2012 онд шинэчлэлийн гэх тодотголтой Н.Алтанхуягийн Засгийн газар "Нүүрс” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлж эхэлсэн байдаг. Тухайн үед дээрх хөтөлбөр хэрэгжиж эхэлснээр нүүрс борлуулах цэгээс нэг тонн нүүрсийг 80 мянган төгрөгөөр, 40 килограммын шуудайтай нүүрсийг 3200 төгрөгөөр худалдан авах боломжтой гэж байв. Хөтөлбөр хэрэгжсэн хоёр дахь жилдээ буюу 2013 онд хөнгөлөлттэй үнэ бүхий нүүрсийг нийт 130 цэгээр борлуулахаар төлөвлөсөн бөгөөд 12 дугаар сарын эхээр нүүрс борлуулах 75 цэгийг нэмж ажиллуулахаар болсон тухай албаныхан мэдээлж байв. Гэтэл тухайн үед Н.Алтанхуягийн зөвлөхөөр ажиллаж байсан Л.Гансүх "Нүүрс” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэхдээ их хэмжээний мөнгө завшсан болж таарав.
Улмаар "Нүүрс” хөтөлбөрийг хэрэгжүүлэх  явцдаа албан тушаалаа урвуулан ашиглаж, улсад 3.6 тэрбум төгрөгийн хохирол учруулсан хэргээр шүүгдсэн Ерөнхий сайд асан Н.Алтанхуягийн ахлах зөвлөх асан Л.Гансүх нарын хүмүүсийг шүүх хурал таван өдөр үргэлжилж, шүүхээс Л.Гансүхэд 4,6 жилийн хорих ял оноож, төрийн албанд ажиллах эрхийг нь дөрвөн жилээр хассан байна. Л.Гансүхийн ялыг жирийн дэглэмтэй хорих ангид эдлүүлэхээр зааж, цагдан хоригдсон хоногийг оноосон ялаас хасахаар болжээ. Харин шүүгдэгч Н.Даваахүү, Б.Мөнгөнтуяа нарыг тус бүр 19 сая 200 мянган төгрөгөөр торгох шийдвэр гаргасан. Тодруулбал, "ЭмЖиЭлЭсБи” компанийн ажилтнууд болох Н.Даваахүү, Б.Мөнгөнтуяа нарын  тодорхой албан тушаал эрхлэх үйл ажиллагааг хоёр жилээр хасч, хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 100 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцэх мөнгөн торгууль ногдуулж, ингэхдээ цагдан хоригдсон хугацааг өдрөөр тооцож, торгох ялаас хасахаар шийдвэрлэсэн юм. Ийнхүү "нүүрсний” гэх тодотголтой хэргээр хөтөлбөр хэрэгжүүлэгсэд ял сонссон. Харин Н.Алтанхуяг зөвлөхөө буруугүйг нотолно хэмээн гэрчийн мэдүүлэг өгсөн ч тусыг эс олов. Тэгвэл манай хойд хөрш ОХУ-д "Нүүрс" хөтөлбөрийн орос хувилбар буюу Н.Алтанхуяг, Л.Гансүх нар ах нараас хуулбарласан уу гэмээр үйл явдал болжээ.

ОХУ-д "Нүүрс” хөтөлбөр хэрхэн хэрэгжсэнийг доорх мэдээлэл болон бичлэгээс үзнэ үү.
"Оборон сервис" хувьцаат компани гурван жилийн өмнө ОХУ-ын армийн хангамжийн үйлчилгээг хариуцахаар байгуулагдсан. "Өнөөдөр гадаа 40 хэмийн хүйтэн, хилийн цэргийн бие бүрэлдэхүүнүүд хувцас хэрэглэлийг урьдчилан бэлтгэж шаардлагатай бүхий л арга хэмжээг авахыг үүрэг болгож байна”.

Оросын ихэнх нутагт өвөл есдүгээр сараас эхэлдэг. Чукотка мужид 10 дугаар сар эхэлж, анхны хүйт орохтой зэрэгцээд л цэргийн анги хөлдсөн, нялх хүүхдүүд, жирэмсэн эхчүүд, цэргүүд таарч байна гэсэн мэдээ тархдаг.

Асуулт. Гэтэл "Оборон сервис" хаана байна. Цэргийн ангид хуваарилсан төсөв хаана байна вэ. Энд л байсан шүү дээ. Бидэнтэй ярилцсан хүн өөрийнхөө нэрийг дурдахгүй байхыг хүссэн. Өнөөдрийг хүртэл түүнийг заналхийлсээр байгаа. Тэрбээр мөрдөгчөөр ажиллаж байхдаа Батлан хамгаалах яамны нүүрсний хангамж нийлүүлэлттэй холбоотой үлэмж хэмжээний хөрөнгө завшсан талаар маш том хэргийг илрүүлсэн юм.

Батлан хамгаалах яам нүүрс худалдан авахад жилд 4,5 тэрбум рубль зарцууладаг. Манай улсад СУЭК, КРУ, Мечел, РУП гэсэн дөрвөн том нүүрс олборлогч компани байдаг. Батлан хамгаалах яамнаас олгосон бүрэн эрх бүхий луйварчид дээрх компаниудаас хямд үнээр хаягдал нүүрс худалдаж аваад зуучлагчаар дамжуулан цааш нь Батлан хамгаалах яаманд чанартай нүүрсний үнээр шахдаг байсан. Энэ нь хэдэн зуун хувийн ашигтай. Батлан хамгаалах яаманд ихэнхдээ чанаргүй нүүрс ирдэг. Зүгээр ч нэг чанаргүй биш хамгийн муу чанартай буюу баяжуулах үйлдвэрээс гарсан үлдэгдэл хог шаар шүү дээ. Эрүүгийн хэргийн явцад хураан авсан баримтуудыг шалгах явцад зарим  зүйл ил болсон. Баримт бичгээс үзэхэд чанартай нүүрс нийлүүлсэн мэт харагдахаар. Харин энэ нь бодит амьдралд огт нийцэхгүй.

Үйлдвэрлэгч хаягдал нүүрсээ ямар үнээр зарж байсан бэ? Нэг тонн нь 150-300 рубль. Харин Батлан хамгаалах яамтай холбоотой компаниуд болон зуучлагчлагчид тус яаманд ямар үнээр нүүрс нийлүүлдэг байсан бэ? Батлан хамгаалах яаманд нөгөө л нэг хаягдал хогтой нүүрсийг 2000-3000 рублиэр нийлүүлдэг байсан. Энэ нь гэмт хэрэг мөн үү? Тийм ээ, энийг ОХУ-ын Эрүүгийн хуулийн 159.4-т заасан байгаа. Үүний улмаас шууд учруулсан хохирол нь нүүрсний хангамжид зориулсан хөрөнгө мөнгө байсан бол харин ажилтан, албан хаагчид, цэргийн ангийн байр тэдгээрийн гэр орныг хүн байж суух, ажиллах амьдрах аргагүй хүйтэн байлгасан шууд бус хохирол. Үнэндээ энэ систем нь Батлан хамгаалах яамны тендер зарлан явуулах эрх бүхий үйл ажиллагааг удирддаг гол албан тушаалтнуудыг хөрөнгө мөнгөжүүлэхийн тулд "Оборон сервис" компанийг байгуулсан гэж үзэж болохоор байгаа юм.

Бид мөрдлөг явуулахдаа ганц л зүйлийг илрүүлэхийг хичээсэн. Ямар гээчийн хүмүүс ийм нарийн төлөвлөгөөг зохиосон бэ. Авлигын шуугианы гол шүүгдэгчдийн нэг Евгения Васильева 33 настай хуульч. Санкт-Петербургийн их сургуулийг төгссөн. Одоо Москва хотын Первулок Молочный гудамжинд зургаадугаар байрны 4-н тоотод амьдардаг. Хотын төвд дээд зэрэглэлд тооцогддог Алтан милл хороололд арван гурван өрөө тансаг байртай. Байрны үнэ нь 10 сая америк доллар. Васильева 2010 оноос Батлан хамгаалах яамны Өмчийн харилцааны газрын даргаар ажилласан. Тэрбээр "Оборон сервис" компаний ТУЗ-ийн гишүүн байсан. Их нууцлаг хүн. Тэрбээр өөрийнхөө бүх зургийг олон нийтийн цахим сүлжээнээс устгасан. Васильевагийн ажилладаг компанид тусгай албаныхан байнга ирдэг байсан. Тэд түүний тушаалаар байгууллагын баяр бусад үйл ажиллагааны үеэр түүний оролцсон видео бичлэг, фото зургуудыг устгадаг байсан байна. Гэхдээ бид нэг зүйлийг олж чадсан юм. Энэ үдэшлэг дээр Евгения Николаевна маш сэтгэл ханамжтай сууж байна. "Оборон сервис"-ийн удирдагчдын нэг Васильевагийн цалин сард 5 сая рубль. Түүний оролцоотой явагддаг төрийн өмчийн хөрөнгийн борлуулалтын урамшууллаас тэрбээр 2 сая рубль хүртдэг байв. Жилийн эцэст сайдын ойр дотны хүмүүс 1.5-2 сая рублийн бонус шагнал авдаг. Одоо та таван мянган рублийн мөнгөн дэвсгэртүүдийг харж байна. Нийт гурван сая рубль. Энэ бол Евгения Васильевагийн хувьд зөвхөн халаасны л мөнгө. Харин энэ бол түүний 1500 гаруй үнэт эдлэл. Тусгайлан таван ширхэг тансаг хайрцагт хадгалагдаж байсан. Хэрвээ энэ бүх зүйлийг Васильевад зүүлгэж орхивол гурван сая долларын хуягласан хувцас юм шиг л харагдах байлаа. Хатагтай Васильевагийн байр дотроосоо ингэж харагддаг. Тэр өөрийнхөө л дотоод ертөнцөд амьдардаг байсан. Харин гадна орчинг зөвхөн сайхан амьдралын олзны эх булаг гэж  үзэж байсан. Тэр зургаа авахуулах их дуртай. Харин энэ бол түүний сэнтийдээ заларч байгаа зураг. Энэ бол цэргийн хаалттай бүс. К510 хотхоны дүрс. Энэ хотхоны тохижилтыг "Оборон сервис”-ийн охин компани "Славянка” хариуцах ёстой. Батлан хамгаалах яамны холбогдох байгууллагууд хэрхэн мөнгө угаадаг тухай "Оборон сервис”-ийн охин компани "Славянка” албан хаагчдын орон сууцны Сууц өмчлөгчдийн холбооны бүх эрхийг төвлөрүүлж авсан мөртлөө юу ч хийдэггүй тухай ярихыг хүссэн юм. Дулаан дамжуулах шугам хоолойнууд усаар дүүрч дулаан түгээх байгууллагын шаардлагатай үйлчилгээ үзүүлж чадахгүй насосны хүчин чадал хүрэлцэхгүй байсан.

Эх сурвалж http://www.info.mn