Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Дэлхий даяар мөсөн голууд алга болж байна. Энэ нь хүн төрөлхтөнд хэр хортой вэ?

Дэлхий даяар мөсөн голууд алга болж байна. Энэ нь хүн төрөлхтөнд хэр хортой вэ?

 

З.БАТЦЭЦЭГ

Туйлуудад тархсан асар том мөсөн хэсгүүд нь манай гаригийн хамгийн чухал температур зохицуулагчдын нэг юм. Мөсөн голууд нь гадаргууг хэт халалтаас хамгаалж, далайг үерлэхээс хамгаалдаг. Сүүлийн үед блокууд идэвхтэй хайлж эхэлсэн бөгөөд энэ нь дэлхийн өнцөг булан бүрт байгаа хүмүүсийн амьдралд шууд нөлөөлж байна. Байгалийн гамшиг, хэт халалттай тулгарна. Эрдэмтэд нөхцөл байдал муудна гэж таамаглаж байна. Дэлхий эцэс төгсгөлгүй халуун орон, цөл болон хувирч, хүн төрөлхтөн цэвэр агааргүй үлдэх аюултай юм.

Уур амьсгалын өөрчлөлтийн улмаас дэлхийн өнцөг булан бүрт мөсөн голууд хайлж байна. Тэдний ихэнх нь Еврази, Хойд Америк, Хойд туйлын арлууд, Атлантын далай, Номхон далайн зарим хэсгийг хамардаг Хойд туйл дахь өвөрмөц физик, газарзүйн бүс нутагт төвлөрдөг. Манай гаригийн хамгийн өмнөд хэсэгт орших Антарктидын тивд чухал мөсөн бүрхүүлүүд оршдог. Гималайн нуруу, Альпийн нуруу, Хиндукуш, Памир, Тянь-Шань дахь мөсийг мөн дэлхийн дулаарлын үзүүлэлт гэж үздэг аж.

Манай гараг дээрх мөсний хамгийн том хуримтлалыг Антарктидын мөсөн бүрхүүл гэж нэрлэдэг. Энэ нь Антарктидын нутаг дэвсгэрийн 98 хувийг эзэлдэг бөгөөд түүний талбай нь 14 сая хавтгай дөрвөлжин километр гэж тооцогддог. Гренландын мөсөн бүрхүүл нь 1.7 сая хавтгай дөрвөлжин километр талбайг эзэлдэг бөгөөд энэ нь АНУ-ын Техас мужаас гурав дахин том юм.

Энэ хоёр нь дэлхийн цэнгэг усны мөсний 99 гаруй хувийг агуулдаг. Өвлийн улиралд хангалттай хэмжээний цас унаж, зузаан мөс үүсдэг бөгөөд зуны саруудад энэ нь хайлж амждаггүй тул үүний үр дүнд цасны давхарга цаг хугацааны явцад хуримтлагддаг. Мөсөн гол үүсэхэд далайд үүссэн мөсөн талстууд, усны гадаргуу дээр хаягдсан давсууд ч мөн адил хамаарна. Гэсэн хэдий ч сүүлийн хэдэн жилд эрдэмтэд энэ үйл явц бүтэлгүйтсэнийг анзаарсан. Дэлхийн дулаарлын улмаас хуримтлагдсан цас жил бүр хайлж, мөсөн голын талбай багассаар байна. Америкийн сансар судлалын НАСА агентлагийн мэргэжилтнүүд олон жилийн турш хиймэл дагуулын тусламжтайгаар мөсөн бүрхүүлийн өөрчлөлтийг ажиглаж байгаа. Тэд Антарктид болон Гренландын мөс 2002 оноос хойш багассаар байгааг тогтоожээ. Эхнийх нь жил бүр 152 тэрбум тонн, сүүлийнх нь 274 тэрбум тонн массаа алдаж байна. Мөсөн бүрхүүлийн масс буурч байгааг дэлхийн эрдэмтэд тэмдэглэжээ. 2022 оны зургадугаар сард Мэн их сургууль, Британийн Антарктидын судалгаа, Лондонгийн Эзэн хааны коллежийн мэргэжилтнүүд Антарктидын мөсөн голууд сүүлийн 5500 жилд байгаагүй хурдацтай ухарч байна гэсэн дүгнэлтэд хүрчээ.

Мөсөн бүрхүүлийн бууралт нь түүний дээд амжилтыг байнга эвдэж байна. 2022 оны хоёрдугаар сард Хятадын эрдэмтэд дэлхийн бөмбөрцгийн өмнөд хагаст хоёр сая гаруй хавтгай дөрвөлжин километр талбайтай мөс бүртгэгдсэн нь ажиглалт эхэлсэн 1978 оноос хойших хамгийн муу үзүүлэлт болжээ.

Дэлхийн хамгийн хүйтэн хэсэгт ч агаарын температур нэмэгдсэний улмаас мөсөн голууд багасч байна. Уур амьсгалын өөрчлөлт нь хүйтэн бүс нутгуудад халуун орон, цөл биш ч температурын томоохон өөрчлөлтийг бий болгож байна. Тиймээс Антарктидад хаврын улиралд ердийнхөөс 35 хэмээр халуун байсан аж.

Туйлуудаар тархсан мөсөн голууд нь маш бага температураас үүссэн мөсний асар том хэсгүүд биш юм. Тэд хэд хэдэн чухал үүргийг гүйцэтгэдэг бөгөөд үүнгүйгээр дэлхий дээрх амьдрал ихэнх амьд организмын хувьд тэсвэрлэшгүй байх болно. Юуны өмнө мөсөн голууд нь нарны гэрлийн хүчтэй тусгагчид бөгөөд дэлхийн гадаргуугаас цацрагийн 90 хүртэлх хувийг өөрчилдөг бөгөөд энэ нь гарагийг халуун бөмбөг болж хувирахаас сэргийлдэг.

Заримдаа мөсөн голын үйл ажиллагааны зарчмыг агааржуулагчтай харьцуулдаг. Учир нь тэд температурын тэнцвэрийг хадгалж байдаг. Мөсөн голууд хайлах үед дэлхийн гадаргуу хөргөхөд илүү хэцүү болох тул энэ функц нь уур амьсгалын өөрчлөлтөд заналхийлж байна. Мөсөн блокууд нь их хэмжээний ус агуулдаг. Хэрэв тэд шингэн төлөвт байвал дэлхийн далайн дундаж түвшин нэмэгдэж, өргөн уудам нутаг дэвсгэр үерт автах болно.

Мөсөн голуудыг ихэвчлэн өвөрмөц амьтдын төрөл зүйл амьдардаг амьд лаборатори гэж нэрлэдэг. Антарктид тивд 15 төрлийн халим, далайн гахай, таван зүйлийн оцон шувуу байдаг. Мөсөн голуудын эрэг орчмын ус их планктоноор дүүрсэн байдаг. Амьтад нь хүнсний гинжин хэлхээгээр хоорондоо холбогддог бөгөөд тэдгээрийн нэг холбоос нь алга болох нь бүхэл бүтэн системийг сүйрүүлж, өвөрмөц организмуудыг алдахад хүргэнэ. Үйлдвэрлэлийн бодлогогүй хөгжил нь олон талаараа мөсөнд, үүний үр дүнд дэлхийн өнцөг булан бүрт байгаа хүмүүсийн амьдралд нөлөөлдөг. Мөсөн голууд хайлсны үр дүнд дэлхий дээрх температурыг хэвийн хэмжээнд зохицуулах чадвараа аажмаар алдах юм. Үүний улмаас агаар мандал дахь агаарын массын эргэлт өөрчлөгддөг бөгөөд энэ нь байгалийн гамшигт хүргэдэг. Сүүлийн жилүүдэд хүн төрөлхтөн тэдэнтэй тууштай тулгарсаар. Дэлхийн янз бүрийн бүс нутгууд хэвийн бус халуунд, шуурга, хар салхинд нэрвэгдэж байна.

Зарим улс орон мөсөн голууд болон тэдгээр нь байрладаг бүс нутгийг аврахаар аль хэдийн оролдож эхэлжээ. Шведэд тэд дулааны улиралд тусгай хөнжлөөр хүйтнийг хамгаалах санааг олсон бөгөөд Хелагс мөсөн голыг нарны гэрлээс хамгаалж тусгай брезентээр бүрсэн байв. Үгүй бол гадаргуу нь гурван метрийн өндрийг алдах байсан. Туйл дээр газар нутгийг бохирдуулахгүй, байгалийг бараг хөндөхгүй байхыг хичээдэг. 2011 оноос хойш түлшний тос ашигладаг, тээвэрлэдэг хөлөг онгоцуудыг Антарктидын усанд орохыг хориглосон, түүний асгаралтын үр дагаврыг арилгах нь хэцүү байдаг гэнэ. Эрдэмтэд бүс нутгийг цаашид анхаарч үзэхийг уриалж байна.

Мөсөн голуудыг мөхлийн ирмэг дээр байгаа амьтадтай харьцуулж болно. Тэдгээр нь бараг үл үзэгдэх боловч алга болбол дэлхийд хүчтэй цохилт болно. Уур амьсгалын өөрчлөлттэй тэмцэхийн тулд цогц ажил хийх шаардлагатай бөгөөд дэлхийн өнцөг булан бүрт мөсөн блокуудыг хадгалах нь хамгийн чухал үе шатуудын нэг байх ёстой. Эс бөгөөс хүн төрөлхтөн хэвийн бус халуунд амьдарч, олон удаа тохиолдох олон гамшигтай тэмцэх шаардлагатай болох эрсдэлтэй байна.

Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин

Дэлхий даяар мөсөн голууд алга болж байна. Энэ нь хүн төрөлхтөнд хэр хортой вэ?
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Уул уурхайн салбарт ажиллагчдын дундаж цалин хамгийн их буюу ₮5.7 сая байна

 Монгол Улсын нийгэм, эдийн засгийн 2024 оны эхний хагас жилийн ...

Өнөөдөр, 20:25
Нүүрсний үнэ унаж, алтны үнэ өсөв

 Үндэсний статистикийн хорооны мэдээгээр энэ оны эхний зургаан ...

Өнөөдөр, 10:59
“Рио тинто” зэсийн бизнесээ Кэти Жексоноор удирдуулна

 Рио Тинто компани Баатарын Болдын орыг залгаж Кэти Жексоныг (Katie ...

Өчигдөр, 19:28
"Би нөхрийнхөө шарилыг ачаад явна гэж төсөөлсөнгүй"

 Төв аймгийн Заамар сумын Хайлааст багт үйл ажиллагаа явуулдаг "Уулс ...

Өчигдөр, 08:26
Умард тэнгисийн хясаа Өвөр Монголд-Фото мэдээ

  Зохиогч: Ц.ЦЭЛМҮҮН Найруулагч: Ц.ЦЭЛМҮҮН Эх сурвалж: ...

2024 оны 07 сарын 19, 18 цаг 50 минут
Хятад-Ази-Европын 8 дахь удаагийн экспо нээгдэлээ

Шиньжяны Өрөмч хотод "Торгоны зам дахь шинэ боломж, шинэ эрч хүч" сэдэвтэй ...

2024 оны 07 сарын 19, 18 цаг 47 минут
The Economic Times: Энэтхэг Монголоос коксжих нүүрс тээвэрлэхэд бэлэн болсон

 Дели Австралиас хэт хараат байдлаа бууруулахын тулд гангийн гол ...

2024 оны 07 сарын 17, 12 цаг 06 минут
Орос наймдугаар сараас бензин экспортлох хоригоо сэргээж магадгүй

  Дотоодын шатахууны зах зээлд нийлүүлэлтийн хомсдол үүссэн ...

2024 оны 07 сарын 17, 12 цаг 05 минут
Серби улс “Rio Tinto”-д литийн уурхай хөгжүүлэх зөвшөөрөл олгоно

 "Jadar" төслийг зогсоосноос хойш хоёр жилийн дараа зөвшөөрөл өгөх ...

2024 оны 07 сарын 16, 13 цаг 28 минут
Нүүрсний импортоор дэлхийд тэргүүлж буй таван улс

 Нүүрс нь цахилгаан эрчим хүч үйлдвэрлэхээс эхлээд ган үйлдвэрлэх ...

2024 оны 07 сарын 12, 09 цаг 29 минут
Үлээвэр хөгжим үлгэрт дуу(8)

[video= Зохиогч: Э.ТЭРГҮҮН Найруулагч: Э.ТЭРГҮҮН ...

2024 оны 07 сарын 09, 14 цаг 53 минут
Үлээвэр хөгжим үлгэрт дуу(7)

[video= Зохиогч: Э.ТЭРГҮҮН Найруулагч: Э.ТЭРГҮҮН Эх сурвалж: ...

2024 оны 07 сарын 09, 14 цаг 51 минут
Үлээвэр хөгжим үлгэрт дуу(6)

[video= Зохиогч: Э.ТЭРГҮҮН Найруулагч: Э.ТЭРГҮҮН Эх сурвалж: ...

2024 оны 07 сарын 09, 14 цаг 49 минут
Үлээвэр хөгжим үлгэрт дуу(5)

[video= Зохиогч: Э.ТЭРГҮҮН Найруулагч: Э.ТЭРГҮҮН Эх сурвалж: ...

2024 оны 07 сарын 09, 14 цаг 45 минут
Үлээвэр хөгжим үлгэрт дуу(4)

[video= Зохиогч: Э.ТЭРГҮҮН Найруулагч: Э.ТЭРГҮҮН Эх сурвалж: ...

2024 оны 07 сарын 09, 14 цаг 41 минут
Үлээвэр хөгжим үлгэрт дуу (3)

[video= Зохиогч: Э.ТЭРГҮҮН Найруулагч: Э.ТЭРГҮҮН Эх сурвалж: ...

2024 оны 07 сарын 09, 14 цаг 38 минут
Үлээвэр хөгжим үлгэрт дуу(2)

[video= Зохиогч: Э.Тэргүүн Найруулагч: Э.ТЭРГҮҮН Эх сурвалж: ...

2024 оны 07 сарын 09, 14 цаг 36 минут
Үлээвэр хөгжим үлгэрт дуу (1)

[video= Зохиогч: Э.Тэргүүн Найруулагч: Э.ТЭРГҮҮН Эх сурвалж: ...

2024 оны 07 сарын 09, 13 цаг 17 минут
Хятадын уламжлалт хувцас дэлхийн харааг баясгана

Хятадын соёлын чухал бэлгэ тэмдэг болсон Хятадын уламжлалт хувцас дэлхийн ...

2024 оны 07 сарын 09, 13 цаг 10 минут
”Чан Э-6” буцах аппарат аюулгүй газардлаа

"Чан Э-6" буцах аппарат сарны алс талаас сарны дээж авч,06-р сарын 25-ны ...

2024 оны 07 сарын 07, 18 цаг 08 минут
Хөдөө орон нутгийн хөгжилд ”Дижитал жигүүр” ургуулна

Сүүлийн жилүүдэд хөдөө орон нутгийн дижитал хэрэглээ үргэлжлэн бий болж, ...

2024 оны 07 сарын 07, 18 цаг 05 минут
”Бүс ба Зам” олон улсын ур чадварын хоёр дахь уралдаан болж байна

”Бүс ба Зам” олон улсын ур чадварын хоёр дахь уралдаан болж ...

2024 оны 07 сарын 07, 18 цаг 00 минут
Хятадын “Ногоон хөлөг” дэлхийг тойрон аялна

Дэлхий даяар шинээр үйлдвэрлэсэн хөлөг онгоцны 10 захиалга тутмын 60 хувь ...

2024 оны 07 сарын 07, 17 цаг 55 минут
Хятад, Монгол улс хамтран цөлжилттэй тэмцэж байна

Сүүлийн жилүүдэд Хятад, Монгол хоёр улс биологийн олон янз байдал, ...

2024 оны 07 сарын 07, 17 цаг 45 минут
Хятадын уламжлалт Луут завины баярын үүсэл

Жил бүрийн билгийн тооллын 05-р сарын 05-нд болдог Хятадын уламжлалт Луут ...

2024 оны 07 сарын 06, 21 цаг 31 минут
Ганц хоногт хилээр гарч орох зорчигчдын тоо 1.75 саяд хүрэх төлөвтэй

Луут завины баярын үеэр хилээр гарч орох зорчигчдын урсгал дээд цэгтээ ...

2024 оны 07 сарын 06, 21 цаг 18 минут
Хөгжлийн асар их боломжийг олж харлаа

"Хятадын орчин үеийн шинэчлэл-Шааньси, Өвөр Монголоор аялахуй "Хятад, ...

2024 оны 07 сарын 04, 17 цаг 22 минут
Цөлжилтийн экологийн эсрэг тэмцэх ”Далатын төлөвлөгөө”

Цөлжилтийн экологийн эсрэг тэмцэх ”Далатын төлөвлөгөө”   ...

2024 оны 07 сарын 04, 16 цаг 59 минут
Өмгөөлөгч Э. Шинэцэцэг: “Эрдэнэс-Тавантолгой”-н гүйцэтгэх захирал асан Б.Ганхуяг ямар ч ил захидал илгээгүй

 "Эрдэнэс-Тавантолгой” компанийн гүйцэтгэх захирал асан Б.Ганхуягийн ...

2024 оны 06 сарын 27, 14 цаг 03 минут
“Orano” ОХУ-ын сонирхлыг татаад буй Нигери дэх ураны уурхайгаа алдах эрсдэлтэй болов

 "Orano Mining”-ийн мэдэлд байдаг уурхайг ОХУ-ын тал худалдаж авахаар ...

2024 оны 06 сарын 27, 13 цаг 56 минут
Sxcoal: Монголын нүүрсний олборлолт 40, төмрийн хүдрийнх 16 хувиар өсжээ

 Монголын  нүүрсний олборлолт 2024 оны тавдугаар сард 8.28 сая ...

2024 оны 06 сарын 27, 13 цаг 56 минут
АНУ-ын нөөц буурч, газрын тосны үнэ 7 хоног дараалан өслөө

 Брент төрлийн газрын тосны үнэ гурван хувиар өсөөд байгаа бол WTI ...

2024 оны 06 сарын 27, 10 цаг 50 минут
“ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ” ХК 128 МЯНГАН ТОНН ЭРЧИМ ХҮЧНИЙ НҮҮРС БИРЖЭЭР АРИЛЖЛАА

   "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК 2024 оны 6 дугаар сарын 14-ний өдөр ...

2024 оны 06 сарын 17, 18 цаг 15 минут
Голомт банк ЭМЯ-тай хамтран ажиллаж, “ЭМЧ” карт нэвтрүүлнэ

    Голомт банк эрүүл мэндийн салбарт банкны бүтээгдэхүүн ...

2024 оны 06 сарын 17, 17 цаг 20 минут
Хөгжлийн асар их боломжийг олж харлаа

"Хятадын орчин үеийн шинэчлэл-Шааньси, Өвөр Монголоор аялахуй "Хятад, ...

2024 оны 06 сарын 13, 19 цаг 26 минут
Европын газрын ховор элементийн хамгийн том ордыг Норвегт нээжээ

 ОСЛО, 2024 оны зургаадугаар сарын 12 /CNBC/. Норвегийн уул ...

2024 оны 06 сарын 12, 21 цаг 30 минут
Нарны цахилгаан станц байгуулах Стратегийн гэрээнд гарын үсэг зурах

МАК (Монголын Алт Компани) компани БНХАУ-ынкомпанитай хамтран нарны ...

2024 оны 06 сарын 12, 18 цаг 16 минут
2024 оны 06 сарын 12, 17 цаг 56 минут
2 сая га талбайн гайхамшиг

“Үзэмж төгс Хятад улс-Номин ногоон умард хил” сэдэвт цахим ...

2024 оны 06 сарын 12, 16 цаг 06 минут
“Үзэмж төгс Хятад улс-Номин ногоон умард хил” сэдэвт цахим сурталчилгааны арга хэмжээ болов

"Үзэмж төгс Хятад улс-Номин ногоон умард хил” сэдэвт цахим сурталчилгааны ...

2024 оны 06 сарын 12, 14 цаг 10 минут
Хятад-Европын чиглэлд 90 мянган удаа ачааны галт тэрэг аялжээ

Тавдугаар сарын 25-нд Хятад-Европ чиглэлийн ачааны галт тэрэг Шааньши ...

2024 оны 06 сарын 12, 12 цаг 27 минут
Хятад-Европын чиглэлд 90 мянган удаа ачааны галт тэрэг аялжээ

Тавдугаар сарын 25-нд Хятад-Европ чиглэлийн ачааны галт тэрэг Шааньши ...

2024 оны 06 сарын 11, 18 цаг 19 минут
Тэд бидний тухай: Монголын газрын ховор элемент дэх олон улсын сонирхол ба хайгуулын саналууд

 Монгол Улс лити, кобальт, никел зэрэг газрын ховор элементийн ...

2024 оны 06 сарын 11, 16 цаг 44 минут
Бээжин Тяньжиний хооронд нисдэг такси үйлчилдэг болно

Бээжин хотын Эдийн засаг, мэдээллийн технологийн газар "Нам өндрийн ...

2024 оны 06 сарын 11, 15 цаг 15 минут
ЭНХ ТАЙВАН, ЭВ НЭГДЭЛ, ХАМТЫН АЖИЛЛАГААНЫ ХҮЧИРХЭГ ДУУ ХООЛОЙГ ДАМЖУУЛНА

2024 оны тавдугаар сарын 05-наас 10-ны өдрүүдэд дарга Ши Жиньпин Франц, ...

2024 оны 06 сарын 11, 14 цаг 47 минут
Далан хар ууланд байрладаг томоохон цахилгаан станц

Далан хар уулын оройд уулсаар хүрээлэгдсэн тунгалаг ус нь хүмүүсийн ...

2024 оны 06 сарын 10, 16 цаг 50 минут
2024 оны 06 сарын 07, 19 цаг 47 минут
Баримт: Цагаан суваргын ордыг МАК-д алдсан түүх

Монгол Улсын Засгийн Газрын өчидөр /2024.06.06/-ийн хуралдаанаар ...

2024 оны 06 сарын 07, 11 цаг 05 минут
2024 оны 06 сарын 07, 10 цаг 45 минут
Аж үйлдвэрийн металлуудын үнэ эргэн өсөв

  "LMEX Index” тавдугаар сарын наймнаас хойших доод түвшинд хүрч ...

2024 оны 06 сарын 06, 18 цаг 32 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани