Төмрийн хүдэр, уул уурхайн салбарын үнэт цаасны үнэ өссөнөөр таваарын хямдралтай холбоотой гутранги бодол ганц шөнийн дотор өөдрөг үзлээр солигдов. Юутай ч хэт унасан таваарын үнэ түүх болох нь гэж ойлгохоос урьдаар зарим зүйлийг анхаарч үзүүштэй.

Хятадад ган төмөрлөг үнэд орсноос шалтгаалан төмрийн хүдрийн үнэ энэ долоо хоногт даруй 19 хувиар өссөн. Гэтэл шинжээчид дэлхийн гангийн гол хэрэглэгчийн эрэлт хэрэгцээ тогтворжих шинж тэмдэг бага байна хэмээн үзсээр. Металлын нийт зах зээл дээр нийлүүлэлт буурах, эсэхэд анхаарах нь чухал. Энэ явц, ялангуяа БНХАУ-ын Засгийн газраас ган үйлдвэрлэлийн салбарт 500 мянган ажлын байр бий болгох явц удаашрах төлөвтэй.

Bank of America Merrill Lynch-ийн судалгаанаас үзвэл төмөрлөгийн үйлдвэрлэлийн хэмжээ буурлаа ч хэт нийлүүлэлт нэг хэсэгтээ үргэлжлэх төлөвтэй байна. "Гангийн үнэ үйлдвэрлэлийн хэмжээг бууруулахаас хамаардаг ч бодит байдал дээр хэрхэхийг нь харцгаая. Таамагт үндэслэхээс аргагүй нөхцөл байдал үүслээ” хэмээн Wood Mackenzie-гийн төмөрлөгийн салбар хариуцсан захирал Жулиан Кэттле тайлбарласан юм.

Хятадын ардын төлөөлөгчдийн их хурал өнгөрсөн долоо хоногийн эцсээр энэ оны эдийн засгийн зорилтоо тодорхойлсон. Хятадын мөнгөний бодлогыг одоогийн нөхцөлд зохицуулсан ч үндсэн хөрөнгөд оруулах хөрөнгө оруулалтын (fixed asset investment) өсөлтийг 10.5 хувь байхаар заасан нь өнгөрсөн оны хувь хэмжээтэй ижил байна. "Дэд бүтцэд тулгуурласан өсөлт юм уу, барилга бүтээн байгуулалтын сэргэлт болно гэж тооцоолбол эрэлт эрс өсөх дүн гарч болзошгүй тул ердөө л 2016 оны сүүлийн хагаст ган төмөрлөгийн нийлүүлэлт эрэлтээсээ давна гэсэн таамаг дэвшүүллээ” хэмээн Credit Suisse- ийн шинжээч Мэтью Хоуп тайлбарлаж байна.

Хятадын эдийн засагтай нягт уялдаатай өөр нэг металл болох зэсийн үнэ нэгдүгээр сараас хойш 15 хувиар өслөө. Швейцарьт байрладаг олборлогч, үйлдвэрлэгч Glencore Хятад дахь зэсийн захиалга их хэвээрээ хэмээн мэдэгддэг ч бодит эрэлт хэрэгцээг хэр зөв тусгаж байгаа нь тодорхойгүй. Хятад нь дотоодын болоод дэлхийн зах зээлийн үнийн үл ялиг зөрүүг ашигладаг цогц арилжааны дүнд импортоор орж ирдэг металлын ихээхэн хэсгийг зүгээр л агуулахад хадгалчихдаг хэмээн олонх шинжээч үздэг.

"Ерөнхийдөө, 2016-2017 онд Хятадын эрэлт мэдэгдэхүйц сайжрах төлөв тун бага” хэмээн Goldman Sachs тайлбарлав. Таваарын эрэлт сэргэх, эсэхэд эргэлзэнгүй ханддаг тус банк энэ оны эцэс гэхэд зэсийн үнэ тонн нь 4000 ам.доллар болтлоо дахиад бууна хэмээн таамаглажээ. Зах зээлд тэнцвэр бариулах гэвэл энэ онд зэсийн нийлүүлэлтийг дахиад 350 мянган тонноор багасгах шаардлагатай гэж Wood Mackenzie үзэж байна. Зэсийн нийлүүлэлт 2019 оноос нааш өсөхөөргүй байна.

Зэвэрдэггүй гангийн үйлдвэрлэлийн түүхий эд болох никелийн үнэ доод түвшиндээ тултал унасан ч өнгөрсөн сард 20 хувиар өссөн. Гэхдээ одоогийн үнэ хэвээр үргэлжлэх аваас дэлхийн никель олборлогчдын тал нь алдагдал хүлээнэ. Никелийн үнээс шууд хамааралтай Хятадын төмөрлөг үйлдвэрлэгчид бүтээгдэхүүнийхээ хэмжээг бууруулахаас аргагүй боллоо. Бразилийн никель олборлогч Votorantim Metals компани хоёр ч уурхайнхаа ажиллагааг түр зогсоов.

Бусад төслүүд хэрхэх нь тодорхойгүй. Дэлхийн никелийн үйлдвэрлэлийн есөн хувийг эзэлдэг Шинэ Каледонийн уурхайн олборлолтыг бууруулах ажил хүндрэлтэй хэвээр. Францын Eramet-ийн салбар Societe Le Nickel компани тус арлын никелийн үйлдвэрлэлийг гартаа атгадаг. Societe Le Nickel никелийн олборлолтоос сар бүр 20 сая еврогийн алдагдал хүлээж байгаа талаар тус компанийн ерөнхий захирал Патрик Бюффе тайлбарлаж байлаа.

Гэхдээ Франц улс Шинэ Каледонийн никель олборлох салбарт дэмжлэг үзүүлэх тухай Ерөнхий сайд Манюэль Вальс хоёрдугаар сард мэдэгдсэн. Шинэ Каледони нь Францын засаглалд хэвээр үлдэх, эсэхийг 2018 онд бүх нийтийн санал асуулгаар шийдвэрлэх юм.

Шинэ Каледонийн умардад орших, Glencore-ийн түүхнээ томоохон арилжааны нэг болсон дөрвөн тэрбум ам.долларын өртөгтэй Koniambo хамтарсан уурхайн төслийг хэрэгжүүлэхэд хүндрэлтэй байгаа талаар тус компани энэ сард мэдэгдэв.

Koniambo-гийн талаар энэ зургадугаар сард тодорхой шийдвэр гаргана хэмээн тус компанийн тэргүүн Айвэн Глэйзэнбер тайлбарласан. Гэхдээ Glencore төслөөс гарлаа ч умард мужид хөрөнгө оруулагч өөр нэг томоохон түнш болох Societe Miniere du Sud Pacifique SMSP уг уурхайн олборлолтыг хэвээр үргэлжлүүлэх юм.

Хэнри Сэндерсон 

Засгийн газрын мэдээ