Үндэсний статистикийн хороо энэ оны эхний есөн сарын нийгэм, эдийн засгийн байдлыг өчигдөр танилцуулсан юм. Хэрэглээний үнийн индекс өмнөх сараас0.7 хувь, оны эхэн үеэс 8.5 хувиар өссөн үзүүлэлт гарсныг энэ үеэр онцоллоо.

Дээрх8.5 хувийн өсөлтийн50 хувьд хүнсний бараа бүтээгдэхүүн, хувцас, гутлын үнийн өсөлт голлон нөлөөлсөн байна. Харин 30 хувьд боловсролын үйлчилгээ, тээвэр, орон сууц, түлш, үлдсэн20 хувьд бусад жижиг бараа бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт нөлөөлжээ. Өнгөрсөн наймдугаар сард үнийн өсөлтийн индекст боловсролын үйлчилгээний бүлгийн дүн голлон нөлөөлж байсан.

Харин есдүгээр сарын хэрэглээний үнийн өсөлтөд хүнсний барааний үнийн өсөлт буурч, орон сууц, түлш цахилгааны бүлгийн үнэ4.2 хувь, хувцас, бөс бараа, гутлын бүлгийн үнэ1.2 хувиар өссөн нь дээрх өсөлтөд голлон нөлөөлсөн байна. Хэрэглээний бараа, үйлчилгээний үнэ энэ сард Ховд, Завхан, Хөвсгөл, Архангай аймагт0.1-0.8 хувиар буурч, Сэлэнгэ аймагт тогтвортой, бусад аймагт0.1-1.8 хүртэл хувиар өсчээ.

Дундговь аймагт1.8 хувь буюу хамгийн их өсөлттэй байгаа ажээ. Монголбанкны төгрөгийн ам.доллартай харьцах нэрлэсэн дундаж ханш есдүгээр сард 1835.8 төгрөг болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 10.4 хувиар суларсан байна. Төгрөгийн юаньтай харьцах нэрлэсэн дундаж ханш есдүгээр сард 299.0 төг болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс 10.0 хувиар суларчээ. Харин өмнөх саруудтай харьцуулахад1.4 хувиар чангарсан байна.

Мөнгөний нийлүүлэлт10.1 их наяд төгрөг болж өмнөх сараас0.6 хувиар буурсан бол өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад1.6 хувиар өсчээ. Үүний зэрэгцээ аж ахуйн нэгж иргэдэд олгосон зээлийн үлдэгдэл12.6 их наяд төгрөг болж өссөн байна. Мөн энэ оны эхний есөн сарын байдлаар Монгол Улс129 улстай худалдаа хийж, нийт мөнгөний эргэлт найман тэрбум ам.доллар давсан бол алдагдал нь 24.4 сая ам.долларт хүрсэн гэдгийг Үндэсний статистикийн хорооныхон дурдсан юм.

Төсвийн тэнцвэржүүлсэн тэнцэл192.5 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарав

Энэ оны эхний есөн сарын байдлаар улсын төсөвт 4.3 их наяд төгрөгийн орлого төвлөрсөн аж. Харин 4.5 их наяд төгрөг буюу орлогоосоо давсан зарлага санхүүжүүлжээ. Улсын нэгдсэн төсвийн тэнцвэржүүлсэн орлого, тусламжийн хэмжээ энэ оны эхний улирлын байдлаар 4311.7 тэрбум төгрөг байгаа аж. Харин зарлага буюу эргэн төлөгдөх зээлийн хэмжээ 4504.2 тэрбум төгрөг болсон тул төсвийн тэнцвэржүүлсэн нийт тэнцэл 192.5 тэрбум төгрөгийн алдагдалтай гарчээ. Тэгвэл татварын орлого төвлөрүүлэлт өмнөх оны мөн үеийнхээс 5.5 хувиар өссөн байна. Үүнд орлогын албан татвар30.0 тэрбум төгрөгөөр буурсан боловч, бусад татварын орлого 105.9 тэрбум, нийгмийн даатгалын шимтгэлийн орлого86.0 тэрбум, үйлчилгээний татварын орлого 19.1 тэрбум төгрөгөөр тус тус өссөн нь нөлөөлжээ.

Хөдөө аж ахуй

Улсын хэмжээнд энэ сарын1-ны байдлаар 344.4 мянган тонн үр тариа, 145.7 мянган тонн төмс, 81.4 мянган тонн хүнсний ногоо хураан авчээ. Мөн 1022.4 мянган тонн өвс хадлан, 21.2 мянган тонн гар тэжээл бэлтгэсэн байна. Энэ нь өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад үр тариа 67.7 хувь, өвс хадлан10.7 хувь гар тэжээл 2.2 хувиар өссөн үзүүлэлттэй байгаа аж. Харин төмс 10.0 хувь, хүнсний ногоо 7.8 хувиар буурчээ. Түүнчлэн энэ оны эхний гурван улирлын байдлаар 17 сая төл авч өнгөрсөн оны мөн үеийнхээс 1.8 сая илүү төл авсан аж. Том малын хоргодлын хувьд 50 гаруй хувийн бууралттай байна.

Хүүхдийн тоо 2.8 хувиар өсчээ

Монгол Улсын хэмжээнд өнгөрсөн есөн сарын байдлаар 61310 эх амаржиж, амьд төрсөн хүүхдийн тоо 61674 болж, өмнөх оны мөн үеийнхээс амаржсан эх 2.7 хувиар, хүүхдийн тоо 2.8 хувиар тус өсчээ. Мөн нялхсын эндэгдэл 912 болж, өмнөх оны мөн үеэс 6.9 хувиар, тав хүртэлх насандаа 1111 хүүхэд эндэж нийт 5.1 хувиар нэмэгдсэн байна. Мөн нийгмийн даатгалын сангийн орлого 1017.1 тэрбум төгрөг, зарлага 952.8 тэрбум төгрөг болж, өмнөх оны мөн үеэс орлого11.4 хувь, зарлага 21.4 хувиар өслөө. Нийгмийн халамжийн сангаас 197 мянган хүнд 104.5 тэрбум төгрөгийн тэтгэвэр, тэтгэмж олгосон бөгөөд өмнөх оны мөн үеийнхээс нийгмийн халамжийн тэтгэвэр, тэтгэмж авагчдын тоо 7.2 хувиар, олгосон тэтгэврийн хэмжээ5.0 хувиар өссөн байна. Түүнчлэн улсын хэмжээнд энэ оны эхний найман сард19773 гэмт хэрэг бүртгэгдсэн нь өмнөх оны мөн үеийнхээс 5.1 хувиар өссөн байна. Мөн нийт гэмт хэргийн тоо нэмэгдэхэд өмчлөх эрхийн эсрэг гэмт хэрэг 607, бусдын бие махбодид гэмтэл учруулах505 зэрэг гэмт хэрэг өссөн нь нөлөөлсөн гэдгийг Хүн ам, нийгмийн статистикийн газрын дарга Д.Оюунчимэг онцоллоо.

М.Энхцэцэг