгийн санг “ХУЛГАЙЧ”-даас хуулиар хамгаалъя

 

Бүх улс орон баялгийн санг байгуулчихдаг юм биш л дээ. Баялагтай орон л  үүнийг хийж чаддаг. Монгол Улс дэлхийд байгалийн баялгаараа дээгүүр эрэмбэлэгддэг. Гэвч 2008 оноос хойш өнөөг хүртэл баялгийн сан байгуулах оролдлого хийсээр ирсэн ч бүтэлгүйтсээр өнөөг хүрсэн гэж хэлж болно.
Манай улсын хувьд хамгийн анх Улсыг хөгжүүлэх сан, дараа нь 2009 онд Хүний хөгжлийн сангийн тухай хуулийг баталж, анхны баялгийн санг байгуулсан. Уг сангийн зорилго нь ашигт малтмалын орлогоос тодорхой хэсгийг төвлөрүүлж, түүнийгээ тогтвортой өсөн нэмэгдүүлэх, иргэддээ тэгш хүртээмжтэй хуваарилна гэсэн боловч хангалттай хэмжээний орлого бүрдүүлээгүй. Шалтгаан нь амлалтын дор сонгууль явуулдаг. Амлалтаа хэрэгжүүлэх нэрээр арайхийн цуглуулсан сангийн мөнгөө шавхсаар баялгийн сан нь халамжийн сан болж хувирсан. Ингэж иргэддээ их хэмжээний бэлэн мөнгө тарааснаар хуримтлал мөрөөдөл болж ирээдүйдээ өртэй үлдсэн. Монголд ийм нэг бүтэл муухан түүхтэй баялгийн сан бий. 
Харин энэ удаад баялгийн сангийн шинэ хувилбар буюу хэн дуртай нь гар дүрдэг бус хэн хэрэгтэйд нь, эдийн засагт жин дарж чадахуйц төсөл хөтөлбөрүүдэд хөрөнгө хаяж түүнээс хэд дахин илүү ашиг олж буцаан сандаа төвлөрүүлэхүйц хуультай, хяналттай баялгийн санг бий болгохоор зэхэж байна. 
Энэ хуулийн төслийг Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газрын дарга Л.Оюун-Эрдэнээр ахлуулсан ажлын хэсэг боловсруулсан бөгөөд өдгөө УИХ-д өргөн барихад бэлэн болжээ. Уг хуулийн төсөл батлагдвал Монгол Улсын эдийн засгийн өсөлт дунд болон урт хугацаанд тогтвортой өсөх шууд нөлөө үзүүлнэ гэж эдийн засагчид харж байна. 
  • Хуулийн төсөлд баялгийн сангийн орлогыг хоёр төрлөөр төвлөрүүлэхээр тусгажээ. Нэг нь стратегийн ордын ногдол ашгаас сандаа төвлөрүүлэх нөгөө нь ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг баялгийн санд төвлөрүүлэх.
Харин баялгийн санд төвлөрсөн орлогыг гурван чиглэлээр зарцуулах гэнэ. 
НЭГ: Баялгийн сангийн орлогын 10 гаруй хувийг гадагшаа тогтмол орлоготой, тодорхой шаардлага хангасан үнэт цаасанд хөрөнгө оруулахаар тусгажээ. 
ХОЁР: Мега төслүүд буюу улсын ДНБ-ий 10 хувь, түүнээс дээш хувийн хөрөнгө оруулалт шаарддаг том төслүүдэд  санхүүжилт хийнэ. 
ГУРАВ: Оюутолгой, Тавантолгой төслийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулахад зарцуулахаар тооцсон байна. Ийм гурван хувилбараар баялгийн сангийн орлогыг зарцуулна. Ингэхдээ зарцуулалт бүрт тодорхой шалгуур тавьж байгаа. Тиймээс улс төр, төрийн оролцоо хумигдана гэж тодорхойлжээ.
Энэ хуулийн төслийг боловсруулсан "Эрдэнэс Монгол” компанийн Хөрөнгийн удирдлагын газрын дарга Б.Батмагнай  Баялгийн санд бүрдсэн орлогоос зарцуулалт хийгээгүй тохиолдолд 2028 онд нийт 44.1 их наяд төгрөг төвлөрүүлэхээр төсөөлсөн байна. Баялгийн сан байгуулснаар сангийн орлогын 50 хувийг түгжиж, үлдсэн 50 хувийг шаардлагатай хөрөнгө оруулалтад зарцуулахаар мөн тусгажээ. Ингэснээр хөрөнгө оруулсан нийт дүнг Засгийн газрын бондын хүү (15%)-ээр өсгөж тооцвол 2028 он хүртэл 3,216.2 тэрбум төгрөгөөр сангийн орлогыг нэмэгдүүлэх боломжтой хэмээн тооцсон байна.
Баялгийн сантай холбоотой өөр нэг хуульд өөрчлөлт оруулах тухай асуудал яригдаж байна. Монгол Улсын Үндсэн хуулийн 6 дугаар зүйлийн 2 дахь хэсэгт "Монгол Улсын иргэдэд ѳмчлүүлсэнээс бусад газар, түүнчлэн газрын хэвлий, түүний баялаг, ой усны нѳѳц, ан амьтан тѳрийн ѳмч мѳн” гэж заасан байдаг. Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулах тухай яриа халуун сэдэв болж буй энэ үед 6.2 дахь заалтыг эдийн засагчид болоод улс төрчид иргэд ч ихээхэн анхаарч байна. 

Эдийн засагч Д.Жаргалсайхан "Байгалийн баялгийг АНУ, Австрали, Канад, Швед, Финланд, Шинэ Зеланд, Австри, Франц, Энэтхэг, Сингапур, Япон, Боствана, Норвеги зэрэг орнуудад Үндсэн хуулиндаа хэн нэг нь өмчлөх тухай огт заагаагүйг тэмдэглэх хэрэгтэй” гэжээ. Үүний адил манай улс ч Үндсэн хуулин дахь "төрийн өмч” гэдгийг өөрчилж одоо ба ирээдүй үеийн эрүүл, аюулгүй орчинд амьдрах эрхийг баталгаажуулах, байгалийн баялгийн үр ѳгѳѳжийг Үндэсний баялгийн санд тѳвлѳрүүлж иргэн бүрд тэгш, шударга хүртээх ёстой гэж улс төрийн хүчнүүд, төрийн институцүүд байр сууриа илэрхийлж байна.
Ямартай ч "төрийн өмч” гэдэг нэр томьёог ард түмэнд ээлтэй байхаар өөрчилж баялгийн сангийн асуудлыг үндсэн хуульд оруулж чадвал хуримтлалын мөнгөнөөс хумслагчдад санаа нь байв ч  сачий нь хүрэхгүй болно. Баялгийн сангийн хуримтлалыг идэж, ууж үрэн таран хийх нүх цоорхойг тас хааж сангаа арвижуулах нь зүйтэй. Үүнд цоорхой үгүй хууль хэрэгтэй. Хулгай л хийхгүй бол баялгийн сан дорхноо өсдөг гэдгийг эдийн засагчид хэлдэг. 
"Сан” бол мөнгө дутахаараа "идчихдэг” юм биш. Өнөөгийн бид ч идэж, уугаад дуусгах ёсгүй. Хурааж арвижуулаад хойч үе, ирээдүйдээ үлдээх баялаг байх ёстой” гэж судлаач Д.Ганхуяг баялгийн санг товчоор оновчтой тодорхойлсон. 
Одоо үрэх биш. Ард түмэндээ бэлэн мөнгө тараах ч зөв биш.
  • Ирээдүйдээ зориулан хадгалж, хуримтлуулах, хуримтлалаараа олон салбар, мега төслийг дэмжиж баялагтай, баялгийн сантай эдийн засгийн аль ч шуурганд "ганхахгүй” ирээдүйг бэлдэх нь зүйтэй.
Баялгийн сандаа нэг наяд евро хуримтлуулж чадсан нэг жишээ нь Норвеги. Норвеги улсын эдийн засагт баялгийн сангийнх нь тусламжтайгаар ямар нэгэн хэлбэлзэл үүсдэггүй аж. Хэзээ нэгэн цагт Монгол Улс ч Норвегийн адил баялгийн сантай болохыг хэн мэдлээ. 
Засгийн газар, УУХҮ-ийн сайд Д.Сумъяабазар ийм л нэг жишиг сангийн менежментийг  Монголдоо нутагшуулахаар зорьж байгаа нь сайн хэрэг. Хуримтлуулж чадвал бүгд хожно. Газар доорх баялгаа одоо газар дээрх баялаг болгоё. 
Иргэн баян бол улс баян гэдэг. Байгалийн баялгийг хэсэг нь хүртдэг биш иргэд бүгдээрээ хүртдэг байя. 
ТӨР.МН
Баялгийн санг “ХУЛГАЙЧ”-даас хуулиар хамгаалъя
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
“Отгонтэнгэр“ хайрханы бэлд олборлолт хайгуул хийх лицензийг цуцална

 Завхан аймагт  олгогдоод байсан уул уурхайн лиценз цэгцлэгдэж, ...

Өчигдөр, 17:38
Дэлхийн усны нөөцийн групп манай улс руу ажлын хэсэг илгээж, хамтран ажиллахаар болов

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өнөөдөр Швейцарын Холбооны Улсын Давос ...

Өчигдөр, 17:36
Л.Оюун-Эрдэнэ: “Рио Тинто”-той зөвшилцлийн ширээний ард сууна

 УИХ-ын даргын захирамжаар Оюутолгой ордыг ашиглах хөрөнгө оруулалтын ...

2020 оны 01 сарын 24, 17 цаг 46 минут
Л.Оюун-Эрдэнэ: Засгийн газар "Рио Тинто"-той зөвшилцлийн ширээний ард сууна

УИХ-аас Оюутолгойн гэрээг сайжруулах чиглэлээр тогтоолын төслийг баталсан ...

2020 оны 01 сарын 24, 13 цаг 17 минут
АНУ “Нэг их наяд мод” эко санаачилгад нэгдэнэ

“Нэг их наяд мод” дэлхийн санаачилгад АНУ нэгдэхээр болсныг ...

2020 оны 01 сарын 24, 11 цаг 00 минут
"Шилдэг-99" Бизнес эрхлэгч залуучуудыг тодруулах бүх нийтийн санал асуулга эхэллээ

 Монголын Үндэсний Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхимаас /МҮХАҮТ/ ...

2020 оны 01 сарын 23, 14 цаг 22 минут
АМНААТ-аас хүлээсэн алдагдал

 Монгол улсын эдийн засаг уул, уурхайгаас хамааралтай. Энэхүү салбар ...

2020 оны 01 сарын 22, 18 цаг 23 минут
Баялгийн хуваарилалт

 Сайхан цөмөрцгөөж байна аа. За юу юу, яадаг яадаг гэнээ. Байгалийн ...

2020 оны 01 сарын 22, 17 цаг 50 минут
Уул уурхайн салбар ДНБ-ний 25 хувийг бүрдүүлж байна

 Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамнаас сар ...

2020 оны 01 сарын 22, 17 цаг 27 минут
Салхитын орд тойрсон шүүгчдийн авлигалын схемийг ил болголоо

Улсын дээд шүүхийн шүүгч ЦАмарсайханд хахууль болгож өгнө хэмээн Монголын ...

2020 оны 01 сарын 22, 15 цаг 39 минут
Ц.Нямдорж Б.Нямтайширын гэр бүлд өрөө төлөв үү

“Жүжигчин” Ц.Нямдорж ээлжит мэдэгдлээ хийв. Тэрбээр ...

2020 оны 01 сарын 22, 13 цаг 43 минут
Монгол Улсын хэмжээнд ашигт малтмалын хайгуул, ашиглалтын 2,789 тусгай зөвшөөрөл бүртгэлтэй байна

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамнаас сар бүр зохион байгуулдаг “Ил ...

2020 оны 01 сарын 22, 13 цаг 32 минут
Шударга байдлын үнэлгээгээр Гаалийн ерөнхий газар сүүл мушгилаа

Авлигатай тэмцэх газраас жил бүр судлан гаргадаг төрийн байгууллагын ...

2020 оны 01 сарын 22, 11 цаг 34 минут
2020 онд алтны нөөцөөрөө тэргүүлж буй зургаан орон

 Өнгөрсөн оны дүнгээр алтны нөөцөөрөө тэргүүлж буй орнуудын ...

2020 оны 01 сарын 22, 10 цаг 46 минут
2020 он бол "зэсийн жил"

 Ирэх 2020 онд дэлхийн эдийн засагт их хямрал нүүрлэнэ гэх айдас ...

2020 оны 01 сарын 22, 10 цаг 06 минут
Гар аргаар алт олборлогчдыг албадан буулгана

 Увс/МОНЦАМЭ/.Энэ сарын 10-нд Тариалан сумынБор хавцалхэмээх газарт ...

2020 оны 01 сарын 21, 18 цаг 48 минут
Газрын тос олборлолт 7.6 хувиар өсжээ

 Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. УУХҮЯ-ны мэдээллээр газрын тосны салбарт ...

2020 оны 01 сарын 21, 18 цаг 20 минут
Баялагийн хуваарилалт

Сайхан цөмөрцгөөж байна аа. За юу юу, яадаг яадаг гэнээ. Байгалийн ...

2020 оны 01 сарын 21, 17 цаг 29 минут
Нүүрсний экспорт ЗУРГАА орчим сая тонноор тасалдана гэсэн таамаг баталгаажлаа

 2019 оны сүүлийн өдөр гэхэд 42 сая тонн нүүрс экспортлох Монгол ...

2020 оны 01 сарын 21, 17 цаг 26 минут
Д.Сумъяабазар: “Роснефть”-тэй хамтарсан компани байгуулна

“Ил тод, хариуцлагатай уул уурхай” хэвлэлийн хурлын үеэр Уул ...

2020 оны 01 сарын 21, 16 цаг 57 минут
НЭГ иргэнд НЭГ сая ам.доллароор үнэлэгдэх байгалийн баялгийн нөөц ногдож байна

 Өнөөгийн байдлаар Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр 80 гаруй төрлийн ...

2020 оны 01 сарын 21, 15 цаг 56 минут
Олон улсын Шударга олборлолтын стандартын гэрчилгээг авчээ

Сэлэнгэ аймгийн Мандал суманд бичил уурхайн чиглэлээр үйл ажиллагаа ...

2020 оны 01 сарын 21, 15 цаг 20 минут
Түүхий нүүрс хэрэглэсэн зөрчлийг илрүүлжээ

 Засгийн газрын 2018 оны "Түүхий нүүрсийг хэрэглэхийг  хориглох ...

2020 оны 01 сарын 21, 14 цаг 32 минут
"Оюутолгой" далд уурхайд 1.2-1.3 тэрбум ам.доллар зарцуулна

 "Оюу Толгой” төслөөс өнгөрсөн жилийн үйл ажиллагааны тайлангаа ...

2020 оны 01 сарын 21, 11 цаг 32 минут
Худалдааны хэлэлцээрийн нөлөө 2020 онд Монголын түүхий эдийн экспорт өсөх боломжийг хязгаарлаж мэдэх нь

АНУ, Хятадын талууд 2020 оны нэгдүгээр сарын 16-нд 18 сар үргэлжилсэн ...

2020 оны 01 сарын 20, 17 цаг 13 минут
Дэлхийн дээрх хамгийн том алмазыг “Louis Vuitton” худалдаж авлаа

 Өнгөрсөн оны 4-р сард Бостванаас олдсон дэлхий дээрх ...

2020 оны 01 сарын 20, 16 цаг 50 минут
2020 оны 01 сарын 20, 15 цаг 39 минут
Сонгуульд аль "НАМ" ялах бол...

Надаас хүмүүс “сонгуульд аль нам ялах бол ?” гэж асуух. Энэ нь ...

2020 оны 01 сарын 20, 13 цаг 40 минут
Нэмж ирсэн 50,000 ширхэг угаарын хий мэдрэгчийг айл өрхүүдэд хүргүүлж байна

Сайжруулсан шахмал түлштэй холбоотой цаг үеийн асуудлаар өнөөдөр НОБГ-ын ...

2020 оны 01 сарын 20, 13 цаг 09 минут
Шатахууны үнийн өсөлтийг хазаарлах нэг ч төгрөггүй Эрсдэлийн сан

 Гадаад зах зээл дээр газрын тосны үнэ өсөх нөхцөл хэдийнэ бүрдчихсэн ...

2020 оны 01 сарын 20, 12 цаг 59 минут
Угаарын хий мэдрэгчийг ашиглахад таны мэдэх ёстой ЗААВАРЧИЛГАА

 Засгийн газрын шийдвэрийн дагуу нийслэлийн гэр хорооллын 200 мянган ...

2020 оны 01 сарын 20, 12 цаг 48 минут
Уул уурхайн компаниудаас мөнгө нэхсэн ТББ-ынханд яллах дүгнэлт үйлджээ

 Прокурорын байгууллагаас уул уурхайн компаниудаас мөнгө нэхэж  ...

2020 оны 01 сарын 20, 12 цаг 11 минут
Монгол Улсад уул, уурхайгүй цор ганц сум байхыг Дэлгэрхаанчууд хүсч байна

Дэлгэрхаан сумын иргэдийн санааг чилээсэн нэг асуудал нь хайгуулын ...

2020 оны 01 сарын 20, 11 цаг 41 минут
Аварга тосонгийн үйл ажиллагааг нэг жил зогсоож, нөхөн сэргээлт явуулна гэв

БОАЖ-ын сайд Н.Цэрэнбат Дэлгэрхаан суманд ажиллах үеэрээ Аварга тосон ...

2020 оны 01 сарын 20, 11 цаг 18 минут
2020 оны 01 сарын 20, 10 цаг 19 минут
Эрдсийн эдийн засгийн тойм

Монгол Улсын эдийн засгийг бүхлээр нь авч үзэх юм бол нийт 30 ...

2020 оны 01 сарын 17, 16 цаг 26 минут
Хятадын төрийн өмчит компани Засгийн газрыг шүүхэд өгчээ

Дорнод аймгийн Баяндун сумын нутагт орших Гурванбулагийн ураны ордын ...

2020 оны 01 сарын 17, 16 цаг 21 минут
2020 оны 01 сарын 17, 15 цаг 29 минут
2020 оны 01 сарын 17, 14 цаг 41 минут
Шарын голын уурхайг дампууруулах сонирхол хэнд байна вэ?

Хувийн эзэмшлийн Шарын голын нүүрсний уурхай дампуурлын ирмэгт ирснээ ...

2020 оны 01 сарын 17, 12 цаг 50 минут
Герман улс хүрэн нүүрснээс татгалзах төлөвлөгөөгөө зарлалаа

Герман улс 2038 оноос эхлэн хүрэн нүүрсийг эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ...

2020 оны 01 сарын 17, 12 цаг 04 минут
TRQ 2020 онд "Оюу толгой"-н гүний уурхайн төсөлд $1.2-1.3 тэрбумыг зарцуулна

Туркойз Хилл Ресурс(TRQ) компани 2019 оны дөрөвдүгээр улирлын үйлдвэрлэл ...

2020 оны 01 сарын 17, 11 цаг 34 минут
М.Ариунтулга: 1072-н Л.Наранбаатар миний Хэнтий аймаг дахь лицензийг Америк компанид зарсан

  Эдийн засагч Л.Наранбаатарт залилуулсан иргэн н.Ариунтулга мэдээлэл ...

2020 оны 01 сарын 17, 11 цаг 05 минут
Тэтгэврийн зээлээр Салхитын ордоо ломбардчихлаа, дараагийн зээлд аль ордоо ломбардах вэ хэдүүлээ

Тэтгэврийн зээлээр Салхитын ордоо ломбардчихлаа Дараагийн зээлд аль ордоо ...

2020 оны 01 сарын 17, 09 цаг 49 минут
ЦУВРАЛ 1: Засгийн газар 34 хувиас татгалзаж, 57 дугаар тогтоол хүчингүй болох уу!

 ОЮУТОЛГОЙН ГЭРЭЭНИЙ ӨӨРЧЛӨЛТИЙГ УГТСАН АНАЛИЗ ЦУВРАЛ ...

2020 оны 01 сарын 16, 15 цаг 41 минут
"Петро дачин тамсаг" болон Халхгол, Матад сумдын хоорондох хэлэлцээр төрийн ордонд явагдаж байна

"Петро дачин тамсаг" болон Халхгол, Матад сумдын хоорондох Нийгмийн ...

2020 оны 01 сарын 16, 12 цаг 56 минут
Хууль бусаар мод бэлтгэх, ан амьтан агнах, гол, нууруудад загас агнахыг хориглоно

Баян-Өлгий аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газар, Байгаль орчин, аялал ...

2020 оны 01 сарын 16, 11 цаг 36 минут
Мадуро 4.5 сая торх нефтийг криптовалютаар худалдах зарлиг гаргажээ

 КАРАКАС. /TASS/. Венесуэлийн Ерөнхийлөгч Николас Мадуро төрийн ...

2020 оны 01 сарын 16, 11 цаг 19 минут
“Эко Алтан Заамар”-ынхан нэрээ сольж, хариуцлагаас мултрах уу

 Хариуцлагагүй уул уурхайн бодит жишээ бол "Эко Алтан Заамар” ...

2020 оны 01 сарын 15, 18 цаг 24 минут
Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөлд тавих хяналтыг чангатгана

 Өнөөдрийн засгийн газрын ээлжит хуралдаанаар ашигт малтмалын тусгай ...

2020 оны 01 сарын 15, 18 цаг 22 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани