Монголын эдийн засаг дахь хүндрэл нэг үеэ бодвол сэргэж эхэлсэн гэдэг нь зарим статистикаас харагдаж эхэллээ. Гадаад худалдааны алдагдал буурсан эрс буурч, гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт сүүлийн хоёр сард өсөлттэй гарсан. Өнгөрсөн оны турш бууралттай байсан гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт эхний хоёр сард дараалан боломжийн өсөлттэй гарсан нь бодлого боловсруулагчдыг баярлуулж байна. Тодруулбал, хөрөнгө оруулалтаар нэгдүгээр сард 110 орчим сая ам.доллар, хоёрдугаар сард 190 гаруй сая ам.доллар Монголд орж иржээ. Энэ нь өнгөрсөн оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад бага үзүүлэлт л дээ. Гэхдээ гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт өнгөрсөн оны тавдугаар сараас хойш тасралтгүй буурсны эцэст 2014 он гарсаар анх удаа өсөж байгаа юм. Цаашдаа орж ирэх ам.долларын хэмжээ нэмэгдвэл ам.долларын ханш ч буурах боломжтой гэсэн хүлээлт үүсээд байна. Үүнд зөвхөн гадаадын шууд хөрөнгө оруулалтаас гадна Монголбанкинд тушаагдах алтны хэмжээ нэмэгдсэн нь сайнаар нөлөөлж байгаа. Монголбанк алтны нөөцөө нэмэгдүүлэх замаар валютын зузаатгал хийхээр ажиллаж буй. Хоёрдугаар сарын сүүлийн хагасын байдлаар Монголбанкинд нэг тонн гаруй алт тушаагдсан нь томоохон амжилт болсон юм. 

Гэхдээ энэ мэт сайн үзүүлэлт байгаа ч иргэдийн амьдрал муудсаар байна гэж шүүмжлэх хүмүүс олон байна. Эдийн засгийн хөгжлийн дэд сайд О.Чулуунбат "Макро үзүүлэлтээр эдийн засаг өсөлттэй байгаа ч микро төвшинд тухайлбал, төмөр замын тээврээр зорчих иргэдийн тоо буурсан байна. Эдийн засаг өссөн ч энэ нь ханшийн өсөлтөд залгиулчихсан” гэж хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа дурьдсан байсан. Гадаад худалдааны алдагдал буурсан, шууд хөрөнгө оруулалт нэмэгдсэн зэрэг сайн үзүүлэлт байгаа ч үүний нөгөө талд бодит эдийн засгийн үзүүлэлтүүд тийм ч сайнгүй байгааг дэд сайд О.Чулуунбат ийнхүү онцолжээ. Бодит эдийн засаг нь иргэдийн амьдрал гэсэн үг. Үндэсний статистикийн хорооны мэдээлснээр хоёрдугаар сард төмөр замаар тээсэн ачааны хэмжээ өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 5.1 хувь, зорчигчдын тоо 12.6 хувиар буурчээ. Агаарын тээврийн салбарын орлого 28.8 тэрбум төгрөг болж, өмнөх оны мөн үеийнхтэй харьцуулахад 7.6 хувиар мөн л буурсан байгаа юм. Магадгүй урагшаа, хойшоо явж худалдаа наймаа хийдэг наймаачдын тоо валютын ханштай холбоотойгоор буурсныг энэхүү статистик харуулж буй биз ээ.

МАН-ынхан "Эдийн засгийн тоон дээр гарч байгаа сайн үзүүлэлтүүд амьдралд наалдахгүй байна. Иргэдийн амьдрал муудаж, худалдаа наймаа эрхлэгчид дампуурлын ирмэгт ирсэн” хэмээн шүүмжилж буй. Зарим талаараа үнэний хувьтай л байх. Өнөөдөр зах дээр гараад, наймаачидтай уулзвал хэн хүнгүй л "ам.долларын ханш өслөө” хэмээн бухимдана. "Улсын эдийн засаг сайжирч эхэлсэн, ам.доллар орж ирэх нь нэмэгдсэн” гэх тайлбар энгийн худалдаачинд хамаагүй юм. Түүний хувьд өнөө маргаашдаа худалдаж авдаг бараа, бүтээгдэхүүнийх нь үнэ хямд байх нь л чухал. Түүнчлэн худалдаа наймааных нь голлох валют болсон ам.доллар, эсвэл юанийн ханш сул байвал болох нь тэр. Харин өнөөдрийн тухайд ам.долларын ханш төгрөгийн эсрэг харьцангуй чанга хэвээрээ л байна. Иргэд, олон нийт энэ ханш хэзээ буурах вэ хэмээн асууж, бухимдах аж.  

Мэдээж маргааш ханш буурахгүй. Үүнд тодорхой цаг хугацаа хэрэгтэй. Тодруулбал, Монголбанкныхны хэлж буйгаар энэ оны эхний хагасаас хойш эдийн засаг илт дээрдэх дүр зураг харагдаж буй. Магадгүй эхний хагасаас хойш ам.долларын ханш буурна гэсэн үг. Хэдхэн сар л "гүрийчихвэл” эдийн засаг сайжрах гээд байна. Нэг ёсондоо цаасан дээр байгаа тоонууд өнөөдрийн хувьд "хиймэл” мэт харагдаж байж болох ч тун удахгүй та бидний амьдралд бодитойгоор "үржил шим”-ээ өгөх нь. Түрүүчээсээ үр ашиг нь ажиглагдаад ч эхэлчихсэн. Ам.долларын ханш сүүлийн гурван өдрийн хугацаанд огцом буурсан байна билээ. Өөрөөр хэлбэл, өнөөдөр амьдрал хэцүү байгаа ч маргааш сайхан болох боломж харагдаад эхэлжээ.

Л.Энхдэлгэр