Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Археологийн малтлагаар илэрсэн нохойны ясны тухай

Археологийн малтлагаар илэрсэн нохойны ясны тухай

 

Хүн төрөлхтөний анхны гаршуулсан амьтныг нохой хэмээн үздэг. Нохой нь хүнтэй нөхөрлөснөөр олон мянган жилийг үдсэн бөгөөд судлаачид хүн нохойг 14000 жилийн тэртээгээс лавтай гаршуулсан хэмээн үздэг хэдий ч сүүлийн үеийн судалгаагаар энэхүү цаг хугацааг харьцангуйгаар урагшлуулсан дурсгалууд илэрсээр байна. 2009 онд Чехийн нутгаас илэрсэн нохойн ясны он цагийг одоогоос 31500 жилийн өмнө хэмээн тогтоосон бол 2009 онд Сибириэс илэрсэн нохойн яс 33000 жилийн настай болох нь тогтоогджээ. Түүнчлэн Чех-Бельгийн хамтарсан судалгааны багийн 2011 онд хийсэн судалгааны үр дүнд илэрсэн нохойн оршуулга нь дээрх он цагуудаас хамаагүй эрт үед холбогдож байна. Энэ олдвор нь 36000 жилийн өмнө буюу дээд палеолитийн эхэн үед нохойг аль хэдийнээ гаршуулсан байсныг нотолсон юм. 36000 жилийн настай уг оршуулгаас гарсан нохойн аманд арслан зааны яс зуулгасан байжээ.
 
сонин mn
 
Монгол нутагт булшинд нохой дагалдуулсан хамгийн эртний хэрэглэгдэхүүн бол Алтай нурууны бүс нутагт орших хүрэл зэвсгийн түрүү үе буюу НТӨ III-II мянган жилийн тэртээд холбогдох Чемурчекийн соёлын булшнаас хүнтэй хамт оршуулсан чоно (нохой)-н яс болж байна. Харин нохойг хүнд дагалдуулан оршуулах явдал зан үйл болон хэлбэршин тогтсон цаг хугацаа нь хүрэл зэвсгийн төгсгөл үед холбогдох дөрвөлжин булшны соёлтой хамаатай гэж үздэг. Дөрвөлжин булш нь гадна байдлаасаа онцгой зохион байгуулалттай учир эртнээс тонуулчдын анхааралд их өртдөг байжээ. Тиймээс ч судалгааны эргэлтэнд орсон дийлэнхи дөрвөлжин булшнууд эрт цагт тоногдож сүйтгэгдсэн байдаг ба нохой дагалдуулсан оршуулгатай дөрвөлжин булшнууд ихэвчлэн 1990-иэд оноос өмнө судлагдсан тул бидний гарт тэдгээр ясны хэрэглэгдэхүүн байхгүй, зөвхөн тайлангийн мэдээнүүд байна. Жишээ нь Дорнод аймгийн Хөлөнбуйр сумын Өлзийт хэмээх газар 1969 онд малтсан хүрлийн үед хамаарах дөрвөлжин булшнаас нохойн толгойн яс гарчээ. Сүүлийн үед малтан судласан хүрлийн үед хамаарах дөрвөлжин булшнаас нохойн яс илэрсэн тохиолдол үгүй байгаа нь дээр дурдсан тоногдсон байдагтай холбоотой гэж болно.
 
 
 
Археологийн дурсгалаас олдсон нохойн ясыг түүхэн үеэр нь ангилан авч үзвэл  хүрэл зэвсгийн үе (НТӨ XIII-VII зуун), Хүннү гүрний үе (НТӨ III- НТ II зуун), Түрэг, Уйгарын хаант улсын үе (VI-IX зуун), Хятан улсын үе (НТ X-XII зуун), Монголын эзэнт гүрний үе (XIII-XIV зуун)-д холбогдох бөгөөд булш оршуулга болон хот суурины дурсгалын аль алинаас нохойн яс гарсан байдаг.
 
 
 
Эдгээрээс Хүннүгийн үеийн булш оршуулгын дурсгалд харьцангуй олон тооны нохой дагалдуулсан тохиолдол мэдэгдэж байна. Тухайлбал, 1983 онд МЗТСХЭ-ийнхэн Булган аймгийн Бүрэгхангай сумын нутагт малтсан Хүннүгийн үед холбогдох Өвгөнтийн 3-р булшнаас нохойн эрүү, далны яс олджээ. Мөн Говь-Алтай аймгийн Цогт сумын нутаг Хиргист хоолойн Хүннүгийн үед холбогдох 4-р булшнаас нохойн толгойн яс олдсон байдаг. Дундговь аймгийн Бага газрын чулуу Хүрэн хондын 3-р хүннү булш, Төв аймгийн Алтанбулаг сумын нутаг Морин толгойн Хүннүгийн үед холбогдох 5-р булшнаас нохойн бүтэн араг яс олджээ. Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын нутаг Бурхан толгойн 46, 50, 60, 69-р хүннү булшнаас нохойн яс гарсан байна. Бурхан толгойн дурсгалтай ойролцоо байрлах Баруун Бэлсэгийн дурсгалт газарт 2014 онд малтлага хийсэн Хүннүгийн үеийн 13, 14, 15-р булшнаас нохойн яс гарсан бол 2015 онд үргэлжлүүлэн малтан судлахад 20, 22, 23, 24-р булшнаас нохойн яс илэрсэн, энэхүү бэсрэг оршуулгын дурсгалт газраас нийтдээ 7 булшинд нохой дагалдуулсан байсан нь нийт 29 булштай харьцуулахад нилээд өндөр хувьтай байв. Эдгээрийг нэгтгэхэд одоогийн байдлаар Хүннүгийн үеийн 20 гаруй булшнаас нохойн яс их, бага хэмжээгээр олдсон нь мэдэгдэж байна.
 
сонин mn
 
Хүннүгээс хойшхи үед холбогдох нохойн ясны олдвор харьцангуй цөөн ажээ. Түрэг-Уйгарын үед холбогдох Булган аймгийн Баяннуур сумын Шороон Бумбагарын дурсгалаас 2 нохойн яс илэрсэн. Хятаны үед холбогдох Чинтолгойн балгаснаас нохойн толгойн болон эрүүний яс илэрсэн байна. Монголын үед холбогдох булшинд нохой дагалдуулсан тохиолдол нь Дорноговь аймгийн Дэлгэрэх сумын нутаг Чандмань Хар Уулын 10-р болон 77-р булшнаас илэрсэн толгойн яс, эрүү, урт мөчдийн зарим яс болон дал, сүүжний яс юм. 7-р булшнаас нохойн дал 2 ширхэг, чөмөг, сүүж, чээжний яс гарсан бол 4-р булшнаас нохойн толгойн яс гарсан байна.
 
сонин mn
 
сонин mn
 
сонин mn
 
сонин mn
Археологийн малтлагаар илэрсэн нохойны ясны тухай
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Өчигдөр, 15:18
SXCoal: БНХАУ-ын зах зээлд нийлүүлэх Монголын нүүрсний үнэ, тээвэрлэлтийн хэмжээ тодорхойгүй болж байна

 "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК нүүрсээ хилийн үнээр тооцон арилжаалж ...

Өчигдөр, 13:22
ASIATIMES: Монголын тал нүүрстэй холбоотой АВЛИГЫН АЛДАГДЛАА Хятадаар нөхөн төлүүлэх гэж байна

 Монгол Улс өчигдөр /2023-02-01/-өөс эхлэн нүүрсний экспортыг уурхайн ...

Өчигдөр, 10:51
БНХАУ хилээ нээсэн ч таваарын эргэлт сул байна

        БНХАУ хэдийгээр хилээ нээсэн ч таваарын ...

2023 оны 02 сарын 02, 21 цаг 31 минут
Д.Туяа: “Эрдэнэт“-ийн удирдлагууд уулын аманд үр ашиггүй тансаг зочид буудал барьж байна

 "Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын удирдлагуудын хүнд суртал, хууль зөрчсөн, ...

2023 оны 02 сарын 02, 16 цаг 25 минут
Рио Ринто цацраг идэвхт төхөөрөмж хаясандаа уучлал гуйв

 Уул уурхайн "Рио Тинто” компани Баруун Австрали мужид цацрагийн ...

2023 оны 02 сарын 02, 15 цаг 20 минут
Уул уурхайн салбарын 100 жилийн ойг тохиолдуулан төрийн дээд цол, одон, медаль гардуулав

 Уул уурхайн салбарын 100 жилийн ойг тохиолдуулан Монгол Улсын ...

2023 оны 02 сарын 02, 15 цаг 00 минут
Европын холбооноос ОХУ-ын газрын тосыг усан онгоцоор тээвэрлэхийг хориглосон арга хэмжээ эхэллээ

 Европын холбоо өнгөрсөн оны зургаадугаар сард ОХУ-ын эсрэг зургаа ...

2023 оны 02 сарын 02, 13 цаг 32 минут
“Рио Тинто” одоо “том” болсон, бид цахилгаан станцаа л нэхмээр байна

“Рио Тинто” компани оны өмнөхөн “Туркойз Хилл”-ийг ...

2023 оны 02 сарын 02, 11 цаг 13 минут
2023 оны 02 сарын 02, 11 цаг 03 минут
БНХАУ-ын хойд боомтуудад эрчим хүчний нүүрсний үнэ уналттай байна

 I/30-ны байдлаар 5500 ккал илчлэг бүхий эрчим хүчний нүүрсний үнэ ...

2023 оны 02 сарын 02, 10 цаг 56 минут
2023 он - Шар металлын ханш эрчимтэй өгсөх жил

 Монголчууд бидний амьжиргааг тодорхойлдог алт, зэс, нүүрс гэх мэт ...

2023 оны 02 сарын 02, 09 цаг 45 минут
Европын Холбооны сэргээгдэх эрчим хүчний үйлдвэрлэл байгалийн хийг давав

 БЕРЛИН. /DW/. Европын Холбооны /ЕХ/ сэргээгдэх эрчим хүчний ...

2023 оны 02 сарын 01, 19 цаг 07 минут
2023 оны 02 сарын 01, 10 цаг 15 минут
2023 оны 01 сарын 31, 16 цаг 47 минут
М.П.Сингх: Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн I шатны ажил 80 хувьтай байна

 БНЭУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн  Эрхт Элчин сайд ...

2023 оны 01 сарын 31, 15 цаг 51 минут
Б.Лакшми: Нүүрсний үнэ өссөөр байвал валютын нөөцөд эергээр нөлөөлнө

 Монгол Улсын Засгийн газраас энэ оны эхэнд олон улсын зах зээл дээр ...

2023 оны 01 сарын 31, 13 цаг 38 минут
2023 оны 01 сарын 31, 13 цаг 34 минут
Нүүрсний экспорт энэ онд өсөх эерэг хүлээлттэй байна

 Монгол Улс 2022 онд нийтдээ 31.7 сая тонн нүүрс экспортолж, ...

2023 оны 01 сарын 31, 12 цаг 51 минут
2023 оны 01 сарын 31, 11 цаг 36 минут
Индонез улс энэ жил 500 гаруй сая тонн нүүрс экспортлож дээд амжилт тогтооно

 Индонез улс энэ онд 695 сая тонн нүүрс олборлох төлөвлөгөөтэй байгаа ...

2023 оны 01 сарын 31, 10 цаг 54 минут
Монгол Улс "Рио Тинто"-гоос “Оюутолгой”-н өргөтгөлийн төсвийг өсгөхгүй байхыг хүсжээ

  Говь цөл дэх Оюутолгойн асар том зэс, алтны уурхай дахь түнш Рио ...

2023 оны 01 сарын 31, 10 цаг 41 минут
Ройтерс: Монгол Улс Оюутолгойн төслийг өргөтгөх төсвөө дахин нэмэхгүй байхыг Риогоос хүсжээ

 Монгол Улс говь цөл дэх Оюутолгойн асар том зэс, алтны уурхай дахь ...

2023 оны 01 сарын 31, 10 цаг 34 минут
Newsweek: АНУ Украиныг дэмжих шалтгаан нь титаны нөөц

АНУ болон түүний холбоотнууд Украин дахь титаны томоохон нөөцийг илрүүлэх, ...

2023 оны 01 сарын 31, 10 цаг 12 минут
ОХУ-БНХАУ-ыг холбосон транзит тээвэр эхлүүлнэ

2023 онд автотээврээр улс хоорондын 34.0 сая.тн ачаа, улс, хот хооронд 1.4 ...

2023 оны 01 сарын 31, 09 цаг 51 минут
Ж.Ганбаатар сайд аа, боломжийг ашиглаад шатахууны үнийг буулга

  Засгийн газрын хуралдаанаар импортоор авч байгаа АИ-92 бензины ...

2023 оны 01 сарын 30, 16 цаг 01 минут
ОХУ нүүрсээ нийлүүлэх шинэ орнуудыг олжээ

 Оросын нүүрсний компаниуд шинээр худалдан авагчдыг  олсон, ...

2023 оны 01 сарын 30, 11 цаг 38 минут
Зэсийн үнэ цойлно

 Манай улсын экспортын чухал бүтээгдэхүүн болох зэсийн баяжмалын ...

2023 оны 01 сарын 27, 18 цаг 38 минут
Ройтерс: Балтийн орнууд Оросоос хий худалдан авч Украинд зарсан

 Оросын экспортлогчид 2022 онд Балтийн орнууд руу нийлүүлсэн ...

2023 оны 01 сарын 27, 18 цаг 22 минут
Цагаан сарын зам тээврийн бэлтгэл ажил яаралтай хийгдэж байна

  Хятадын иргэд дорнын уламжлалт Цагаан сарын баяраар нутаг усандаа ...

2023 оны 01 сарын 27, 16 цаг 06 минут
2023 оны 01 сарын 27, 11 цаг 13 минут
С.Зоригийг хөнөөсөн нь “Эрдэнэт”-тэй холбоотой юу?!

 УИХ-ын гишүүн, Дэд бүтцийн сайдын үүрэг гүйцэтгэгч С.Зоригийн амийг ...

2023 оны 01 сарын 27, 10 цаг 40 минут
“Aljazeera”: Монголын Засгийн газар нүүрсний салбар дахь авлигаа цэгцлэхийг хичээж байна

 "Aljazeera” агентлаг нийтлэгдсэн Монголын тухай нийтлэлийг орчуулан ...

2023 оны 01 сарын 27, 10 цаг 30 минут
Нүүрсний хулгайн мөнгөөр барьсан томоохон объектуудыг зарлалаа

 АТГ-аас нүүрсний гэх хэрэгт "Эрдэнэс-Тавантолгой" /ЭТТ/ компанийн ...

2023 оны 01 сарын 26, 15 цаг 15 минут
Ирэх сараас нүүрсний цахим арилжаа эхэлнэ

 Манай улс нүүрс олборлолтоороо дэлхийд 17 дугаар байрт ордог. ...

2023 оны 01 сарын 26, 15 цаг 01 минут
"Эрдэнэс Монгол" компанийн 71 ажлын байранд 2955 иргэн өрсөлдөж байна

 "Эрдэнэс Монгол" компани 71 ажлын байр нээлттэй зарласан. Энэ дагуу ...

2023 оны 01 сарын 26, 13 цаг 54 минут
Олборлох үйлдвэрлэлийн салбар 32.1 хувиар өсжээ

 Алтны хилийн дундаж үнэ 2022 оны арванхоёрдугаар сард өмнөх сараас ...

2023 оны 01 сарын 26, 13 цаг 53 минут
2023 оны 01 сарын 25, 17 цаг 37 минут
Нүүрсний хилийн дундаж үнэ 8 ам.доллароор нэмэгджээ

 Алтны хилийн дундаж үнэ өнгөрсөн оны 12 дугаар сард өмнөх сарынхаас ...

2023 оны 01 сарын 25, 15 цаг 58 минут
“Эрдэнэс Монгол”-ын шалгаруулалтад тэнцсэн хүмүүс номын санд очиж сорилоо өгнө

 Засгийн газраас "Шинэ сэргэлтийн бодлого”-ын хүрээнд төрийн өмчит ...

2023 оны 01 сарын 25, 14 цаг 27 минут
ЗГ: Газрын тосны зарим бүтээгдэхүүний гаалийн албан татварын талаар хэлэлцэнэ

 Өнөөдрийн Засгийн газрын ээлжит хуралдаан үргэлжилж байна. ...

2023 оны 01 сарын 25, 12 цаг 02 минут
Төгрөгийн ханш тогтворжих хүчин зүйлс

Монгол Улс 2023 онд төлөх томоохон өр төлбөрийн асуудлуудаа энэ оны эхэнд ...

2023 оны 01 сарын 25, 11 цаг 20 минут
Хил нээгдсэний дараах зэсийн үнийн сэргэлт, Монголд үзүүлэх нөлөөлөл

 Оны эхнээс болон Хятад улс ковидын хязгаарлалтаа сулруулж, хилээ ...

2023 оны 01 сарын 25, 10 цаг 15 минут
2023 оны 01 сарын 24, 19 цаг 05 минут
БНХАУ нүүрс олборлолтоо нэмэгдүүлжээ

 Хятадад 2022 оны 12 дугаар сард нүүрс олборлолт тогтвортой өсчээ. ...

2023 оны 01 сарын 24, 18 цаг 47 минут
Эрдэнэс Монгол | Сорил шалгалтад 2407 иргэн оролцоно

 Монгол Улсын Засгийн газраас "Шинэ сэргэлтийн бодлого”-ын хүрээнд ...

2023 оны 01 сарын 24, 17 цаг 43 минут
Монгол хүн хэзээ ч байгалийн баялагийн эзэн байгаагүй

 Дэлхийн банк 2020 онд Монгол Улсын хайж олоод буй байгалийн баялгийг ...

2023 оны 01 сарын 24, 10 цаг 57 минут
Зэсийн ханш таван долоо хоног дараалан өсөж, тонн нь 9425 ам.доллар боллоо

Зэсийн үнэ Лондоны Металлын биржид тонн нь 9425 ам.доллар болж, сүүлийн ...

2023 оны 01 сарын 24, 10 цаг 11 минут
2023 оны 01 сарын 23, 18 цаг 50 минут
2023 оны 01 сарын 23, 18 цаг 10 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани