Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Эх дэлхийд "арилшгүй сорви” үлдээсэн хамгийн том 10 солирын тогоо

Эх дэлхийд "арилшгүй сорви” үлдээсэн хамгийн том 10 солирын тогоо

 

Өдгөө агаар мандалд орж ирээд шатаж дууслаа хэмээн мэдээгээр олонтаа харагддаг биетүүдээс эхлээд 10 км хүртэлх диаметртэй аварга том харийн биет дэлхийг мөргөж аймшигт сүйрэл авчирч байсан түүх олон бий. Тухайн солир эсвэл толир нь хэмжээний хувьд жижиг байвал агаар мандалд замхран үгүй болох магадлал өндөр боловч том хэмжээний биет нэгэнт дэлхий рүү чиглэн ирсэн үед хүн ам сийрэг бүс нутагт унахыг хүсэн залбирахаас өөр арга үгүй ажээ. 

1Тунгусын солир

 

1908 оны тэр өдөр Сибирьт чухам ямар биет унасан нь одоо ч нууцлаг хэвээр үлдсэн билээ. Тухайн харийн биет унасан гэгддэг газраас судлаачид ямар нэгэн харийн биетийн ул мөр юу ч олоогүй нь бүр ч гайхалтай хэрэг гэдэг нь гарцаагүй.

Судлаачдын үзэж буйгаар 50-100 орчим метрийн диаметр бүхий галт бөмбөг дэлхийг асар хүчтэй мөргөх үед ойр ормын 80 сая гаруй модод булгарч, 2000 м2 тайга бүрэн сүйдсэн гэдэг. Тэсрэлтийн хүч асар их байсан тул тэсрэлтийн гол цэгээс даруй 800 км алсад ч хүчтэй нүргэлэх чимээ сонсогдож, 60 км радиуст байх бүх байшингийн цонх хагарч, хэдэн мянган цаа буга болон бусад зэрлэг амьтад хорогдон үлэмж хэмжээний сүйрэл дагуулсан түүхтэй. Түүнчлэн цаа буга хариулж явсан малчин ч амиа алдсан баримт бий.

 

Тунгусын солир

2Госсес-Блаффын тогоо

 

Австрали тивд орших 14 км диаметртэй солирын мөргөлтөөс үүдэн бий болсон энэхүү тогоог одоогоос 130 сая жилийн өмнө үүссэн гэж судаачид үздэг. Мөн энэхүү тогоог бүрэлдүүлэх газрын хөрсөнд үүссэн атираат уулсын өндөр 180 метрт хүрдэг байна.

 

Госсес-Блаффын тогоо

3Мистаниний тогоо

 

Канадын Лабрадор мужийн Митаниний тогоог одоогоос 38 сая жилийн өмнө дэлхийн гадаргыг маш хурц өнцгөөр мөргөсөн солироос үүдэлтэй үүссэн гэж таамагладаг ажээ. Тус тогооны диаметр хамгийн өргөн хэсэгтээ 17 км хүрэх бөгөөд хожим солирын тогоонд ус тогтож Мистанин нуурыг үүсгэсэн байдаг.

 

Мистаниний тогоо

4Аризонагийн тогоо

 

АНУ-ын Аризона мужийн Уинслоу хотоос ердөө 30 км зайд "Чөтгөрийн хавцал” хэмээн алдаршсан солирын тогоо бий.

 

Аризонагийн тогоо

 

Энэхүү тогоог 50,000 жилийн настай хэмээн тодорхойлсон байдаг бөгөөд 50 метрийн диаметртэй, 300,000 тонн жинтэй биет дэлхийтэй мөргөлдөх үед үүссэн гэж таамагладаг аж. Аризонагийн тогооны диаметр 1219 метр бол гүн нь 229 метр байдаг. Тогооны амсар хэсгийн газрын хөрс газраас даруй 46 метр өргөгдөн тогтсон байна.

 

5Босумтви тогоо

 

Африкийн Гана улсын нутагт орших Босумтви тогоо нь өдгөөгөөс 1,07 сая жилийн тэртээ 500 метрийн диаметр бүхий харийн биеттэй мөргөлдсөний улмаас үүссэн ажээ. Тус тогооны диаметр нь 80 км хүрэх бол гүн нь 80 орчим метр байдаг. Хүчтэй мөргөлдөөний дараа үүссэн тогоонд аажмаар ус хуримтлагдан тунарч цутгалгүй нуур үүссэн байдаг байна.

 

Босумтви тогоо

6Цэвэр усны тогоо

 

Канадын Кебек мужийн Цэвэр усны тогоог одоогоос 209 сая жилийн өмнө үүссэн хэмээн тооцоолсон байдаг. Дээр дурдсан солирын тогоонуудын нэгэн адил өдгөө ус тогтон нуур үүсгэсэн байдаг аж.

Баруун талын тогооны өргөн 36 км хүртэл сунаж тогтсон бол зүүн талын тогооны диаметр 26 км хүрдэг. Зэргэлдээ үүссэн хоёр тогоог эрдэмтэд татах хүчний нөлөөгөөр хоорондоо наалдсан хоёр сансрын биед дэлхийтэй мөргөлдөх үед үүссэн хэмээн таамаглал дэвшүүлсэн байдаг.

 

Цэвэр усны тогоо

7Маникуаган тогоо

 

201 сая орчим жилийн настай, 5 км диамтер бүхий сансрын биеттэй мөргөлдөж үүссэн бас нэгэн солирын тогоо Канадын Кебек мужид оршино.

 

Маникуаган тогоо

 

Тус тогооны диаметр анх 100 км орчим байсан гэсэн тооцоолол байдаг бөгөөд хөрсний гулгалт гэх мэт шалтгаануудаас үүдэлтэйгээр багассаар 71 км болоод буй ажээ. Өдгөө тус тогоонд Маникуаган нуур бүрэлдсэн тогтсон байна.

 

8Садбюри тогоо

 

Канад улсад унасан ээлжит нэгэн аварга биет Онтарио мужийг 1.85 сая жилийн өмнө оносон нь өдгөө 248 км диаметр бүхий асар том тогоог үлдээсэн юм. Тэрхүү сансрын биетийн хэмжээг 10 км орчим өргөнтэй байсан гэж судлаачид үздэг.

 

Садбюри тогоо

9Вредефорт тогоо

 

Өмнөд Африкын Йоханнесбург хотоос 120 км зайд орших Вредефорт тогоог эрдэмтэд 2 тэрбум орчим жилийн настай гэж тооцсон байдаг. 250 км өргөнтэй том тогоог үлдээсэн солирын хэмжээг тэд 10 км диаметртэй байсан хэмээн үздэг.

 

Вредефорт тогоо

10Чиксулубийн тогоо

 

Мексикийн Юкатаны хойгийн Чиксулубийн тогоог өдгөөгөөс 65 сая жилийн өмнө 10 км диаметртэй солир мөргөж үүсгэсэн аж. Үүний улмаас 17-20 км гүн асар том тогоо үүссэн хэмээн таамагладаг бөгөөд өдгөө 180 км диаметр бүхий асар том "сорви” эх дэлхийн гадаргад үлдсэн байдаг билээ.

Уг мөргөлдөөний улмаас 50-100 метрийн өндөртэй асар том давалгаа үүсч, цунами болон хувирч, дэлбэрэлтээс үүдэлтэй цаг уур огцом дулаарч, асар их тоосонцор агаар мандалд ялгарснаар дэлхийд ирэх нарны туяа ч хязгаарлагдмал болсон гэж үздэг. Түүнчлэн энэхүү мөргөлдөөний үеэр дэлхий дээрх үлэг гүрвэлүүдийн ноёрхол дуусгавар болсон хэмээн тэмдэглэсэн байдаг билээ.

 

Чиксулубийн тогоо
https://www.caak.mn/view/8289283/

Эх дэлхийд "арилшгүй сорви” үлдээсэн хамгийн том 10 солирын тогоо
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Өчигдөр, 15:18
SXCoal: БНХАУ-ын зах зээлд нийлүүлэх Монголын нүүрсний үнэ, тээвэрлэлтийн хэмжээ тодорхойгүй болж байна

 "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК нүүрсээ хилийн үнээр тооцон арилжаалж ...

Өчигдөр, 13:22
ASIATIMES: Монголын тал нүүрстэй холбоотой АВЛИГЫН АЛДАГДЛАА Хятадаар нөхөн төлүүлэх гэж байна

 Монгол Улс өчигдөр /2023-02-01/-өөс эхлэн нүүрсний экспортыг уурхайн ...

Өчигдөр, 10:51
БНХАУ хилээ нээсэн ч таваарын эргэлт сул байна

        БНХАУ хэдийгээр хилээ нээсэн ч таваарын ...

2023 оны 02 сарын 02, 21 цаг 31 минут
Д.Туяа: “Эрдэнэт“-ийн удирдлагууд уулын аманд үр ашиггүй тансаг зочид буудал барьж байна

 "Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ-ын удирдлагуудын хүнд суртал, хууль зөрчсөн, ...

2023 оны 02 сарын 02, 16 цаг 25 минут
Рио Ринто цацраг идэвхт төхөөрөмж хаясандаа уучлал гуйв

 Уул уурхайн "Рио Тинто” компани Баруун Австрали мужид цацрагийн ...

2023 оны 02 сарын 02, 15 цаг 20 минут
Уул уурхайн салбарын 100 жилийн ойг тохиолдуулан төрийн дээд цол, одон, медаль гардуулав

 Уул уурхайн салбарын 100 жилийн ойг тохиолдуулан Монгол Улсын ...

2023 оны 02 сарын 02, 15 цаг 00 минут
Европын холбооноос ОХУ-ын газрын тосыг усан онгоцоор тээвэрлэхийг хориглосон арга хэмжээ эхэллээ

 Европын холбоо өнгөрсөн оны зургаадугаар сард ОХУ-ын эсрэг зургаа ...

2023 оны 02 сарын 02, 13 цаг 32 минут
“Рио Тинто” одоо “том” болсон, бид цахилгаан станцаа л нэхмээр байна

“Рио Тинто” компани оны өмнөхөн “Туркойз Хилл”-ийг ...

2023 оны 02 сарын 02, 11 цаг 13 минут
2023 оны 02 сарын 02, 11 цаг 03 минут
БНХАУ-ын хойд боомтуудад эрчим хүчний нүүрсний үнэ уналттай байна

 I/30-ны байдлаар 5500 ккал илчлэг бүхий эрчим хүчний нүүрсний үнэ ...

2023 оны 02 сарын 02, 10 цаг 56 минут
2023 он - Шар металлын ханш эрчимтэй өгсөх жил

 Монголчууд бидний амьжиргааг тодорхойлдог алт, зэс, нүүрс гэх мэт ...

2023 оны 02 сарын 02, 09 цаг 45 минут
Европын Холбооны сэргээгдэх эрчим хүчний үйлдвэрлэл байгалийн хийг давав

 БЕРЛИН. /DW/. Европын Холбооны /ЕХ/ сэргээгдэх эрчим хүчний ...

2023 оны 02 сарын 01, 19 цаг 07 минут
2023 оны 02 сарын 01, 10 цаг 15 минут
2023 оны 01 сарын 31, 16 цаг 47 минут
М.П.Сингх: Газрын тос боловсруулах үйлдвэрийн I шатны ажил 80 хувьтай байна

 БНЭУ-аас Монгол Улсад суугаа Онц бөгөөд Бүрэн  Эрхт Элчин сайд ...

2023 оны 01 сарын 31, 15 цаг 51 минут
Б.Лакшми: Нүүрсний үнэ өссөөр байвал валютын нөөцөд эергээр нөлөөлнө

 Монгол Улсын Засгийн газраас энэ оны эхэнд олон улсын зах зээл дээр ...

2023 оны 01 сарын 31, 13 цаг 38 минут
2023 оны 01 сарын 31, 13 цаг 34 минут
Нүүрсний экспорт энэ онд өсөх эерэг хүлээлттэй байна

 Монгол Улс 2022 онд нийтдээ 31.7 сая тонн нүүрс экспортолж, ...

2023 оны 01 сарын 31, 12 цаг 51 минут
2023 оны 01 сарын 31, 11 цаг 36 минут
Индонез улс энэ жил 500 гаруй сая тонн нүүрс экспортлож дээд амжилт тогтооно

 Индонез улс энэ онд 695 сая тонн нүүрс олборлох төлөвлөгөөтэй байгаа ...

2023 оны 01 сарын 31, 10 цаг 54 минут
Монгол Улс "Рио Тинто"-гоос “Оюутолгой”-н өргөтгөлийн төсвийг өсгөхгүй байхыг хүсжээ

  Говь цөл дэх Оюутолгойн асар том зэс, алтны уурхай дахь түнш Рио ...

2023 оны 01 сарын 31, 10 цаг 41 минут
Ройтерс: Монгол Улс Оюутолгойн төслийг өргөтгөх төсвөө дахин нэмэхгүй байхыг Риогоос хүсжээ

 Монгол Улс говь цөл дэх Оюутолгойн асар том зэс, алтны уурхай дахь ...

2023 оны 01 сарын 31, 10 цаг 34 минут
Newsweek: АНУ Украиныг дэмжих шалтгаан нь титаны нөөц

АНУ болон түүний холбоотнууд Украин дахь титаны томоохон нөөцийг илрүүлэх, ...

2023 оны 01 сарын 31, 10 цаг 12 минут
ОХУ-БНХАУ-ыг холбосон транзит тээвэр эхлүүлнэ

2023 онд автотээврээр улс хоорондын 34.0 сая.тн ачаа, улс, хот хооронд 1.4 ...

2023 оны 01 сарын 31, 09 цаг 51 минут
Ж.Ганбаатар сайд аа, боломжийг ашиглаад шатахууны үнийг буулга

  Засгийн газрын хуралдаанаар импортоор авч байгаа АИ-92 бензины ...

2023 оны 01 сарын 30, 16 цаг 01 минут
ОХУ нүүрсээ нийлүүлэх шинэ орнуудыг олжээ

 Оросын нүүрсний компаниуд шинээр худалдан авагчдыг  олсон, ...

2023 оны 01 сарын 30, 11 цаг 38 минут
Зэсийн үнэ цойлно

 Манай улсын экспортын чухал бүтээгдэхүүн болох зэсийн баяжмалын ...

2023 оны 01 сарын 27, 18 цаг 38 минут
Ройтерс: Балтийн орнууд Оросоос хий худалдан авч Украинд зарсан

 Оросын экспортлогчид 2022 онд Балтийн орнууд руу нийлүүлсэн ...

2023 оны 01 сарын 27, 18 цаг 22 минут
Цагаан сарын зам тээврийн бэлтгэл ажил яаралтай хийгдэж байна

  Хятадын иргэд дорнын уламжлалт Цагаан сарын баяраар нутаг усандаа ...

2023 оны 01 сарын 27, 16 цаг 06 минут
2023 оны 01 сарын 27, 11 цаг 13 минут
С.Зоригийг хөнөөсөн нь “Эрдэнэт”-тэй холбоотой юу?!

 УИХ-ын гишүүн, Дэд бүтцийн сайдын үүрэг гүйцэтгэгч С.Зоригийн амийг ...

2023 оны 01 сарын 27, 10 цаг 40 минут
“Aljazeera”: Монголын Засгийн газар нүүрсний салбар дахь авлигаа цэгцлэхийг хичээж байна

 "Aljazeera” агентлаг нийтлэгдсэн Монголын тухай нийтлэлийг орчуулан ...

2023 оны 01 сарын 27, 10 цаг 30 минут
Нүүрсний хулгайн мөнгөөр барьсан томоохон объектуудыг зарлалаа

 АТГ-аас нүүрсний гэх хэрэгт "Эрдэнэс-Тавантолгой" /ЭТТ/ компанийн ...

2023 оны 01 сарын 26, 15 цаг 15 минут
Ирэх сараас нүүрсний цахим арилжаа эхэлнэ

 Манай улс нүүрс олборлолтоороо дэлхийд 17 дугаар байрт ордог. ...

2023 оны 01 сарын 26, 15 цаг 01 минут
"Эрдэнэс Монгол" компанийн 71 ажлын байранд 2955 иргэн өрсөлдөж байна

 "Эрдэнэс Монгол" компани 71 ажлын байр нээлттэй зарласан. Энэ дагуу ...

2023 оны 01 сарын 26, 13 цаг 54 минут
Олборлох үйлдвэрлэлийн салбар 32.1 хувиар өсжээ

 Алтны хилийн дундаж үнэ 2022 оны арванхоёрдугаар сард өмнөх сараас ...

2023 оны 01 сарын 26, 13 цаг 53 минут
2023 оны 01 сарын 25, 17 цаг 37 минут
Нүүрсний хилийн дундаж үнэ 8 ам.доллароор нэмэгджээ

 Алтны хилийн дундаж үнэ өнгөрсөн оны 12 дугаар сард өмнөх сарынхаас ...

2023 оны 01 сарын 25, 15 цаг 58 минут
“Эрдэнэс Монгол”-ын шалгаруулалтад тэнцсэн хүмүүс номын санд очиж сорилоо өгнө

 Засгийн газраас "Шинэ сэргэлтийн бодлого”-ын хүрээнд төрийн өмчит ...

2023 оны 01 сарын 25, 14 цаг 27 минут
ЗГ: Газрын тосны зарим бүтээгдэхүүний гаалийн албан татварын талаар хэлэлцэнэ

 Өнөөдрийн Засгийн газрын ээлжит хуралдаан үргэлжилж байна. ...

2023 оны 01 сарын 25, 12 цаг 02 минут
Төгрөгийн ханш тогтворжих хүчин зүйлс

Монгол Улс 2023 онд төлөх томоохон өр төлбөрийн асуудлуудаа энэ оны эхэнд ...

2023 оны 01 сарын 25, 11 цаг 20 минут
Хил нээгдсэний дараах зэсийн үнийн сэргэлт, Монголд үзүүлэх нөлөөлөл

 Оны эхнээс болон Хятад улс ковидын хязгаарлалтаа сулруулж, хилээ ...

2023 оны 01 сарын 25, 10 цаг 15 минут
2023 оны 01 сарын 24, 19 цаг 05 минут
БНХАУ нүүрс олборлолтоо нэмэгдүүлжээ

 Хятадад 2022 оны 12 дугаар сард нүүрс олборлолт тогтвортой өсчээ. ...

2023 оны 01 сарын 24, 18 цаг 47 минут
Эрдэнэс Монгол | Сорил шалгалтад 2407 иргэн оролцоно

 Монгол Улсын Засгийн газраас "Шинэ сэргэлтийн бодлого”-ын хүрээнд ...

2023 оны 01 сарын 24, 17 цаг 43 минут
Монгол хүн хэзээ ч байгалийн баялагийн эзэн байгаагүй

 Дэлхийн банк 2020 онд Монгол Улсын хайж олоод буй байгалийн баялгийг ...

2023 оны 01 сарын 24, 10 цаг 57 минут
Зэсийн ханш таван долоо хоног дараалан өсөж, тонн нь 9425 ам.доллар боллоо

Зэсийн үнэ Лондоны Металлын биржид тонн нь 9425 ам.доллар болж, сүүлийн ...

2023 оны 01 сарын 24, 10 цаг 11 минут
2023 оны 01 сарын 23, 18 цаг 50 минут
2023 оны 01 сарын 23, 18 цаг 10 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани