Цаг үеийн асуудлаар Монголбанкны Мөнгөн тэмдэгт, үнэт зүйлсийн газрын захирал П.Сүхбаатартай ярилцлаа.

-Одоогоор Монголбанкинд хэчнээн хэмжээний алт тушаасан байгаа вэ?

-Энэ оны долдугаар сарын 25-ны байдлаар таван тонн 54 кг алт хүлээн авлаа. Үүнээс давхардсан тоогоор 707 аж ахуйн нэгж байгууллага, 623 иргэнээс худалдан авсан байна. Энэ нь өмнөх оны мөн үетэй харьцуулахад 1.5 хувиар өссөн үзүүлэлтэй.

-Дэлхийн зах зээл дээр алтны ханш унаж байгаа тухай мэдээлэл гарч байна. Энэ нь манай улсад хэрхэн нөлөөлж байна?

-Дэлхийн зах зээл дээр сүүлийн 10 хоногт унци алт 1067 ам.доллар болтлоо буурсан. Гэхдээ энэ нь манай улсын алт тушааж буй аж ахуйн нэгж, иргэдэд төдийлөн нөлөөлөхгүй. Учир нь алтыг кг-аар хэмжиж тушаахад 68000-75000 төгөргийн хооронд хэлбэлзэж байгаа юм. Энэ нь ам.долларын ханш өндөр байгаа учраас алт тушаалтад нөлөөлөхгүй гэж болно. Тиймээс ч 1.5 хувийн өсөлттэй байгаа юм. Мөн энэ онд долоон удаагийн ачилтаар нийт 6.2 тонн алтыг экспортлосон. Үүнийг цэвэр жингээр тооцвол 159.4 мянган унци алт болж байна. Энэ нь 171.8 сая ам.доллараар валютын нөөцийг бүрдүүлсэн тооцоо гарч байна.

-Төвбанкинд байгаа алтны нөөц ямар хэмжээтэй байна вэ?

-Монголбанкны зүгээс нэг тонн гаруй хэмжээтэй болохоор нь экспортод гаргадаг. Ер нь манайд байгаа алтны нөөц бохир жингээр байдаг. Одоогоор 929.9 кг алтны үлдэгдэлтэй байна.

-Өнгөрсөн жилээс татварын хөнгөлөлт эдэлсэн нь алт тушаалтад эергээр нөлөөлсөн гэдэг. Харин ханшийн бууралт үүнд нөлөөлөх үү?

-Өмнөх жилүүдтэй харьцуулахад алт тушаалт нэлээд өсөх хандлага ажиглагдаж байгаа. Монголбанкны зүгээс оны эхэнд 15-20 тонн алт авах боломжтой гэж таамаглаж байсан. Үүндээ хүрэх болов уу гэсэн хүлээлттэй байна. Алт тушаах оргил үе нь наймаас аравдугаар сар. Хамгийн гол нь алтны татвар буурсан. Мөн аж ахуйн нэгжүүдийн ашигт малтмалын ашиглалтын лицензийг сэргээсэн нь алтны тушаалтад эерэгээр нөлөөлнө гэж харж байгаа юм. Яагаад гэвэл, өнгөрсөн жилтэй харьцуулахад алт тушаах, Монголбанктай харилцах аж ахуйн нэгж, иргэдийн оролцоо өссөн. Тиймээс оны эцэст анхны таамаглалд хүрнэ гэж бодож байна.

-Монголбанк, Сангийн яам хоёрын мэдээлэл хэр зөрүүтэй байдаг вэ. Учир нь Сангийн яамнаас гаргасан мэдээлэл танай байгууллагаас гаргасан дүнгээс ялгаатай байх юм?

-Монголбанк бохир жингээр гаргадаг. Харин экспортод гаргахдаа цэвэр жингээр тооцдог. Тэгэхээр энэ хоёрын зөрүү гарна. Тиймээс зөрүүтэй мэдээлэгдэх тохиолдол гарсан байж болно. Сангийн яамнаас гаргасан мэдээллээр өмнөх жилүүдтэй харьцуулахад нэлээд бууралттай байна хэмээн хэвлэлээр гарсан байна лээ. Энэ нь өнгөрсөн сарын 30-ны байдлаар алт тушаалт 99 хувьтай байсан. Ингээд энэ сарын 25-ныг хүртэл 1.3 тонн алт тушаасан байгаа юм. Тиймээс өсөх магадлалтай гэж харж байна. Аж ахуйн нэгж, иргэдийн хадгалуулсан алт бий.

-Алтны унцийн ханш 1000 ам.доллараас бага болох таамаглалыг гадны шинжээчид хийсэн байна. Энэ нь манайд хэрхэн нөлөөлөх вэ?

-Гадны шинжээчид алтны үнэ унах магадлал өндөр гэсэн байна лээ. Мэдээж энэ талаар мэдээллийг хүмүүс сонссон байж таарна. Тиймээс аж ахуйн нэгж, иргэдийн өөрийн гар дээр алтаа хуримтлуулахгүй болов уу гэж бодож байна. Гэхдээ энэхүү үнийн уналт төдийлөн удаан үргэлжлэхгүй болов уу. Ер нь алтны үнийн уналт, өсөлтийн графикийг харж байхад огцом хэмнэлтэй байгаа нь ажиглагддаг.

-Энэхүү үнийн өсөлт, бууралтын давтамж ямар байдаг вэ?

-Сүүлийн 14 хоног дотор бага зэрэг буурсан. Харин өмнөх 14 хоногт бага зэрэг өсөлттэй байсан шүү дээ. Жишээлбэл, энэ сарын эхээр 1100-1200 болж өссөн тохиолдол бий. Тэгэхээр энэ хооронд тогтворгүй байгаа нь харагдаж байна.

-Алтыг экспортод их хэмжээгээр гаргаснаар валютын ханшид хэрхэн нөлөөлөх бол?

-Төдийлөн нөлөөлөхгүй. Өөрөөр хэлбэл, алтыг экспортод гаргаснаар валютын нөөц нэмэгдэнэ. Эсвэл алтыг цэвэршүүлэн биет хэлбэрээр хадгалж бас болно шүү дээ. Мэдээж алтны үнэ байнгын уналттай байна гэж үгүй. Тиймээс өсөлттэй үед нь борлуулах боломжтой. Аль болох алтны үнэ өсөх хандлагыг харж, тооцоолон дараагийн борлуулалтыг хийнэ.

-2019 он хүртэл алтны салбарынхан хөнгөлөлт эдэлнэ.Энэ нь алт тушаалтыг өсгөж байна гэлээ. Гэхдээ алтны үнэ унаж байгаа нь алт тушаалтад нөлөөлөхгүй юу?

-Мэдээж татварын бууралт, хөнгөлөлт хан­галттай боломж. Тэгэхээр алтны үнэ буурсан ч хүмүүсийн алт тушаалтад төдийлөн нөлөөлөхгүй болов уу. Яагаад гэвэл, алт олборлогчдын төлөх Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг 5-2.5 хувь болгон бууруулсан. Мөн өсөн нэмэгдэх роялтийг тэглэсэн. Тиймээс аль болох энэ хөнгөлөлтийг эдэлж, алтаа тушаах эрмэлзэлтэй байх болов уу гэж бодож байна даа.

Эх сурвалж: "Зууны мэдээ" сонин