Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Г.Тэмүүлэн: Өнөөгийн хямралд Үндсэн хууль буруугүй

Г.Тэмүүлэн: Өнөөгийн хямралд Үндсэн хууль буруугүйУул уурхайн дэд сайд асан, Нийгмийн ардчилал Монголын  залуучуудын холбооны ерөнхийлөгч Г.Тэмүүлэнтэй цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа.
 
-Улсын Их Хуралд Үндсэн хуульд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах тухай хуулийн төслийг өргөн барилаа. Ирэх хоногуудад энэ асуудлыг УИХ хэлэлцэх нь.
Энэ талаар ямар байр суурьтай байна вэ?
 
-Сая өргөн барьсан Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг энэ УИХ, мэргэжлийн судлаачид, эрдэмтэд эхлээд сайн судалж үзэх хэрэгтэй талаар байр сууриа илэрхийлсэнийг харлаа. Мэргэжлийн түвшинд боловсруулан УИХ-д өргөн мэдүүлсэн, нам, улс төрийн хүчнүүдийн түвшинд ойлголцолд хүрсэн өөрчлөлтийн төслийг УИХ хэлэлцэх ёстой. УИХ дээр тодорхой шийдэлд хүрсэн төслийн талаар ард түмнээс асуух ёстой.
 
-Таныхаар бол Их хурал юуг яаж өөрчлөхөө хэлэлцчихээд, ард түмнээсээ асуух нь зөв гэсэн байр суурьтай байна уу?
 
-Тийм. Гэхдээ ард түмний асуулгад яаж өөрчлөх талаар зарчмын хувьд хоёр асуулттай байх нь тодорхой. Тэгэхээр УИХ дээр санал зөрж байгаа асуудлаа л эрх баригчдын зүгээс ард түмнээсээ асуух нь зүйтэй. Юун дээр санал зөрөөд байгаагаа мэдэхгүй хүмүүс ард нийтээс санал асууж чадахгүй. Ард түмэн бас яг юу асууж байгааг нь ойлгохгүй шүү дээ.
 
-Үндсэн хуулийн өргөн барьсан төслийн талаар зарчмын хувьд санал нийлэхгүй зүйл юу байна?
 
-Үндсэн хуулийн нэмэлт өөрчлөлтийн төсөл дээр Ерөнхий сайд Засгийн газраа өөрөө мэдэж байгуулах нь зүйтэй. Үүнтэй бол хэн ч маргахгүй. Бас дээр нь Үндсэн хуулийн үзэл баримтлал нь аль нэг Засгийн газрын гишүүнийг УИХ-ын гишүүний санаачилгаар ганц нэгээр сугалж огцруулах ёсгүй гэдгийг саяхан Үндсэн хуулийн Цэц тогтоосон байна лээ. Тэгэхээр үүн дээр санал асуулга явуулж, цаг мөнгө заралгүйгээр УИХ хэлэлцээд нэмэлт өөрчлөлт хийчих боломжтой. Бусад асуудал дээр бол бодох, суцлах хангалттай цагтай байх ёстой.
 
-Цаг хугацааны хувьд хоёр сар гаруй хугацаа байна, хийх хүнд арга нь олдоно гэж зарим гишүүд тайлбарлаж байна?
 
-Тэр худлаа, нэг сар хүрэхгүй хугацаа л байна. Зарим нэг хууль санаачлагчийн зүгээс төслийг батлах цаад талын хугацааг 2016 оны нэгдүгээр сарын 15 гэж тооцож байгаагаа илэрхийлж байгаа.
 
Хэрэв төслийг хуулийн дагуу холбогдох байнгын хороо, УИХ-ын нэгдсэн чуулганаар хоёр дахь удаагаа хэлэлцсэний дараа ард нийтийн санал асуулгаар хэлэлцүүлнэ гэж үзвэл энэ удаагийн парламент хуулийн хүчин төгөлдөр хугацаанд батална гэж үзэхэд эргэлзээтэй байна. Үндсэн хуулийн 69.3 дахь хэсгийн "Улсын Их Хурал ээлжит сонгууль явуулахын өмнөх зургаан сарын дотор Үндсэн хуульд нэмэлт; өөрчлөлт оруулж үл болно” гэж заасан. Зургаан сар гэдэг чинь 180 хоног дор хаяж. Монгол Улсын Их хурлын сонгуулийн тухай хуулийн 8.2-т "Ээлжит сонгуулийн санал авах өдөр нь сонгуулийн жилийн зургадугаар сарын сүүлийн долоо хоногийн аль нэг ажлын өдөр байна” гэж тодорхойлсон байгаа.
 
2016 оны УИХ-ын сонгуулийн хувьд зургадугаар сарын 20-24-ний өдрүүдийн аль нэгэнд сонгуулийн санал авна гэвэл 2015 оны арванхоёрдугаар сарын 20-ны дотор л өөрчлөлт хийх болж таарч байгаа юм. Тэгэхээр үндсэндээ сар хүрэхгүй хугацаа л бидэнд байна. Сонгууль явуулах өдөр, сонгуулийн санал авах өдөр хоёрын хууль зүйн ойлголт нь ижил үү гэдгийг мөн бодох ёстой.
 
Яагаад гэвэл сонгууль явуулах өдөр Улсын Их Хурлын сонгуулийн тухай хуулийн 8.1-д зааснаар сонгууль товлон зарлах хугацаа 60 хоногийн өмнө эхэлж байгааг бас давхар бодолцох хэрэгтэй.
 
-Ер нь одоогийн Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах нь зарчмын хувьд зөв юм биш үү?
 
-Улс нийгэм хөгжихийн хэрээр түүний суурь харилцааг зохицуулагч Үндсэн хуульд алдаа дутагдал, зарим гажуудал илрэхийг үгүйсгэхгүй. Ер нь зарим тодорхой асуудлаар Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах шаардлага бий юу гэвэл бий.
 
Энэ ч үүднээсээ зарчмын хувьд Үндсэн хуульд өөрчлөлт хийж болно. Хийх ч ёстой. Харин Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг иймэрхүү байдлаар ингэж яаруу сандруу, тулган шаардсан,  төөрөгдүүлсэн бөгөөд хүч түрэн хийх шаардлагагүй. Манай өнөөгийн нийгмийн аль ч түвшинд ёс зүй, хариуцлагагүйн зуд нүүрлээд байгаагийн тод жишээг энэ гэж хэлэх байх.
 
Аливаа зүйл хийх гэхээрээ хам хум хийх гээд улайраад байдаг. Хийх байсан энэ өөрчлөлт санаачилгыг аль эрт УИХ дөнгөж бүрдсэн даруйдаа гаргаад бүрэн эрхийн эхний ядаж гурван жилдээ хийх байсан. Эрх зүйн чадамжийн хувьд зургаан сарын настай, сонгуулиас өөр зүйлд анхаарал нь төвлөрөхөө байсан УИХ ёс зүйн болоод цаг хугацааны хувьд энэ том Үндэсний зөвшилцлийн бодлогын баримт бичгийг өөрчлөх ямар ч боломжгүй.
 
Ер нь өнөөгийн улс орны эдийн засгийг сүйрэлд хүргэж, төрийн хямрал бий болгож байгаа УИХ бүрэн эрхийн хугацааныхаа төгсгөлд Үндсэн хуульд өөрчлөлт оруулах эрхгүй. Ийм Их Хурлаас сэргийлж, Үндсэн хуульд нэмэлт өөрчлөлт хийх журмын тухай хуулийг Б.Чимид гуай батлуулсан шүү дээ. Өнөөгийн хямралд Үндсэн хууль буруугүй.
 
-Тэгээд гарц шийдэл нь юу юм бэ. Шинэ УИХ бүрэлдэж байж өөрчлөлт хийх ёстой юм уу?
 
-Үндсэн хуулийн өөрчлөлтийг зарим нэг гишүүний улайран зөвтгөх гэж яриад байгаа шиг өөрчлөлтиин гол зорилго нь эрх мэдэл, гүйцэтгэх засаглалын эрх мэдлийн хуваарилалтыг илүү боловсронгуй болгох байсан юм бол зөвхөн тэр бодлогын зөв болоод бүх нийтээрээ санал нийлж байгаа тэр асуудлаараа хэсэгчлэн өөрчлөлт оруулж болно. Дахин хэлэхэд үнэхээр цаг хугацааны хувьд хийх шаардлагатай асуудал байна гэж үзэж байгаа бол зөвхөн цөөн асуудлаар хэсэгчлээд оруулж болно.
 
-Тэгээд эдгээр таны яриад байгаа асуудлыг эрх биш эрх баригчид ойлгож байгаа байлгүй дээ?
 
-Өөрсдийн алдаатай буруу бодлого, шийдвэр, өнөөгийн энэ хямралт байдлаа Үндсэн хуулиас болсон мэт тайлбарлах оролдож байгаа нь ард иргэд, сонгогчдоо доромжилж байгаа хэрэг.
 
Энэ засаглалын болоод улс төр, эдийн засгийн хямрал Үндсэн хуулиас болоогүй. Цэвэр улс төрчдийн, эрх баригчдийн алдаа байсан. Нам фракцуудын, хагарал, дотоод тэмцэл, хий улстөржилт, хариуцлагагүй улстөрчид, хувь хүмүүсээс болж байгааг ухаарах хэрэгтэй.
 
Л.Тулга
Эх сурвалж: "Үндэсний шуудан"
Г.Тэмүүлэн: Өнөөгийн хямралд Үндсэн хууль буруугүй
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Өчигдөр, 10:10
АНУ-д шатахууны үнэ 4 ам.доллароос давжээ

  НЬЮ-ЙОРК, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /TASS/. АНУ-д нэг ...

2026 оны 03 сарын 31, 17 цаг 40 минут
Дональд Трампын мэдэгдлийн дараа газрын тос 116 ам.долларт хүрлээ

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ираны газрын тосны экспортын гол ...

2026 оны 03 сарын 31, 15 цаг 41 минут
Хөнгөн цагааны үнэ огцом өсжээ

  ЛОНДОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /Forbes/. Ойрх Дорнод ...

2026 оны 03 сарын 31, 15 цаг 15 минут
Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөхөд татвар авна

  ТЕХРАН, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /TASS/. Ираны Үндэсний ...

2026 оны 03 сарын 31, 14 цаг 00 минут
Алтны салбарын нэгдсэн арга хэмжээ “Алтны форум” амжилттай зохион байгуулагдлаа

  Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт Гэр бүлийн ...

2026 оны 03 сарын 30, 16 цаг 46 минут
Уул уурхай, газрын тосны төв лабораторийн хөрөнгөөс завшсан хэргийг шүүхэд шилжүүллээ

  Ашигт малтмал, газрын тосны газрын харьяанд Уул уурхай, газрын ...

2026 оны 03 сарын 30, 14 цаг 12 минут
Үндэсний баялгийн сангийн тулгамдсан асуудлаар уул уурхайн салбарынхантай зөвлөлдлөө

  Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар, “Монгол хүн баялгийнхаа ...

2026 оны 03 сарын 30, 12 цаг 42 минут
Афганистаны өнөөгийн нөхцөл байдал дахин анхаарал татаж эхэллээ

  Сүүлийн өдрүүдэд Афганистанд дараалсан халдлага гарч, тус улсын ...

2026 оны 03 сарын 30, 10 цаг 44 минут
"Тэд" ирээдүйн ашгаар өнөөдрийг аргалсаар…

  Оюутолгой эхэлсэн нь зөв гэдэгтэй хэн ч маргадаггүй. Гагцхүү ...

2026 оны 03 сарын 27, 17 цаг 01 минут
2026 оны 03 сарын 27, 17 цаг 00 минут
“Дайсагнаагүй” орнуудын хөлөг онгоцууд Ормузын хоолойгоор нэвтэрч болно гэж мэдэгджээ

  НЬЮ-ЙОРК, 2026 оны гуравдугаар сарын 26 /NHK/. Техраны эсрэг ...

2026 оны 03 сарын 26, 10 цаг 05 минут
Туулын хурдны зам ашиглалтад орсноор гол гудамж замын хөдөлгөөний ачаалал 13.5 хувиар буурна

  Улаанбаатар хотын хүн ам болон тээврийн хэрэгслийн тоо жилээс жилд ...

2026 оны 03 сарын 25, 17 цаг 59 минут
Шатахууны хямрал улс орнуудад хэрхэн нөлөөлж байна вэ?

  Филиппин улсын Ерөнхийлөгч Фердинанд Маркос үндэсний эрчим хүчний ...

2026 оны 03 сарын 25, 12 цаг 16 минут
“Оюу толгой” ХХК-аас ус бохирдуулсны төлбөр авахыг үүрэг болгов

  Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Дэлхийн усны өдрийг ...

2026 оны 03 сарын 25, 11 цаг 55 минут
2026 оны 03 сарын 25, 10 цаг 21 минут
АНУ, Иран хэлэлцээ хийж Ормузын хоолойд цохилт өгөхгүй байхаар тохиролцжээ

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд Ирантай ...

2026 оны 03 сарын 24, 13 цаг 29 минут
Хятадад флюорит, баритын "хэт том ордууд"-ыг нээн илрүүлжээ

  Хятад улсад стратегийн чухал ашигт малтмалуудын томоохон ордуудыг ...

2026 оны 03 сарын 24, 10 цаг 33 минут
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нэрийг барьж, залилан хийсэн иргэнийг торгов

  “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нэрийг барьж, хуурамч ...

2026 оны 03 сарын 23, 14 цаг 11 минут
“Оюу толгой”-н нэг тэрбум төгрөгийн үйлдвэрлэл 623 сая төгрөгийн эрэлт бий болгожээ

  “Оюу толгой” үйлдвэрийн эдийн засагт үзүүлж буй нөлөөг ...

2026 оны 03 сарын 23, 12 цаг 00 минут
Ираны газрын тосыг Америкийн хоригоос түр чөлөөлжээ

  ВАШИНГТОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 21 /DW/. АНУ-ын ...

2026 оны 03 сарын 23, 10 цаг 12 минут
Түлшний хомсдолд орж, төр, түмний ажил зогсох нь

  Ойрх Дорнод дайны хөлд ширвэгдэж, улмаар газрын тосны үнэ өсөж ...

2026 оны 03 сарын 20, 11 цаг 19 минут
Оюутолгойн шинэ хэлэлцээ: Монголын тал энэ удаа буцахгүй

  Шат ахисан хэлэлцээ эхлүүлэх үү? Монголын эдийн засгийн хамгийн том ...

2026 оны 03 сарын 20, 11 цаг 14 минут
Алт, мөнгө хоёр хоёулаа огцом уналаа

  Инфляци өссөн хэвээр… Ираны дайны эрсдэл намжаагүй… ...

2026 оны 03 сарын 20, 09 цаг 44 минут
160 мянган тонн нүүрс арилжлаа

  "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өдөр ...

2026 оны 03 сарын 19, 15 цаг 54 минут
Оюутолгойн гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажлын явцтай танилцаж байна

  Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 68 дугаар захирамжаар байгуулагдсан ...

2026 оны 03 сарын 19, 10 цаг 16 минут
АНУ стратегийн нөөцөөс 172 сая баррель газрын тос гаргана

  Ираны эсрэг АНУ, Израилийн хамтарсан цэргийн ажиллагааны дараа ...

2026 оны 03 сарын 19, 09 цаг 44 минут
2026 оны 03 сарын 18, 10 цаг 49 минут
Нүүрсний экспорт оны эхний саруудад өсөлттэй байна

  Монгол Улсын нүүрсний экспорт оны эхний хоёр сард өсөлттэй ...

2026 оны 03 сарын 17, 12 цаг 45 минут
Ч.Номин Ноён уулын олдвороо оросуудаас шаардсан байна, одоо тэднээс юмаа авъя

  Ч.Номин Эрмитаж музейн ерөнхий захирал, Оросын ШУА-ийн академич ...

2026 оны 03 сарын 17, 10 цаг 01 минут
2026 оны 03 сарын 16, 10 цаг 37 минут
"Зэс эрдэнийн хувь"-ийн хувьцаа эзэмшигч 150 хүн жагсаж, таван хүн нойтон өлсгөлөн зарлажээ

  Барилга хот байгуулалтын яамны гадаа "Зэс эрдэнийн хувь" ...

2026 оны 03 сарын 13, 11 цаг 58 минут
2026 оны 03 сарын 13, 11 цаг 57 минут
2026 оны 03 сарын 13, 11 цаг 44 минут
2026 оны 03 сарын 13, 10 цаг 41 минут
АНУ-д газрын тос боловсруулах шинэ үйлдвэр барина

  ВАШИНГТОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 11 /unn/. АНУ-д сүүлийн ...

2026 оны 03 сарын 11, 17 цаг 39 минут
Ерөнхий Сайд Г.Занданшатарын Рио Тинтод тавьсан шаардлагыг олон улсын топ хэвлэлүүд онцлов

  Монгол Улсын Засгийн газар Оюу Толгойн гэрээний нөхцөлийг ...

2026 оны 03 сарын 11, 15 цаг 17 минут
Намаа барьж чаддаггүй Б.Батбаатарын гарт СОP-17 үрэгдэх вий

  Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудал дэлхий дахинаа ...

2026 оны 03 сарын 11, 11 цаг 59 минут
Трампын мэдэгдлийн дараа нефтийн үнэ буурчээ

  ВАШИНГТОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 10 /Kazinform/. Ормузын ...

2026 оны 03 сарын 11, 09 цаг 55 минут
Путин: Европ асуувал газрын тос худалдахад бэлэн

  ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин даваа гарагт /2026.03.09/ ...

2026 оны 03 сарын 10, 17 цаг 11 минут
Дуншиж дуншиж эхэлсэн хил холболтын төмөр замаа саадгүй дуусгах нь Монголд л ашигтай

  Гашуунсухайт–Ганцмод боомтыг төмөр замаар холбох нь Монголын ...

2026 оны 03 сарын 10, 14 цаг 53 минут
2026 оны 03 сарын 10, 09 цаг 36 минут
Газрын тосны үнэ 110 доллароос давлаа

  Лондоны ICE биржийн арилжааны явцад Брент маркийн нэг баррель ...

2026 оны 03 сарын 09, 17 цаг 50 минут
Кувейт улс газрын тосны олборлолтоо бууруулна

  Ойрх Дорнодод зэвсэгт мөргөлдөөн үргэлжилсээр буй энэ үед Кувейтийн ...

2026 оны 03 сарын 09, 13 цаг 45 минут
“Эрдэнэтийн 49 хувь” дээр маргаан үүсэж, Д.Эрдэнэбилэг эх орондоо ирэхээр болжээ

  Саяхан даа, ердөө зургаан жил гаруйхны өмнө Засгийн газраас ...

2026 оны 03 сарын 09, 11 цаг 15 минут
Нефтийн үнэ 150 долларт хүрнэ гэж Катарын сайд анхааруулав

  ДОХА, 2026 оны гуравдугаар сарын 7 /DW/. Ираны эсрэг АНУ, ...

2026 оны 03 сарын 09, 10 цаг 31 минут
Ойрх Дорнод дахь мөргөлдөөний улмаас газрын тосны үнэ огцом өслөө

  АНУ, Израил улс Ирантай зэвсэгт мөргөлдөөнд орсонтой холбоотойгоор ...

2026 оны 03 сарын 03, 13 цаг 27 минут
Газрын тосны үнэ огцом өсжээ

  ЛОНДОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 2 /investing/. Израил ба ...

2026 оны 03 сарын 02, 15 цаг 36 минут
Оюу толгойн экспортын зэсийн баяжмалд ямар хяналт хийдэг вэ

  “Оюу толгой” компани дунджаар 22% зэс, бага хэмжээний ...

2026 оны 03 сарын 02, 12 цаг 19 минут
Нүүрсний үнийн уналт "Эрдэнэс Тавантолгой"-н орлогыг 50 хувиар бууруулжээ

  "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн удирдлагууд компанийн 2025 оны ...

2026 оны 02 сарын 27, 12 цаг 46 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани