Зам тээврийн сайд А.Гансүх болон албаны бусад хүмүүс энэ сарын 10, 11-ний өдрүүдэд БНСУ-д ажлын айлчлал хийсэн билээ. Айлчлалын талаар болон бусад асуудлын талаар Зам тээврийн сайд А.Гансүхтэй ярилцлаа.

-Та БНСУ-д айлчлаад ирлээ. Энэ удаагийн айлчлалын гол зорилго юу байв? 
-Айлчлалын хүрээнд Гадаад харилцааны дэд сайд болон Газар, дэд бүтэц, тээврийн сайд, Экспорт, импортын банк болон бусад томоохон компаниудын төлөөлөлтэй уулзлаа. Тухайлбал, "Самсунг” гэх мэтчилэн томоохон компанийн төлөөлөлтэй уулзаж, хоёр орны хамтын ажиллагааны талаар ярилцлаа. Солонгос улс өндөр технологитой, дэд бүтэц, тээвэр өндөр төвшинд хөгжсөн. Монгол Улстай улс төр, эдийн

засгийн хувьд маш тааламжтай харилцаатай, гуравдагч хөрш гэж тооцогддог улс. Энэ утгаараа бид Солонгос улстай дэд бүтцийн салбарын харилцааг өндөр төвшинд, өргөн хүрээнд хөгжүүлэх сонирхолтой байдаг. Тиймээс энэ улсад айлчилж, дэд бүтцийнхээ хөгжлийн талаар ярилцахаас гадна өмнө нь яригдаж байсан төсөл, яриа хэлэлцээрээ сэргээж, шинээр ямар ажил хэрэгжүүлэх вэ гэдгээ ярилцлаа. Үүнээс гадна БНСУ-ын Засгийн газар өнгөрсөн онд шинээр байгуулагдсан. Шинэ сайдтай нь уулзаж, ажил төрлийн харилцаа тогтоож, Монгол Улсын Засгийн газрын хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байгаа томоохон хэмжээний төсөл, арга хэмжээнүүд болон төмөр зам, агаарын тээвэр, авто замын салбарт хийж хэрэгжүүлэх ажлынхаа талаар санал солилцлоо. Гэхдээ бид зөвхөн дэд бүтцийн салбараар хязгаарлаагүй, ХАА, уул уурхай, эрчим хүчний чиглэлийн мэдээллүүдийг өгч, санал солилцож, хэлэлцээр хийлээ. Үр дүнд нь хоёр тал маш хурдан хугацаанд Засгийн газар хоорондын комиссын хуралдааныг зохион байгуулж, анхны хуралдаанаа хийхээр тохирлоо. Манай талаас энэ улсыг Улаанбаатар хотод хийгээч гэсэн санал тавьсан. Мөн ирэх долоо хоногоос манай яамнаас мэргэжлийн баг БНСУ-д очиж, хөрөнгө оруулалт, зээлийн санхүүжилтийн асуудлаар яриа хэлэлцээр хийхээр тохирсон. Мөн ирэх сард бид Элчин сайдын яамтай хамтраад БНСУ-д дэд бүтцийн салбарт хэрэгжүүлэхээр төлөвлөж байгаа томоохон хэмжээний төслийн талаар Солонгосын компаниудад танилцуулга хийхээр тохирсон. Дашрамд дурьдахад, тус улсын холбогдох яамдын сайд нар биднийг дэмжиж ажиллахаа мэдэгдсэн.
-Таны энэ удаагийн айлчлалын үеэр төмөр замын асуудал нэлээд түлхүү яригдах шиг боллоо. Солонгосын тал манай төмөр замын асуудалд ямар байр суурьтай байна? 
-Бид гол нь төмөр замын салбарт Солонгосын компаниудын шууд хөрөнгө оруулалтыг хийх, мөн банк санхүүгийн байгууллагуудаас зээлийн санхүүжилт хийх боломж юу байна. Мөн тус улсын төмөр замын барилгын томоохон компаниуд Монголд ирж ажиллах гэсэн гурван чиглэлээр санал солилцож явлаа. Одоогийн байдлаар "Самсунг” компани манай Тавантолгой, Гашуунсухайт чиглэлийн зам дээр ажиллаж байгаа. "Самсунг” компани  цаашид Монголд үргэлжлүүлэн ажиллах сонирхолтой гэдгээ илэрхийлж байна. Харин Солонгосын "Эксим” банк зарим нэг чиглэлээр санхүүжилт хийх, өөрийнхөө зүгээс болон Солонгосын бусад банк санхүүгийн байгууллагуудтай хамтраад, санхүүжилт хийх боломжийг эрэлхийлж нарийвчилсан судалгаа хийхээр тохирлоо. Тэгэхээр эхний ээлжинд нааштай үр дүнтэй яриа хэлэлцээрүүд болсон учраас үр дүн гарах байх гэж найдаж байна.
-Манай улсын эдийн засагт томоохон нөлөө үзүүлэх төмөр замын бүтээн байгуулалтад "Чингис бонд”-оос нийт 400 сая ам.долларыг хуваарилан зарцуулна гэж байгаа. Одоо хэдий хэрийн санхүүжилтшаардлагатай байгаа вэ? 
-Бид эхний ээлжинд 1800 км төмөр зам барихаар төлөвлөсөн. Ажлын зураг хийгдээд дуусчихсан. Одоо санхүүжилтийн асуудал дээр хөрөнгө оруулагч нартайгаа хэлэлцээр хийж байна. Нийтдээ 5.2 тэрбум ам.долларын санхүүжилт босгох шаардлагатай. Одоогийн байдлаар 20 орчим компаниас дөрвөн компанитай хэлэлцээр хийж, хэлэлцээр маань үргэлжилж байна. Тийм учраас хэн хэдий хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийхийг хэлэхэд эрт байна. Гэсэн хэдий ч бид бусад өөр боломжуудыг судалж, ялангуяа Солонгосоос ямар хэмжээний боломж байна гэдгийг судалж байна. Яагаад Солонгос гээд байна вэ гэхээр энэ улс Алс Дорнод, Сибирийн дэд бүтэцтэй холбосон төмөр зам, автозам, эрчим хүч, логистикийн дэд бүтцийг байгуулах санаачилга дэвшүүлсэн орон. Өнгөрсөн оны аравдугаар сард БНСУ-ын Ерөнхийлөгч албан ёсоор мэдэгдсэн. Евроазийн санаачилга гэж төсөл дэвшүүлж байгаа. Энэ санаачилгын хүрээнд БНСУ-ыг Евроазитай холбосон төмөр зам, дэд бүтэц байгуулах, ингэснээрээ байгалийн баялаг ихтэй Сибирь, Алс Дорнодын бүс нутаг руу дэд бүтэц тавиад ирээдүйд тэндээс эрчим хүчнийхээ хэрэгцээг хангана гэсэн холыг харсан том хэмжээний төсөл хэрэгжүүлэх санаачилга дэвшүүлсэн. Солонгосын энэ санаачилга нь манай төмөр замын бодлоготой нийцэж байгаа. Тийм учраас бид энэ санаачилгатай уялдуулаад төмөр замын салбарынхаа бодлогыг танилцуулж, уялдаа холбоог нь хангах чиглэлээр холбогдох сайд дарга нартай нь ярилцаж байна.
-Дэд бүтэц өндөр хөгжсөн улсад очиж үзсэн хүмүүс хамгийн түрүүнд автозамыг нь ярьдаг шүү дээ. Чанар, стандартын шаардлага хангасан байдлыг нь магтдаг. Харин манай улсын хувьд нэлээд шүүмжлэл дагуулдаг нь нууц биш. Автозамын салбарт хоёр улсын хооронд томоохон төсөл, арга хэмжээ хэрэгжих үү? 
-БНСУ-д салбар салбарын хүмүүсээ сургах чиглэлд түлхүү анхаарч ажиллаж байна. БНСУ-ын Технологийн дээд сургууль болон Зам тээврийн салбарын бусад сургуулиудад оюутан сургах, давтан сургах зэргээр боловсон хүчнээ бэлтгэх тал дээр анхаарч ажиллаж байна. Хамгийн гол нь манайд мэргэжилтэй боловсон хүчин шаардлагатай байна. Өндөр мэргэжилтэй боловсон хүчин маань чанартай, стандартад хүрсэн зам барина. Нөгөө талаар замын чанар төсөвт өртөгтэйгөө их холбоотой байдаг. Өөрөөр хэлбэл, нэг км замыг бид 500 сая төгрөгөөр барьж байна. Бид хүнд даацын машин явуулах боломжтой илүү өндөр чанартай зам барих юм бол нэг км замын нэгж өртөг нь нэг тэрбум орчим төгрөг болох байх. Тэгэхээр санхүүгийнхээ боломжид баригдаад байгаа тал бий.
-Уулзалтын үеэр агаарын зам болон далайн тээвэртэй холбоотой асуудлыг бас хөндөж ярьсан. Энэ тал дээр? 
-Далайн тээвэр дээр бид харьцангуй үр дүнтэй, нэлээд шуурхай ажиллаж байгаа. БНСУ-ыг бид далайн тээврийн хамтрагчаараа сонгоод хамтын ажиллагаагаа хөгжүүлж байна. Мөн далайн мэргэжлээр бид оюутан сургаж байна. Эхний 10 оюутан сурчихаад, далайд дадлага хийгээд явж байна. Ер нь бид 100 далайчин бэлтгэх зорилт тавьсан. Үүнээс гадна далайн тээврийн хамтарсан компани байгуулъя гээд үйл ажиллагаагаа эхлэхэд бэлэн болоод явж байна. Агаарын тээврийн салбарын хувьд хоёр орны энэ салбарын харилцааг өргөжүүлж, хамтран ажиллах хэлэлцээрүүд явагдаж байгаа. Ирэх сард агаарын тээврийн хэлэлцээрээ хоёр тал хийх байх. Тэр үед тодорхой үр дүн гарна гэж бодож байна. Ер нь агаарын тээврийн харилцаа маань иргэд чөлөөтэй зорчихдоо гол нь байдаг. Монгол Улсын иргэд чөлөөтэй зорчиж чадаж байна уу, үгүй юу. Яагаад гэвэл Солонгосын визийг авахад хүндрэлтэй байдаг. Тэгэхээр бид агаарын тээврийн салбарыг визийн хөнгөлөлт чөлөөлөлттэй уялдуулж авч үзэж байгаа.
-Энэ удаагийн айлчлалын гол зорилгын нэг бол хөрөнгө оруулалтыг татах явдал байсан. Үр дүн нь хэдий үеэс харагдаж эхлэх бол? 
-Хамгийн гол нь бидний яаж ажиллахаас үр дүн шалтгаална. Хийсэн хэлэлцээрүүдийнхээ хойноос үр дүнтэй, санаачилгатай, ажил хэрэгчээр хандан ажиллах хэрэгтэй. Тэгж байж үр дүн хурдан мэдэгдэнэ. Тийм ч учраас ирэх долоо хоногоос манай ажлын хэсгүүд гараад ажиллаж эхлэх юм.