Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Хараат бус болох харгуй замын эхэнд

Манай улс түлш, шатахуунаар Оросоос үеийн үед хамааралтай явж ирлээ. Улс орон хөгжихийн хэрээр улам олон унаа тэрэгтэй, тоног төхөөрөмжтэй болсоор эдүгээ бид 1.5 тэрбум доллар буюу валютын орлогынхоо дөрөвний нэгийг шатааж сууна. Оросуудын дуугарсан үнийг төлөхөөс өөр сонголтгүй байснаа, 2015 оноос Сингапурын зах зээлийн үнээр тохиролцсон нь бас ч үгүй баримжаатай болгов. Таван жилийн тохиролцоо дуусч, ирэх сард сунгахаар хэлэлцэх ажээ. Гол нь бид түлш шатахууныг доллараар аваад төгрөгөөр борлуулдаг учир ханшинд нөлөөлж, гадаад худалдааны тэнцлийг алдуулж, өргөн хэрэглээний барааны үнийг өсгөж, инфляцийг хөөрөгддөг.

Шатахуунаар хараат бус болох, үйлдвэр барих тухай монголчууд олон жил ярьсан нь Дорнодод газрын тос илрүүлснээс хойш бүр идэвхижсэн юм. 2015 оны 5-р сард БНЭУ-ын Ерөнхий сайд Нарендра Моди Монголд айлчлав. Монголын эдийн засгийн хөгжилд зориулж Энэтхэг 1 тэрбум ам.долларын хөнгөлөлттэй зээл олгох болов. Энэ зээлээр газрын тос боловсруулах үйлдвэр байгуулахаар МУ-ын Засгийн газар 2017 оны 2-р сард шийдэв.

Шатахууныг хэрэглэгчид ойртуулах, бусад нөхцөл байдлыг тооцоод үйлдвэрийг Дорноговийн Сайншандаас зүүн хойш 18 км зайд, Алтанширээ сумын нутагт барих болов. Энэ үйлдвэр жилд шингэрүүлсэн шатдаг хий 43, автобензин 340, дизель 824, онгоцны түлш 80, зуухны түлш 47 мянган тонн буюу нийт 1.35 сая тонн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж МУ-ын өнөөгийн хэрэгцээг хангах юм. Түүхий тосоо Дорнод аймгийн Тосон Уул XIX, Тамсаг XXI талбайгаас татах ажээ.

Төслийн явц өнөөдөр

Энэ төслийг хариуцсан төрийн өмчит газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн газрыг (ГТБҮ)  2017 оны 4-р сард (www.mongolrefinery.mn ) байгуулав. Мөн оны 8-р сард үйлдвэрийн нарийвчилсан ТЭЗҮ боловсруулахаар Энэтхэгийн олон жилийн туршлагатай “Инженерс Индиа Лимитэд” (www.engineersindia.com) компанийг зөвлөхөөр шалгаруулжээ. Дээр нь хөндлөнгийн хяналт тавиулахаар Италийн “Кинетикс Техноложи” компанийг оруулж, ажлаа эхлүүлэв. 2018 оны 11-р сард нарийвчилсан ТЭЗҮ дуусч УУХҮЯ-ны Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр батлуулжээ. 2019 оны 5-р сараас инженерийн зураг төслөө боловсруулж эхлэв.

2019 оны 11-р сарын байдлаар Монголын Хөгжлийн банкны 246 тэрбум төгрөгийн зээлээр Сайншандаас 17.5 км хүнд даацын авто зам, 27 км урт төмөр зам, 110 квт-н цахилгаан дамжуулах агаарын шугам, дэд станцуудыг барьж үйлдвэрийн гаднах дэд бүтцийг байгуулж, үйлдвэр барих 150 га талбайг тэгшлэх, хашаа барих ажлыг эхлүүлжээ. Мөн Сайншандад 550 айлын, ажилчдын хотхон барьж байна. Ирэх хавар 42 км урт усны хоолой татах бэлтгэлийг хангаж байна. Энэ аж үйлдвэрийн томоохон цогцолборт технологийн байгууламжууд, олон том агуулах сав, түүхий тос тээвэрлэх, дамжуулах байгууламжаас гадна өөрийн цахилгаан станц багтаж байна.

Тээвэр

Одоогоор, яаралтай шийдэх гол ажил бол түүхий тосоо 550 км-ийн холоос хэрхэн тээвэрлэх асуудал. Төмөр зам барих, эсвэл дамжуулах хоолой тавих сонголтын дунд төр засгийн түвшинд санал хуваагджээ.

Төмөр замыг дэмжигсэд, энэ чиглэлээр нэгэнт МУ төмөр зам барих, Оросын нутгаар далайд шинэ гарцтай болохыг зорьж буй, тэгээд бас олон зуун сая долларын зээл авах учир олон төрлийн ачаа зөөж болохоор нь төмөр зам барих нь зөв гэх. Харин дамжуулах хоолойг дэмжигсэд болохоор хурдан, найдвартай, тасралтгүй нийлүүлэлтээ бодох нь зөв. Зардал нь төмөр зам барихаас гурав дахин хямд, барих хугацаа нь богино, дан бүтээгдэхүүн тээвэрлэх хамгийн түгээмэл, шалгарсан арга бол дамжуулах хоолой гэх.

Тамсагийн газрын тосны онцлог нь харьцангуй хөнгөн (0.845 г/см3), хүхэр маш бага (0.11 хувь), тосон дахь хүчлийн тоо бага (TAN:0.052 мг КOH/г) учир үйлдвэрийн байгууламжийг барих материалын зардлыг хэмнэх сайн талтай. Гэхдээ парафинлаг нүүрс-устөрөгчийн нэгдлийн агуулга их, 24 хэмд царцдаг учир төмөр замаар бол халаалттай цистерн; дамжуулах хоолой бол тасралтгүй халаалттай байх ёстой.

Нэг зэрэг 80 вагон ачиж буулгах байгууламж барих их зардалтай. Халаадаг хоолой тавих туршлагатай, өөрөө санхүүжүүлээд, бариад, ажиллуулаад, хүлээлгэн өгөх сонирхолтой компаниуд бэлэн байна. Хоолой тавихад, ГТБҮ-ийн тооцоогоор 350 сая доллар шаардлагатай, хугацаа нь 2-3 жил; харин төмөр зам 660 сая доллар, барих хугацаа нь тодорхойгүй ажээ. Тээвэрлэх зардал хоолой 1 тонн нь 7 доллар; төмөр зам 2 дахин их болно гэнэ. Үйлдвэр 2024 оны 11-р сард бэлэн болж, үйлдвэрлэл 6 сарын дараа жигдэрсэн байх төлөвлөгөөтэй учир Засгийн газар энэ сонголтоо яаравчлах ёстой болжээ.

Нөөц

Олон нийтийн зүгээс лавлаад буй дараагийн асуудал бол газрын тосны нөөц энэ үйлдвэрийн хэрэгцээг хангаж чадах эсэх асуулт. Зөвхөн хайгуул хийгдсэн 2 талбайд (Дорнод аймгийн Тосон Уул XIX, Тамсаг XXI) 2010 оны байдлаар нөөц 332.6 сая тонн, үүнээс баталгаатай ашиглах нөөц нь 43.2 сая тонн гэж Ашигт малтмалын нөөцийн нэгдсэн санд бүртгэсэн. Үүнийхээ 8.2 сая тонныг олборлоод байгаа ч, нөөцөө нэмэгдүүлэх боломж их байна. Сарын өмнө л гэхэд Матад ХХ талбайгаас газрын тос илрүүлж, урьдчилсан байдлаар 25 сая тонн нөөцтэйг тогтоожээ. Бусад олон талбайд өрөмдсөн цооногууд газрын тосны илэрцтэй. Газрын тосны хайгуулын ажлаа өргөжүүлэх шаардлагатай ч, эрчим хүч, ажиллах хүч хангалтгүй, мөн орон нутгийн захиргаа, иргэдийн эсэргүүцэлтэй тулгарч, ажил зогсдог болжээ.

Эдүгээ газрын тосыг Хятадын компаниуд олборлож байгаа. Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээгээр олборлож, борлуулсан тосны дөрөвний нэг нь манай Засгийн газарт ногддог. Мөн газрын тосны тухай хуулийн 7.1.6-д Засгийн газар “Монгол Улсад газрын тос боловсруулах үйлдвэр барьсан тохиолдолд гэрээлэгчид ногдох газрын тос болон өртөгт газрын тосыг тэргүүн ээлжинд, зах зээлийн үнээр худалдаж авах давуу эрхийг” эдэлнэ гэж заасан. Гэрээлэгч өөрт ногдох газрын тосыг зах зээлийн үнэ ханшаар тэргүүн ээлжинд дотоодын үйлдвэрт нийлүүлэх үүрэгтэй. Газрын тос боловсруулах үйлдвэрт түүхий эд нийлүүлэх нөөц, эрх зүйн орчин бүрдсэн гэж төрийн холбогдох албаны хүмүүс үзэж байгаа ажээ.

Ямар ч гэсэн шатахуунаар хараат бус болох харгуй зам дээрээ монголчууд бид гараад ирлээ. Эргэж буцах боломжгүй.

Д.Жаргалсайхан

Эх сурвалж: baabar.mn

 

Хараат бус болох харгуй замын эхэнд
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
“Отгонтэнгэр“ хайрханы бэлд олборлолт хайгуул хийх лицензийг цуцална

 Завхан аймагт  олгогдоод байсан уул уурхайн лиценз цэгцлэгдэж, ...

Өчигдөр, 17:38
Дэлхийн усны нөөцийн групп манай улс руу ажлын хэсэг илгээж, хамтран ажиллахаар болов

Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өнөөдөр Швейцарын Холбооны Улсын Давос ...

Өчигдөр, 17:36
Л.Оюун-Эрдэнэ: “Рио Тинто”-той зөвшилцлийн ширээний ард сууна

 УИХ-ын даргын захирамжаар Оюутолгой ордыг ашиглах хөрөнгө оруулалтын ...

2020 оны 01 сарын 24, 17 цаг 46 минут
Л.Оюун-Эрдэнэ: Засгийн газар "Рио Тинто"-той зөвшилцлийн ширээний ард сууна

УИХ-аас Оюутолгойн гэрээг сайжруулах чиглэлээр тогтоолын төслийг баталсан ...

2020 оны 01 сарын 24, 13 цаг 17 минут
АНУ “Нэг их наяд мод” эко санаачилгад нэгдэнэ

“Нэг их наяд мод” дэлхийн санаачилгад АНУ нэгдэхээр болсныг ...

2020 оны 01 сарын 24, 11 цаг 00 минут
"Шилдэг-99" Бизнес эрхлэгч залуучуудыг тодруулах бүх нийтийн санал асуулга эхэллээ

 Монголын Үндэсний Худалдаа Аж Үйлдвэрийн Танхимаас /МҮХАҮТ/ ...

2020 оны 01 сарын 23, 14 цаг 22 минут
АМНААТ-аас хүлээсэн алдагдал

 Монгол улсын эдийн засаг уул, уурхайгаас хамааралтай. Энэхүү салбар ...

2020 оны 01 сарын 22, 18 цаг 23 минут
Баялгийн хуваарилалт

 Сайхан цөмөрцгөөж байна аа. За юу юу, яадаг яадаг гэнээ. Байгалийн ...

2020 оны 01 сарын 22, 17 цаг 50 минут
Уул уурхайн салбар ДНБ-ний 25 хувийг бүрдүүлж байна

 Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамнаас сар ...

2020 оны 01 сарын 22, 17 цаг 27 минут
Салхитын орд тойрсон шүүгчдийн авлигалын схемийг ил болголоо

Улсын дээд шүүхийн шүүгч ЦАмарсайханд хахууль болгож өгнө хэмээн Монголын ...

2020 оны 01 сарын 22, 15 цаг 39 минут
Ц.Нямдорж Б.Нямтайширын гэр бүлд өрөө төлөв үү

“Жүжигчин” Ц.Нямдорж ээлжит мэдэгдлээ хийв. Тэрбээр ...

2020 оны 01 сарын 22, 13 цаг 43 минут
Монгол Улсын хэмжээнд ашигт малтмалын хайгуул, ашиглалтын 2,789 тусгай зөвшөөрөл бүртгэлтэй байна

Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яамнаас сар бүр зохион байгуулдаг “Ил ...

2020 оны 01 сарын 22, 13 цаг 32 минут
Шударга байдлын үнэлгээгээр Гаалийн ерөнхий газар сүүл мушгилаа

Авлигатай тэмцэх газраас жил бүр судлан гаргадаг төрийн байгууллагын ...

2020 оны 01 сарын 22, 11 цаг 34 минут
2020 онд алтны нөөцөөрөө тэргүүлж буй зургаан орон

 Өнгөрсөн оны дүнгээр алтны нөөцөөрөө тэргүүлж буй орнуудын ...

2020 оны 01 сарын 22, 10 цаг 46 минут
2020 он бол "зэсийн жил"

 Ирэх 2020 онд дэлхийн эдийн засагт их хямрал нүүрлэнэ гэх айдас ...

2020 оны 01 сарын 22, 10 цаг 06 минут
Гар аргаар алт олборлогчдыг албадан буулгана

 Увс/МОНЦАМЭ/.Энэ сарын 10-нд Тариалан сумынБор хавцалхэмээх газарт ...

2020 оны 01 сарын 21, 18 цаг 48 минут
Газрын тос олборлолт 7.6 хувиар өсжээ

 Улаанбаатар /МОНЦАМЭ/. УУХҮЯ-ны мэдээллээр газрын тосны салбарт ...

2020 оны 01 сарын 21, 18 цаг 20 минут
Баялагийн хуваарилалт

Сайхан цөмөрцгөөж байна аа. За юу юу, яадаг яадаг гэнээ. Байгалийн ...

2020 оны 01 сарын 21, 17 цаг 29 минут
Нүүрсний экспорт ЗУРГАА орчим сая тонноор тасалдана гэсэн таамаг баталгаажлаа

 2019 оны сүүлийн өдөр гэхэд 42 сая тонн нүүрс экспортлох Монгол ...

2020 оны 01 сарын 21, 17 цаг 26 минут
Д.Сумъяабазар: “Роснефть”-тэй хамтарсан компани байгуулна

“Ил тод, хариуцлагатай уул уурхай” хэвлэлийн хурлын үеэр Уул ...

2020 оны 01 сарын 21, 16 цаг 57 минут
НЭГ иргэнд НЭГ сая ам.доллароор үнэлэгдэх байгалийн баялгийн нөөц ногдож байна

 Өнөөгийн байдлаар Монгол Улсын нутаг дэвсгэр дээр 80 гаруй төрлийн ...

2020 оны 01 сарын 21, 15 цаг 56 минут
Олон улсын Шударга олборлолтын стандартын гэрчилгээг авчээ

Сэлэнгэ аймгийн Мандал суманд бичил уурхайн чиглэлээр үйл ажиллагаа ...

2020 оны 01 сарын 21, 15 цаг 20 минут
Түүхий нүүрс хэрэглэсэн зөрчлийг илрүүлжээ

 Засгийн газрын 2018 оны "Түүхий нүүрсийг хэрэглэхийг  хориглох ...

2020 оны 01 сарын 21, 14 цаг 32 минут
"Оюутолгой" далд уурхайд 1.2-1.3 тэрбум ам.доллар зарцуулна

 "Оюу Толгой” төслөөс өнгөрсөн жилийн үйл ажиллагааны тайлангаа ...

2020 оны 01 сарын 21, 11 цаг 32 минут
Худалдааны хэлэлцээрийн нөлөө 2020 онд Монголын түүхий эдийн экспорт өсөх боломжийг хязгаарлаж мэдэх нь

АНУ, Хятадын талууд 2020 оны нэгдүгээр сарын 16-нд 18 сар үргэлжилсэн ...

2020 оны 01 сарын 20, 17 цаг 13 минут
Дэлхийн дээрх хамгийн том алмазыг “Louis Vuitton” худалдаж авлаа

 Өнгөрсөн оны 4-р сард Бостванаас олдсон дэлхий дээрх ...

2020 оны 01 сарын 20, 16 цаг 50 минут
2020 оны 01 сарын 20, 15 цаг 39 минут
Сонгуульд аль "НАМ" ялах бол...

Надаас хүмүүс “сонгуульд аль нам ялах бол ?” гэж асуух. Энэ нь ...

2020 оны 01 сарын 20, 13 цаг 40 минут
Нэмж ирсэн 50,000 ширхэг угаарын хий мэдрэгчийг айл өрхүүдэд хүргүүлж байна

Сайжруулсан шахмал түлштэй холбоотой цаг үеийн асуудлаар өнөөдөр НОБГ-ын ...

2020 оны 01 сарын 20, 13 цаг 09 минут
Шатахууны үнийн өсөлтийг хазаарлах нэг ч төгрөггүй Эрсдэлийн сан

 Гадаад зах зээл дээр газрын тосны үнэ өсөх нөхцөл хэдийнэ бүрдчихсэн ...

2020 оны 01 сарын 20, 12 цаг 59 минут
Угаарын хий мэдрэгчийг ашиглахад таны мэдэх ёстой ЗААВАРЧИЛГАА

 Засгийн газрын шийдвэрийн дагуу нийслэлийн гэр хорооллын 200 мянган ...

2020 оны 01 сарын 20, 12 цаг 48 минут
Уул уурхайн компаниудаас мөнгө нэхсэн ТББ-ынханд яллах дүгнэлт үйлджээ

 Прокурорын байгууллагаас уул уурхайн компаниудаас мөнгө нэхэж  ...

2020 оны 01 сарын 20, 12 цаг 11 минут
Монгол Улсад уул, уурхайгүй цор ганц сум байхыг Дэлгэрхаанчууд хүсч байна

Дэлгэрхаан сумын иргэдийн санааг чилээсэн нэг асуудал нь хайгуулын ...

2020 оны 01 сарын 20, 11 цаг 41 минут
Аварга тосонгийн үйл ажиллагааг нэг жил зогсоож, нөхөн сэргээлт явуулна гэв

БОАЖ-ын сайд Н.Цэрэнбат Дэлгэрхаан суманд ажиллах үеэрээ Аварга тосон ...

2020 оны 01 сарын 20, 11 цаг 18 минут
2020 оны 01 сарын 20, 10 цаг 19 минут
Эрдсийн эдийн засгийн тойм

Монгол Улсын эдийн засгийг бүхлээр нь авч үзэх юм бол нийт 30 ...

2020 оны 01 сарын 17, 16 цаг 26 минут
Хятадын төрийн өмчит компани Засгийн газрыг шүүхэд өгчээ

Дорнод аймгийн Баяндун сумын нутагт орших Гурванбулагийн ураны ордын ...

2020 оны 01 сарын 17, 16 цаг 21 минут
2020 оны 01 сарын 17, 15 цаг 29 минут
2020 оны 01 сарын 17, 14 цаг 41 минут
Шарын голын уурхайг дампууруулах сонирхол хэнд байна вэ?

Хувийн эзэмшлийн Шарын голын нүүрсний уурхай дампуурлын ирмэгт ирснээ ...

2020 оны 01 сарын 17, 12 цаг 50 минут
Герман улс хүрэн нүүрснээс татгалзах төлөвлөгөөгөө зарлалаа

Герман улс 2038 оноос эхлэн хүрэн нүүрсийг эрчим хүч үйлдвэрлэхэд ...

2020 оны 01 сарын 17, 12 цаг 04 минут
TRQ 2020 онд "Оюу толгой"-н гүний уурхайн төсөлд $1.2-1.3 тэрбумыг зарцуулна

Туркойз Хилл Ресурс(TRQ) компани 2019 оны дөрөвдүгээр улирлын үйлдвэрлэл ...

2020 оны 01 сарын 17, 11 цаг 34 минут
М.Ариунтулга: 1072-н Л.Наранбаатар миний Хэнтий аймаг дахь лицензийг Америк компанид зарсан

  Эдийн засагч Л.Наранбаатарт залилуулсан иргэн н.Ариунтулга мэдээлэл ...

2020 оны 01 сарын 17, 11 цаг 05 минут
Тэтгэврийн зээлээр Салхитын ордоо ломбардчихлаа, дараагийн зээлд аль ордоо ломбардах вэ хэдүүлээ

Тэтгэврийн зээлээр Салхитын ордоо ломбардчихлаа Дараагийн зээлд аль ордоо ...

2020 оны 01 сарын 17, 09 цаг 49 минут
ЦУВРАЛ 1: Засгийн газар 34 хувиас татгалзаж, 57 дугаар тогтоол хүчингүй болох уу!

 ОЮУТОЛГОЙН ГЭРЭЭНИЙ ӨӨРЧЛӨЛТИЙГ УГТСАН АНАЛИЗ ЦУВРАЛ ...

2020 оны 01 сарын 16, 15 цаг 41 минут
"Петро дачин тамсаг" болон Халхгол, Матад сумдын хоорондох хэлэлцээр төрийн ордонд явагдаж байна

"Петро дачин тамсаг" болон Халхгол, Матад сумдын хоорондох Нийгмийн ...

2020 оны 01 сарын 16, 12 цаг 56 минут
Хууль бусаар мод бэлтгэх, ан амьтан агнах, гол, нууруудад загас агнахыг хориглоно

Баян-Өлгий аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газар, Байгаль орчин, аялал ...

2020 оны 01 сарын 16, 11 цаг 36 минут
Мадуро 4.5 сая торх нефтийг криптовалютаар худалдах зарлиг гаргажээ

 КАРАКАС. /TASS/. Венесуэлийн Ерөнхийлөгч Николас Мадуро төрийн ...

2020 оны 01 сарын 16, 11 цаг 19 минут
“Эко Алтан Заамар”-ынхан нэрээ сольж, хариуцлагаас мултрах уу

 Хариуцлагагүй уул уурхайн бодит жишээ бол "Эко Алтан Заамар” ...

2020 оны 01 сарын 15, 18 цаг 24 минут
Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөлд тавих хяналтыг чангатгана

 Өнөөдрийн засгийн газрын ээлжит хуралдаанаар ашигт малтмалын тусгай ...

2020 оны 01 сарын 15, 18 цаг 22 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани