Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Өгий нуур мөхлийн ирмэгт ирээд байна

Өгий нуур мөхлийн ирмэгт ирээд байнаБ.Алтанбагана бизнесийн удирдлагаар магистрын зэрэг хамгаалсан ч 1999 оноос газар тариалангийн бизнес эрхэлжээ. Уул устайгаа ойрхон ажилладаг байсны хувьд байгаль дэлхий хичнээн их доройтож байгааг анзаарч зүгээр хараад суулгүй ямар нэгэн юм хийх хэрэгтэй гэсэн бодол түүнд төржээ. Хүүхэд байхдаа харж баясдаг байсан тэр сайхан байгаль арваадхан жилийн дотор нүдэн дээр нь эрс доройтов.

Ингээд санаа шулуудаж 2015 оны аравдугаар сард Өгий нуурын усны түвшинг сэргээх, Орхон голын ай савыг ойжуулах, хамгаалах зорилго бүхий "Өгий нуур алтан шүтээн” төрийн бус байгууллагыг байгуулжээ. Одоо тэр энэ сэдвээрээ докторын диссертаци бичихийн зэрэгцээ мөхлийн ирмэгт ирээд байгаа Өгий нуурыг сэргээн хамгаалах ажлыг эхлүүлж,  уг асуудлыг Засгийн газар, олон улсын түвшинд гаргаж тавиад байна.

Өгий нуур өнөөдөр ямар хэмжээнд доройтоод байна вэ?

Би 1993 онд ангийнхантайгаа Өгий нуурт очиж амарч байлаа. Тэр үед энэ нуур 2 метрийн гүнд орсон ч ёроол нь харагдахаар тунгалаг устай байсан. Харин энэ зун гэр бүлээрээ очиж амарсан. Тэгтэл Өгий нуур танигдахын аргагүй эмгэнэлтэй болжээ. Өвдгөөр татсан гүнзгийд хүртэл ёроол нь харагдахааргүй, бохир ногоон устай нуур болсон байв. Амрах гэж очсон боловч сэтгэл өвдөөд эргэж ирсэн. Нуур үндсэндээ мөхлийн гэж болох тийм байдалд хүрсэн байна.

...Өмнө нь 20 гаруй төрөл зүйлийн загастай байсан бол одоо 10 төрөл зүйл үлдсэн байна. Өгий нуур бол Зүүн хойд Азийн нүүдлийн шувууд дайрч өнгөрдөг гол цэг. Нүүдлийн шувууд нуурын баруун талын зэгсэнд нь үрждэг байсан бол өнөөдөр шувууд өндөглөж, үржихээ больсон. 112 төрлийн усны шувуу дайжихад хүрсэн ...

Одоо тэнд зөвхөн махчин шувууд үржиж байна. Ялангуяа хар галуу гэж загасны дайсан бий. Нэг хар галуу хоногт дунджаар 5-8 кг загас иддэг. Идэхдээ загасаа бүтнээр нь шингээдэггүй ходоодондоо хэсэг хугацаанд байлгаж шим тэжээлийг нь авчихаад буцаагаад гулгиж гаргадаг. Тэгэхээр нэг хар галуу өдөрт 5-8 кг хог хаягдлыг нууранд хаядаг гэсэн  үг.

Усны шувууд дайжиж, загас ховордсон үндсэн шалтгаан нь нуурын ус багассантай холбоотой. Нуураас баруун тийш Орхон гол хүртэл таван км орчим газарт машин байтугай морьтой хүн явахааргүй байсан тэр их зэгс, намаг нь 10-аадхан жилийн дотор хатаж устсан. Зэгс нь устсан болохоор машин зам гарч, айлууд түрэн бууж, өвлийн байшин хүртэл барих болсон.

Өгий нуурын ус дундарсан байдал

Өгий нуур бол аялал жуулчлалын нэгэн чухал бүс. Аялал жуулчлал нуурын доройтолд яаж нөлөөлдөг вэ?

"Хойд мэргэн шанаа”, "Урд мэргэн шанаа” гээд нуур луу орсон хоёр хошуу байдаг юм байна. Орон нутгийн удирдлага санаачилга гаргаж энэ хоёр хушууг яг голоор нь диагональ байдлаар зүүн талыг нь аялал жуулчлалын бүс болгоод, баруун талын нөгөө намаг, зэгстэй байсан их газрыг байгалийн онцгой хамгаалалттай бүс гэж зарласан. Гэсэн ч малчид үүгээр суурьшиж, машин тэрэг тасрахгүй. Зүүн талын аялал жуулчлалын бүс болох нуурын эргийг тойроод дөрвөн том жуулчны бааз үйл ажиллагаа явуулж байна. Зуны цагт уг нуурыг тойроод гэр-амралтын газрууд бүчээд авна. Ингээд нуурын ойролцоо машин тэрэг, хүн зон зай завсаргүй холхилдож, амрагч нар нуураас загас шүүрдэхийн сацуу эрэг дээр нь машин тэргээ угаана. Гэр-амралтын газрууд жижигхэн завьнуудтай. Үүнийгээ амрагч нарт хөлслөх бөгөөд тэд завиараа нуур луу орж загас барина. Эхэндээ тэд тэсэлгээ хийж загас барьдаг байсан бол одоо харин дэгээгээр барьдаг болжээ. Зарим нь тороор барьж шуналтана. Гэвч тороор загас барих нь асар их хорлонтой.

Өнгөрсөн арванхоёр дугаар сард би гурав дахь удаагаа Өгий нуурт очиж, орон нутгийн удирдлагатай уулзсан. Ингэхдээ нэг зүйлийг анзаарсан нь өвлийн загасчлалын нууранд учруулдаг хор хөнөөл. Нуурын мөсөн дээр загасчилж буй хүмүүс хогоо мөсөн дээр үлдээдэг. Хамгийн тоогүй зүйл бол тэд нуурын мөсөн дээр бие засахгүй гэсэндээ шар айрагны хуванцар савнуудад "морь харчихаад” тэнд нь үлдээдэг. Гэтэл тэр хуванцар сав нь 300-400 жил задардаггүй химийн нэгдэл юм.

Танай ТББ байгуулагдсанаас хойш нуурыг хамгаалах чиглэлд ямар ажлуудыг амжуулав?

Өгий нуур бол чийглэг, намгархаг газрыг хамгаалах "Рамсарын Конвенци”-д бүртгэгдсэн Монголын цөөхөн нуурын нэг. Манай улс тус конвенцийн гишүүн орны хувьд холбооны зүгээс Ази-Номхон далайн бүсийг хариуцсан Лю Янг гэдэг хүнтэй мэйлээр холбоо тогтоож төлөвлөсөн ажлаа танилцуулсан. Энэ хүн ирэх хавар нуур гэсэхээр Монголд ирж нуурын өнөөгийн нөхцөл байдалтай танилцана гэсэн хариу өгсөн. Мөн Байгаль орчин, ногоон хөгжил, аялал жуулчлалын яаманд Рамсарын Конвенцийг хариуцсан түшмэл байдаг. Саяхан томилогдсон П.Цогтсайхан гэдэг түшмэлтэй уулзсан. Тэрээр бидний санаачилгыг дэмжихээ илэрхийлж, манай байгууллагаас байгаль орчны үнэлгээ гаргуулах хүсэлтээ өгөхөөр тохиролцсон. Өгий нуурыг хамгаалах үйлс бол зөвхөн манай ТББ-ын ажил биш, энэ асуудалд төрийн байгууллагууд, олон улсын байгууллагуудын анхаарлыг хандуулах цаг болсон гэж бодож байна. 

Рамсарын Конвенциар хамгаалагдсан Монголын нуурууд

Та Өгий нуурын экологийн тэнцвэрт байдлыг сэргээх чиглэлээр эрдмийн ажил бичиж байгаа гэсэн. Та уг эрдмийн ажлаараа ямар санал дэвшүүлж байна?

Өгий нуурын хажуугаар урсаж өнгөрдөг Орхон голоос салбарласан Хөгшин Орхон болон бусад жижиг гол, горхинууд Өгийнуурт цутгадаг. Гэвч өмнө нь нуурын усны 40 хувийг тэжээдэг байсан энэхүү цутгал 3-4 дахин багасаж, 5-10 хувь болтлоо буурсан. Ингэснээр нуурын ус дундарч Өгий нуураас буцаж гардаг нэг цутгал нь тасарсан. Нуураас гадагшлах урсгал алга болсноор усны сэлгэлт үгүй болж, нуурын ус бохирдож эхэлсэн.

Би дараах санааг хэрэгжүүлж чадвал нуурыг аварна гэж үзэж байна. Залуу Орхон нь хүчтэй, ус элбэгтэй, заримдаа эргээ даван үерлэдэг болохоор тэр илүүдэл усыг тусгай төхөөрөмжөөр татан хоолойгоор явуулна.

... Ингэж Хөгшин Орхоны усны түвшинг нэмвэл нуурын ус ч бас тэтгэгдэнэ. Ингэснээр нуураас гадагшлах урсгал сэргэж, нуурын бохирдол тийшээ гарч нуур дахиад цэнгэгшээд ирнэ. Нэгэнт цэнгэгшээд, Орхон голын цутгалт нэмэгдээд ирвэл байгаль өөрөө аяндаа экологийн тэнцвэрт байдалдаа орж, зэгст намаг сэргэх болно. Газар чийгтэй болчихвол зэгс өөрөө аяндаа ургана. Хэрвээ зэгст намаг хуучнаараа сэргээд ирвэл тэнд буусан айлууд ч нүүх болно ...

Бид нуурын хойд хэсэгт мод тарина. Мод бол усыг газрын гүнээс татдаг. Өгий нуурыг ойжуулах, моджуулах, усжуулах чиглэлээр ХААИС-ын эрдэмтэдтэй хамтарч ажиллахаар болсон. 

Эх сурвалж: www.vip76.mn

Өгий нуур мөхлийн ирмэгт ирээд байна
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
АНУ, Украин ашигт малтмалын гэрээ байгуулжээ

  КИЕВ/ВАШИНГТОН, 2025 оны тавдугаар сарын 1 /CNN/. АНУ, ...

Өнөөдөр, 16:55
Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Эгийн голын УЦС-ын төслийн талбайд ажиллаж байна

  Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Булган аймгийн Хутаг-Өндөр сумын Хантай ...

Өнөөдөр, 14:52
Газрын ховор элементийн экспортоор Австрали улс Хятадыг орлож чадах уу?

 БЭЭЖИН, 2025 оны дөрөвдүгээр сарын 28 /BBC/. Австралид ...

2025 оны 04 сарын 29, 11 цаг 22 минут
2025 оны 04 сарын 29, 11 цаг 12 минут
2025 оны 04 сарын 28, 09 цаг 56 минут
Орд эзэмшигч үндэсний томоохон компаниуд ЗГ-тай ХЭЛЭЛЦЭЭГЭЭ ЭХЛҮҮЛЛЭЭ

 Монгол Улсын хэмжээнд стратегийн 16 ордын ес нь хувийн мэдэлд байгаа ...

2025 оны 04 сарын 28, 09 цаг 34 минут
Л.Оюун-Эрдэнийн хэлсэн үгийн “орчуулга” ба ордын “эзэд”-ийн хариу улс төр

  Өнгөрсөн оны сүүлчээс эхэлсэн улс төрийн халуурлын бэтэг хагарах ...

2025 оны 04 сарын 28, 09 цаг 17 минут
2025 оны 04 сарын 26, 13 цаг 27 минут
Багахангай-Хөшигийн хөндий чиглэлийн салбар төмөр замын бүтээн байгуулалт эхэллээ

Багахангай-Хөшигийн хөндий чиглэлийн салбар төмөр замын бүтээн байгуулалт ...

2025 оны 04 сарын 25, 13 цаг 24 минут
“...Газрын тосоо хайя” гэж ганц ч гишүүн ярихгүй байна

 Оросоос онгоцны түлш авах, Евразийн эдийн засгийн холбоотой ...

2025 оны 04 сарын 25, 11 цаг 35 минут
Чех 60 жилийн дараа ОХУ-ын газрын тосны хамаарлаас гарчээ

 Чех 60 жилийн турш ОХУ-аас газрын тос импортолжээ. Тус улс  ...

2025 оны 04 сарын 24, 10 цаг 29 минут
Ганцмод-Гашуунсухайтын төмөр замын бүтээн байгуулалт ирэх сарын 14-нд эхэлнэ

  Засгийн газрын ээлжит хуралдаан 2025 оны дөрөвдүгээр ...

2025 оны 04 сарын 24, 08 цаг 58 минут
Или орчин үеийн ухаалаг эруул мэндийн төв

“Хятадын онцлогт орчин үеийн шинэчлэлтэй танилцъя” Монгол ...

2025 оны 04 сарын 23, 17 цаг 19 минут
Хятад Монголын залуучуудын уулзалт болов

4-р сарын 20-ны өдөр “Хятадын онцлогт орчин үеийн шинэчлэлтэй ...

2025 оны 04 сарын 23, 17 цаг 16 минут
Төгрөг нуурын ордын “шинэ” шуугианы хуучраагүй “хуучин” баримтууд

  УИХ-аас 2007 оны хоёрдугаар сарын 6-ны өдөр “Тодорхой ордыг ...

2025 оны 04 сарын 23, 11 цаг 43 минут
Трамп яагаад Украины ашигт малтмалыг сонирхох болов

 АНУ болон Украины талууд ашигт малтмалын гэрээ хийх шийдвэр энэ оны ...

2025 оны 04 сарын 22, 15 цаг 41 минут
Алтны үнэ 3400 ам.доллароос давжээ

 ИСТАНБУЛ, 2025 оны дөрөвдүгээр сарын 22 /Anadolu/. Дэлхийн ...

2025 оны 04 сарын 22, 15 цаг 39 минут
Оюу толгойн зэсийн нөөцийн 24, алтны 42, мөнгөний 29 хувийг “Онтрэ” ХХК эзэмшдэг

  Улсын Их Хурлын Аж үйлдвэржилтийн бодлогын байнгын хорооны ...

2025 оны 04 сарын 22, 09 цаг 40 минут
Ө.Шижир: Баялгийн хуулийг хэрэгжүүлэхдээ 55 ордыг багцаар нь авч үзэх ёстой

  УИХ-ын гишүүн Ө.Шижиртэй цаг үеийн асуудлаар ярилцлаа. ...

2025 оны 04 сарын 21, 09 цаг 37 минут
УИХ-ын гишүүн асан Г.Амартүвшинг "Эрчист Монгол" ТӨХХК-ийн Гүйцэтгэх захирлаар томилжээ

  Засгийн газрын тогтоолоор байгуулагдсан "Эрчист Монгол" ТӨХХК-ийн ...

2025 оны 04 сарын 20, 15 цаг 12 минут
"Төгрөг нуур"-ын ордыг буцааж авах шаардлага хүргүүллээ

  Засгийн газрын хэрэг эрхлэх газрын дарга Н.Учрал "Ерөнхийлөгч асан ...

2025 оны 04 сарын 20, 12 цаг 37 минут
Урантай зэрэгцэн оршихоос аргагүй орчин үеийн амьдрал

 Өнөөдөр уранаас айх цаг биш гэдгийг нийтлэлийн эхэнд шулуухан ...

2025 оны 04 сарын 18, 20 цаг 21 минут
Л.Оюун-Эрдэнэ Хангайн бүсийн хоршоологчдын үзэсгэлэнтэй танилцлаа

  Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Хангайн бүсийн зөвлөлийн ...

2025 оны 04 сарын 18, 12 цаг 06 минут
Элчин сайд Ричард Буанган АНУ-ын шинэ Засаг захиргааны баримтлах бодлогыг танилцуулжээ

  Монгол Улсын Ерөнхий сайд Л.Оюун-Эрдэнэ Америкийн Нэгдсэн Улсаас ...

2025 оны 04 сарын 17, 15 цаг 40 минут
2025 оны 04 сарын 17, 09 цаг 31 минут
Гадаадад алдаршиж буй Хятадын бие даасан брэндүүд

Хятад брэндийн автомашин, гар утас, үйлдлийн камер зэрэг нь гадаад ...

2025 оны 04 сарын 16, 22 цаг 09 минут
2025 оны 04 сарын 16, 22 цаг 07 минут
Үржил шимтэй хөрсөнд үндэс хатгаж, эрэлт хэрэгцээг нэмэгдүүлэх шинэ замыг нээнэ

Аж ахуйн нэгжүүд маань шинжлэх ухаан, технологийн шинэчлэлийн гол цогц ...

2025 оны 04 сарын 16, 22 цаг 04 минут
Оюун ухаан хүч чадлаа нягтруулж шинэ амжилт гаргая

2025 оны Хятадын хоёр чуулган хөтөлбөрийн дагуу хэлэлцэх ...

2025 оны 04 сарын 16, 22 цаг 01 минут
Үүлэн нутаг Юньнань руу аялаарай

Сүүлийн өдрүүдэд, Хятад улсын дарга Ши Жиньпин  Юньнань мужид ...

2025 оны 04 сарын 16, 21 цаг 58 минут
Гадаад худалдаа, гадаадын хөрөнгө оруулалтыг дэмжиж, өндөр түвшний нээлттэй байдлыг ахиулна

Энэ оны Засгийн газрын ажлын тайланд эдийн засгийн өндөр түвшний ...

2025 оны 04 сарын 16, 21 цаг 56 минут
Шиньжяны төмөр замын хос боомтоор Хятад-Европ чиглэлийн галт тэрэг нийт 90 мянга гаруй удаа аялжээ

Автомашины сэлбэг хэрэгсэл, өдөр тутмын хэрэглээ, химийн бүтээгдэхүүн ...

2025 оны 04 сарын 16, 21 цаг 46 минут
Хятад улсад сурч байгаа гадаад оюутнууд Энхбайд мод тарилаа

ӨМӨЗО-ны Ардын  Засгийн Газрын Хэвлэл мэдээллийн алба, ӨМӨЗО-ны ...

2025 оны 04 сарын 16, 20 цаг 32 минут
Хятад улс бол үйлдвэрлэлийн төв төдийгүй инновацын хөдөлгөгч хүчин юм

Өнөөдрийн Хятад улс бол үйлдвэрлэлийн төв төдийгүй дэлхийн инновацын чухал ...

2025 оны 04 сарын 16, 20 цаг 30 минут
Бээжин-Төв Азийн галт тэрэг тогтмол явж эхэлдэг

Машин, тоног төхөөрөмж, эм тариа, унадаг дугуйн эд анги зэрэг бараа ачсан ...

2025 оны 04 сарын 16, 20 цаг 27 минут
”Бүс ба Зам”-ыг хамтран байгуулах тухай хамтарсан ярилцлага хийлээ

Саяхан Камбожид "Бүс ба Зам"-ыг хамтран байгуулах талаар "Ардын өдрийн ...

2025 оны 04 сарын 16, 20 цаг 23 минут
2025 оны 04 сарын 16, 20 цаг 13 минут
Саудын Арабд газрын тос, байгалийн хийн шинэ ордуудыг нээжээ

  Саудын Арабын зүүн муж болон Руб эль Хали цөлд газрын тос, ...

2025 оны 04 сарын 15, 15 цаг 40 минут
Алтны ханш сүүлийн 18 сарын дээд дүнгээр эрчимжлээ

 Алтны спот ханш 4.9 хувиар эрчимжиж, 2020 оны гуравдугаар сараас ...

2025 оны 04 сарын 15, 11 цаг 41 минут
Хятадад тогтоосон тарифын нэмэгдэл манай нүүрсний орлого буурахад нөлөөлсөн гэв

 Оны эхний гурван сарын байдлаар манай улсын эдийн засагт нүүрснээс ...

2025 оны 04 сарын 15, 10 цаг 31 минут
Засгийн газар өнгөрсөн 7 хоногт

  - Экспортын хэмжээ өнгөрсөн 7 хоногоос нэмэгдэж 237 сая ам.долларт ...

2025 оны 04 сарын 14, 14 цаг 15 минут
Алтны үнэ 3200 ам.доллароос давжээ

 ЛОНДОН, 2025 оны дөрөвдүгээр сарын ...

2025 оны 04 сарын 11, 15 цаг 37 минут
Б.Пүрэвдорж: Тавантолгой төмөр зам ТӨХК 4-хөн км газарт 1 сая төгрөгөөр тээвэр хийж байна

  УИХ-ын гишүүн Б.Пүрэвдорж Тавантолгой төмөр зам ТӨХК-ийн үйл ...

2025 оны 04 сарын 11, 14 цаг 34 минут
Brent газрын тосны үнэ 59 ам.доллараас доош уналаа

 Лондоны түүхий эдийн бирж дээр Brent газрын тосны үнэ 2021 оны ...

2025 оны 04 сарын 11, 09 цаг 32 минут
Ховор очир эрдэнийг танилцууллаа

  Зуу гаруй каратын очир эрдэнийг Орост анх удаагаа ...

2025 оны 04 сарын 10, 15 цаг 35 минут
2025 оны 04 сарын 10, 12 цаг 50 минут
Хятадын бараанаас 104 хувийн татвар авч эхэлжээ

  ВАШИНГТОН, 2025 оны дөрөвдүгээр сарын 9 /TASS/. АНУ-ын Засгийн ...

2025 оны 04 сарын 10, 12 цаг 49 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани