Байгаль орчны хамгаалалт
Уул уурхайн компаниуд металл болон ашигт малтмал олборлож боловсруулдаг бөгөөд түүнийг хүн төрөлхтөн ахуй амьдрал, ажил төрөл, амрах үедээ түүнчлэн сансар судлал, гараг хоорондын аялалд ч хэрэглэдэг. Үүний зэрэгцээ энэ бизнест ажиллагсад өөрийн ажлыг байгаль орчин хамгаалах арга хэмжээтэй уялдан, хариуцлага хүлээх тогтолцоотой болохыг эрмэлздэг юм Уул уурхай нь газар, агаар ба усыг эвдэж бохирдуулахгүй, улмаар
зохистой ашиглахыг шаарддаг. Энэ аж ахуй нь эдийн засагт ашиг өгөхийн зэрэгцээ олон нийт, ард иргэд ч уул уурхайн үйлдвэрлэл нь байгаль орчинд ямар нөлөө узуүлэх, ямар ач холбогдолтой гэдгийг улам их сонирхож, санаа тавих болжээ.
Уул уурхайн байгаль орчныг хамгаалах төлөвлөлтийн үе шат:    
Хайгуул хийх үе шатанд:    
□    Байгаль орчны ерөнхий судалгаа,
□    Анхны олон нийтийн санал
Судалгааны үе шат:    
□    Уул уурхайн арга технологийг сонгох
□    Анхны зөвшөөрөл авах
Уурхайг хегжүүлэх үе шат:
□    Хаягдлын  цөөрмийн зураг төсөл
□    Ашиглагдсан усны системийн зураг төсөл
□    Уурхайн хаалтын төлөвлөгөө боловсруулах
□    Эцсийн зөвшөөрөл авах
Үйлдвэрлэлтийн үе шат:
□    Үйл ажиллагаа эхэлсэн тухай мэдэгдэх
□    Агаар, ус ба хөрсний чанарыг хянах
□    Хог, хаягдлын менежмент
□    Ашиглагдсан усны системийг тогтмол ашиглах
□    Муу усны  цөөрөм болон хатуу хаягдлын овоолгыг хянах
□    Уурхайн хаалтын ажил
□    Уул уурхайн хаалт:
□    Муу усны  цөөрөм, хог хаягдлын овоог хучиж тэгшлэх
□    Барилга байгууламжийг нурааж зайлуулах
□    Цэвэрлэгээ хийж дуусгах
□    Усны чанарыг үргэлжлэн хянах
уурхайн олборлох ихэнх үйл ажиллагаанаас үүсдэг тоос шороо, чимээ шуугиан зэрэг нь хүмүүсийн эрүүл мэндэд асар их хортой төдийгүй ажлын талбар дээр байгаа хүмүүст шууд нөлөөлдөг. Уран олборлодог уурхайд анхаарах ёстой гол зүйл бол радиактив буюу цацраг идэвхт хорт туяаны үйлчлэл байдаг. Компаниудын хувьд байгаль орчинд хамгийн бага хорт нөлөө үзүүлэх ашигт малтмалын нөөцийг олж, олборлож, гаргаж авах үүрэгтэй. Үүнийг биелүүлэхийн тулд маш өргөн хэмжээний байгаль орчинг хамгаалах бащ арга хэмжээг хэрэгжүүлдэг. Үүнд уул уурхайн хайгуул хийх явцдаа газрыг болгоомжтой хөндөх, харьцах; газрыг нөхөн сэргээх, орчин тойрны өнгө төрхийг сэргээх, менежмент хийх уул уурхай, металл боловсруулах процессыг явуулахдаа байгаль орчинг тогтмол хамгаалах үйлдвэрлэлийн арга технологийг ашиглах; газрыг нөхөн сэргээх, хөрс ургамлыг сайжруулах зэрэг арга хэмжээнүүд хамрагдана.
Хүн төрөлхтөн өөрийн гэр орноо дандаа цэвэрхэн байлгаж байгаагүй. Уул уурхайн үйлдвэрлэлтийн хуучин процесс нь хаягдлыг түүний физик, химийн
үйлчлэлийн тэнцвэртэй байдлыг үл харгалзан дандаа каяж байсан. Уул уурхайн хайлуулах технологи агаар мандал, нуур болон голыг бохирдуулдаг. Жишээлбэл, зарим алтны хүдрүүдийг зүгээр л шатаадаг байсан. Энэ хүдэрт агуулагдах хүхэр, хүнцлийг хий болтол халааж агаар мандалд гаргаж хаядаг байсан. Өөр нэг техник болох амалгаци цуглуулах процесст алтыг хүдрээс гаргахын тулд мөнгөн ус хэрэглэдэг байсан. Мөнгөн усыг буцалгаж ууршуулан алтыг үлдээдэг. Энэ явц нь орчин тойрныг хамгийн их бохирдуулдаг металл болох мөнгөн усыг агаар мандалд гаргаж хөрс, усан санд хог хаягдлаар дамжин нэвтрэн ордог. Төмрийн үйлдвэр, түүний хайлуулах зуухнаас гарсан хорт хий агаар мандалд шууд цацагддаг байв.
Байгаль орчныг хамгаалах энэхүү ажил нь уул уурхайн хайгуулын ажил эхлэхийн хамгийн эхний үе шатанд буюу хүдэр гаргаж авахаас өмнө эхэлдэг. Энэ үе шатанд компаниуд хайгуул хийх, өрөмдөх, суваг шуудуу татах, зам тавих болон энэ төрлийн бүсад ажиллагаанаас гарах сөрөг үр дагаврыг бууруулах бүхий л арга хэмжээг урьдаас төлөвлөдөг. Хайгуулын ажил орчин тойронг бараг сүйтгэдэггүй бөгөөд зөв төлөвлөгдсөн тохиолдолд
аливаа ажлыг газар, ургамал болон зэрлэг амьтдыг хамгийн бага сүйтгэдэг хэлбэрээр гүйцэтгэж болно. Иймээс ч компаниуд, орон нутгийн ард иргэдэд өөрийн үйл ажиллагаагаа танилцуулж байх нь чухал. Уул уурхайн төлөвлөлт эхлэхээс өмнө иймэрхүү уулзалт, хурал, цуглаан зохион байгуулах нь орон нутгийн иргэдтэй харилцаатогтоож,тэднийсанаа бодол, хүсэл эрмэлзлэлийг сонсох, тэдгээрийг энэ талаарх бодлогод тусгах зэрэгт ихээхэн ач холбогдолтой юм
Түндрын бүс нутаг г.м экологийн нарийн тогтолцоотой газруудын төрийн байгууллагууд хайгуул хийж байгаа компаниас түүний ажиллах зөвшөөрлийг шаардахын зэрэгцээгээр хайгуулчдын хийх ажлын хүрээг хязгаарлаж өгдөг. Зэрлэг амьтан, ургамлыг хэзээ ч сүйтгэж болохгүй. Зөв сайн төлөвлөлт, хянуур болгоомжтой, аж ахуйч байдлаар хандаж чадвал уул уурхайн хайгуулын ажлын сөрөг үр дагаврыг багасгах боломжтой. Сүүлийн жилүүдэд уул уурхайн аж үйлдвэрийн гол чухал холбоо болох «Канад улсын хайгуул, хөгжлийн холбоо >> ЕЗ «Хайгуул явуулахад байгаль орчны хамгаалалт илүү ач холбогдолтой байх» гэсэн багц удирдамжийг боловсруулсан. Энэ нь ашигт малтмалын хайгуул хийдэг компаниудын олон жилийн турш хуримтлуулсан туршлага, мэргэжлийн дүгнэлтэнд үндэслэж, байгаль орчиндажил гүйцэтгэх явцад туунд үзүүлэх сөрөг нөлөөллийг хязгаарлах тухай  мэдээлэл  байдаг  учир энэ нь хайгуулчдад хэрэглэх заавар болдог.
Найдвар төрүүлсэн хүдрийн орд нэгэнт нээгдсэн тохиолдолд ихэнх улс орнууд санал оруулж буй хөгжүүлэх хөтөлбөрийн хүрээнд байгаль орчны техникийн судалгаа хийх шаардлага тавьдаг.
Хүдрийг гадаргуу дээр гаргасны дараа металл гаргаж авах процесс нь хорт бодис үүсгэх боломжтой. Уул уурхайн олборлолт, металлургийн үйлдвэрлэлд хэрэглэж байгаа шатахуун, химийн бодисууд нь байгаль орчинг бохирдуулах, хор нөлөө үзүүлэх чадвартай байдаг.
Хүдрийг нунтаглан тээрэмдэх явцад хүдрийг эрдсээс салгаж авсан нарийн ширхэгтэй хатуу хаягдал үүсдэг. Ашигт малтмалаас салгаж авсан энэхүү хаягдалд хортой элементүүд агуулагдах магадлал бий. Жишээлбал, алтны хүдэр ихэнхдээ хүнцэл, ураны хүдэр радий г.м радиактив задардаг элементүүдийг голдуу агуулсан байх жишээтэй. Хорт хаягдлыг байгальд шууд хаяхгүй байхаар зохион байгуулагдсан тусгай цэгт зөөж, байршуулах ёстой. Энэхүү хог хаягдлыг уул уурхайн бусад хатуу хаягдал буюу хөрсний овоолгоос тусад нь байрлуулах ёстой.
Хайлуултын явцад сульфидын хүдэр нь исэлдвэл хүхрийн давхар исэл их хэмжээгээр үүсдэг. Хэрэв хүхрийн давхар исэл хайлуулагч зуухны яндангаар дээшээ гарч агаар дахь уур манантай холилдвол хүчиллэг бороо, цас бий болгоно.
Уул уурхай газрыг тодорхой хугацаанд түр ашигладаг. Иймээс уул уурхайн компани ашигласан газрынхаа байгаль орчинг дахин нөхөн сэргээж түүнийг эргээд тогтвортой байдалд нь хүргэх ёстой. Ингэснээр энэ газрыг өөр зориулалтаар дахин ашиглах бололцоо бий болно.