"Таван толгойн нүүрсний ордыг хөгжүүлэх талаар авах арга хэмжээний тухай” УИХ-ын тогтоолын төслийн хэлэлцэх эсэх асуудлаар санал, дүгнэлт гаргах үүрэг бүхий УИХ-ын хурлын даргын захирамжаар байгуулагдсан ажлын хэсгийн хуралдаан өчигдөр Төрийн ордны "А” танхимд хаалттай хуралдсан.

Тэд өнгөрсөн хугацаанд Засгийн газар болон холбогдох байгууллагуудаас мэдээлэл авсан байна. Нийт 13 хүсэлтэд албан бичгийнхээ хариуг авсан гэнэ. Мөн 3000 гаруй хуудастай материалд дэд ажлын хэсэг ажиллаад 50 гаруй хуудастай дүгнэлтийг бэлэн болгоод байна. Хүссэн зарим материал ирэхгүй байгааг өнгөрсөн хугацаанд ярьж ирсэн. Тухайлбал, гэрээний англи хэл дээрх хувилбар өгөхгүй байгаа аж.. Асуудал гарвал англи хэл дээрх эх хувилбараар Лондонгийн арбитрийн шүүх дээр очих учраас тэд нэхээд байгаа гэнэ. Засгийн газрын хэрэг, эрхлэх газраас материалаа бүрдүүлээд өгчих юм бол 2-3 хоногийн дараа шийдвэрээ гарна. Ажлын хэсэгт өгөхгүй байгаа бас нэг материал байгаа гэнэ.

Тэр нь 2014 оны Засгийн газрын 268-р тогтоолыг батлах протокол. Уг тогтоолд "Тавантолгой”-н орд газрыг шалгаруулах тендерийн 7 зүйлтэй шалгуур байгаа. Үүнд хэд, хэдэн зүйлд нэг компанийг шалгаруулах зорилгоор хийгдсэн гэсэн дүгнэлтийг тэд гаргасан байна. Тиймээс уг протоколыг авч үзэж байж Засгийн газрын аль гишүүнээс ямар санал гаргасныг мэдэх шаардлагатай аж. Гурав дахь материал нь бол хөрөнгө оруулагчдын зүгээс санхүүгийн байдалд дүн шинжилгээ хийсэн бие даасан мэргэжилтнүүдийг ажиллуулж дүгнэлт ирүүл гэсэн. Тус материал мөн ирээгүй байгаа юм байна. Гэхдээ энэ материалуудыг интернетээс олж авсан гэнэ. Түүнд тайлан, олон улсын дүн шинжилгээ багтсан. Ер нь 3 хоногийн дараа эцсийн дүгнэлтээ гаргаж, УИХ-ын даргад хүргүүлнэ хэмээн ажлын хэсгийн ахлагч Л.Эрдэнэчимэг хэллээ.

Дүгнэлтэд орох асуудлаас дурдвал, ямартаа ч "Монголын төмөр зам” компани 51 хувиа эзэмшээд урагшаа чиглэсэн Гашуун-Сухайт-Ухаа худаг чиглэлийн төмөр зам болон зүүн чиглэлийн 1300 км төмөр замынхаа асуудлыг хөрөнгө оруулагчид хамтад нь шийдэх ёстой гэсэн дүгнэлтийг гаргаж байгаа гэнэ. 2010 онд шалгарсан 6 компанидаа дахин хүсэлт тавиад тендерийг мөн дахин зарлах боломжтой аж. Тус зургаан компаниасаа хамгийн эхэлж замд хөрөнгө оруулалт хийх компаниа шалгаруулъя. Тэр компанидаа Тавантолгойн олборлолт хийх эрхийг өгье гэдэг дүгнэлт гаргахаар ажиллаж байгаа юм байна. Энэ дүгнэлтийг гаргаснаар олборлогч компанийн шалгаруултад "Энержи Ресурс”, "Эрдэнэс Тавантолгой”, "Монголын төмөр зам” болон Япон, Хятад, Орос зэрэг аль ч улс орны компани хамтран оролцох бүрэн боломжтой гэнэ. Мөн 1072 хувьцааны асуудлаар дүгнэлтдээ оруулах нь чухал байгаа. "Тавантолгой” нийт 15 тэрбум хувьцаа гаргасан байдаг.

Үүнийг нэрлэсэн үнээр нь тооцоход 14 их наяд төгрөгийн хувьцаа болно. 2.1 сая иргэн болон аж ахуй нэгжүүдийн хувьцаа 1.5 их наяд төгрөгөөр үнэлэгдэж байгаа. Тэгэхээр Монгол Улсын Засгийн газар өөрийн эзэмшиж буй хувьцааг хэнд, хэрхэн эзэмшүүлэх нь өөрийн эрхийн асуудал. Харин иргэдийн болон аж ахуй нэгжүүдийн хувьцааг цааш нь дамжуулан хэн нэгэнд ашиглуулах гэж байгаа бол зөвшөөрлийг нь авах ёстой. Эсвэл нөхөн төлбөрөө төлөх ёстой. Тиймээс Засгийн газар энэ хувьцааг 1.5 тэрбумаар худалдаж аваад, дараа нь хэрэгжүүлэгч компаниудад өгч болох юм. Ийм дүгнэлттэй учраас 1072 хувьцааг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах заалтыг гэрээнд тусгаж өгөх шаардлагатай гэж үзэж ярилцсан байна.

Г.Мягмарсүх

new.mn