- mram.gov.mn
- nea.gov.mn
- keestrackmongolia.mn
- erdenetmc.mn
- southgobi.mn
- mininginvestment.mn
- infomine.mn
- pam.gov.mn
- mn.mno.mn
- mmc.mn
- tsairt.mn
- energyresources.mn
- mongolgazar.mn
- monpolymet.mn
- international.mcs.mn
- erdenesmgl.mn
- tavantolgoi.mn
- mm.gov.mn
- tananimpex.mn
- investor.mn
- entree.mn
- mpi.mn
- absolutemining.mn
- adamasmining.mn
- uuluurhai.mn
- boroogold.mn
- sbt.mn
- ot.mn
- donbass.mn
- tanilgroup.mn
- baganuurmine.mn
- monmag.mn
- mining.mn
- cylpro.mn
- ewater.mn
- mera.mn
- digdog.mn
- guum.mn
- amc.mn
- miningmongolia.mn
- eitimongolia.mn
- mak.mn
- mongoliandiamondtool.mn
- lme.com
- altanrio.com
- bloomberg.com
- infomine.com
- sharyngol.com
- umamisf.com
- cengeolab.com
- noyonshish.com
- zamineservices.com
- tumurlug.e-darkhan.com
- mongolianminingjournal.com
- mnmining.net
Алтаа ухуулаад "адууны засаа” идэх үү ?
Манай төр ч түлхэгдэн унасан Киргизийн А.Акаев, Х.Бакиевын засаглалархуу л юм байна ш тээ. Гацууртын ордыг "төрийн эрх барих дээд байгууллага” УИХ нь ашиглуулахгүй гэж хоёр удаа буцаасаар байтал ахиад л ороод ирж байна."Сентерра гоулд”-ын бууны нохой нь Ч.Сайханбилэг, сайд Р.Жигжид гэх мэт гадаадад сурсан өндөр боловсрол соёлтой гэх этгээдүүд. Монголоо алдсан шаарууд…
Энэ сүлжээ их хол хөвөрдөг. Анх Бороогийн алтны ордыг ашиглах Тогтвортой байдлын гэрээг Сангийн сайд Баабар хийсэн. 1997 оны Ашигт малтмалын хуулийг зүтгүүлж байсан АН-ын тэнэгүүдийн ажлын эхний үр дүн. "Сентерра гоулд”-тай хамтарч байгуулсан "Бороо гоулд”-д МАН-ын дарга, Ерөнхий сайд асан Сү.Батболд хувь эзэмшиж байсан, тэр ч байтугай Кумторын ордыг "Сентерра гоулд”-ад найр тавьж өгсөн Киргизийн Ерөнхийлөгч "Арав ерийн” Аскар Акаев 14 хувь эзэмшдэг байсан.
Киргизүүд Кумторын орд дахь бусармаг үйл ажиллагааг эсэргүүцээд эхэлмэгц Аскар Акаев "Кумтор” дахь хувь эзэмшлээ "Бороо” дахь хувь эзэмшил болгон харагдуулах заль зохиосон нь энэ. Аль аль нь "хэт ашигтай” ордууд, учир нь төр засаг нь авилгад автаж, дээдэс нь татварын болоод бусад үй олон хөнгөлөлт эдлүүлдэг учраас тэр. Үндэстэн дамнасан компаниудын нэг аюул энэ…
"Бороо гоулд”-ын Монгол талын захирал нь ТЕГ-ын дарга асан генерал Ж.Сандаг. С.Баярын үй зайгүй найз. Энэ ордын "үзэл сурталч” нь Сангийн сайд байхад нь "Бороо гоулд”-ын тогтвортой байдлын гэрээ цэцэглэсэн Баабар. Түүний Ерөнхий сайд нь одоогийн Ерөнхийлөгч Ц.Элбэгдорж байсан. Баабар "Ноён уулыг хамгаалж, Гацууртыг ухуулахгүй” гэсэн хүн бүхэн рүү нулимдаг. Тэр ч байтугай энэ компанид ажилладаг байсан гэх хуурамч тодорхойлолтоор өндөр насны тэтгэврээ тогтоолгох гэж байгаад баригдаж шившгээ хутгаж яваа. С.Эрдэнэ л иш мухаргүй зүтгэдэг тэнэгтээ Баабарыг балбаж чадсан болохоос бусад сэхээтэн царайтай юмнууд нь гөлөг болдог байсан.
Үнэндээ С.Эрдэнийн уур бол хувь хорсол гэхээсээ С.Баяртай сүлбэлдэж "намдаа бол сартваахийн дүртэй, наанаа бол урвагчийн ажилтай” намаа сүйтгэдэг байсанд хорссон намын гишүүдийнх нь хорсолтой холбоотой гэж байгаа, тийм болохоор л Баабарыг АН-ынхан өмөөрч сүйд болоогүй, эцэстээ Баабар "нам хаялт” хийх шив гэж байгаа ч өөр шалтгаан бий. Баабарын хариу ч үнэн л дээ, "Эрдэнээ адгийн шаар, ханаж цаддаггүй дээрэмчин авиртай” гэж цоролзоод байгаа нь ортой, тэр ч байтугай хүний гавъяаг өөрийн болгохдоо гаргуун, өөртөө таарсан юмнуудаар өөрийгөө хүрээлүүлсэн богино ухаантай жалгын мужик зантай ердийн л "нянгар”. Үнэндээ З.Энхболдтой шадарлаж төрийн мөнгөөр фракцын ордон бариулсандаа эрдэж галзуурч, Баабар бас өмнө нь даргыг нь "Зи шоргоолж” гэж нэрлэсний өсийг авч өгч зулгуйдаж байгаа юм.
Сүүлдээ ичих нүүрэндээ илэг наачихаж, Саяхан "Тракторчдын баривчилгааны” үеийн эсэргүүцэгч гол баатар нь Эрдэнэ гэсэн зохиол бичүүлж дүүргээрээ тараасан, би тэр дүүргийнх юм чинь авч уншилгүй яахав. Гэтэл тэр үед голлон зохион байгуулж алалцаж байсан Э.Бат-Үүлийгээ илэрхий "доош нь хийж”, генсек Н.Алтанхуяг, дарга Д.Дорлигжав, баривчилгааны цорын ганц бичлэгийг хийж, нууж авч гарсан одоо гишүүн Г.Уянга, хамаг л хар бор ажлыг нь нугалж явсан ажилсаг Шаабар, хүүхдээ зулбатал зодуулсан, зургийн аппаратаа эвдүүлсэн, зодуулж баривчлагдаж байсан дэмжигч жирийн гишүүд, "Өдрийн сонин” болоод бусад хэвлэлийн сэтгүүлчдийг "ор тас мартсан” байна. Энэ чанараараа Баабараасаа нэг их ялгарахгүй л дээ. Эртний Ромын цэргийн хуулинд хоёрхон тохиолдолд цаазалдаг байсан. Нэгд тулааны үед зэвсгээ алдвал, хоёрт бусдын гавъяаг өөртөө нялзаавал…
Энэ яахав, түүнээс ч дор адгийн түүхэндээ эргэж оръё. Нас барахынхаа өмнөхөн талийгаач О.Энхсайхан Татварын газрын тайланг олон нийтэд ил болгоход "Бороо гоулд” цаасан дээр их татвар төлсөн мэт харагддаг ч НӨАТ-ын буцаалтаар тэр үеийн ханшаар Монголоос 2,8 тэрбум төгрөгийн авлагатай гарч, олон нийтийн дургүйцлийг жинхнээсээ буцалгасан даа. 40 тонн алтыг нь авчихаад нэмээд 2,8 тэрбумыг аваад гарна гэж, ийм луйвар байх уу ?! Киргизийн Акаевыг Бакиеваар солих хувьсгалыг "Сентера гоулд” санхүүжүүлсэн тухай нийтлэл, баримтат кино үй олон бий. Чухам тийм учраас Бакиев Киргизийн Засгийн эрхийг аваад Кумтор дахь Сентеррагийн эрх ашгийг хамгаалагч болон хувирсан тул дахин хувьсгал гарч Бакиев ч хөөгдсөн.
Түүний дараа Р.Отунбаева Кумторын асуудлыг хянаж, Киргизийн Үндсэн хууль өөрчлөгдөж парламентын засаглал тогтсоноор одоо л эрх ашгаа хамгаалах тулаан дүрэлзэж байна. Сентера өмнөх авилгач Ерөнхийлөгчдийн үеийн гэрээг барьж ОУ-ын арбитрын шүүхээр заалдаж байна. Гэвч тус компанийн нэр хүнд унаж, хувьцааных нь үнэ унасаар. Чухам яг ийм үйл явц Монголд болж, хэрэв Гацууртын ордыг ашиглуулахгүй бол мөн л арбитрын шүүхэд хандана гэж манай "төр”-ийг сүрдүүлж байна гэнэ ээ.
Бүр киргизүүдэд "уурласандаа” нэг канад нөхөр найрсаг сэтгэлээр дайлсан "киргиз чучук”-ийг "адууны засаа” гэж жиргээд одоо өөрөө торны цаана жиргэж байна. Манай либералууд мэдээж хөрөнгө оруулагч Канадыг өмөөрч таарна. Юун сүртэй юм, гоё хошигнож тээ гэх мэт. Яагаад гэвэл эв санааны нэгдэлтэй, уул уурхайгаар бядан явагч тэдний "ухан идэхийн” агаар нэгэн буй за. Харин киргиз монгол хоёр, энд дурдсан үндэстнүүд хоцрогдсон тэнэг, "адууны засаа” амтархан иддэг. Дашрамд киргиз нь орос дуудлага юм. Монгол дуудлага нь хиргис гэдэг ба баруун монголчууд бурдууд гэдэг. Түрэг хүртэл бүх үндэстэн монгол нэртэй. Жишээ нь Осетинийг Монголоор Асуд гэдэг. Гумилёв "Ас”-ууд гэж бичсэн гэх мэт.
Үнэндээ энэ "чучук” бол бас л оросжсон дуудлага. Баатархуягаас асуухад тэр чүчүкийг торгуудууд "чүчиг” гэдэг гэнэ, энэ бол Та бидний "андуурч иддэг кхаз” юм. Хавирга чихсэнийг кхаз, харин ясгүй бол чүчиг гэдэг юм байна. Киргизүүд харин кхазийг "хабырга чүчүк” гэдэг юм байна. Манай хасаг нөхөд чүчиг авчирч өгөөд "кхаз ид” гэхээр бид амаа олохгүй "адууны засаа” зажилдаг. Ингэж хэлүүлэхээр ямар байна ?!
Уул усыг нь ухаад зогсохгүй, унд хоолыг нь доромжилдог ийм новшнуудын төлөө улаа эргэтэл гүйж байгаа Монголын акаевчууд, бакиевчуудыг харахаас ой гутам. Гарьд магнай кинонд гардагаар "… Идээ цагаа, сав суулга, эзэн нь хүртэл Канад нохдын доог болох…” цаг ирэх нь л дээ. Гэтэл манай либералууд буугаад өгөхгүй яасан юм ? гэж Равсал царайлж ч байх шиг.
"Хатанбаатар” кинонд Баатар вангийн багш нь "Дайсан ирэхэд нохойгоо хорьж байгаад оруулах гэж байгаа энэ төрийг чи яах юм ?” гэж цухалддаг шиг "Бороо гоулд”-ын техникийг буудсан Ц.Мөнхбаярыг барьж хорьж байгаад, "ГОЛ, МӨРНИЙ УРСАЦ БҮРЭЛДЭХ ЭХ, УСНЫ САН БҮХИЙ ГАЗРЫН ХАМГААЛАЛТЫН БҮС, ОЙН САН БҮХИЙ ГАЗАРТ АШИГТ МАЛТМАЛ ХАЙХ, АШИГЛАХЫГ ХОРИГЛОХ ТУХАЙ” хуулийн дагаж мөрдөх журмыг өөрчилж байгаад ашиглах гэж дайраад бүтэлгүйтсэн.
Сентеррагийн энэ бүх балиар заваан юмыг олон улсад зарлах хэрэгтэй.
Дараа нь заль зохиож Гацууртын ордыг стратегийн ордод хамруулж урт нэртэй хуулийн үйлчлэлээс гаргах гэж зүтгээд санасандаа хүрсэн. Учир нь тус ордыг ухвал Хараа голын нэг цутгалан Гацууртын гол "амь тасрах” юм. Дээр нь Гацууртын амыг ойн сан гэхгүй юм бол өөр ямар газрыг ойн сан гэх билээ?
Эцэст нь бүр улаан цагаандаа гарч "Гацууртын ордыг анхны хэлэлцүүлгээр ухуулна” гэж зарлаж байгаад ухуулах шийдвэрт хүрдэг болж. Үүнийг одоо тэгээд ардчилал гэх үү ? Дарангуйлал гэх үү ? Ялангуяа газар нүхлэн амьдрагчийн дүртэй З.Энхболд үүнийг заавал явуул гэж үүрэгдсэн байна. Үүний цаана ч ярьвал их юм бий…
Наад зах нь сонгодог луйварчин О.Чулуунбатын үед Паушокийг хулхидаж байгаад Монгол банкинд байршуулсан алтыг зараад идчихсэн хүмүүс түүнийгээ нөхөж хийх хэрэгтэй. Тиймээс Монгол банкны алтны "нууц” гэгдэх арилжааг илчлэх ёстой. Хоёрт, төгрөгийн ханшийг зохиомлоор унагах замаар валютын нөөцөөр тоглож ашиг гаргасан этгээдүүдийг олж тогтоох ёстой. Г.Уянга энэ л асуудлыг хөндөж "УИХ-ын дарга нь өмөөрвөл луйварчныг луйварчинд тооцохгүй гэсэн хууль Монголд байхгүй” гэсэн санааг хэн ч ойлгохоор хэлж байгаа…
УИХ-ын даргын далбаан дор "нуугдсан” Монгол банкны Ерөнхийлөгчид Монголын эдийн засгийн "зөөлөн газардуулсны” хариуцлагыг тооцох ёстой. Төв банк эдийн засгийг газардуулснаа хүлээн зөвшөөрч, харин жижиг Энхболд өөртэйгээ таарсан бяцхан эдийн засагтай боллоо гэж баярлаж дэвхцэхийг би л лав зүгээр хараад сууж чадахгүй. "Үндэсний мөнгөн тэмдэгтийн тогтвортой байдлыг хангах” хуулинд заасан үүргээ хөсөр хаяад зогсохгүй, тийм хуулиар тогтоосон үүрэг байхгүй гэж мэдэгдэж байгаа Монгол банкныхны даварсан үйлдэлд цэг тавих ёстой.
Судлаач Х.Д.Ганхуяг
2016 оны 01 дүгээр сарын 15
Алтаа ухуулаад "адууны засаа” идэх үү ?
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой
URL:
Сэтгэгдлүүд:
Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Санал асуулга
Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
| Нью йоркын хөрөнгийн бирж | ||
| Нэр | Хаалт | Өөрчлөлт |
| BHP Billiton Ivanhoe Mines |
90.53 23.3 |
1.44 0.00 |
| Австралийн хөрөнгийн бирж | ||
| Нэр | Хаалт | Өөрчлөлт |
| General Mining Corp Aspire Mining Limited |
0.145 0.52 |
0.00 -0.02 |
| Лондонгийн хөрөнгийн бирж | ||
| Нэр | Хаалт | Өөрчлөлт |
| Petro Matd Limited polo Resources Limited |
123.5 5.4 |
0.00 0.02 |
| Хонконгийн хөрөнгийн бирж | ||
| Нэр | Хаалт | Өөрчлөлт |
| Mongolian Mining Corporation Mongolia Energy |
9.59 1.14 |
0.00 -0.06 |
| Торонтогийн хөрөнгийн бирж | ||
Шинэ бүтээл
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани
Бүх эрх хуулиар Copyright © 2013 - 2017 | Ord.mn Монголын Уул Уурхайн Мэдээллийн Үндэсний Портал
Вэб сайтыг Aureola
Вэб сайтыг Aureola
