Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Тахилгат уулсаа дархлах уу, уул уурхайг шүтэх үү?

Тахилгат уулсаа дархлах уу, уул уурхайг шүтэх үү?

 

Хүн төрөлхтөн үүсэн бүрэлдсэн цагаас тэнгэр газар, байгаль дэлхий, уул усаа  шүтэж, амьдчилан харьцаж, тахилгын зан үйлийг хийж ирсэн түүхтэй. Энэ ёс жаяг олон оронд, тэр дотроо дорно дахины улсуудад ямар нэг хэмжээгээр уламжлагдсаны  дотор монголчуудын дотор онцгой гүн бишрэлтэйгээр оршиж ирснийг судлаачид хэлдэг.  Эх нутаг, байгаль дэлхийгээ хайрлан хамгаалах  энэ  ёс монгол хүний үнэт өв,   түүх соёлын  дархлаа, оршихуйн баталгаа болж ирсэн учраас түүхийн янз бүрийн цаг үед тодорхой шалтгааны улмаас  тасалдсан ч  сэргээж ирсэн түүхтэй. Тэртээ XIII зуунд, Богд хаант төрийн үед, Монгол Улсын үе үеийн Ерөнхийлөгч нар ч ийм зарлиг, шийдвэр гаргаж ирсэн байдаг. Үүний нотолгоо нь өнөөдөр Монгол Улс  зарлигаар дархалсан 10 хайрхантай. Дөрвөн жилээр тахидаг уламжлалтай. Улмаар тахилгын зан үйл нь НҮБ, ЮНЕСКО-гийн дэлхийн соёлын өвд  бүртгэгдсэнийг уншигчид юу эс андах вэ.  Харин зарлигаар дархалсан, дархан цаазат, тусгай хамгаалалт бүхий тэрхүү хайрхан уулс бүрэн бүтэн байж чадаж байна  уу гэдэгт хэн хэрхэн хариулах бол.  Үндэсний өдөр тутмын "Зууны мэдээ” сонин  энэ асуудлыг хөндөн  мэдээлэл цуглуулж, эрэн сурвалжилж цуврал нийтлэлээр  олон нийтэд хүргэлээ.
"Төрийн тахилгат ууланд олгосон лицензүүд” сэдвийн хүрээнд Төрийн тахилгат 10 хайрхан, түүний ойр орчмын байгаль орчны асуудлууд, цогцолбор газрын бүхэн бүтэн байдал, ашигт малтмалын ямар  зөвшөөрлүүд  олгогдсон, цуцагдсан болон одоо хүчинтэй байгаа, шүүхийн шатанд маргаан эцэслэгдээгүй гэх мэт бүх мэдээллийг багтаахыг хичээв.
Харамсалтай нь монголчуудын тахилга шүтээн болсон уулс дотор ухуулж төнхүүлээгүй, сэв суугаагүй нэг ч хайрхан алга. Эндээс   тахилгат уул, тусгай хамгаалалтад авсан нэрээр иргэдийн тархийг угаадаг юм биш үү. Ингэж  анхаарлыг нь сулруулж байгаад араар нь эрх баригчид ашигт малтмалын лицензийн наймаа хийдэг, олз ашиг хайж ирсэн юм биш биз гэсэн хардлага төрж  байна. Энэ бол сэтгүүлчийн хийж болох хамгийн наад захын дүгнэлт юм. Хөндлөнгийн судалгааны байгууллагууд, байгаль орчны үнэлгээ хийдэг судлаач, эрдэмтэд бол бүр ч нарийн тооцоо, судалгааг гаргаж хэлэх биз ээ. Бид мэдээллийг бэлтгэх явцдаа цөөнгүй судалгааны дүнтэй танилцсан. Төрийн бус байгуулагууд, байгаль орчныг хамгаалах чиглэлээр ажилладаг судалгааны төвүүд, зарим нь  уул уурхайн компаниудын санхүүжилттэй судалгаа гэдэг нь ч харагдаж байлаа.
Бид  төрийн тахилгат уул бүхий давхардсан тоогоор 15-16 аймгийн, 20 орчим сум, 13 багийн иргэд малчдын төлөөлөлтэй холбогдсон.  Аймаг, сумын удирдлагад болон ИТХ-ын төлөөлөгчөөр  ажиллаж байсан болон одоо байгаа албан тушаалтнуудтай холбогдсон. Тэдний хэлдэг үг хэвэнд цутгасан мэт илжилхэн. "Дээрээс тушаадаг, биднийг мэдээгүй байхад АМГТГ-аас лиценз олгосон байдаг” гэх. "Мэдэхгүй гэдэг үг мянган үгний таглаа” гэгчээр ийнхүү тэд мэдээлэл өгөхгүй, тун хойрго хийгээд хайхрамжгүй хандаж байв. Харин малчид, иргэд бол  эцэг өвгөдөөс тахиж шүтэж ирсэн уулаа бүтэн байлгах,  дэлхийд ховор  ургамал, амьтны аймгийг хамгаалах, өөрсдийн өнө удаан жил оршин амьдарч ирсэн нутгийн багаль орчныг доройтуулахгүй байх сан гэсэн хоёргүй сэтгэлээр  зүтгэж иржээ.
 
 
 
Төрийн тахилгат 10 хайрхан бүхий аймаг, сумын иргэд  бүгд уул уурхай явуулахыг зөвшөөрөхгүй, тэр бүү хэл тэмцэл хөдөлгөөн өрнүүлж  ирсэн баримтууд  үүнийг нотолно. Тэдний тэмцлийн дүнд тахилгат уулс уул уурхайнхны мэдэлд бүрэн орсонгүй. Гэхдээ энд тэндээсээ ухуулж, төнхүүлсээр  сэвтсэн нүхэн уул, хүн юм гэвэл хөл гараа алтны эрэлчдэд таслуулчихсан, бурхан  гэж үзвэл доторх алт мөнгө, элдэв баялаг бүхий  шүншиг нь хулгайд алдагдсан хайрханаа  Монголын төр тахисан болж, иргэд шүтдэг ажээ.
 
 
 
Монголын хамгийн өндөр цэг, дэлхийн дээвэр, анхны хүний мөрийг хадгалсан Алтай Таван Богд, Эзэн Чингисийн үеэс монгол төрийн голомтыг тулсан Бурхан Халдун,  дорнын тахилгат  уул Алтан-Овоо, олон ястны их шүтээн Алтан Хөхий, Хан Хөхий, эртний шүншигт Отгонтэнгэр уул, их говийн үзэсгэлэнт "Баянбүрд”  болсон Говь гурван сайхан, хангай нурууны гайхамшиг, олон гол мөрний эх ундарга  Суварга хайрхан, Сутай хайрхан, Богдын үеэс зарлигаар дархалсан Богд хан уул гээд  уг нь  10-хан уулыг бүтэн үлдээж  болмоор сон. Тиймээс Монголын ард түмэн  Ерөнхийлөгч, Ерөнхий сайд, УИХ-д   "Ухах юм бол тахиад яах юм бэ, тахилга шүтээнээ сэвтээхгүй байж чадахгүй юм бол Төрийн  тахилга гэж  тоглох хэрэг байна уу”  гэдэг шаардлагыг тавих ёстой. Төр нь төр шиг, зарлиг нь зарлиг шиг болсон цагт л байгаль орчныг хамгаалах шийдвэрүүд   хэрэгжих биз ээ. Төрийн  тахилга үргэлжлээд явах учраас  эрэмдэг болсон уулсаа аргадаж тайх, ядаж ухсан нүхийг нь тэгшилж, сүр шүншгийг нь оршоон бүтэн болгох  зан үйлийг эхлүүлээсэй.
 
 
Ч.Үл-Олдох
Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин
Тахилгат уулсаа дархлах уу, уул уурхайг шүтэх үү?
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Оюутолгойн гэрээг сайжруулах ТҮР ХОРОО бүрэлдэхүүнээсээ эхлээд унаж мэднэ

 -Монгол Улс Рио Тинтогийн эсрэг "мөрөөдлийн баг”-аа илгээв- ...

Өчигдөр, 12:26
Засгийн газар Риотинтогийн эсрэг гурван асуудлаар сөрөг нэхэмжлэл гаргана

    Монгол Улсын Засгийн газрын ээлжит хуралдаан үргэлжилж ...

2021 оны 04 сарын 21, 15 цаг 44 минут
Хэлэлцээ бус СӨРӨГ нэхэмжлэлээр Оюутолгойн "зовлон" шийдэгдэх үү?

    Өнөөдөр /2021.04.21/ Засгийн газрын ээлжит ...

2021 оны 04 сарын 21, 13 цаг 06 минут
2021 оны 04 сарын 21, 11 цаг 42 минут
2021 оны 04 сарын 21, 11 цаг 35 минут
2021 оны 04 сарын 21, 09 цаг 26 минут
Нүүрс, төмрийн хүдэр, зэсийн нийлүүлэлт эрэлтээ хангаж чадахгүй байна

      "Зууны мэдээ” сонин "Голомт капитал” үнэт цаасны ...

2021 оны 04 сарын 21, 09 цаг 04 минут
Монголын уул уурхайн салбарт 1600 гадаад иргэн ажиллаж байна

 Манай улсад 2021 оны эхний улирлын байдлаар гадаадын 89 улсын 4.4 ...

2021 оны 04 сарын 20, 15 цаг 33 минут
2021 оны 04 сарын 20, 13 цаг 07 минут
Монгол Улс дөрөвдүгээр сарын байдлаар 6,8 сая тонн нүүрс экспортолжээ

   Монгол Улсын хилийн боомтуудын үйл ажиллагаа хэвийн явагдаж ...

2021 оны 04 сарын 19, 17 цаг 57 минут
Зэсийн баяжмалын экспорт 25.9 сая ам.доллароор БУУРЧЭЭ

    Үндэсний статистикийн хорооноос өгч буй мэдээллээс ...

2021 оны 04 сарын 19, 11 цаг 38 минут
“Газпром” компани Монголоор дайруулах хийн хоолойн маршрутаа зураглан гаргажээ

      Монголоор дамжин Хятадад хүрэх "Союз Восток” хийн ...

2021 оны 04 сарын 16, 16 цаг 04 минут
Дизель түлш тээвэрлэж явсан том оврын авто машин замын хажуу руу унаж, гурван тонн түлш асгарчээ

 Нийслэлийн Хан-Уул дүүргийн 13 дугаар хороо, Шувуун фабрик чиглэлийн ...

2021 оны 04 сарын 16, 13 цаг 36 минут
Хэлэлцээ: “Рио Тинто”-д эргэлзэх шалтгаан байна

      Оюутолгой төсөл, хамтын  гэрээнд Монголын ...

2021 оны 04 сарын 15, 11 цаг 17 минут
Хүлээлт дагуулсан ХЭЛЭЛЦЭЭ ЭХЭЛЛЭЭ

"Оюутолгой ордын ашиглалтад Монгол Улсын эрх ашгийг хангуулах тухай” ...

2021 оны 04 сарын 15, 10 цаг 54 минут
Нүүрс болон баяжмалын экспортын хэмжээ огцом буурав

     2021 оны гуравдугаар сард "Оюутолгой” компанид ...

2021 оны 04 сарын 14, 12 цаг 17 минут
Хятадын импортод нөлөөлсөн Монгол нүүрсний таатай ирээдүй

      БНХАУ-ын Гаалийн ерөнхий газраас тус улсын ...

2021 оны 04 сарын 14, 09 цаг 05 минут
Монголын нүүрс моод болох цагсан

    БНХАУ-Австралийн харилцаа улам дордож, нүүрсний ...

2021 оны 04 сарын 13, 15 цаг 22 минут
Оюутолгойд Монголын эрх ашгийг хангаж, гэрээг сайжруулах хэлэлцээ эхлэв

      Монголын Засгийн газар,  Оюутолгойн хөрөнгө ...

2021 оны 04 сарын 13, 09 цаг 38 минут
"ОЮУ ТОЛГОЙ"-Н ХЭЛЭЛЦЭЭ: Татвар, зардлын хувь, зээлийн хүүг бууруулна

 Олон жилийн дараа Оюу толгойн хөрөнгө оруулалтын гэрээг сайжруулах ...

2021 оны 04 сарын 12, 15 цаг 37 минут
2021 оны 04 сарын 12, 14 цаг 44 минут
Балтын хуванд үл мэдэгдэх байгалийн антибиотик илэрчээ

 АНУ-ын судлаачид Балтын хувны бүтэц, найрлагыг судлах явцад дотор нь ...

2021 оны 04 сарын 12, 13 цаг 07 минут
Газрын тос дамжуулах хоолой барих төсөлд 20 компани оролцох хүсэлтээ ирүүлжээ

 Монгол Улсын Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн яам олон улсад нэр хүнд ...

2021 оны 04 сарын 12, 12 цаг 51 минут
ЦУВРАЛ 1 I Таван голыг “тамлахаар” ирсэн “Мон Ураниум Ресурс” ХХК-ийг Эрдэнэцагааныхан эсэргүүцэж байна

Монгол орны зүүн хязгаар Сүхбаатар аймгийн Эрдэнэцагааны тал нутагт хүн ...

2021 оны 04 сарын 12, 11 цаг 44 минут
Гашуунсухайт боомтоор өдөрт 20 машин гарч байна

 Гашуунсухайт-Ганц мод боомтоор өдөрт дунджаар 20 машин нэвтэрч буй ...

2021 оны 04 сарын 12, 11 цаг 16 минут
2021 оны 04 сарын 12, 10 цаг 44 минут
“Туркойз Хилл Ресурс”, “Рио Тинто” хоёр хэлэлцээ угтан ТОХИРОЛЦЛОО

    Монголын Засгийн газрын Ажлын хэсэг Улаанбаатарт ...

2021 оны 04 сарын 12, 10 цаг 16 минут
Cент-Винсент арлын галт уул дэлбэрчээ

 КИНГСТАУН. /BBC/. Карибын тэнгисийн Сент-Винсент арал дээр ...

2021 оны 04 сарын 12, 10 цаг 07 минут
Ногоон бүсэд зорчихдоо галын аюулгүй байдлаа хангахыг анхааруулж байна

 Иргэдийн санамсар болгоомжгүй байдлын улмаас 25 удаа шар өвсний ...

2021 оны 04 сарын 08, 15 цаг 00 минут
Оюутолгойн хэлэлцээр: Хожил хоёр тийшээ

      Монголын Засгийн газар Оюутолгойн хөрөнгө оруулагч ...

2021 оны 04 сарын 08, 10 цаг 03 минут
“Рио Тинто”-гийн “дургүй” Валютын хуулийг УИХ гурван жил гацаав

2018.6.19. Ерөнхийлөгч Х.Баттулга Валютын зохицуулалтын тухай хуульд ...

2021 оны 04 сарын 07, 11 цаг 55 минут
“Баганат Өргөө” компани цэвэр усны шугам дээр зөвшөөрөлгүй барилга барьж байна

  Өнгөрсөн 3 сарын 13-ны өдөр нийслэлийн Байнзүрх дүүргийн 8-р ...

2021 оны 04 сарын 06, 10 цаг 55 минут
Импортын хамгийн том боомт тэг зогсоод 15 хонож байна

 Коронавирусын халдвар дотоодод эрчимтэй нэмэгдэж байгаатай зэрэгцэн ...

2021 оны 04 сарын 05, 10 цаг 36 минут
ОХУ нүүрсний экспортоо нэмэгдүүлэхийн тулд шинэ төмөр зам барина

 Хятадын  Засгийн газраас өнгөрсөн оны аравдугаар сараас ...

2021 оны 04 сарын 05, 08 цаг 48 минут
50 мянган долларын биткойн 270 тонн нүүрстөрөгч ялгаруулж байна

 Огцом өсөлтийг үзүүлж 60 мянган ам.долларт хүрээд байсан биткойны ...

2021 оны 04 сарын 02, 18 цаг 59 минут
Х.Нямбаатар: Оюутолгойн зардлыг шинжилсэн дүгнэлт 6-р сард гарна

 Улсын Их Хурлын 2021 оны хаврын ээлжит чуулганы өнөөдрийн ...

2021 оны 04 сарын 02, 18 цаг 04 минут
Аргентинаас 80 сая жилийн өмнө амьдарч байсан үлэг гүрвэлийн яс олджээ

 БУЭНОС-АЙРЕС. /Sky News/. Аргентины Сан-Луис хотын Үндэсний их ...

2021 оны 04 сарын 02, 11 цаг 13 минут
Сонгуулийн өмнөх улс төрийн цикл ба хоёр ахлагчийн БАЙР СУУРЬ

Монголын Засгийн газрын Ажлын хэсэгтэй нүүр тулсан хэлэлцээ хийхээр багаа ...

2021 оны 04 сарын 02, 10 цаг 56 минут
Оюу толгой аз уу?, эз үү?

      Оюу толгой орд ашиглах гэрээнд гарын үсэг зурсан ...

2021 оны 04 сарын 02, 10 цаг 47 минут
О.Мөнхжаргал: “Эрдэнэс-Таван толгой”-н бонд хадгаламжийн хүүгээс ч өндөр өгөөж өгнө

   Ц.Баасансүрэн : Өдрийн сонин   "Эрдэнэс-Таван толгой” ...

2021 оны 04 сарын 02, 10 цаг 47 минут
Оюутолгойн гэрээ “жонхуу” болсон түүхээс

      Одоогоос 11 жилийн өмнө буюу 2010 оны 3 дугаар ...

2021 оны 04 сарын 02, 10 цаг 46 минут
"Оюутолгой"-н хөрөнгө оруулагчид АРБИТРЫН МАРГААНЫГ түр хойшлуулахыг Монголын талаас хүсчээ

УИХ-ын 2021 оны хаврын ээлжит чуулганы өчигдрийн (2021.04.01) үдээс хойших ...

2021 оны 04 сарын 02, 10 цаг 20 минут
2021 оны 04 сарын 01, 17 цаг 13 минут
Хятадын Сэхэ боомт Монголын нүүрсний тээврийг нэвтрүүлэхээ ЗОГСООЛОО

 Хятадын тал Шивээхүрэн-Сэхэ боомтоор Монголын  уул уурхайн ...

2021 оны 04 сарын 01, 11 цаг 55 минут
ЭТТ бондын арилжаа эхэллээ

 "Эрдэнэс тавантолгой” ХК-ийн ЭТТ бондын анхдагч зах зээлийн ...

2021 оны 03 сарын 31, 10 цаг 26 минут
Оюу Толгойн хөрөнгө оруулагчдын маргаан хурцадлаа

 Тийм ээ, та буруу сонсоогүй. Тэртээ тэргүй олон асуудалтай байгаа ...

2021 оны 03 сарын 29, 11 цаг 02 минут
“Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК-ийн өрийн хэрэгслийг үнэт цаасны бүртгэлд бүртгэлээ

 Засгийн газрын 2021 оны 42 дугаар тогтоолын хавсралтаар баталсан ...

2021 оны 03 сарын 29, 10 цаг 46 минут
2021 оны 03 сарын 29, 09 цаг 59 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани