Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Хараат бус болох харгуй замын эхэнд

Манай улс түлш, шатахуунаар Оросоос үеийн үед хамааралтай явж ирлээ. Улс орон хөгжихийн хэрээр улам олон унаа тэрэгтэй, тоног төхөөрөмжтэй болсоор эдүгээ бид 1.5 тэрбум доллар буюу валютын орлогынхоо дөрөвний нэгийг шатааж сууна. Оросуудын дуугарсан үнийг төлөхөөс өөр сонголтгүй байснаа, 2015 оноос Сингапурын зах зээлийн үнээр тохиролцсон нь бас ч үгүй баримжаатай болгов. Таван жилийн тохиролцоо дуусч, ирэх сард сунгахаар хэлэлцэх ажээ. Гол нь бид түлш шатахууныг доллараар аваад төгрөгөөр борлуулдаг учир ханшинд нөлөөлж, гадаад худалдааны тэнцлийг алдуулж, өргөн хэрэглээний барааны үнийг өсгөж, инфляцийг хөөрөгддөг.

Шатахуунаар хараат бус болох, үйлдвэр барих тухай монголчууд олон жил ярьсан нь Дорнодод газрын тос илрүүлснээс хойш бүр идэвхижсэн юм. 2015 оны 5-р сард БНЭУ-ын Ерөнхий сайд Нарендра Моди Монголд айлчлав. Монголын эдийн засгийн хөгжилд зориулж Энэтхэг 1 тэрбум ам.долларын хөнгөлөлттэй зээл олгох болов. Энэ зээлээр газрын тос боловсруулах үйлдвэр байгуулахаар МУ-ын Засгийн газар 2017 оны 2-р сард шийдэв.

Шатахууныг хэрэглэгчид ойртуулах, бусад нөхцөл байдлыг тооцоод үйлдвэрийг Дорноговийн Сайншандаас зүүн хойш 18 км зайд, Алтанширээ сумын нутагт барих болов. Энэ үйлдвэр жилд шингэрүүлсэн шатдаг хий 43, автобензин 340, дизель 824, онгоцны түлш 80, зуухны түлш 47 мянган тонн буюу нийт 1.35 сая тонн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж МУ-ын өнөөгийн хэрэгцээг хангах юм. Түүхий тосоо Дорнод аймгийн Тосон Уул XIX, Тамсаг XXI талбайгаас татах ажээ.

Төслийн явц өнөөдөр

Энэ төслийг хариуцсан төрийн өмчит газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн газрыг (ГТБҮ)  2017 оны 4-р сард (www.mongolrefinery.mn ) байгуулав. Мөн оны 8-р сард үйлдвэрийн нарийвчилсан ТЭЗҮ боловсруулахаар Энэтхэгийн олон жилийн туршлагатай “Инженерс Индиа Лимитэд” (www.engineersindia.com) компанийг зөвлөхөөр шалгаруулжээ. Дээр нь хөндлөнгийн хяналт тавиулахаар Италийн “Кинетикс Техноложи” компанийг оруулж, ажлаа эхлүүлэв. 2018 оны 11-р сард нарийвчилсан ТЭЗҮ дуусч УУХҮЯ-ны Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр батлуулжээ. 2019 оны 5-р сараас инженерийн зураг төслөө боловсруулж эхлэв.

2019 оны 11-р сарын байдлаар Монголын Хөгжлийн банкны 246 тэрбум төгрөгийн зээлээр Сайншандаас 17.5 км хүнд даацын авто зам, 27 км урт төмөр зам, 110 квт-н цахилгаан дамжуулах агаарын шугам, дэд станцуудыг барьж үйлдвэрийн гаднах дэд бүтцийг байгуулж, үйлдвэр барих 150 га талбайг тэгшлэх, хашаа барих ажлыг эхлүүлжээ. Мөн Сайншандад 550 айлын, ажилчдын хотхон барьж байна. Ирэх хавар 42 км урт усны хоолой татах бэлтгэлийг хангаж байна. Энэ аж үйлдвэрийн томоохон цогцолборт технологийн байгууламжууд, олон том агуулах сав, түүхий тос тээвэрлэх, дамжуулах байгууламжаас гадна өөрийн цахилгаан станц багтаж байна.

Тээвэр

Одоогоор, яаралтай шийдэх гол ажил бол түүхий тосоо 550 км-ийн холоос хэрхэн тээвэрлэх асуудал. Төмөр зам барих, эсвэл дамжуулах хоолой тавих сонголтын дунд төр засгийн түвшинд санал хуваагджээ.

Төмөр замыг дэмжигсэд, энэ чиглэлээр нэгэнт МУ төмөр зам барих, Оросын нутгаар далайд шинэ гарцтай болохыг зорьж буй, тэгээд бас олон зуун сая долларын зээл авах учир олон төрлийн ачаа зөөж болохоор нь төмөр зам барих нь зөв гэх. Харин дамжуулах хоолойг дэмжигсэд болохоор хурдан, найдвартай, тасралтгүй нийлүүлэлтээ бодох нь зөв. Зардал нь төмөр зам барихаас гурав дахин хямд, барих хугацаа нь богино, дан бүтээгдэхүүн тээвэрлэх хамгийн түгээмэл, шалгарсан арга бол дамжуулах хоолой гэх.

Тамсагийн газрын тосны онцлог нь харьцангуй хөнгөн (0.845 г/см3), хүхэр маш бага (0.11 хувь), тосон дахь хүчлийн тоо бага (TAN:0.052 мг КOH/г) учир үйлдвэрийн байгууламжийг барих материалын зардлыг хэмнэх сайн талтай. Гэхдээ парафинлаг нүүрс-устөрөгчийн нэгдлийн агуулга их, 24 хэмд царцдаг учир төмөр замаар бол халаалттай цистерн; дамжуулах хоолой бол тасралтгүй халаалттай байх ёстой.

Нэг зэрэг 80 вагон ачиж буулгах байгууламж барих их зардалтай. Халаадаг хоолой тавих туршлагатай, өөрөө санхүүжүүлээд, бариад, ажиллуулаад, хүлээлгэн өгөх сонирхолтой компаниуд бэлэн байна. Хоолой тавихад, ГТБҮ-ийн тооцоогоор 350 сая доллар шаардлагатай, хугацаа нь 2-3 жил; харин төмөр зам 660 сая доллар, барих хугацаа нь тодорхойгүй ажээ. Тээвэрлэх зардал хоолой 1 тонн нь 7 доллар; төмөр зам 2 дахин их болно гэнэ. Үйлдвэр 2024 оны 11-р сард бэлэн болж, үйлдвэрлэл 6 сарын дараа жигдэрсэн байх төлөвлөгөөтэй учир Засгийн газар энэ сонголтоо яаравчлах ёстой болжээ.

Нөөц

Олон нийтийн зүгээс лавлаад буй дараагийн асуудал бол газрын тосны нөөц энэ үйлдвэрийн хэрэгцээг хангаж чадах эсэх асуулт. Зөвхөн хайгуул хийгдсэн 2 талбайд (Дорнод аймгийн Тосон Уул XIX, Тамсаг XXI) 2010 оны байдлаар нөөц 332.6 сая тонн, үүнээс баталгаатай ашиглах нөөц нь 43.2 сая тонн гэж Ашигт малтмалын нөөцийн нэгдсэн санд бүртгэсэн. Үүнийхээ 8.2 сая тонныг олборлоод байгаа ч, нөөцөө нэмэгдүүлэх боломж их байна. Сарын өмнө л гэхэд Матад ХХ талбайгаас газрын тос илрүүлж, урьдчилсан байдлаар 25 сая тонн нөөцтэйг тогтоожээ. Бусад олон талбайд өрөмдсөн цооногууд газрын тосны илэрцтэй. Газрын тосны хайгуулын ажлаа өргөжүүлэх шаардлагатай ч, эрчим хүч, ажиллах хүч хангалтгүй, мөн орон нутгийн захиргаа, иргэдийн эсэргүүцэлтэй тулгарч, ажил зогсдог болжээ.

Эдүгээ газрын тосыг Хятадын компаниуд олборлож байгаа. Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээгээр олборлож, борлуулсан тосны дөрөвний нэг нь манай Засгийн газарт ногддог. Мөн газрын тосны тухай хуулийн 7.1.6-д Засгийн газар “Монгол Улсад газрын тос боловсруулах үйлдвэр барьсан тохиолдолд гэрээлэгчид ногдох газрын тос болон өртөгт газрын тосыг тэргүүн ээлжинд, зах зээлийн үнээр худалдаж авах давуу эрхийг” эдэлнэ гэж заасан. Гэрээлэгч өөрт ногдох газрын тосыг зах зээлийн үнэ ханшаар тэргүүн ээлжинд дотоодын үйлдвэрт нийлүүлэх үүрэгтэй. Газрын тос боловсруулах үйлдвэрт түүхий эд нийлүүлэх нөөц, эрх зүйн орчин бүрдсэн гэж төрийн холбогдох албаны хүмүүс үзэж байгаа ажээ.

Ямар ч гэсэн шатахуунаар хараат бус болох харгуй зам дээрээ монголчууд бид гараад ирлээ. Эргэж буцах боломжгүй.

Д.Жаргалсайхан

Эх сурвалж: baabar.mn

 

Хараат бус болох харгуй замын эхэнд
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Хаягдсан балгас мэт болсон “Цагаан хад” сууринг хөгжүүлэх үү, хөсөр хаях уу?

Сүүлийн 10 жилд Монголын эдийн засгийн гол ачааг “хар алт”-ны ...

Өчигдөр, 18:46
ОХУ газрын ховор элементийн салбарт $1.5 тэрбумын хөрөнгө оруулна

 ОХУ-ын Засгийн газар ирэх жилүүдэд газрын ховор элементийн ...

Өчигдөр, 15:24
Рио Тинто дахин шүүхийн үүдэнд тулж ирлээ

 Канадын очир эрдэнийн уурхай тойрсон асуудлаар Канад дахь Рио Тинто ...

Өчигдөр, 12:45
БНХАУ-ын зэсийн импорт огцом нэмэгджээ

 БНХАУ-ын Гаалийн ерөнхий хорооны мэдээллээр аж үйлдвэрт ашиглах ...

Өчигдөр, 11:10
Дэлхийн банкнаас Монголд 50 орчим сая ам.долларын зээл, тусламж үзүүлнэ

Монгол Улсын Шадар сайд өчигдөр Я.Содбаатар Дэлхийн Банкны суурин ...

2020 оны 08 сарын 13, 13 цаг 06 минут
Хогийн гурван цэгт ариутгал, халдваргүйжүүлэлт хийж эхлэв

    Нийслэлийн хот тохижилтын газар, “Улаанбаатар ...

2020 оны 08 сарын 13, 11 цаг 34 минут
Сайжруулсан түлшний 1000 борлуулалтын цэг ажиллана

   Б.ДОЛЖИНЖАВ   Нийслэлийн Засаг даргын тамгын ...

2020 оны 08 сарын 13, 11 цаг 20 минут
2020 оны 08 сарын 13, 10 цаг 16 минут
Цагаан хад суурьшлын бүс орчмын шороон зам усанд автаж, цөмрөх эрсдэл үүсчээ

Өмнөговь аймгийн Ханбогд сумын нутгаар 2020 оны 08 дугаар сарын 11-ний ...

2020 оны 08 сарын 12, 11 цаг 21 минут
Хүйтэний хөндийн доройтол хурхад бүү давтагдаасай

 "Зууны мэдээ” сонин байгаль орчинд тулгамдсан асуудлыг нийтлэлийн ...

2020 оны 08 сарын 12, 10 цаг 03 минут
300 жил хаалттай байсан арлыг олон нийтэд нээлттэй болгожээ

 АНУ-ын Массачусетс мужид орших Сипсон арлыг олон нийтэд нээлттэй ...

2020 оны 08 сарын 12, 10 цаг 01 минут
“Xanadu Mines” Хармагтай төсөлд хөрөнгө оруулалт татна

 ПЕРТ. /Miningweekly/. Уул уурхайн "Xanadu Mines” компани ...

2020 оны 08 сарын 12, 09 цаг 55 минут
Боржигоны бор талыг Хятадын “Миндуотайди” компани цөлмөж эхэлжээ

Манай орны ашигт малтмал, эрдэс  баялагууд гол төлөв  онгон ...

2020 оны 08 сарын 11, 11 цаг 21 минут
2020 оны 08 сарын 10, 21 цаг 34 минут
Нүүрс тээврийн автомашиныг 2000 хүргэх хүсэлтээ илэрхийлэв

 Монгол Улс, БНХАУ-ын хилийн боомтын "Ногоон гарц” түр журмын ...

2020 оны 08 сарын 10, 17 цаг 05 минут
Аюултай ачаа хүлээн авдаг Аршаант өртөөний хүчин чадлыг нэмэгдүүллээ

 Саяхан Леваны нийслэл Бейрут хотын усан боомтын агуулахад хадгалж ...

2020 оны 08 сарын 10, 14 цаг 10 минут
Улаанбаатарт ШТС байх ёстой хэмжээнээсээ 2.4 дахин их

 Ливаны хар өдөр манай улсад ч тохиохгүй гэх баталгаа алга. Учир нь ...

2020 оны 08 сарын 10, 13 цаг 55 минут
Өвөр Монголоос Кидан улсын үеийн олдвор илэрчээ

 БНХАУ-ын Шинжлэх ухааны академи, Өвөр Монголын салбар хорооны ...

2020 оны 08 сарын 10, 13 цаг 03 минут
МУ-ын уул уурхайн салбарт хамтран ажиллах хүсэлтээ илэрхийлжээ

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон АНУ-ын Элчин сайд Майкл ...

2020 оны 08 сарын 08, 16 цаг 07 минут
Х.Ганхуяг: Уул уурхайн бүтээгдэхүүнээ солонгоруулснаар төсвийн орлого нэмэгдэнэ

"COVID-19" цар тахлын улмаас улс орнуудын төсвийн орлого буурч, алдагдал ...

2020 оны 08 сарын 07, 18 цаг 09 минут
Монголын нүүрсний экспорт 50 гаруй хувиар уналаа

 Монголын нүүрсний экспорт он гарснаас хойш эхний долоон сарын ...

2020 оны 08 сарын 06, 13 цаг 48 минут
Ил уурхайд техникийн шинэчлэлийн хүрээнд томоохон хөрөнгө оруулалт хийгджээ

 Хүдэр олборлогч уурхайчид оны эхний хагас жилд үйлдвэрлэлийн ...

2020 оны 08 сарын 06, 12 цаг 56 минут
Богд уулын тусгай хамгаалалттай газрыг хятадуудад зарсан ноцтой гэмт хэргийг илрүүллээ

 Богдхан уулын дархан цаазат, тусгай хамгаалалтын газрыг хятадуудад ...

2020 оны 08 сарын 06, 12 цаг 53 минут
Нүүрсний салбар нүүрээ буруулах уу

 Монголын экспортын гол гялайж гялтайх зүйл нь нүүрс. Хар өнгийн энэ ...

2020 оны 08 сарын 06, 12 цаг 48 минут
Дэлхий дээрх “хиймэл нар”- эрчим хүчний шавхагдашгүй ундарга

 Францын өмнөд нутгийн Марсель хотоос 65 км-ийн зайд орших "Кадараш” ...

2020 оны 08 сарын 06, 09 цаг 38 минут
Нүүрсний экспорт 46.4 хувиар буурчээ

2020 он гарсаар Монгол Улсын экспортын хэмжээ буурсаар байгааг Гаалийн ...

2020 оны 08 сарын 04, 12 цаг 53 минут
2020 оны 08 сарын 04, 12 цаг 37 минут
АИ 92 шатхахууны үнэ 50 төгрөгөөр нэмэгджээ

 Улаанбаатар хотод үйл ажиллагаа явуулдаг шатахуун түгээх станцуудад ...

2020 оны 08 сарын 04, 12 цаг 09 минут
Хөмрөгийн үржлийн хоёр шинэ нутгийг олж илрүүлжээ

 Дэлхийн хэмжээнд устаж болзошгүй ангилалд багтсан Янковскийн ...

2020 оны 08 сарын 04, 11 цаг 18 минут
2020 оны 08 сарын 04, 11 цаг 09 минут
Алтны үнэ 2000 долларт хүрвэл юу болох вэ?

 Унци алтны өчигдрийн хаалтын ханш 1973.07 ам.доллар байв. Хэдхэн ...

2020 оны 08 сарын 04, 11 цаг 09 минут
Тосон хулстайн байгалийн нөөц газраас хадлан бэлтгэхийг хориглов

 Дорнод/МОНЦАМЭ/.Цагаан-Овоо сумын Засаг даргын А/58 дугаар ...

2020 оны 08 сарын 04, 10 цаг 28 минут
Бичил уурхайчид нөхөн сэргээлт хийж хүлээлгэн өглөө

 Дархан-Уул /МОНЦАМЭ/.Дархан-Уул аймгийн Шарын гол сумын нутагт үйл ...

2020 оны 08 сарын 04, 09 цаг 49 минут
Хятадын эдийн засаг ба нааштай төлөв

Эдийн засгийн ерөнхий төлөв   Олон улсын валютын сангийн таамгаар ...

2020 оны 08 сарын 03, 17 цаг 10 минут
Багануурын уурхайн үйлдвэрлэлийн тоног төхөөрөмжийн 63 хувь нь ашиглалтын хугацаа дуусчээ

Уул уурхай, Хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон “Эрдэнэс Монгол” ...

2020 оны 08 сарын 03, 17 цаг 00 минут
Эх дэлхий юу, их мөнгө үү?

Аж ахуйн нэгж, үйлдвэрүүд жилд дунджаар 300 сая тонн хуванцар савыг ...

2020 оны 08 сарын 03, 13 цаг 48 минут
УУХҮ-ийн сайд Rio Tinto Mongolia компанийн төлөөлөгчидтэй уулзав

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон Rio Tinto Mongolia компаний ...

2020 оны 08 сарын 03, 12 цаг 51 минут
Салхитын мөнгө-алтны ордын нөөц нэмэгдэнэ

Уул уурхай, Хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон "Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн харъяа ...

2020 оны 08 сарын 03, 12 цаг 16 минут
2020 оны 08 сарын 03, 12 цаг 12 минут
“АГМ майнинг” ХХК малчдын өвөлжөөг булааж Алтан ууланд эзэн суухыг санаархаж байна

 ТВ8 телевизээс бэлтгэн хүргэдэг "Экологийн цаг” нэвтрүүлгийн шинэ ...

2020 оны 08 сарын 03, 11 цаг 57 минут
С.Содномдорж: Үүрэг нуурт үлэмж биет хоёр удаа үзэгдсэн

“Хүй омог” ТББ-ын тэргүүн, хуульч, өмгөөлөгч С.Содномдоржтой ...

2020 оны 08 сарын 03, 11 цаг 57 минут
Орлого тэлэх “Ухаант бэр”-ийн нүүдэл бол газрын ховор элемент

 Уул, уурхай хүнд үйлдвэрийн сайд Г.Ёндон ажлаа аваад яг нэг сар ...

2020 оны 08 сарын 03, 11 цаг 49 минут
“Рио Тинто” Австралийн уугуул иргэдийн түүхэн өвийг сүйтгэжээ

 Англи, Австралийн хамтарсан "Рио Тинто” компани төмрийн хүдрийн ...

2020 оны 08 сарын 01, 17 цаг 41 минут
Роман Абрамович алтны компанийн хувьцааг худалдана

 Оросын тэрбумтан Роман Абрамович Highland Gold нэртэй алтны ...

2020 оны 08 сарын 01, 15 цаг 46 минут
Сибирийн дулаарал дэлхийг түгшээнэ

 Оросын Сибирьт дэгдсэн ойн их түймэр дэлхийн хэвлэлүүдийн анхаарлын ...

2020 оны 07 сарын 31, 18 цаг 10 минут
Т.Идэрхангай: Луут хотын малтлагаар Хүннүгийн хааны зуны ордныг илрүүллээ

Хүннү гүрний нийслэл Луут буюу Лунчен хотыг илрүүлж, үргэлжлүүлэн ...

2020 оны 07 сарын 31, 11 цаг 53 минут
"Салхитын мөнгөний орд"-ын гэх хэрэгт холбогдсон шүүгч нарт хоёр жил хорих ял оноов

Нийслэлийн Прокурорын газраас яллах дүгнэлт үйлдэж ирүүлсэн шүүгдэгч ...

2020 оны 07 сарын 30, 12 цаг 53 минут
Г.Занданшатар: Зээлийн хүү бууруулах стратегийг тодорхойлсон УИХ-ын тогтоол баталъя

Улсын Их Хурлын дарга Г.Занданшатар арилжааны банкуудын удирдлагуудтай ...

2020 оны 07 сарын 30, 10 цаг 41 минут
Т.Баярхүү: Улсаа газар нутаггүй болгосон нь түүхэн гэмт хэрэг

 "Өргүй Монгол” хөдөлгөөний тэргүүн, эдийн засгийн ухааны доктор ...

2020 оны 07 сарын 30, 10 цаг 03 минут
Монгол нүүрсний зах зээл орос "ах нарт" шилжлээ

Урд хөрш энэ оны эхний хагасын статистик дүн мэдээлээ танилцуулжээ.  ...

2020 оны 07 сарын 29, 14 цаг 14 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани