Оросын шинэ дүрэм журам, барууны тогтоосон хоригийн дунд хавчуулагдсан, олон улсын зээлжих зэрэглэл тогтоогч Moody’s ОХУ дахь салбараа хаахаар болжээ.

ОХУ-д үйл ажиллагаагаа явуулдаг хамтын компани болох Moody’s-ийн Интерфакс зэрэглэлийн агентлаг Оросын хууль тогтоомж болон бусад болзошгүй хориг саад нь дотоодын зах зээлд үндэсний хэмжээний үнэлгээ хийхэд хөндлөнгөөс нөлөөлж байгаагаас үйл ажиллагаагаа зогсоохоор болсноо лхагва гарагт мэдэгдлээ.

Moody’s-ийн энэхүү алхам нь зээлжих зэрэглэл тогтоогч агентлагуудад тогтоосон ОХУ-ын шинэ хуульд өнөөг хүртэл үзүүлж байгаагүй шийдвэртэй арга хэмжээ болов. Нөгөө талаар Москвагийн эсрэг тогтоосон барууны хоригийн эсрэг тус улсын явуулж буй бодлогын улмаас дотоодын санхүүгийн зах зээл дэлхий дахиныхаас улам бүр тусгаарлагдах эрсдэлтэй байгааг харуулж байна.

Үндэсний хэмжээний зэрэглэл тогтооход тухайн улсын компани, байгууллагуудын зээлээ эргэн төлөх чадвар болон санхүүгийн үүрэг хариуцлагыг үнэлдэг юм байна. Өнгөрсөн жил батлагдаж, 2017 оноос хүчин төгөлдөр үйлчилж эхлэх шинэ нэмэлт өөрчлөлтөөр тухайн зэрэглэл тогтоогч агентлаг гаднын улс төрийн дарамт шахалтаар зэрэглэлийг өөрчлөхгүй гэдгийг баталгаажуулах үүднээс зөвхөн Орос дахь салбараараа дамжуулан үндэсний хэмжээний зэрэглэл тогтоохыг Москва хуульчилсан байна.

Мөн зөвхөн ОХУ-ын Төв банкны зөвшөөрлөөр үндэсний зэрэглэл тогтоохыг тусгасан аж. Тиймээс энэхүү шинэ зохицуулалт Moody’s-ийг барууны журмыг баримтлах уу, Оросын хуулийг дагах уу гэсэн хоёр замын уулзварт хүргэжээ. Moody’s-ийн Интерфакс зэрэглэлийн агентлаг ОХУ-д салбартай зээлжих зэрэглэл тогтоогч олон улсад томоохонд тооцогдох гурван компанийн нэг юм.

Moody’s-тэй ижил шалтгаанаар ОХУ-ыг орхиж магадгүй талаараа Fitch өнгөрөгч сарын сүүлчээр хэлсэн. Орос дахь салбар компаниараа дамжуулан үндэсний хэмжээний зэрэглэл тогтоодог байсан Fitch шинэ журмаар өмнөх шигээ ажиллах боломжгүй болсон юм. Standard & Poor’s харин хэрхэх талаараа нухацтай бодож байгаагаа хэлж байна.

"Нөлөө бүхий гурвал нь шинэ зохицуулалтын талаар нэгэн ижил байр суурьтай байгаа юм. Энэ бүхэн Оросын бизнесийн ядмаг орчны талаар танд тодорхой таамаг өгч байгаа байх” хэмээн ойрын эх сурвалж тайлбарлав.

Fitch-ийн төлөөлөгч энэхүү өөрчлөлт тус байгууллагын Орос дахь үйл ажиллагаанд аль болох бага нөлөөлөөсэй хэмээн найдаж байгаа бөгөөд Оросын төв банктай ул суурьтай, ажил хэрэгч яриагаа үргэлжлүүлнэ гэж мэдэгдсэн байна.

Зэрэглэл тогтоогч дэлхийн нөлөө бүхий гурван компани Оросын компаниудын зэрэглэлийг олон улсын түвшинд тогтоох ажлаа үргэжлүүлж, хуулийн нэмэлт өөрчлөлттэй холбоотойгоор эцсийн аргаа хэрэглэх шаардлага гарахгүй гэдэгт найдаж буй аж.

Зээлжих зэрэглэлийг олон улсын хэмжээнд тогтоох нь хөрөнгө оруулагчид өөр өөр хуулийн орчинд үйл ажиллагаа явуулж буй үнэт цаас гаргагчдын зээлээ эргэн төлөх чадварыг харьцуулах боломж олгодог байна. Ирэх оноос үйлчилж эхлэх шинэ журмын эсрэг гаднын зэрэглэл тогтоогчид удаан хугацаанд лобби явуулсан ч амжилт олсонгүй.

Хуульд нэмэлт өөрчлөлт оруулсны дараа Оросын эрх баригчид өөрсдийн зээлжих зэрэглэл тогтоодог үндэсний хэмжээний агентлагийг байгуулжээ. Арван нэгдүгээр сараас үйл ажиллагаагаа явуулж эхэлсэн уг агентлаг нь Оросын зээлжих зэрэглэлийг олон улсын тавцанд бууруулж буй барууны компаниудын эсрэг тэнцвэр хадгалах оролдлого болж байна.

Өнгөрсөн сард ОХУ 2014 оны Украинд явуулсан дайнаас хойш анх удаа олон улсад бонд гаргахаа зарлав. Чухамдаа барууны хоригийн эсрэг Москва хоёр дахь жилдээ үргэлжилж байгаа эдийн засгийн хямралтай холбоотойгоор төсвөө бүрдүүлэх санхүүгийн шинэ эх үүсвэр эрэлхийлж буй нь энэ юм. Үүнээс гадна лхагва гарагт газрын тосны үнийн уналтаас болж банкаар үйлчлүүлэгчдийн зээлээ эргэн төлөх чадвар буурсантай холбоотойгоор Сбербанк, Альфа-Банк, Оросын төв банк зэрэг ОХУ, Казахстаны 30 гаруй банк, санхүүгийн байгууллагын зэрэглэлийг Moody’s бууруулжээ.

Катрин Хилл, Эрик Плат, Элейн Мур 

Засгийн газрын мэдээ