Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Хараат бус болох харгуй замын эхэнд

Манай улс түлш, шатахуунаар Оросоос үеийн үед хамааралтай явж ирлээ. Улс орон хөгжихийн хэрээр улам олон унаа тэрэгтэй, тоног төхөөрөмжтэй болсоор эдүгээ бид 1.5 тэрбум доллар буюу валютын орлогынхоо дөрөвний нэгийг шатааж сууна. Оросуудын дуугарсан үнийг төлөхөөс өөр сонголтгүй байснаа, 2015 оноос Сингапурын зах зээлийн үнээр тохиролцсон нь бас ч үгүй баримжаатай болгов. Таван жилийн тохиролцоо дуусч, ирэх сард сунгахаар хэлэлцэх ажээ. Гол нь бид түлш шатахууныг доллараар аваад төгрөгөөр борлуулдаг учир ханшинд нөлөөлж, гадаад худалдааны тэнцлийг алдуулж, өргөн хэрэглээний барааны үнийг өсгөж, инфляцийг хөөрөгддөг.

Шатахуунаар хараат бус болох, үйлдвэр барих тухай монголчууд олон жил ярьсан нь Дорнодод газрын тос илрүүлснээс хойш бүр идэвхижсэн юм. 2015 оны 5-р сард БНЭУ-ын Ерөнхий сайд Нарендра Моди Монголд айлчлав. Монголын эдийн засгийн хөгжилд зориулж Энэтхэг 1 тэрбум ам.долларын хөнгөлөлттэй зээл олгох болов. Энэ зээлээр газрын тос боловсруулах үйлдвэр байгуулахаар МУ-ын Засгийн газар 2017 оны 2-р сард шийдэв.

Шатахууныг хэрэглэгчид ойртуулах, бусад нөхцөл байдлыг тооцоод үйлдвэрийг Дорноговийн Сайншандаас зүүн хойш 18 км зайд, Алтанширээ сумын нутагт барих болов. Энэ үйлдвэр жилд шингэрүүлсэн шатдаг хий 43, автобензин 340, дизель 824, онгоцны түлш 80, зуухны түлш 47 мянган тонн буюу нийт 1.35 сая тонн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэж МУ-ын өнөөгийн хэрэгцээг хангах юм. Түүхий тосоо Дорнод аймгийн Тосон Уул XIX, Тамсаг XXI талбайгаас татах ажээ.

Төслийн явц өнөөдөр

Энэ төслийг хариуцсан төрийн өмчит газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн газрыг (ГТБҮ)  2017 оны 4-р сард (www.mongolrefinery.mn ) байгуулав. Мөн оны 8-р сард үйлдвэрийн нарийвчилсан ТЭЗҮ боловсруулахаар Энэтхэгийн олон жилийн туршлагатай “Инженерс Индиа Лимитэд” (www.engineersindia.com) компанийг зөвлөхөөр шалгаруулжээ. Дээр нь хөндлөнгийн хяналт тавиулахаар Италийн “Кинетикс Техноложи” компанийг оруулж, ажлаа эхлүүлэв. 2018 оны 11-р сард нарийвчилсан ТЭЗҮ дуусч УУХҮЯ-ны Эрдэс баялгийн мэргэжлийн зөвлөлөөр батлуулжээ. 2019 оны 5-р сараас инженерийн зураг төслөө боловсруулж эхлэв.

2019 оны 11-р сарын байдлаар Монголын Хөгжлийн банкны 246 тэрбум төгрөгийн зээлээр Сайншандаас 17.5 км хүнд даацын авто зам, 27 км урт төмөр зам, 110 квт-н цахилгаан дамжуулах агаарын шугам, дэд станцуудыг барьж үйлдвэрийн гаднах дэд бүтцийг байгуулж, үйлдвэр барих 150 га талбайг тэгшлэх, хашаа барих ажлыг эхлүүлжээ. Мөн Сайншандад 550 айлын, ажилчдын хотхон барьж байна. Ирэх хавар 42 км урт усны хоолой татах бэлтгэлийг хангаж байна. Энэ аж үйлдвэрийн томоохон цогцолборт технологийн байгууламжууд, олон том агуулах сав, түүхий тос тээвэрлэх, дамжуулах байгууламжаас гадна өөрийн цахилгаан станц багтаж байна.

