Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Оюутолгойн гэрээ эрх зүйн чадамжгүй

Оюутолгойн гэрээ эрх зүйн чадамжгүй

 

Одоогоос 10 жилийн өмнө буюу 2009 оны 10дугаар сарын 6-ны өдөр Монгол үндэстний асар их үнэ цэнэтэй өмч баялаг болох Оюутолгойн алт, зэс, мөнгө, молибдений ордыг ашиглах Хөрөнгө Оруулалтын Гэрээ болон Хувь Нийлүүлэгчдийн Гэрээ гэгчийг гаднынхантай сүр дуулиантайгаар байгуулсан билээ.
Дашням,Балжиннямтай сайн өдрийг шилж сонгон  авч энэ баярт үйл явдлыг зохион байгуулж байна  хэмээн манай эрх баригчид ихэд хөөрцөглөж байв. Тэдний энэ хоосон сүржигнэл, хэлбэрдэл,элдэв мэргэ төлөг, ялангуяа учир зүйд үл нийцэх муйхар тэнэг үйлдлүүд сайн юманд хүргэхгүй нь бүр тэр үед тодорхой байсан юм. 
Үндэсний эмгэнэл, гашуудал, харуусал, харамслын өдөр болж Монголын түүхэнд тод хар өнгөөр тэмдэглэгдэх нь ч нэн ойлгомжтой байсан. Одоо бодит байдал үүнийг хөдөлшгүйгээр гэрчилж буй. Бараг хүн болгон үүнийг гадарладаг болжээ. 
Монгол Улс, үндэстний хувьд асар их хор хөнөөлтэй эдгээр гэрээг байгуулахын эсрэг тухайн үед тун цөөн хүн үндэслэлтэйгээр шүүмжлэн эсэргүүцэж, гадаад,дотоодынхон нийлсэн "бөөн хар хүч”-ний өөдөөс эрс шийдэмгий сөрөн зогсож байсныг хэлэх ёстой. Юмны наад, цаад учир начрыг шинжлэх ухааны үндэс сууриар нь ойлгож мэддэг, иргэний эр зоригтой, нийгмийн идэвхтэй, эх оронч сэтгэлгээ, ёс суртахуунтай эрдэмтэн,мэргэжилтнүүд, иргэд энэ улсад дэндүү цөөн боловч байсан юм. Гэвч захиргаадалтын үеийн хоцрогдсон сэтгэлгээ, арга барилаасаа салж чадаагүй төдийгүй эрдэм мэдлэгээр маруухан эрх баригчид тэдний үгийг сонсоогүй, сонсохыг ч хүсээгүй. Энэ бол бас түүхэн үнэн.
 
Ерөнхий сайд С.Баяр, Тэргүүн шадар сайд Н.Алтанхуяг нараар толгойлуулсан МА(Х)Н, АН-ын Засгийн газар тэр үед маш сайхан хөгжил,ирээдүйг монголчуудад амлаж, хууран мэхлэх ажиллагаагаа зохион байгуулалттайгаар хийж хүмүүсийн "тархийг угааж” байсан юм. Оюутолгойн гэрээг байгуулах гэж хамтарсан Засгийн газрыг байгуулсан хэмээн өөрсдийнхөө "хөшигний цаанах хуйвалдаан”, эрх мэдэл, албан тушаалын хэнээ хийрхлээ зөвтгөн тайлбарлаж байв.
 
Цаг хугацаа амьдралын хатуу шалгуурууд өнгөрсөн хугацаанд бүхнийг байх ёстой байранд нь тавиад өгөв. Оюутолгойг тойрсон үнэн худал, зөв буруу, буян нүгэл аяндаа ялгагдаж салгагдав. Бидний урьдчилан харж, сэрэмжлүүлэн анхааруулж ирсэн олон зүйл үнэнд их ойр байсныг үйл явдлын бүхий л өрнөлт харуулав. 
 
Эдүгээ үүсээд буй нөхцөл байдлын заримаас тоймлон дурдвал:
 
- Оюутолгойн Хөрөнгө оруулалтын гэрээ  гэгч нь үнэн чанартаа Монголоос хөрөнгө,баялаг сорох хэлцэл байсан нь илэрхий болов.
- Энэ адгийн луйврыг гоё нэртэй гэрээ,мэдэгдэл, хууран мэхэлсэн ухуулга сурталчилгаагаар нуун халхавчилж иржээ.
- Луйвар, дээрмийн шинжтэй гэрээнүүд нь Монголчуудын өмч баялгийг цөлмөхөөс гадна өнөөгийн монголчууд биднийг болон хойч үеийг өрийн ангалд унагаж, ”өтөнд идүүлэх” гамшигт уршгийг тарьж эхлэв.
- Эдгээр гэрээ нь Монголчууд санхүү, хуримтлалын эх үүсвэрээр ямагт гачигдаж дутагдаж  байх дахин нэг "чөтгөрийн тойрог”-ийг үүсгэх үндэс суурь болов.
- Мөн эрх мэдэлтнүүдийг авлига, хээл хахуулийн гүн намагт улам лав шигдээх нэг томоохон эх үүсвэр болж хувирав.
- Түүгээр ч  үл барам манай төр, засгийн өндөр албан тушаалтнуудыг элдвээр урьхидах, барьцаалах, дарамтлах, шантаажлах хэрэгсэл, хөшүүрэг болжээ.
- Эдгээр болон бусад хүчин зүйлийн улмаас Монгол Улс, үндэстэн гаднын компаниуд, олон улсын санхүү, эдийн засгийн байгууллагуудын дарамт, эрхшээлд хялбархан ордог, бусдад багалзуурдуулсан улс орон болж хувираад байна.
- Гэхдээ хамгийн гол нь Оюутолгойн гэрээнүүд  хууль зүйд  харш үйлдлүүдээр хийгдсэн төдийгүй хууль тогтоомж  зөрчсөн агуулгатайгаар байгуулагдсан тул анхнаасаа хууль бус, тиймээс анхнаасаа эрх зүйн чадамжгүй, тиймээс анхнаасаа хүчин төгөлдөр бус хэлцлүүд болох нь улам бүр тодорхой болж нотлогдох болов.
Анхнаасаа хууль бус, тиймээс хүчин төгөлдөр бус гэрээнүүд гэдэг нь баялагтаа эзэн байх онцгой чухал асуудал дээр монголчуудыг заяа буян нь хаяагүй, харин түшсэн хэвээр байгааг гэрчилсэн туйлын өөдрөг, гэгээлэг, баяртай мэдээ яах аргагүй мөн юм.
Харин  Оюутолгойн баялагт эзэн сууж, дураараа тонгочихыг санаархсан этгээдүүдийн хувьд хамгийн аюултай мэдээ, сүйрлийн цохилт болж таарч байна.
Энэ нэн чухал учир холбогдлыг Оюутолгойн гутамшигт бөгөөд гамшгийн гэрээнүүд байгуулагдсан түүхийн хар өдөр 10 дахь удаагаа тохиож буй энэ цаг үед бид нийт монголчууддаа хандан дахин (2009 оны 9дүгээр сараас хойш лав л 10 гаруй дахь удаагаа) таниулан сонордуулж байна. 
 
 
"(X)ууль дээдлэх нь төрийн үйл ажиллагааны үндсэн зарчим мөн” гэх Үндсэн хуулийнхаа заалт, шаардлага, үүрэг даалгаврыг ягштал хэрэгжүүлэн ажиллавал  Оюутолгойн гэрээнүүд анхнаасаа хүчин төгөлдөр бус хэлцлүүд гарцаагүй мөн юм. Энэ байдлыг монголчууд бид "тэнгэрээс заяагдсан” аврал,гарц хэмээн  ойлгож хүлээн авах ёстой. Оюутолгойг тойрсон бүхий л заваарсан хэрэг явдлыг үндэс сууриар нь засч залруулах боломж гэж ухаарах ёстой. 
 
 
Манай үе үеийн эрх мэдэлтнүүд үүнийг санаатайгаар тас дарж, нүдэн балай,чихэн дүлий явж ирцгээсэн. Ямар учраас ингэдэг нь ч маш тодорхой юм. Ноцтой алдаатай үйлдэл,эс үйлдлээрээ бусдад барьцаалагдсан, мөн бузар булай нь илчлэгдэхээс айж эмээсэн тэд өөрсдийгөө хамгаалах үүднээс энэхүү гарц,боломжийг анхааран үзэх нь байтугай сонсохыг ч хүсэхгүй явж ирэв. Ингээд оронд нь Монгол Улс,үндэстнийхээ эрх ашгийг хөсөр хаясан. Энэ хариуцлагагүй үйлдлийнх нь эдийн засгийн хор уршиг бүр одоо тэрбум тэрбум доллараар хэмжигдэж буй.  
Нөгөөтэйгүүр мэдлэг,чадвар нь үнэхээр дутмагаас болоод асуудлын мөн чанар,ач холбогдлыг ойлгохгүй явдаг цөөнгүй албан тушаалтан бий. Гол чухал асуудлыг  хоёр-гуравдугаар зэргийн зүйлүүдээс ялгаж салгаж чадахгүй будилж бантагнах нь түгээмэл тохиолддог үзэгдэл. 
Яг нэг иймэрхүү шалтгааны улмаас бололтой дог (эсвэл өөр учир шалтгаан,зорилго байв уу?) Оюутолгойн гэрээний хэрэгжилтийг шалгах УИХ-ын Ажлын хэсэг, юуны түрүүнд холбогдох дэд ажлын хэсгийнхэн ("Хөрөнгө оруулалтын болон бусад гэрээ, түүний хэрэгжилт, үр дүнг тооцох дэд ажлын хэсэг”) гэрээнүүдийн эрх зүйн чадамжийн асуудалд хангалттай бус анхаарч ажиллаж дээ гэж ойлгогдохоор байгааг энд хэлэх нь зүйтэй санагдана. Олон нийтэд ил болгосон (45 хуудас) Нэгдсэн дүгнэлтийг нь уншихад, ийм сэтгэгдэл өөрийн эрхгүй төрж буй юм. 
 
Тэнд тухайлбал "1.12. Дубай хотноо байгуулсан ДУББСТ, ДУББСНТ, Менежментийн гэрээ нь Монгол улсын хууль тогтоомж болон ХөОГ, ХНГ-ний зүйл заалтыг зөрчсөн учир түүнийг нягтлан судалж, хүчингүй болгох нь зүйтэй гэж дүгнэж байна” гэсэн атлаа суурь гэрээнүүд болох Хөрөнгө Оруулалтын Гэрээ болон Хувь Нийлүүлэгчдийн Гэрээ хууль тогтоомжид хэр нийцэж буй талаар олигтой юу ч цохож дурдалгүй өнгөрсөн байх нь гайхшрал төрүүлж буй юм. 
 
Гэтэл эдгээр гэрээ нь хууль тогтоомжийн олон зүйл заалтыг зөрчсөн болох нь бүр 2009 оноос буюу гэрээ байгуулагдах үеэс олон нийтэд ил болж эхэлсэн билээ. Ямар учраас ийм илэрхий, баримт нотолгоотой зүйлүүдийг олж харалгүй, Нэгдсэн дүгнэлтдээ дурдалгүй, тусгалгүй орхисныг ойлгоход бэрх. Ихээхэн мээдээлэл ба эрх мэдэлтэйгээр бүтэн жил орчим ажиллахдаа  Оюутолгойн хэрэг явдлыг засч залруулахад шийдвэрлэх ач холбогдолтой зүйлд тун хангалтгүй анхаарсныг юу гэж үзвэл зохилтой вэ? Энэ тухайд Ажлын хэсгийнхэн ард түмэндээ ямар тайлбар өгөхийг сонсох цаг нэг их удахгүй ирэх биз ээ.
Харин саяхан (2019 оны 9дүгээр сарын эхээр) УИХ-ын Аюулгүй Байдал,Гадаад Бодлогын Байнгын Хорооны дарга Т.Аюурсайхан чуулганы нэгдсэн хуралдаанд үг хэлэхдээ, Оюутолгойн Хөрөнгө Оруулалтын Гэрээг хууль зөрчиж байгуулсан байна гэдгийг Авлигатай Тэмцэх Газар (АТГ)-аас дүгнээд танилцуулга материал хийчихсэн байна гэж олон нийтэд мэдээлсэн нь учир мэдэх хүмүүсийн анхаарлыг соронзо мэт татав. Энэ нь  манай төрийн байгууллагаас Оюутолгойн үндсэн гэрээний эрх зүйн чадамжийн талаар миний мэдэхээр анх удаагаа гаргаж буй үнэн зөв дүгнэлт болж  таарч байна. 
 
Нэн олзуурхууштай нь АТГ-ын материал одоо УИХ-ын нийт гишүүдэд тараагдсанаар тэд үнэн байдалтай танилцаж, асуудлыг улам лавшруулан тодруулах, улмаар улс үндэстнийхээ эрх ашигт нийцсэн зөв бөгөөд зангарагтай шийдвэр гаргах  боломжтой болж байна. Мэдээгүй гэж мэлзэх, асуудлыг таг дарах, мөн булзайруулах боломж ч хаагдав. Ийнхүү Оюутолгойн асуудлыг хамгийн чухал сэжүүр шижмээс нь барьж авч уг үндсээр нь хэлэлцэж шийдвэрлэх  боломж анх удаагаа бүрдэж эхлээд байна.
 
Манайхан нэг зүйлийг сайтар ухаардаггүй нь өнгөрсөн 10 гаруй жилийн туршлагаас маш тодорхой харагдаж буй. Юу вэ гэвэл,гаднынхантай хүчин төгөлдөр гэрээ хэлцэл хийсэн л бол дараа нь "бид алдаа гаргажээ, хохирчихлоо, бидний ашиг,орлого бага байна, гэрээгээ өөрчилье” гэж янз бүрийн юм ярьж, нэр нүүрээ барж, элдвээр улиглан гоншигнох нь  утга учир багатай, гаднынханд бол бүр ойлгомжгүй, тэр ч бүү хэл огт сонирхолгүй, харин ч бүр түншүүдийнхээ гайхшрал,эгдүүцлийг төрүүлсэн, тэвчээрийг нь барсан, инээд доог тохууг нь хүргэсэн, түрэмгий дээрэнгүй зангийг нь өөгшүүлсэн зүйл байдаг гэдгийг манай хүмүүсийн сэтгэлгээ, ухамсрын байж байгаа төвшин зохих ёсоор тусган авахгүй байгаа нь анзаарагддаг юм.
Үүнээс болоод  ч тэр үү манай үе үеийн эрх мэдэлтнүүд Оюутолгойн гэрээг өөрчилье, сайжруулъя гэж баахан гуйж гувшсан, гуйланчилсан хөөрхийлэлтэй нөхдүүд явсаар өнөөг хүрэв. Гарсан үр дүн гэж үнэндээ байхгүй. Гэтэл цаг хугацаа өнгөрсөөр, байдал улам дордож ужгирсаар.  
Өөр нэг заавал анхаарч байх ёстой зүйл бол манай эрх баригчид тулга тойрсон, явуур муутай ажил,үйлдлээрээ өөрсдийгөө "жижигрүүлэн” шившигтэй байдалд оруулахаас  гадна нэн ялангуяа Монголынхоо нэр хүндийг дэлхий нийтийн өмнө шороотой хутгаж байгаагаа мэдэж буй эсэх нь тодорхойгүй үлддэг явдал юм. 
 
Ямартай ч нэг ийм муу ёрын гэхээр тойрогт эрх баригчид өөрсдийгөө оруулчихаад түүнээсээ гарч чадахгүй хий дэмий тийчигнэсээр олон жилийн нүүрийг барж байна. Ийм хөгийн хандлага,арга барилаар Оюутолгойн ноцтой асуудлыг нааштай шийднэ гэж ер байхгүй. Ёстой санасны гарз.
Барууныхантай, тэгэх тусмаа үндэстэн дамнасан корпораци, дэлхийн хэмжээний санхүү,эдийн засгийн байгууллагуудтай ажил хэрэгчээр, найдвартай харилцах үр нөлөөтэй ганц л арга зам, хэрэгсэл байдаг. Тэр бол хууль зүй, нарийвчилбал гэрээний эрх зүй.
 
Учир иймд Оюутолгойг тойрсон олон асуудлыг шийдвэрлэхэд хууль зүйн, түүний дотор гэрээ эрхийн үндэслэл, гаргалгаа,хөшүүргүүд хамгаас чухал. Бусад төрлийн элдэв тайлбар, үндэслэл, учирлал, гуйлга, гоншигнол гаднынхныг хөдөлгөж чадахгүй. Тийм ч учраас тэд гэрээний зүйл, заалтыг байтугай цэг, таслалыг нь ч өөрчлөхгүй гээд гэдийж,пээдийж чадаад байгаа билээ.
Бодит  байдал ийм байдаг тул бид эрх зүйн асуудлуудад анхаарлаа төвлөрүүлж, бүр анхнаасаа буруу замаар явчихсан Оюутолгойн асуудлыг Монгол Улс, үндэстэндээ  нэн ээлтэйгээр шийдвэрлэх гарц,гаргалгааг энэ талбараас эрэлхийлэн хайсан билээ. Ингээд маш барьцтай бөгөөд даацтай үндэслэл, шийдлүүдийг нэлээн эрт олж тогтоосон. 
Тиймээс ч 2009 оны 9дүгээр сард буюу Оюутолгойн гэрээ байгуулагдахаас өмнө эрх зүйн хувьд үүссэн ноцтой нөхцөл байдал,түүнээс гарах балагт үр дагаврын талаар эрх баригчдад болон гадаадын хөрөнгө оруулагчдад тусгай Мэдэгдлээр сэрэмжлүүлэн анхааруулсан. Тэнд тухайлбал "Энэхүү гэрээ нь анхнаасаа хууль бус,тиймээс хүчин төгөлдөр бус байх болно гэдэгт бид огт эргэлзэхгүй байна” хэмээн бичээстэй бий (Мэдэгдэл,"Зууны мэдээ” сонин, 2009.09.28.,№ 226).  
Энэ мэтчилэн бид зарим чухал санаа, үндэслэлээ төр, засгийн удирдлагуудад болон олон нийтэд удаа дараа хүргэсээр ирсэн билээ (Жишээ нь: http://www.sonin.mn/news/gemt-hereg/101584). Гэвч харамсалтай нь манай эрх баригчид бидний санал,санаачилгыг огт ойшоолгүй, бодит ажил, үйлдэл  болголгүй явсаар 10 жилийг өнгөрүүлэв. Улмаар цаг хугацаа алдаж, өмнөх алдаа, завхралууддаа улам бүр ороогдон туугдаж, дээр нь нэмж буруу шийдвэр гаргасаар байдлыг тартагт нь тултал муутгаж орхив.  
 
Одоо харин бидний санаа,үндэслэлүүд төрийн зарим байгууллага,түшээдийн анхаарлын төвд орсон бололтой юм. Тодотгож хэлэхэд, Оюутолгойн асуудал 2015 оны "Дубайн гэрээ”-ний хар гайгаар 2009 оны үндсэн гэрээнүүдийн үеэс хэмжээлшгүй ихээр хүндэрч, монголчуудаас улам их арга ухаан, хүчин чармайлт, тэвчээр хатуужлыг шаардах болчихоод байна.   
 
 
Монгол Улсад хуульт ёс, эрх зүйт төр оршиж буй цагт Монголчууд бид Оюутолгойн гайхамшигт баялгаа гаднынханд алдахгүй гэж бид үзсээр ирсэн. Ийм ч учраас хуулийн засаглалыг боловсронгуй болгож бэхжүүлэхийн төлөөх монголчуудын аливаа хүчин чармайлт, тэмцэл бол угтаа мөн Оюутолгойгоо аврахын төлөөх тэмцэл юм.
 
 
Нөгөөтэйгүүр Монгол Улсад Үндсэн хууль болон бусад хууль тогтоомж хэлбэрэлтгүй хэрэгжихээс хэн хамгийн их айж эмээж, хуулийг гууль болгон завхрууулахын тулд хамаг байдгаа хийж ирсэн бэ гэвэл Оюутолгойн баялгаас үндэслэлгүйгээр ашиг шим сорж хүртэж буй гадаад, дотоодын явцуу ашиг сонирхлын бүлэглэл, этгээдүүд гэх хариулт гарна. 
Хэн Оюутолгойн асуудлыг зүй зохистой шийдэхгүй, мөн шийдүүлэхгүй явсаар өнөөгийн хүнд байдалд оруулав гэдэг нь эндээс мөн тодорхой болно. Хууль бус гэрээнүүдийг хууль ёсных мэтээр үзэж аашилсаар байгаа явдал ч үүнтэй шууд холбоотой. 
Өнөөгийн эрх баригчид Оюутолгойн асуудлыг цэгцлэх хүнд зорилттой тулгараад байна.
Энэ эгзэгтэй үед 10 жилийн турш дэвшүүлэн тавьж ирсэн бидний гаргалгаа,үндэслэлүүд үнэтэй санаа, санал болж чадна гэдэгт итгэлтэй байна.
Бүр анхнаасаа мордохын хазгай болсон Оюутолгойн гэрээнүүд нь эрх зүйн чадамжгүй,тиймээс  хүчин төгөлдөр бус болох нь эцэслэн тогтоогдвол уг орд газрын эргэн тойрон дахь бүх нөхцөл байдал эрх зүйн хувьд цоо шинээр яригдахаас өөр аргагүй болно. 
 
Эцсийн дүнд Оюутолгойн гэрээнүүдийг нэг бол цоо шинээр хийж таарна, эсвэл хамтрагч талууд хоёр тийш яс салах тийм л шаардлага үүснэ.Гэхдээ Оюутолгойн нөөц баялаг дэндүү гайхамшигтай тул өнөөгийн түншүүд орхиод гараад явах нь юу л бол гэж үзэж байна.  
 
Бүх зүйл хамгийн муугаар эргэх тохиолдолд маргаан Лондонгийн Арбитрын шүүх дээр эцэслэн шийдэгдэх өндөр магадлалтай. Тэрхүү шүүх Монголын хуулиар асуудлыг шүүн хэлэлцэнэ гэх боловч бодит байдал дээр өөрийн орны компанийн (Рио Тинто-гийн) эрх ашгийг илүүд үзэж шүүн таслахыг бүрэн үгүйсгэх аргагүй. Ийм ч учраас бид гэрээнд ямар нэгэн байдлаар хамааралгүй, төвийг сахисан гэж үзэж болохуйц өөр оронд байршилтай Арбитрын шүүхийг сонгож авах нь олон улсын эрх зүйн зарчим,практикт нийцнэ хэмээн 2007 оноос эхлэн шаардсан боловч манай эрх мэдэлтнүүд гэрээ эрхийн энэхүү наад захын хэм хэмжээг үл хайхарч,улмаар үндэснийхээ эрх ашгийг хөсөрдүүлснийг энд дурдах нь зүйд нийцнэ.
 
 
Оюутолгой бол бүр 2002-2003 оны үеэс эхлэн манай улстөрчдийн жинхэнэ чанар чансааны шалгуур,хэмжүүр байсан юм. Өнгөрсөн 15 гаруй жилийн хугацаанд энэ босгыг нэр төртэйгээр давсан улстөрч дэндүү цөөн гарав. Тэдгээрийн тоо бараг л гарын арван хуруунд багтана. Бусад нь буюу 99 хувь нь тун амархан бүдэрсэн бөгөөд зарим нь үеийн үед хараалгаж зүхүүлэх бузар нүглийг үйлдээд одоо төр,түмнийхээ өмнө хариуцлагаа хүлээх гээд байцгааж байна.
 
 
Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх "Би айхгүй байна. Амь насаа алдахаас ч айхгүй байна.Ганцхан юмнаас айж байна. Энэ бол  ард түмний маань итгэл,найдвар алдрах вий гэдгээс би айж байна”, ”Оюутолгой,Дубайн гэрээний асуудлыг шалгаж үзнэ ээ. Шалгагдсан асуудлууд байгаа. Үнэхээр Монгол Улсын хууль тогтоомж зөрчсөн, үнэхээр Монгол Улсын эрх ашигт үл нийцсэн ийм асуудал гарсан бол  бид нар Монгол Улсын хуулийн хүрээнд,олон улсын гэрээ конвенцийн хүрээнд энэ асуудлыг шийдвэрлэх ёстой л гэж бодож байна” хэмээн ард түмэндээ амлаж, итгэл найдварын очийг сэтгэл зүрхэнд нь бадраасан. Эдгээр үгийг монголчууд бид маш сайн санаж яваа. 
 
Оюутолгойн гэрээнүүд хууль тогтоомж зөрчсөн болох нь төрийн байгууллагуудын төвшинд одоо нотлогдож,тогтоогдож эхэлсэн нь сайн цаг айсуйн шинж гэлтэй. Одоо асуудлыг улам лавшруулан нягтлах ёстой. Ингэвэл бидний үзэж ирсэнчлэн анхнаасаа эрх зүйн чадамжгүй, тиймээс хүчин төгөлдөр бус гэрээнүүд гэдэг нь улам тодорхой болох болно. Ийм нөхцөлд Ерөнхий сайд, МАН-ын дарга У.Хүрэлсүх ард түмэндээ өгсөн амлалт, тангаргаа хэрхэн биелүүлэх нь онцгой анхаарал татна. Үүнийг харах л үлдлээ. Тэвчээр,хүлээц нь барагдаж буй ард түмнээ нэг их удаан хүлээлгэхгүй биз ээ.
 
Бидний ойлгож байгаагаар, одоо Оюутолгойтой холбоотой бүхий л асуудал УИХ-аас гарах шийдвэрийн зүйл,заалт,үг үсгээс шууд хамаарна. Шийдвэр дутуу дулимаг гарвал, жишээ нь гол зангилаа асуудлыг орхигдуулж, хариуцлагыг өөрөөсөө түлхэж, бөөрөнхийлж, эрс шийдэмгий бус, олон салаа утгатай томъёологдвол байдал цаашид улам л хүндрэх замыг тавьж өгнө. 
Шийдвэрийн төслийг боловсруулж буй Ажлын хэсгийн гишүүд, цаашилбал УИХ-ын нийт гишүүд үүнийг эрхбиш ухамсарлаж байгаа биз гэж найдъя. Ард түмнийхээ асар их хүлээлт, хүсэл,шаардлагыг биелүүлж чадахааргүй хэн нэгэн байвал монголчуудынхаа урагшлах хөдөлгөөнд саад тотгор болохгүй байх үүднээс, мөн өөрийгөө нэхэл,дагал нь хатуу хэрэг түвэгт орооцолдуулахгүй байх үүднээс зайгаа тавьж өгөх нь зүйтэй.
Оюутолгойн асуудал нь баялгийн эзэн хэн бэ гэх асуултыг хурцаар тавихаас гадна Монгол Улсад засгийн бүх эрх бодитойгоор ард түмний мэдэлд байх уу, аль эсвэл гадаад,дотоодын бүлэглэлүүдийн гарт байх уу гэдгийг шийдвэрлэх онцгой чухал асуудал болтлоо даамжирчээ гэхэд хэтрүүлэг болохгүй. Үүнийг УИХ-ын эрхэм гишүүд шийдвэрээ гаргахдаа бас бодолцох байлгүй. Ард түмэн дараа нь дүнгээ тавьж, шийдвэрээ гаргах нь зайлшгүй.
 
 
Р.Эрхэмбаяр
Оюутолгойн гэрээ эрх зүйн чадамжгүй
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Элегестийн нүүрс манайхаар дамжин Хятадад хүрэх нь Тавантолгойд нөлөөлөх үү?

 Биднийг  мөрөөдөл, төсөөлөлтэйгөө зууралдаж байх зуур бусад улс ...

Өчигдөр, 16:23
Ж.Эрдэнэбат Тост,Тосонбумбын нурууг тусгай хамгаалалтад авах дүйвээнээр лиценз авчээ

 Ж.Эрдэнэбатыг Ерөнхий сайд байхад Өмнөговь аймгийн Тост, Тосонбумбын ...

Өчигдөр, 15:37
Их хэмжээний түүхий нүүрс оруулахыг завджээ

 Засгийн газрын 62 дугаар тогтоолоор нийслэлрүү түүхий нүүрс ...

Өчигдөр, 15:25
Монголд "Роснефть" орж ирэх үү

 Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх "Роснефть" компанийн Ерөнхий захирал И.И ...

Өчигдөр, 13:44
Туркойз Хилл Ресурс: Гүнийн уурхайн бүтээн байгуулалтыг 2020 онд дуусгана

 Туркойз Хилл Ресурс компани 2019 оны гуравдугаар улирлын олборлолтын ...

Өчигдөр, 13:42
Европын сэргээн босголт хөгжлийн банк Монголын алтны төсөлд зээл олголоо

 Европын сэргээн босголт, хөгжлийн банкны Удирдах зөвлөлийн ...

Өчигдөр, 10:51
Оюу толгойн гэрээ Монголд ашигтай юу?

2018 оны 4-р сард хөгжлийн эдийн засагч (PhD), олон улсын хуульч ...

Өчигдөр, 10:01
Хятадын шинэ ордууд хийн хоолойг Монголоос ХОЛДУУЛЖ мэднэ

 -”ПетроЧайна Тарим” компани  байгалийн хийн шинэ ордыг ирэх ...

2019 оны 10 сарын 16, 18 цаг 38 минут
Галт уулс хүн төрөлхтөнд ялагджээ: Саяны галт уулсын нөлөөлөл

 Эрдэмтэд галт уулс болон геологийн идэвхтэй бусад голомтоос ялгарч ...

2019 оны 10 сарын 16, 17 цаг 05 минут
Зэс баяжуулах үйлдвэрийн бутлуурын машинд хүн унаж амиа алджээ

 Говьсүмбэр аймгийн Сүмбэр сумын Төмөр зам багийн "Хурын ногоон ...

2019 оны 10 сарын 16, 16 цаг 46 минут
НАСА-ын ахмад эрдэмтэн: Ангараг гарагт амьдрал байгааг 40 жилийн өмнө илрүүлсэн

 АНУ-ын сансар судлалын станц НАСА-д ажиллаж байсан эрдэмтэн Ангараг ...

2019 оны 10 сарын 16, 16 цаг 05 минут
Иран улс 40 тэрбум ам.долларын байгалийн хийн нөөц илрүүлжээ

 Иран улс 400 сая баррель буюу 40 тэрбум ам.долларын ашиг орлого ...

2019 оны 10 сарын 16, 15 цаг 45 минут
Криптовалют сонирхогчид төвлөрсөн бус санхүүгийн ажиллагааг ихээр сонирхож байна

 2017 оны эцэс гэхэд криптовалютын эргэн тойрон дахь сэтгэл ...

2019 оны 10 сарын 16, 15 цаг 37 минут
Ираны газрын тос тээвэрлэгч онгоц халдлагад өртжээ

 Улаан Тэнгист Саудын Арабын булангийн ойролцоо явсан Ираны газрын ...

2019 оны 10 сарын 16, 11 цаг 02 минут
Азотын давхар исэл, хүхрийн нэгдэл утааны хорыг нэмэгдүүлж эхэллээ

 Цаг уур, орчны шинжилгээний газраас аравдугаар сарын эхний долоо ...

2019 оны 10 сарын 16, 10 цаг 57 минут
“Сод Маргад” ХХК-ийн уул уурхайн хайгуулын үйл ажиллагааг түр зогсоов

 "Сод Маргад” ХХК нь Ховд аймгийн Дуут сумын Шивэр багийн нутаг ...

2019 оны 10 сарын 16, 10 цаг 22 минут
БНХАУ-ын нүүрсний импорт буурчээ

 БНХАУ-ын нүүрсний импорт есдүгээр сард 1.01 сая тонн нүүрс ...

2019 оны 10 сарын 16, 10 цаг 07 минут
“Эрдэнэт”-ээс оффшор руу шилжсэн гүйлгээнүүдийг АТГ шалгаж эхэллээ

 "Эрдэнэт үйлдвэр”-ийн 49 хувийг худалдан авсан асуудал, тус ...

2019 оны 10 сарын 16, 10 цаг 00 минут
УУЛ УУРХАЙН ТОЙМ: Хятадтай найрсаж буй Рио Тинто

 Бүтээгч үйлдвэрлэлгүй, мөнгө барагтай Монгол Улсын ганц төсөлд ...

2019 оны 10 сарын 16, 09 цаг 59 минут
2019 оны 10 сарын 15, 17 цаг 30 минут
Сайжруулсан түлшний 220 тэрбум төгрөг хаачив

 -Ц.Даваасүрэн сайд нүүрсний төсвийг зувчуулсан уу- ...

2019 оны 10 сарын 15, 16 цаг 05 минут
Өнгөрсөн шөнө угаарын улмаас 15 хүн хорджээ

 Өнөөдрийн байдлаар нийслэл хотын хэмжээнд угаарын хийд хордсон гэх ...

2019 оны 10 сарын 15, 15 цаг 40 минут
2019 оны 10 сарын 14, 17 цаг 51 минут
Шахмал түлш шатахаараа юу болдог вэ гэдгийг шинжлэх төхөөрөмж алга

 Нийслэл хот өнөө жил утаагүй өвөлжих бололтой хэмээн нэг хэсэг нь ...

2019 оны 10 сарын 14, 16 цаг 12 минут
Нийслэл хот руу түүхий нүүрс оруулж ирэхийг завджээ

 Улаанбаатар хот руу түүхий нүүрс оруулахыг хориглосон Засгийн газрын ...

2019 оны 10 сарын 14, 14 цаг 17 минут
Олборлогч аваргуудын зарж буй “бохир” актив

   Келли Гилблом   Их Британийн газрын тос, шат­даг хийн ...

2019 оны 10 сарын 14, 12 цаг 19 минут
Рио Тинто төмрийн хүдрээ анх удаа Хятадын боомтод юаниар худалдлаа

 Австралийн уул уурхайн томоохон компани Рио Тинто БНХАУ-ын хойд ...

2019 оны 10 сарын 14, 11 цаг 55 минут
Хаусны үнэтэй Хөтөлийн хувьчлал

Алдуурсан "Хөтөлийн цемент шохойн” үйлдвэрийг аргамжих шалтгаан-3 ...

2019 оны 10 сарын 14, 11 цаг 12 минут
3.1 тонн алт хаачсан бэ?

 Монголбанк энэ оны эхний есөн сарын байдлаар 11.2 тонн алт худалдан ...

2019 оны 10 сарын 14, 10 цаг 51 минут
2019 оны 10 сарын 14, 10 цаг 09 минут
Худал үнэлгээгээр ховор амьтдаа “ЦААЗАЛСААР” байх уу

Тусгай зориулалтаар энэ онд 86 угалз, 92 тэх агнуулах тогтоолыг Засгийн ...

2019 оны 10 сарын 14, 10 цаг 06 минут
Судлаач Ганаа: Ахиад л төмөр замын хэрүүл

 Манай төмөр замын хэрүүл хэзээ ч дуусахгүй бололтой юм. Яагаад гэвэл ...

2019 оны 10 сарын 14, 09 цаг 51 минут
Хятад улсын алтны гаралт 12 жил дараалан дэлхийд тэргүүлэв

 2018 онд Хятад улсын алтны гаралт 12 жил дараалан дэлхийд тэргүүлж, ...

2019 оны 10 сарын 14, 09 цаг 49 минут
"Хөтөл"-ийн хувьчлалаар ганц ч үг ганхийлгэхгүй байх шалтгаан гишүүн Д.Эрдэнэбатад бий юу?

Алдуурсан "Хөтөлийн цемент шохойн” үйлдвэрийг аргамжих шалтгаан-2 ...

2019 оны 10 сарын 12, 18 цаг 56 минут
Хоёр сарын хугацаанд ашигт малтмалын 73 лиценз цуцлагджээ

 Ашигт малтмал, газрын тосны газрын мэдээллээр найм болон есдүгээр ...

2019 оны 10 сарын 12, 17 цаг 11 минут
Оросууд өлсгөлөн баавгай Монголоос ирсэн гэв

Аравдугаар сар гарснаас хойш ОХУ-ын Сибирийн хэсэгт өлсгөлөн баавгайн аюул ...

2019 оны 10 сарын 12, 14 цаг 53 минут
Нефтийн үнэ 60 ам.доллар давжээ

Лондоны ICE биржийн арилжааны явцад “Brent” маркийн нефтийн ...

2019 оны 10 сарын 12, 13 цаг 46 минут
Авдраа нэг ухахад л аранжин зэсийн үйлдвэртэй болчихлоо

Өнгөрсөн пүрэв гаригийн жихүүндүү орой төвийн хэвлэл мэдээллийн ...

2019 оны 10 сарын 12, 12 цаг 49 минут
Зэсийн баяжмалын экспорт 6700 тонноор буурлаа

 Он гарснаас хойш буюу I-IX сарын хугацаанд нэг сая тонн зэсийн ...

2019 оны 10 сарын 11, 18 цаг 25 минут
"Хөтөл цемент шохой" үйлдвэрийг 1,386,106,400 төгрөгөөр хувьчилжээ

"Хөтөл цемент шохой" үйлдвэрийг 1,386,106,400 төгрөгөөр хувьчилжээ. Тухайн ...

2019 оны 10 сарын 11, 16 цаг 25 минут
Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийн төлбөрөөр 36 тэрбум төгрөг олно

Улсын хэмжээнд 7.9 сая га талбайд ашигт малтмалын ашиглалтын 1683,  ...

2019 оны 10 сарын 11, 16 цаг 17 минут
Аргентин улсын Засгийн газар “Миллениал” литийн төсөлд татварын хөнгөлөлт үзүүллээ

Аргентин улсын Үндэсний уул уурхайн яам "Миллениал” литийн төсөлд зарим ...

2019 оны 10 сарын 11, 16 цаг 12 минут
Зэсийн баяжмалын экспорт 6700 тонноор буурлаа

Он гарснаас хойш буюу I-IX сарын хугацаанд нэг сая тонн зэсийн баяжмал ...

2019 оны 10 сарын 11, 16 цаг 07 минут
“Энержи ресурс”-ийн үнэгүй өгсөн 800 мянган тонн нүүрсний цаана юу нуугдаж байна вэ?

 Хотын утааг бууруулах үүрэгтэй шахмал түлш нь хүний амь хороож, ...

2019 оны 10 сарын 11, 15 цаг 13 минут
Шахмал түлшний ард ноцтой “хэрэг”-үүд өрнөж байна

 Утаа гээч намраас хавар хүртэл Улаанбаатарын иргэдийн зовлон гамшиг ...

2019 оны 10 сарын 11, 15 цаг 06 минут
2019 ОНЫ БАЙДЛААР ОЮУТОЛГОЙГООС ГАРСАН БАЯЛГИЙН МӨНГӨН ХЭМЖЭЭ

 1. 8 ТЭРБУМ ДОЛЛАРЫН БАЯЛАГ (250 ТН АЛТТАЙ ТЭНЦЭХ)

2019 оны 10 сарын 10, 17 цаг 29 минут
Монголчуудын мөрөөдөл биелэх цаг асуй

 Монгол Улсад газрын тос боловсруулах үйлдвэр барих төсөлд 236 сая ...

2019 оны 10 сарын 10, 17 цаг 20 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани