УИХ-ын Төсвийн байнгын хорооны тогтоолоор "Оюутолгой" компанитай байгуулсан гэрээний хэрэгжилттэй танилцаж,дүгнэлт гаргах ажлын хэсэг өнгерсөн онд байгуулагдсан. Мөн тус компанийн анхны хөрөнгө оруулалтын зардлын хэтрэлтийг шалгах шуурхай ажлын хэсэг гэж бас бий. Дээрх ажлын хэсгийн гишүүдийн уулзалт өчигдөр Төрийн ордонд болов. Энэ уулзалтыг "Оюутолгой" төслийн 2010-2012 оны "Анхны хөрөнгө оруулалт"-д хийсэн судалгаа, үр дүнгийн талаар болон Оюу толгойгоос авах 130  сая  ам.долларын  татварыг яагаад 30 сая доллар болгосон мэдээллийг сонсохоор УИХ-ын гишүүн С.Ганбаатар зохион байгуулсан юм. Гэвч дээрх хоёр ажлын хэсгийнхнээс С.Ганбаатар гишүүний асуултад олигтой хариулт өгөх хүн олдсонгүй. Өөрөөр хэлбэл, 130 сая ам.долларын татварын өр яагаад 30 болсныгтайлбарлажчадсангүй. Ер нь нэг иймэрхүү өнгө аястай уулзалт болов.

С.ГАНБААТАР: -Анхны хөрөнгө оруулалтын зардлын хэтрэлтийн тайланг "Оюу-толгой"-д танилцуулсан уу?
-Үгүй.
-Тайлан хэзээ гарлаа?
-Өнгөрсөн хоёрдугаар сард.
-Тэгээд өнөөдрийг хүртэл яагаад танилцуулаагүй юм бэ?
-Холбогдох яамдын сайд нарт танилцуулсан. Мөн Засгийн газрын хурлаар нэг удаа орсон. Эндээс шийдвэр эцэслэн гараагүй учраас "Оюутолгой"-д танилцуулаагүй. Гэхдээ тус компанид илэрсэн асуудал бүрийг тухай бүрт нь танилцуулж байсан.
-Ганбат даргаас асууя. "Оюутолгой"-н гэрээ олон улсын гэрээ мөн үү?
-Ганбат дарга алга байна. Уг нь ирсэн байсан даа.
-Өөр хариулчих хүн байна уу?
Сангийн яамны мэргэжилтэн:
-Олон улсын гэрээ биш.
-Татварын ерөнхий газрын Маргаан таслах комиссын шийдвэрийг хэн таслах юм бэ?
-Гурван шатны шүүх.
Мэдээлэл өгөх ёстой хүмүүсийн "мэдлэг" энэ хэмжээнд байснаас гадна Уул уурхайн сайд Д.Ганхуягаас Оюутолгойн анхны хөрөнгө оруулалтын талаарх мэдээлэл одоогоор нууцын зэрэглэлтэй байгаа учраас "Оюутолгой"-той зөвшилцөж байж ил  болгох  эсэхийг  шийдэх  тул уулзалтыг тсдорхой  хугацаагаар хойшлуулах хүсэлт албан бичгээр ирсэн тул тус уулзалтыг ирэх долоо хоногт хийхээр болсон. Үүний дараа УИХ-ын гишүүн С.ГАНБААТАРААС зарим зүйлийг тодрууллаа.
-Уулзалтад ажлын хэсгийнхэн бүгдээрээ оролцов уу?
-Татварын ерөнхий газрын ажлын хэсэгт ажилласан байцаагчид бүрэн бүрэлдэхүүнээрээ ирсэн.
Мөн ажлын хэсэгт орсон 24 мэргэжилтэн бүгд ирж мэдээлэл , хийхээр болсон. Д.Ганхуяг сайдын уулзалтаа хойшлуулж өгөөч гэсэн хүсэлтийн дагуу би энэ удаа тоо баримтыг хөндөхгүйгээр процессыг асуулаа. Энэ асуултаас үүдээд хэд хэдэн зүйл та бүхэнд мэдээлмээр байна. Нэгдүгээрт, ТЕГ-ын дарга Г.Батмагнай, Сангийн яамны хэлтсийн дарга н.Ганбат, Сангийн яамны газрын дарга Б.Батцэцэг гэсэн гурван хүнийг АТГ-т өнөөдөр өгөхөөр боллоо. Шалтгаан нь, улсын байцаагч нарын Оюутолгойгоос 130 сая доллар авах тухай актыг хоёрдугаар сарын 15-нд өгөхөд зургадугаар сарын 13 хүртэл дөрвөн сар дарж байгаад гаргаж ирэхдээ 30 сая болгосон илбэ үзүүлсэн. Дөрвөн сар дарна гэдэг бол АТГ-т өгөх үндэслэл. Хоёрдугаарт, улсын байцаагчдыг тавьсан актынхаа төлөө гомдол гаргаж, тайлбар өгөх боломж өгөөгүй гэдгийг тэд хэлж байна. Сая би холбогдох хүмүүсээс "Оюутолгойн гэрээ олон улсын гэрээ мөн үү" гэж асуухад "биш" гэсэн. Биш гэдэгбол Монгол Улсын татварын хуулийг нэг номерт барих ёстой хууль гэсэн үг. Гэтэл татварын газрын холбогдох хүмүүс Монгол Улс Оюутолгойгоос 70 жил татвар авахгүй тийм нөхцөл байдлыг бий болгочихлоо.
-"Оюутолгой"-д 130 саяас гадна өөр нуун дарагдуулсан татвар байгаа гэсэн мэдээлэл байна?
-Өнөөдрийн хувьд хариуцсан яамных нь сайд энэ мэдээлэл одоогоор нууцын зэрэглэлтэй байгаа гэсэн албан бичиг ирүүлсэн учраас би хүндэтгэж байна. Харин ирэх долоо хоногт энэ талаар дэлгэрэнгүй мэдээлэл өгье.
-"Оюутолгой" компанийн санхүүгийн тайлангаас харахад дандаа хасах баланстай гарсан байна. Ер нь монголчууд эндээс ашиг хүртэх нь үү?

-Гол ашиг бол татвар, ногдол ашиг хоёр л байгаа. Татвараа бид авч чадахгүй нь тодорхой боллоо. Ногдол ашиг хэзээ ч авахгүй гэдэг нь бас тодорхой. Энэ бодит үнэнийг олон нийт мэдэх ёстой. "Оюутолгой"-н зардал дотор улстөрч, бүлэглэлүүдийн бараа бүтээгдэхүүнээ шахдаг бизнес нь л цэцэглэж байгаа байх. Түүнээс биш Монголын ард түмэнд наалдаж байгаа юм байхгүй. Дараагийн удаа ямар компани "Оюутолгой"-д бараа бүтээгдэхүүн нийлүүлдгийг нийтэд зарлана. Тэр компанийн ард хэн байгааг монголчууд бүгд мэднэ.
-Ямар улстөрч байгааг та нэрлэж болох уу?
-Долоон улстөрчийг би АТГ-т өгсөн ч одоо хүртэл хариу ирээгүй байгаа. Би та бүхэнд "Оюутолгой"-н 2013 оны жилийн санхүүгийн тайлангаас ганцхан жишээ хэлье. Борлуулалтын орлого 220 тэрбум төгрөг болж байгаа юм. Харин борлуулалтын өртөг буюу зардал нь 167 тэрбум.
Өнөөх улстөрчдийн бизнесийг тэжээж байгаа мөнгө гэоэн үг. Жишээ нь, цемент зөөхдөө үндсэн үнээс нь 80 дахин өндөр үнээр зөөдөг байгаа юм. Тэгтэл нийт ашиг нь хасах 284 тэрбум төгрөг гэж байгаа биз. Үүний ногдол ашиг нь хасах 80 тэрбум. Татвар нойл. Энэ мэт хасах баланстай дүнг аль ч хуудаснаас үзэж болно. Учир нь санхүүгийн бүх тайлан нь алдагдалтай байгаа юм чинь. Ямар том луйврын хэрэг болж байгааг эндээс харж болно. Үүнийгээ эргэн харж, ширээний ард ярилцах боломж байна уу л гэж байгаа юм. Үүнийг ярихаар "Оюутолгой"-д бараа материалаа шахдаг улстөрчид надад дарамт учруулдаг.

СҮРЭН /ҮНДЭСНИЙ ШУУДАН/