Тээвэр

Одоогоор, яаралтай шийдэх гол ажил бол түүхий тосоо 550 км-ийн холоос хэрхэн тээвэрлэх асуудал. Төмөр зам барих, эсвэл дамжуулах хоолой тавих сонголтын дунд төр засгийн түвшинд санал хуваагджээ.

Төмөр замыг дэмжигсэд, энэ чиглэлээр нэгэнт МУ төмөр зам барих, Оросын нутгаар далайд шинэ гарцтай болохыг зорьж буй, тэгээд бас олон зуун сая долларын зээл авах учир олон төрлийн ачаа зөөж болохоор нь төмөр зам барих нь зөв гэх. Харин дамжуулах хоолойг дэмжигсэд болохоор хурдан, найдвартай, тасралтгүй нийлүүлэлтээ бодох нь зөв. Зардал нь төмөр зам барихаас гурав дахин хямд, барих хугацаа нь богино, дан бүтээгдэхүүн тээвэрлэх хамгийн түгээмэл, шалгарсан арга бол дамжуулах хоолой гэх.

Тамсагийн газрын тосны онцлог нь харьцангуй хөнгөн (0.845 г/см3), хүхэр маш бага (0.11 хувь), тосон дахь хүчлийн тоо бага (TAN:0.052 мг КOH/г) учир үйлдвэрийн байгууламжийг барих материалын зардлыг хэмнэх сайн талтай. Гэхдээ парафинлаг нүүрс-устөрөгчийн нэгдлийн агуулга их, 24 хэмд царцдаг учир төмөр замаар бол халаалттай цистерн; дамжуулах хоолой бол тасралтгүй халаалттай байх ёстой.

Нэг зэрэг 80 вагон ачиж буулгах байгууламж барих их зардалтай. Халаадаг хоолой тавих туршлагатай, өөрөө санхүүжүүлээд, бариад, ажиллуулаад, хүлээлгэн өгөх сонирхолтой компаниуд бэлэн байна. Хоолой тавихад, ГТБҮ-ийн тооцоогоор 350 сая доллар шаардлагатай, хугацаа нь 2-3 жил; харин төмөр зам 660 сая доллар, барих хугацаа нь тодорхойгүй ажээ. Тээвэрлэх зардал хоолой 1 тонн нь 7 доллар; төмөр зам 2 дахин их болно гэнэ. Үйлдвэр 2024 оны 11-р сард бэлэн болж, үйлдвэрлэл 6 сарын дараа жигдэрсэн байх төлөвлөгөөтэй учир Засгийн газар энэ сонголтоо яаравчлах ёстой болжээ.

Нөөц

Олон нийтийн зүгээс лавлаад буй дараагийн асуудал бол газрын тосны нөөц энэ үйлдвэрийн хэрэгцээг хангаж чадах эсэх асуулт. Зөвхөн хайгуул хийгдсэн 2 талбайд (Дорнод аймгийн Тосон Уул XIX, Тамсаг XXI) 2010 оны байдлаар нөөц 332.6 сая тонн, үүнээс баталгаатай ашиглах нөөц нь 43.2 сая тонн гэж Ашигт малтмалын нөөцийн нэгдсэн санд бүртгэсэн. Үүнийхээ 8.2 сая тонныг олборлоод байгаа ч, нөөцөө нэмэгдүүлэх боломж их байна. Сарын өмнө л гэхэд Матад ХХ талбайгаас газрын тос илрүүлж, урьдчилсан байдлаар 25 сая тонн нөөцтэйг тогтоожээ. Бусад олон талбайд өрөмдсөн цооногууд газрын тосны илэрцтэй. Газрын тосны хайгуулын ажлаа өргөжүүлэх шаардлагатай ч, эрчим хүч, ажиллах хүч хангалтгүй, мөн орон нутгийн захиргаа, иргэдийн эсэргүүцэлтэй тулгарч, ажил зогсдог болжээ.

Эдүгээ газрын тосыг Хятадын компаниуд олборлож байгаа. Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээгээр олборлож, борлуулсан тосны дөрөвний нэг нь манай Засгийн газарт ногддог. Мөн газрын тосны тухай хуулийн 7.1.6-д Засгийн газар “Монгол Улсад газрын тос боловсруулах үйлдвэр барьсан тохиолдолд гэрээлэгчид ногдох газрын тос болон өртөгт газрын тосыг тэргүүн ээлжинд, зах зээлийн үнээр худалдаж авах давуу эрхийг” эдэлнэ гэж заасан. Гэрээлэгч өөрт ногдох газрын тосыг зах зээлийн үнэ ханшаар тэргүүн ээлжинд дотоодын үйлдвэрт нийлүүлэх үүрэгтэй. Газрын тос боловсруулах үйлдвэрт түүхий эд нийлүүлэх нөөц, эрх зүйн орчин бүрдсэн гэж төрийн холбогдох албаны хүмүүс үзэж байгаа ажээ.

Ямар ч гэсэн шатахуунаар хараат бус болох харгуй зам дээрээ монголчууд бид гараад ирлээ. Эргэж буцах боломжгүй.

Д.Жаргалсайхан

Эх сурвалж: baabar.mn

 

Хараат бус болох харгуй замын эхэнд
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Ц.Цэрэнпунцаг гарьд “Aspire Mining” дахь эзэмшлээ 52.5 хувь болгон ДАХИН ӨСГӨЛӨӨ

 Австралийн Хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй "Aspire Mining” компанийн ...

Өнөөдөр, 18:02
Рио Тинто компани Өмнөд Африк дахь уурхайгаа түр хаалаа

 Өмнөд Африкт байрлах Рио Тинтогийн хөрөнгө оруулалтай "RBM” компани ...

Өнөөдөр, 17:51
Дэлхийн хамгийн том мөсөн арал хурдтай хайлж байна

 Дэлхийн хамгийн том мөсөн арал Гринландын мөс 1990-ээд оны үетэй ...

Өнөөдөр, 17:36
Өнөөдөр, 16:55
Өнөөдөр, 14:31
Гол мөрөн дээгүүр зорчихгүй байхыг онцгойлон анхаарууллаа

Арванхоёрдугаар сарын эхний арав хоногийн байдлаар манай орны ихэнх гол ...

Өнөөдөр, 13:31
Аз дууддаг гэх нэн ховор цагаан цаа бугын тухай...

Норвегийн нэгэн зурагчин найзуудтайгаа ууланд аялж яваад авсан цагаан ...

Өнөөдөр, 12:38
1.2 их наяд төгрөг төсөвт авчрах үүрэгтэй ЗЭСИЙН ханш Хятадаас хамаарна

 Зэс Монгол Улсын төсвийн орлогод жин дарах нөлөөтэй учраас эл ...

Өчигдөр, 14:26
Өвөр Монголын нүүрсний үнэ сарын дотор бага хэмжээнд буурав

 Арван нэгдүгээр сард Өвөр Монголын нүүрсний үнэ бага хэмжээгээр ...

Өчигдөр, 13:39
Засгийн газар чөмгөө дундалж, ясаа цайтал ажиллах л хэрэгтэй боллоо доо

У.Хүрэлсүхийн энэ удаагийн айлчлал тэгэхээр хоёр талд, тэр тусмаа Монгол ...

Өчигдөр, 12:55
Ц.Элбэгдорж: Хийн хоолойг Монголын нутгаар дамжуулах тухай төслийг Оросууд “судалъя” гэвэл “үгүй” гэсэн үг

Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх энэ сарын 5-ны үдэш Улаанбаатарынхаар 21.00 цагт ...

2019 оны 12 сарын 11, 16 цаг 16 минут
Оюутолгойн ирээдүйд дайх дөрвөн “бодол”

“Оюутолгой” төслийн хөрөнгө оруулалтын зардал хоёр тэрбум ...

2019 оны 12 сарын 11, 09 цаг 34 минут
Н.Алгаа: Уул уурхайд Таван толгойгоос өөр хөрөнгө оруулалт татах төсөл алга

Монголын уул уурхайн үндэсний ассоциацийн ерөнхийлөгч асан, “ДАТ ...

2019 оны 12 сарын 10, 15 цаг 37 минут
ЭЦА-ны дэд дарга Ц.Ням-Очирыг “Салхитын мөнгөний ордын авлигалын мөнгийг зөөсөн” мэдээллийг шалгаж байна

Дундговь аймгийн Гурвансайхан сумын нутагт байрлах Салхитын мөнгөний ордын ...

2019 оны 12 сарын 10, 14 цаг 48 минут
“Салхитын мөнгөний орд”-оос хичнээн ам.доллар авлигад хийссэн бол?

 Эдүгээ хууль, цагдаа, шүүхийн шинжилгээний хүрээлэн, шүүгчдийг ...

2019 оны 12 сарын 10, 14 цаг 29 минут
34,8 сая тн нүүрс экспортод гаргажээ

 Монгол Улсын нүүрсний экспортын орлогын өсөлт энэ оны 11 сарын ...

2019 оны 12 сарын 10, 14 цаг 25 минут
БОДЛОГО БОЛОВСРУУЛАГЧДАД: Улаанбаатарын цаг агаарын нөхцөл утаанд хэрхэн нөлөөлдөг вэ?

Өнөөдөр дэлхийн хүн амын талаас илүү нь хот, хотожсон газар амьдарч байна. ...

2019 оны 12 сарын 10, 14 цаг 12 минут
Хийн хоолойд баярлах болоогүй...

 Хийн хоолойг монголын нутгаар барина тавина гэж монголчууд бид ...

2019 оны 12 сарын 10, 14 цаг 08 минут
Дорноговьд 500 гаруй ногтруу толгой, далавч нь тасарсан байдалтай үхжээ

Дорноговь аймгийн Даланжаргалан сумд энэ сарын эхээр 500 гаруй ногтруу ...

2019 оны 12 сарын 10, 13 цаг 59 минут
1072 хувьцаанд "ногдол ашиг олгох уу"....

УИХ-ын Өргөдлийн байнгын хорооны өнөөдрийн хуралдаанаар "Эрдэнэс ...

2019 оны 12 сарын 10, 13 цаг 14 минут
Хэрэв бүх мөс хайлвал Дэлхий хэрхэн харагдах вэ

 Дэлхийн дулаарал явагдаж дэлхийн мөс хайлж далайн түвшин хурдацтай ...

2019 оны 12 сарын 10, 12 цаг 54 минут
Хийн хоолойг ОХУ-ын тал судлахаар боллоо

  Харилцан ойлголцлын санамж бичиг нь бизнесийг хамтран явуулах ...

2019 оны 12 сарын 10, 12 цаг 50 минут
Санкт-Петербургт хадгалагдаж байгаа “Чингисийн чулууны бичиг”-ийг Улаанбаатарт хадгалана

Монголын уран бичлэгийн калиграфийн монгол бичгээр бичиж үлдээсэн хамгийн ...

2019 оны 12 сарын 10, 12 цаг 38 минут
Ундны усаа үр хүүхэд шигээ хайрлая хүмүүс ээ

 Нийслэлийн Байгаль орчны газраас санаачлан нийслэлийн төсвөөр ...

2019 оны 12 сарын 10, 12 цаг 38 минут
Шинэ Зеландад галт уул дэлбэрчээ

 Шинэ Зеландын Цагаан аралд галт уул дэлбэрсний улмаас таван хүн амь ...

2019 оны 12 сарын 10, 11 цаг 58 минут
2019 оны 12 сарын 10, 11 цаг 02 минут
Ноён уулын Ялалт

 Ерээд оны эхэн үед "Монэл" нэртэй өнгөт зурагт гарч тухайн үедээ ...

2019 оны 12 сарын 10, 10 цаг 52 минут
“Петро Матад” компанийг Сүхбаатар аймгаас гаргажээ

 Улсын хилийн торыг таслан хоёр тийш эвхэж тавьчихаад өрөмдлөг ...

2019 оны 12 сарын 10, 10 цаг 25 минут
Аврагчид Асгатын мөнгөний далд уурхайг нээх ажиллагаанд оролцож байна

 Онцгой байдлын ерөнхий газрын аврагчид Монгол Улсын стратегийн орд ...

2019 оны 12 сарын 09, 17 цаг 10 минут
Хэдэн залуугийн амь насаар ЭКО АЛТАН ЗААМРЫН зөвшөөрлийг цуцлах вэ, Ерөнхий сайд аа

  "Эко Алтан Заамар”-ын уурхай дахиад 1 залуу амиа алдлаа ...

2019 оны 12 сарын 09, 17 цаг 08 минут
2019 оны 12 сарын 09, 16 цаг 13 минут
Монголын зэсийн ирээдүй

 Монгол Улсын эдийн засаг алт, зэс, нүүрс гэсэн ...

2019 оны 12 сарын 09, 16 цаг 09 минут
Хүннүгийн мөнгөн луунуудын булш 2019 оны шилдэг олдвороор шалгарлаа

 АНУ-ын Археологийн институтээс эрхлэн гаргадаг "Archeology” сэтгүүл ...

2019 оны 12 сарын 09, 16 цаг 01 минут
Асуудалтай уурхайн компани болох “Терра Энержи” П.Очирбатын охиных гэнэ

 Одоогоос 9 жилийн өмнө Терра Энержи гэх компанийн ажилтан согтуугаар ...

2019 оны 12 сарын 09, 14 цаг 53 минут
Хятадууд нүүрсээ хямдруул гэж шахаж байна, бид яах ёстой юм

  Манай нүүрсийг үнэтэй байна, хямдруул гэж томорч, ...

2019 оны 12 сарын 09, 12 цаг 27 минут
Тосон бумбыг тоносоор байгаа онцгой бүрэн эрхт “АГМ Майнинг”

 БАЙГАЛЬ ХАМГААЛАГЧДЫН НҮДЭНД ХАРАГДДАГГҮЙ "АГМ МАЙНИНГ”  ...

2019 оны 12 сарын 09, 11 цаг 31 минут
Европ, Азийг “цэнхэр түлш”-ээр “атгах” орос төлөвлөгөө

 Арван дамнан яригдаж,  таван жилийн өмнө шавыг нь тавьж асан, ...

2019 оны 12 сарын 09, 11 цаг 22 минут
Оросын нэгэн тосгоны захад 50 гаруй цагаан баавгай цугларчээ

 Оросын умард туйлын алслагдсан тосгоны орчим 50 гаруй цагаан ...

2019 оны 12 сарын 09, 10 цаг 30 минут
СУДАЛГАА | Айл өрхийн 20% нь ялгадсаар БОХИРДСОН УС ууж байна

 Айл өрхийн ууж буй усанд гэдэсний савханцар Е.коли байгаа эсэхийг ...

2019 оны 12 сарын 09, 10 цаг 22 минут
Хөгжилгүй гэсэн гайхшралд өгөх нэг тайлбар

Дэлхийн эдийн засгаас баахан тоо баримт үзлээ. 2019 оны Нобелийн эдийн ...

2019 оны 12 сарын 07, 12 цаг 17 минут
Шуурхай: “Эко Алтан заамар”-т дахин осол гарч, 26 настай залуу амиа алджээ

Өнгөрсөн өвөл  “Эко Алтан Заамар” компанийн буруутай ...

2019 оны 12 сарын 06, 17 цаг 43 минут
2019 оны 12 сарын 06, 17 цаг 28 минут
Байгалийн хийн хоолой Монголоор дамжин өнгөрөх боломжийг үнэлэхүй

1. Байгалийн хийн ач холбогдол хийгээд эрэлтийн хандлага Байгалийн хий бол ...

2019 оны 12 сарын 06, 16 цаг 41 минут
Тавантолгойгоос их хэмжээний тонн нүүрс хулгайлагдсан уу?

Таван толгой ХК-ийн ҮЭ-ийн хорооны дарга Д.Махгал: Хууль шүүхийн ...

2019 оны 12 сарын 06, 16 цаг 24 минут
"Эрдэнэт" үйлдвэр "Росгеологи" компанитай хамтарч гүний хайгуул хийнэ

   Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн ОХУ-д хийж байгаа ...

2019 оны 12 сарын 06, 15 цаг 54 минут
"Газпром" Монголоор дайрах хийн хоолойн маршрутыг хагас жилийн дотор гаргах ёстой

Монгол Улсын нутгаар дамжуулан БНХАУ-д хий нийлүүлэх хоолойн шинэ ...

2019 оны 12 сарын 06, 11 цаг 40 минут
Энэ оны эхний 10 сарын хугацаанд Хятадаас Монголд $662 саяын цахилгаан эрчим хүч нийлүүлжээ

Хятадын Өвөр Монголын Өөртөө Засах орон энэ оны эхний 10 сарын хугацаанд ...

2019 оны 12 сарын 05, 14 цаг 23 минут
ОХУ-тай уул уурхай, боловсрол зэрэг салбарт хамтран ажиллах гэрээг үзэглэлээ

ОХУ-ын Ерөнхий сайд Д.А.Медведевийн урилгаар Монгол Улсын Ерөнхий сайд ...

2019 оны 12 сарын 05, 11 цаг 24 минут
2019 оны 12 сарын 04, 18 цаг 27 минут
“Багануур”, “Шивээ-Овоо”-гийн уурхайн машин техникийг шинэчлэхээр тохиролцлоо

ОХУ-д ажлын айлчлал хийж буй Монгол Улсын Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүхийн ...

2019 оны 12 сарын 04, 17 цаг 11 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани