Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Боловсруулах үйлдвэрүүдээ дэмжих нь хөгжлийн чухал тулгуур юм

Боловсруулах үйлдвэрүүдээ дэмжих нь хөгжлийн чухал тулгуур юм
Уул уурхайн салбарын 100 жилийн ойд зориулсан “Mongolian mining week 2022” уул уурхайн долоо хоногийн хүрээнд “Үүсмэл ордын ашиглалт” онол, практикийн хуралдаан өчигдөр боллоо. Үүсмэл орд гэж олборлолт, боловсруулалт, баяжуулалтын явцад ялгагдсан ашигт малтмалын тодорхой агуулга бүхий дахин боловсруулахад эдийн засгийн үр ашиг гаргаж болохуйц хүдэр, ашигт малтмалын овоолгыг нэрлэдэг гэж Ашигт малтмалын тухай хуулийн 4.1.27-д заажээ. Тодруулбал, ашигт малтмалын овоолгыг баялаг болгон хувирган дэлхийн зах зээлд нийлүүлдэг боловсруулах үйлдвэрийн төлөөллүүд нэг дор цуглаж, алдаа оноо болоод ирээдүйгээ хэлэлцсэн юм.

 

Олборлолтоос боловсруулалт руу шилжихийн үр ашгийн тухайд...

 

Манай улсын экспортод гаргаж буй түүхий эдийн ердөө 1.1 хувийг боловсруулсан бүтээгдэхүүн эзэлдэг. Үүний 83 хувийг “Ачит-Ихт” компанийн боловсруулсан түүхий эд дангаараа эзэлж байна. Тухайлбал, манай улсад боловсруулсан зэс үйлдвэрлэж экспортолдог хоёр компани байдаг. Үүний нэг нь “Эрдмин” компани юм. “Эрдмин” ХХК 1997 оноос эхлэн катодын цэвэр зэс, 2005 оноос эхлэн зэс утас, 2007 оноос эхлэн цахилгааны зэс утас үйлдвэрлэж эхэлжээ. Тус компани жилдээ 2500 тонн зэс үйлдвэрлэдэг.

Харин Лондонгийн металлын биржийн гишүүн, зэс боловсруулах үйлдвэрлэлээр Монголдоо тэргүүлдэг  “Ачит-Ихт” компани  жилдээ 10 мянган тонн зэс үйлдвэрлэдэг. “Ачит-Ихт” компани нь 2006 оноос “Эрдэнэт” үйлдвэрийн хөвүүлэн баяжуулах технологид  тохирохгүй, балансаас хасагдсан, ядуу агуулгатай хүдрийн холимог овоолгыг гадаадын болон үндэсний томоохон компаниудтай хамтран судалгаа, туршилт хийсний үр дүнд 2014 онд үйлдвэрээ ашиглалтад оруулж байжээ. Үүнээс хойш найман жилийн туршид тус компани орчин үеийн дэвшилтэт, технологийг ашиглан ядуу агуулгатай, хүдрийн холимог овоолгыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулж, Лондоны металлын биржийн “А” зэрэглэлийн 99.999 хувийн цэвэршилтэй катодын зэсийг үйлдвэрлэн экспортолж байна.

Хурлын үеэр боловсруулах үйлдвэрийн компанийн тоо цөөн байгаад юу нөлөөлж байгаа талаар Эдийн засгийн бодлого, өрсөлдөх чадварын судалгааны төвийн Удирдах зөвлөлийн дарга П.Цагаан танилцуулсан юм. Тэрбээр  “Манай улсын экспортын 40 орчим хувийг зэс эзэлж байгаа ч боловсруулсан зэсийн экспортын эзлэх хувь маш бага байна. Тухайлбал, 2017 онд 15 мянган тонн тунгаамал зэс үйлдвэрлэж байсан бол 2022 онд 9800 тонныг үйлдвэрлэж байна. Нийт зэсийн экспортоор Монгол Улс дэлхийд топ 20-д багтдаг боловч боловсруулсан зэсийн экспортоор энэ жагсаалтад багтдаггүй. Гэтэл боловсруулах үйлдвэрийн тоо нэмэгдсэнээр нэмүү өртөг бий болж, экспортын төрөл зүйл нэмэгдэж, зах зээл өргөждөг. Мөн хөдөлмөр эрхлэлт, ажлын байр нэмэгдэхийн сацуу хүний нөөцийн чадвар сайжирдаг. Боловсруулах үйлдвэрийн ажилчид хаана ч ажиллах хэмжээний хөрвөх чадвар эзэмшсэн байдаг тухай судалгаа гарсан байдаг.  Олборлолтоос боловсруулалт руу шилжье гэж Засгийн газар шийдвэр гаргасан нь сайн. Гэхдээ боловсруулах үйлдвэрээ цогцоор нь  хөгжүүлэхийн тулд зургаан асуудалд анхаарах хэрэгтэй. Нэгдүгээрт, төгрөгийн ханш, инфляцийн түвшинг тогтвортой байлгах хэрэгтэй. Хоёрдугаарт, эрх зүйн орчны тогтвортой байдал чухал.  Учир нь Ашигт малтмалын тухай хуульд 2006 оноос хойш 300 гаруй өөрчлөлт орсон байна. Мэдээллийн технологи хөгжсөн үед ийм олон өөрчлөлт хийх  сөрөг нөлөө ихтэй. Гуравдугаарт, инновацын бодлого хэрэгтэй. Дөрөвдүгээрт, төр, хувийн хэвшлийн түншлэлээр дамжуулж өрсөлдөх чадварыг  сайжруулъя. Тавдугаарт, татварын орчинг өөрчлөх хэрэгтэй. Боловсруулах үйлдвэрүүд тоног төхөөрөмжөө импортоор оруулж ирэхэд нь  оноох татвараа бууруулахгүй бол өрсөлдөх чадварт сөргөөр нөлөөлнө.Зургадугаарт, АМНАТ-ыг боловсруулсан компаниуд нь давхар төлөх асуудал үүссэнийг цэгцлэх шаардлагатай.Энэ нь боловсруулах үйлдвэр хөгжихөд саад болж байгаа чухал хүчин зүйл юм. Олборлох салбараас орж ирж байгаа мөнгийг Засгийн газар эрчим хүч, хүний нөөцөд зарцуулах чиглэлд дорвитой бодлого хэрэгжүүлэх хэрэгтэй байна. Эдгээрийг хэрэгжүүлж чадвал хөгжих боломж бүрэн байна” гэсэн юм.

 

Тусгай зөвшөөрлийн хугацааг ТЭЗҮ-н хугацаатай ижил болгоё

 

Ашигт малтмалын тухай хуульд 2016 онд үүсмэл ордын холбогдолтой зохицуулалтууд шинээр орсноор эрх зүйн орчны үндэс бүрдсэн байдаг. Энэ нэмэлт өөрчлөлтөөр  Үүсмэл орд ашиглах тусгай зөвшөөрөл олгохтой холбогдсон үйл ажиллагааны журам, Үүсмэл орд ашиглах үйл ажиллагаанд тавигдах шаардлага, үйл ажиллагаа эрхлэх журмыг баталж, 61 дүгээр тогтоол гарч байв. Үүсмэл орд ашиглах тусгай зөвшөөрлийг гурван жилийн хугацаатайгаар олгохоор хуулинд тусгасан байдаг.Гэвч Ашигт малтмалын тухай хуульд өөрчлөлт орсноос хойш зургаан жилийн хугацаанд үүсмэл орд ашиглах ганцхан тусгай зөвшөөрлийг олгосон нь “Ачит-Ихт” компани юм.

Хууль эрх зүйн орчинг хэрхэн өөрчилвөл зохистой талаар Ашигт малтмал, газрын тосны газрын дарга Л.Баярмандал “ААН-үүд ядуу хүдэр, бага агуулгатай борт, баяжуулалтын хаягдал зэргийг хөрсний овоолго дор булшлах байдлаар үүсмэл орд үүсэх боломжийг үгүйсгэж байгааг таслан зогсоох хэрэгтэй. Мөн үүсмэл ордыг ашиглах тусгай зөвшөөрлийг гурван жилээр олгож, сунгагдах байдлаар зохицуулсан байгааг ТЭЗҮ-ийн хугацаатай уялдуулан олгодог эрх зүйн орчин бий болгох шаардлагатай байна” гэсэн юм.

 

Экспортолсон катодын зэсийн 80 хувийг “Ачит-Ихт” компани үйлдвэрлэжээ

 

“Ачит-Ихт” компани үүсмэл ордыг ашиглах туршилт судалгаагаа геологийн судалгаа, металлургийн туршилт, судалгаа, практик туршилт гэсэн гурван үе шаттайгаар хийжээ. Энэ талаар “Ачит-Ихт” ХХК-ийн Катодын зэсийн үйлдвэрийн Судалгаа, шинжилгээ, хяналтын албаны дарга П.Очирбат “Манай компани уусгалт-металлургийн хүндэвтэр нөхцөлтэй гэж тооцогдох зэсийн үүсмэл ордыг туршилт судалгаанд тулгуурлан, шинэлэг техник технологи арга аргачлалыг нэвтрүүлэн амжилттай ажиллаж байна. Үүсмэл ордыг ашиглах туршлага хуримтлуулж энэ чиглэлийн үйл ажиллагаагаар Монгол Улсын уул уурхайн хөгжилд үнэтэй хувь нэмэр оруулж чадахуйц инженер техникийн баг хамт олны нэг болж чадлаа. Судалгааны үр дүнд тулгуурлан энэ онд үүсмэл ордын ашиглалтын нөөцийг нэмэгдүүлэх ТЭЗҮ-ийн тодотголоо батлуулахаар ажиллаж байна. Монгол Улсын зэсийн ордууд порфирийн үүсэл гаралтай ба тэдгээрээс бий болсон үүсмэл ордуудыг уусгалтын аргаар боловсруулж, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах боломж байна” гэв.

“Ачит-Ихт” компани боловсруулах үйлдвэрлэлээр 2021 оны байдлаар ДНБ-ий 0.6 хувийг бүрдүүлж, улс орны эдийн засагт бодитой хувь нэмрээ оруулжээ.  Мөн “Ачит-Ихт” компани нь 2021 оны байдлаар Монгол Улсын экспортолсон катодын зэсийн 80 хувийг үйлдвэрлэсэн байна. Тиймдээ тус компани  “Олборлолтоос боловсруулалтад, боловсруулалтаас бүтээгдэхүүнд” уриан дор нэмүү өртөг шингэсэн эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэхийн төлөө ажилладаг байна. Үүнээс гадна “Ачит-Ихт” компани тэсэлгээ хийх боломж, цооногийн судалгаа, био уусгалтын судалгаа зэргийг эрчимтэй хийж, үйлдвэрлэлийн нөөцөө 20 хувиар нэмэгдүүлэх ойрын зорилт тавьжээ.

Эх сурвалж: “Зууны мэдээ” сонин

2022 ОНЫ ЕСДҮГЭЭР САРЫН 22. ПҮРЭВ ГАРАГ. № 183 (6915)

Боловсруулах үйлдвэрүүдээ дэмжих нь хөгжлийн чухал тулгуур юм
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
2022 оны 11 сарын 25, 16 цаг 59 минут
2022 оны 11 сарын 25, 15 цаг 51 минут
2022 оны 11 сарын 25, 12 цаг 51 минут
Нүүрсний экспорт: Гэрээ шатаахгүйгээр жоомоо заавал устгаарай

 Хятадын Ганцмод боомтын шуурхай штабаас 10 дугаар сарын 31-нд ...

2022 оны 11 сарын 25, 10 цаг 44 минут
2022 оны 11 сарын 24, 17 цаг 32 минут
ОХУ-ын газрын тосонд үнийн дээд хязгаар тогтоож байгааг мэдэгджээ

 ВАШИНГТОН. /Anadolu/. АНУ-ын Сангийн яам энэ оны 12 дугаар ...

2022 оны 11 сарын 23, 18 цаг 19 минут
Бали аралд үйлчилгээ үзүүлж байгаа Хятадын шинэ эрчим хүчний автомашин

  SAIC GM Wuling Индонез компанийн үйлдвэрлэсэн 300 ширхэг шинэ эрчим ...

2022 оны 11 сарын 23, 15 цаг 50 минут
"ОЮУТНЫ ЭРДЭМ ШИНЖИЛГЭЭНИЙ ХУРАЛ"-ын шалгаруулалт 2022 оны 12 дугаар сарын 8-ны өдөр болно

 Уул уурхайн салбар үүсгэн байгуулагдсаны 100 жилийн ойд зориулсан ...

2022 оны 11 сарын 23, 14 цаг 11 минут
Нүүрсний уурхайнуудад шаардлагатай дизель түлшний нөөцийг яаралтай бүрдүүлэхийг үүрэг болголоо

  Аймаг, нийслэл, орон нутгийн удирдлагууд оролцсон Улсын онцгой ...

2022 оны 11 сарын 23, 11 цаг 03 минут
Өндөр технологийн 10 дахь удаагийн үзэсгэлэнгийн нээлт

 Хятадын 10 дахь удаагийн олон улсын шинжлэх ухаан технологийн ...

2022 оны 11 сарын 22, 17 цаг 30 минут
Нүүрсний уурхайнуудад шаардлагатай дизель түлшний нөөцийг яаралтай бүрдүүлэхийг үүрэг болголоо

 Аймаг, нийслэл, орон нутгийн удирдлагууд оролцсон Улсын онцгой ...

2022 оны 11 сарын 22, 14 цаг 09 минут
Сулейменж мэтийн үл таних шашнуудад үр хүүхдүүдээ даатгаад орхицгоох уу?

Шашны байгууллагынхныг хянаж шалгах нь байтугай хэд байдгийг ч мэддэггүй ...

2022 оны 11 сарын 21, 20 цаг 18 минут
"Дарханы төмөрлөгийн үйлдвэр" ТӨХК экспортоо дахин эхлүүллээ

 Монгол Улсын Засгийн газрын шийдвэрээр Дарханы төмөрлөгийн ...

2022 оны 11 сарын 21, 18 цаг 21 минут
Т.Аюурсайхан: Би "Эрдэнэс таван толгой"-гоос нэг шанага нүүрс ч аваагүй

 УИХ-ын гишүүн Т.Аюурсайханыг нүүрсний хулгайтай холбоотой ...

2022 оны 11 сарын 19, 12 цаг 09 минут
2022 оны 11 сарын 18, 20 цаг 38 минут
Нийтийн сонсгол зарлачих “нээнтэг”-гүй 19 гишүүн олдох уу?!

 Нүүрсний хулгайн хэрэг нэлээд өргөжих шинжтэй. Мөрдөгчид, ...

2022 оны 11 сарын 18, 14 цаг 16 минут
Шатахууны импорт 1.4 тэрбум орчим ам.долларт хүрчээ

 Энэ оны эхний арван сарын дүнгээр импортоор нийт 7145.6 сая ...

2022 оны 11 сарын 18, 14 цаг 10 минут
2022 оны 11 сарын 17, 13 цаг 21 минут
“NASA” Сар луу сансрын хөлгөө хөөргөжээ

  АНУ-ын Агаарын нислэг, сансрын уудмыг шинжлэн судлах төв /NASA/ ...

2022 оны 11 сарын 17, 10 цаг 33 минут
AFP: Монгол Улс илүү их нүүрс экспортлохоор төлөвлөж байна

 Дэлхий нийт бохирдуулагч чулуужсан түлшний хэрэглээг зогсоох ...

2022 оны 11 сарын 17, 10 цаг 23 минут
Хар нүүрсний улаан хэрүүл

 Хэрүүл хараал ер  тасрахгүй юмаа даа. Хэрүүл хэрүүлдээ төр, ...

2022 оны 11 сарын 17, 10 цаг 05 минут
2022 оны 11 сарын 15, 15 цаг 32 минут
2022 оны 11 сарын 15, 13 цаг 45 минут
БНСУ-д зураг төслийн 100 инженерийг сургаж, дадлагажуулна

  “Тавантолгой төмөр зам” ХХК “Солонгосын төмөр ...

2022 оны 11 сарын 15, 13 цаг 17 минут
Монголын том улстөрч “...Үдийн цайнаас өмнө 76 сая доллар өг, тэгвэл “Тавантолгой”-г батлуулна” гэжээ

 "Тавантолгой” буюу нүүрстэй холбоотой дуулиан тасрахгүй нь бололтой. ...

2022 оны 11 сарын 14, 21 цаг 45 минут
2022 оны 11 сарын 14, 17 цаг 30 минут
"Оюутолгой" ХХК-ийн ТУЗ-ийн гишүүнээр Н.Цэрэнбат томилогджээ

 "Оюутолгой" ХХК-ийн Төлөөлөн удирдах зөвлөл (ТУЗ)-д Засгийн газрыг ...

2022 оны 11 сарын 14, 16 цаг 51 минут
Хятад улс энх тайван хөгжлийн замаар дэлхийн хөгжилд хүч нэмнэ

  Саяхан амжилттай болж өндөрлөсөн ХКН-ын ХХ их хурлын ...

2022 оны 11 сарын 14, 16 цаг 46 минут
АМГТГ-ын кадастрын хэлтсийн даргын шийдвэрээр хайгуулын 2, ашиглалтын 1 тусгай зөвшөөрлийг цуцлав

 Ашигт малтмалын тухай хуулийн 34 дүгээр зүйлийн 34.7 дахь хэсэгт ...

2022 оны 11 сарын 14, 15 цаг 57 минут
Замын-Үүд – Эрээн боомтын тээврийн хэмжээг тогтвортой өсгөхөд онцгой анхаарч байна

  БНХАУ цар тахлын халдварыг хумих зорилгоор өнгөрсөн оны ...

2022 оны 11 сарын 14, 15 цаг 33 минут
О.Цогтгэрэл: Нүүрсний гэрээтэй холбоотой мэдээллийг ил болгохыг Засгийн газраас шаардаж байна

 УИХ дахь Ардчилсан нам (АН)-ын бүлгээс өнөөдөр /2022.11.14/ 7 хоног ...

2022 оны 11 сарын 14, 15 цаг 10 минут
Замын-Үүд зангилаа ээлжийн ачилтын дээд амжилтаа шинэчлэн тогтоолоо

  Замын-Үүд зангилааны хамт олон өмнө нь 2021 онд 291 вагон, 2022 оны ...

2022 оны 11 сарын 14, 14 цаг 20 минут
2022 оны 11 сарын 14, 12 цаг 43 минут
"Энэ онд 22 мянган машин нүүрс хулгайд алдагдсан байх магадлалтай"

 УИХ-ын гишүүн Г.Ганболдтой цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа. Тэрбээр ...

2022 оны 11 сарын 14, 12 цаг 06 минут
Хилээр гарч буй самрыг ТАТВАРТАЙ болгохгүй бол хушин ой СҮЙДЛЭЭ

 Та бидний идэх дуртай хуш модны самар зөвхөн манай улс болон ОХУ-д л ...

2022 оны 11 сарын 14, 11 цаг 11 минут
“Монголын өр” үү, хөрөнгө оруулалт уу!

 УИХ-ын чуулганы энэ сарын 4-ний өдрийн нэгдсэн хуралдаан дээр ...

2022 оны 11 сарын 14, 10 цаг 35 минут
2022 оны 11 сарын 14, 09 цаг 57 минут
Г.Гонгоржав: Чулуун дотор гайхамшиг нуугдаж байдаг

 "Зууны мэдээ” сонин "Урлан” буландаа чулуу цуглуулагч Г.Гонгоржавыг ...

2022 оны 11 сарын 14, 09 цаг 27 минут
COP27: Баян орнууд бусад орны байгалийн гамшгийн хохирлыг нөхөн төлөх ёстой

 Б.ДОЛЖИНЖАВ     Уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудлаарх ...

2022 оны 11 сарын 11, 18 цаг 49 минут
Франц далайн гүнээс үнэт металл олборлолтыг олон улсын хэмжээнд хориглохыг уриаллаа

 Далайн гүний эмзэг, биологийн олон төрөлт эко системд олборлолтын ...

2022 оны 11 сарын 11, 18 цаг 33 минут
2022 оны 11 сарын 11, 17 цаг 22 минут
ОХУ Украины нүүрсний 63, газрын тосны 11, байгалийн хийн 20 хувийг хяналтдаа авсан

 Өнгөрсөн зургаадугаар сард "Newsweek” сэтгүүлд Украины дайнд Орос ...

2022 оны 11 сарын 11, 14 цаг 08 минут
Италид эрчим хүчний эх үүсвэрийн үнийн өсөлтийн уршгийг бууруулах шинэ арга хэмжээ авна

 РОМ. /TASS/. Италийн эрх баригчид эрчим хүчний эх үүсвэрийн ...

2022 оны 11 сарын 11, 13 цаг 56 минут
Төмөр замынхны тэвхнээс болж төсвийн орлого тасалдсаар байх уу

 Өнгөрөгч долоо хоногт ирэх оны төсвийн хоёр дахь хэлэлцүүлгийг хийж ...

2022 оны 11 сарын 10, 16 цаг 25 минут
Уурхайн гүнд дарагдсан иргэдийг 9 хоногийн дараа эсэн мэнд гаргажээ

 БНСУ-д Итэвоны гамшигтай холбогдуулан "Гашуудлын долоо хоног” ...

2022 оны 11 сарын 10, 14 цаг 28 минут
Баян-Өлгийчүүд байгалиас 1.2 тэрбум төгрөг олсон ч, буцаагаад сохор зоос ч зарцуулаагүй

 Байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай хууль 2012 онд батлагдаж, ...

2022 оны 11 сарын 10, 11 цаг 20 минут
2022 оны 11 сарын 09, 17 цаг 15 минут
Эрдэм шинжилгээний, онол практикийн бага хурал зохион байгуулагдлаа

  Монгол-Оросын хувь нийлүүлсэн “Улаанбаатар төмөр зам” ...

2022 оны 11 сарын 09, 16 цаг 48 минут
Тунгалаг Туул голын торгон долгиог ахин харах болов уу?

 Туулын урсгал шөнөдөө сайхан сан Торгон долгио хаялан ...

2022 оны 11 сарын 09, 10 цаг 06 минут
Ш.Адьшаа: "Оюу толгой" компани Өмнөговьд өгдөг хандиваа Монгол Улсын ӨР гэж бүртгэсэн

 УИХ-ын чуулганы өчигдрийн /2022.11.04/ нэгдсэн хуралдаан дээр ...

2022 оны 11 сарын 07, 12 цаг 06 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани