-Сая төгрөгтэй дүйцэх 1072 ширхэг хувьцааны хоёр дахь зах зээлийг нээх талаар танай байгууллагаас өмнө нь УИХ, Засгийн газарт хандсан уу?

-УИХ, Засгийн газраас 2011 оноос хойш иргэн бүрт "Эрдэнэс тавантолгой” компанийн 1072 ширхэг хувьцааг олгосон. Гэтэл 2015 он дуусах гэж байхад одоо хүртэл иргэдийн эзэмшилд байгаа энэ хувьцаа "үхмэл” хэвээр байна. Өөрөөр хэлбэл өнгөрсөн гурван жил гаруйн хугацаанд ганц иргэн хувьцаагаа албан ёсоор захиран зарцуулсангүй. Тийм учраас хувьцаагаа бэлэглэх, нэмж худалдан авах, өвлөх, өр төлбөрөө хувьцаагаараа барагдуулах үйл явц өрнөсөнгүй. Уг нь хуулиараа энэ бүх эрх нээлттэй. Тиймээс манай байгууллагаас өмнө нь энэ чиглэлээр холбогдох байгууллагад санал, хүсэлт явуулсан боловч хариу ирүүлээгүй. Мөн маш олон иргэн 1072 ширхэг хувьцаагаа захиран зарцуулах эрхийг хүсч байгаагаа дуулгасан. Энэ бүхнийг харгалзан үзээд, манай байгууллага иргэдийн хүсэл сонирхолыг төрийн дээд байгууллагуудад уламжлах нь зүйтэй гэж үзсэн. Ийм учраас иргэдийн өргөдлийг өөрийн байрандаа авч эхлээд байна.

-Энэ хувьцааны эрхийг нээх эсэхэд олон улсын зах зээл, уул уурхайн гаралтай таваарын ханш өөдлөхгүй байгаа, "Тавантолгой” төслийн гацаа зэрэг нь нөлөө үзүүлээд байгаа юм биш үү?

-Мэдээж олон улсын зах зээл дээр нүүрсний үнэ унасан зэрэг нь нөлөөлж байгаа. Мөн "Тавантолгой” төсөл тойрсон маргаан ч үүнд хамаарч таарна. Гэвч өмнөх Засгийн газар 2013 онд иргэн бүрт байгаа 1072 ширхэг хувьцааны эрхийг нээнэ гэсэн. Гэтэл одоо хүртэл иргэд хувьцаа эзэмшсэн гэсэн бүртгэлтэй л өдийг хүрлээ. Уг нь Үндсэн хуулиар олгогдсон эрхийн дагуу иргэн өөрийн өмч хөрөнгийг захиран зарцуулах эрхтэй. Гэтэл тэр эрхийг нь нээгээгүй, ногдол ашиг ч өгөөгүй.

-Тэгвэл 2013-2014 онд нас барсан хүний хувьцааг өвлөн авах эрх нээгдэх үү?

-Хувьцааг захиран зарцуулна гэдэг маань нэмж худалдан авах, бэлэглэх, гэрээслэх, нас барсан хэн нэгнийхээ хувьцааг өвлөж авах, өр төлбөрөө хувьцаагаараа төлөх гэх мэт эрхийг эдэлнэ. Тиймээс нас барсан иргэний хувьцааг үр хүүхдүүд нь авах боломжтой.   

-Тус хувьцааны үр өгөөжийн тухай яриа иргэдийн сонирхлыг одоо хэр нь татсаар байгаа.  Харин та үүнийг хэрхэн тооцож байна вэ?

-"Эрдэнэс тавантолгой” компани 15 тэрбум хувьцаатай. Үүний гурван тэрбум хувьцааг нь 2.8 сая иргэнд хувааж өгсөн юм. Энэ бол нийт хувьцааны 20 хувь нь юм. Иймд иргэд өөрийн хувьцаагаа яаралтай авах нь зүйтэй юм. Ирээдүйд үнэд орно гэсэн төсөөлөл бий. Харин эхний хоёр жил орчим хугацаанд үнэгүй олдсон хувьцаа үнэ цэнэтэй байж чаддаггүй зүй тогтол бий. Гэвч "Эрдэнэс тавантолгой” компани бол 300 жилийн настай. Тэгэхээр хувьцаа нь он жил өнгөрөх тусам илүү их үнэд хүрэх хүлээлт байна гэсэн үг. Бидний үзэж буй хамгийн бага тооцоогоор хувьцаа эзэмшигч жилд 125 мянган төгрөгийн ногдол ашиг хүртэх боломжтой байгаа. Үүнийгээ 30 жилээр бодохоор гурван сая гаруй төгрөгтэй болно гэсэн үг.

-Нүүрсний ханш олон улсын зах зээл дээр унахаар энэ хувьцаа үр ашгаа өгөхгүй гэсэн ойлголт ч иргэдийн дунд бий?

-"Холын хараагүй хүнд ойрын зовлон их” гэдэг үг бий. Тиймээс богино хугацааны зүйлд санаа зовох шаардлагагүй гэж би хэлнэ. "Эрдэнэс тавантолгой”-н хувьцаагаа эзэмшинэ гэдэг нөөц баялгийнхаа эзэн байна гэсэн үг. Үүнээс гадна үнэт цаасны зах зээлд гэгээлэг сайхан зүйл ч бий. Тухайлбал, Орон нутгийн "Тавантолгой” гэж компани 2013 онд нэг ширхэг хувьцаанд 766 төгрөгийн ногдол ашиг өгсөн. Ингээд нийт 40 тэрбум төгрөгийн ногдол ашиг тараасан байдаг юм.

-Ярилцсанд баярлалаа. 

Д.Ганбаатар