Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Ерөнхийлөгчийн ивээлд багтсан ер бусын тавилантай Ж.КАПЛА ба “Саусгоби Сэндс”

Ерөнхийлөгчийн ивээлд багтсан ер бусын тавилантай Ж.КАПЛА ба “Саусгоби Сэндс”Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын нутаг дахь Овооттолгойн нүүрс ний ордод гадаадын хөрөнгө оруулалттай "Саусгоби сэндс” компани 2008 оны дөрөвдүгээр сараас олборлолт явуулж эхэлсэн байдаг.

 
Канадын "Руне Пинкок Майнарко” зөвлөх компанийн судалж бэлтгэснээр Овооттолгойн нүүрсний уурхай нь 175.7 сая тонн баттай болон боломжит, коксжих нүүрсний нөөцтэй гэх мэдээллийг түгээж байлаа. "Саусгоби сэндс” компанийн веб сайтад мэдээлснээс үзвэл, тэд 2011 онд 4.5 сая, түүний дараа жил 1.4 сая тонн нүүрс олборлосон байна.
 
Сүүлийн үеийн мэдээллээр өнгөрсөн онд 3.4 сая, энэ оны эхний дөрвөн сарын байдлаар 0.7 сая тонн нүүрс олборлосон бололтой юм. Ер нь олборлолт явуулж эхэлсэн цагаас хойш нийт 8.7 сая тонн нүүрс ухаж гаргасны 6.2 саяыг нь экспортолсон гэх мэдээлэл байна. Үүний үр дүнд 456 тэрбум төгрөгийн орлого олж, 2011 он хүртэл 100 гаруй тэрбум төгрөгийн татвар төлсөн гэх боловч түүний цаана асар их асуудал байсныг татварын байгууллага илрүүлэн шалгаж нотолсон байдаг.
 
Тодруулбал, "Саусгоби сэндс” компани 35.3 тэрбум төгрөгийн татварыг төлөхөөс зайлсхийсэн буюу нуун дарагдуулсныг шалгалтаар тогтоосон төдийгүй тус компанийн удирдлага болох АНУ-ын иргэн Жастин Капла, Филиппин улсын харьяат Кристебал Ж.Дэвид, Хилармон В.Кажухом нарт эрүүгийн хэрэг үүсгэж, шүүхээс ял оноож байлаа. Тэд 5.1-5.6 жилийн хорих ял сонссон ч Монгол Улсын Ерөнхийлөгч ивээлдээ багтааж, өршөөл үзүүлснээр эх орон руугаа эрх чөлөөт дуугаа аялсаар мордоцгоосон юм.
 
Үүнийг УИХ-ын гишүүн Г.Уянга эсэргүүцэж, Үндсэн хуулийг зөрчсөн эсэх талаар дүгнэлт гаргуулах гэж Цэцэд хандахаар УИХ-ын даргад албан бичиг хүргүүлсэн ч тэгсхийгээд нам жим болсон. УИХ-ын гишүүд ч "Хэнд өршөөл уучлал үзүүлэх нь Ерөнхийлөгчийн бүрэн эрхийн асуудал” гэх тайлбараар Ц.Элбэгдоржид хир халдаагаагүй билээ. Түүний цаана олон нийт болон татвар төлөгч хувийн хэвшлийн аж ахуйн нэгжүүд "Манай эцэг” гаднынханд ээлтэй, харин бидэнд гэж шазуур зуусан бодолтой л үлдсэн байх.
 
Ардчилсан улсын энэрэнгүй Ерөнхийлөгчийн ивээлд багтсан "Саусгоби сэндс”-ийнхэн тийм ч сайхан, ариун явдалтай улс биш байж, уг нь. Уул уурхайн бүтээгдэхүүний үнэ өртөг одоогийнхтой харьцуулахад өндөр, манай улсын эдийн засаг ч өсөлттэй байсан 2011 оны эцсээр тус компани 50 орчим ажилтан, ажилчдаа бөөнөөр нь хоморголон халж байлаа.
 
Мөн өөрийн эзэмшлийн 57.6 хувийг 900 сая орчим ам.доллараар үнэлэн БНХАУ-ын төрийн өмчийн "Чайналко”-гийн охин компани "Чалко”-д зарахаар завдаж байсныг Төрийн өмчийн хороо илрүүлэн таслан зогсоож байжээ. Үүнээс гадна Хятадын төрийн өмчит "Чайна инвестмент корпораци” компаниас 500 сая ам.доллар зээлж, түүнийхээ барьцаанд Овооттолгойн ордын эзэмшлийн 29.9 хувийг тавьсан гээд Монголын баялгаар тоглож байгаа хар түүх, бодит баримтаар дүүрэн ийм л компани. Гэтэл манай улсын "эцэг” Ц.Элбэгдорж тэдэнд өршөөл нигүүлслээ харамгүй хайрласан нь юуны учир вэ.
 
Энэ үйлдлээрээ "Манай улсад дураараа дургиж болно. Хүрээд ирцгээ” гэж гаднынхныг уриалаад байгаа юмуу гэтэл манайд орж ирэх гадаадын хөрөнгө оруулалт төдий л нэмэгдсэн юм алга. Эрхэм Ерөнхийлөгч болон төрийн өндөр дээд албаныхан гуйлга гуйж, бадар барьсны хүчинд олон улсын байгууллага, гадаадын улсуудаас хөнгөлөлттэй гэх зээлийг багагүй цутгаж өрөө зузаалсаар байгаа нь үнэн.
 
Харин гарт баригдаж, нүдэнд харагдах ганц том авлага нь "Саусгоби сэндс”-ийн татвараас зугтаалгасан 35.3 тэрбум төгрөг болж таарлаа. Гэтэл үүнд Засгийн газар дэндүү найрсаг зан гаргаж, 2016-2017 онд 15 тэрбум төгрөгийн өрөө бэлнээр төлье. Үлдсэн 20.3 тэрбумыг Тавантолгойн ордод олборлолт явуулах замаар хаая гэсэн "Саусгоби сэндс”-ийн саналыг дуртайяа хүлээж авсан нь олон нийтийн гайхшралыг төрүүлж, зэвүүг хүргээд хаячихав.
 
Яасан цагаандаа гарчихсан, даварчихсан улс гэж ийм байдаг юм бэ. Хоёр жил дамжуулан төлөх 15 тэрбум төгрөгийг тэд хилийн чанадаас ачиж ирэх юмуу дансаар гуйвуулахгүй нь тодорхой. Нөгөө л Овооттолгойгоос ухаж авсан нүүрсээ хятадуудад борлуулан олж таарна. Түүнийгээ хэдэн ам.доллараар экспортолж, хэдийг нь татвараас дахин зувчуулахыг хэн ч таашгүй.
 
"Саусгоби сэндс”-ийг Тавантолгойн ордод олборлолт хийлгэснээр ямар хор хохирол учирч болохыг албаны зарим эх сурвалж урьдчилж хараад тодорхойлчихсон байна. Тодруулбал, Зам тээврийн сайд асан А.Гансүх ийм алхам хийж, "Саусгоби сэндс”-ийн толгойг илснээр "Эрдэнэс-Тавантолгой” компанийн үйлдвэрлэлийн бүтээмж унаж, технологийн горим алдагдах магадлалтай гэж үзэж байгаа юм. Гаднын компани зах зээлийн үнээс хямд өртгөөр олборлолтыг явуулна, цалин хөлс, үйлдвэрлэлийн зардал, машин техникийн засварыг өөрсдөө хариуцна гэж сайхан амлаж байгаа ч "Бороо гоулд”-ын гашуун түүхийг давтахгүй гэх баталгаа байхгүй.
 
Тэд 15 жилийн хугацаатай Тогтвортой байдлын гэрээ байгуулсан ч тавхан жилийн дотор газрын хэвлийд байсан хамаг алт, баялгийг хямд ажиллах хүч, өндөр чадалтай техникийн давуугаар хамаад дуусгасан. Түүнтэй адил өдөр шөнөгүй олборлолт явуулаад одоогоор үнэ ханш нь навч уначихсан байгаа нүүрсийг уул толгод мэт овоолоод хаячихвал яах юм бэ. Борлуулалт ч байхгүй, газар дээрээ шатаад дуусах байлгүй. Энэ байдлыг ашиглан өөрсдөө давуу эрхийг олж авч, Хятадын зах зээл дээр гол тоглогчдын нэг болж бэхжих, цаашлаад дотоодын бусад компанийг шахахыг ч үгүйсгэх газаргүй. Үүнд уран бэрийн нүүдэл бус урагшгүй ноёдын толгойг эргүүлэх, хормой хотыг нь багахан хүндрүүлэх башир арга байхад л болчихно гэж тооцоолоогүй гэж хэн батлах юм бэ. Тэд гар бариад бугуй барихын үлгэрийг дэндүү сайн мэддэгийг Тавантолгойн ордын нүүрс ачилтын тендерт оролцохоор хүсэлтээ ирүүлж байснаас харж болно.
 
Аз болоход зөв гарын нэг нөхөр "ашиг сонирхлын зөрчилтэй” гэж үзсэнээр хүсэлтээ татаж байжээ. Ийм л компанийг улсын "эцэг” өршөөлдөө багтааж, гүйцэтгэх засаглал нь хөхиүлэн дэмжиж, хууль тогтоогчид өмгөөлж хамгаалаад байгааг ер ойлгохгүй юм гэж үндэсний үйлдвэрлэгчид, сошиал ертөнцийнхэн гайхаж ярьж бичихээс хэтрэхгүй юм даа, хөөрхий. Нөгөө үндэсний эрх ашиг, аюулгүй байдал хаана нь ч яваад байгаа юм, мэдэхгүй.
 
Д.Мөнх
 
Эх сурвалж: Монголын үнэн
Ерөнхийлөгчийн ивээлд багтсан ер бусын тавилантай Ж.КАПЛА ба “Саусгоби Сэндс”
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
АНУ-д шатахууны үнэ 4 ам.доллароос давжээ

  НЬЮ-ЙОРК, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /TASS/. АНУ-д нэг ...

Өчигдөр, 17:40
Дональд Трампын мэдэгдлийн дараа газрын тос 116 ам.долларт хүрлээ

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ираны газрын тосны экспортын гол ...

Өчигдөр, 15:41
Хөнгөн цагааны үнэ огцом өсжээ

  ЛОНДОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /Forbes/. Ойрх Дорнод ...

Өчигдөр, 15:15
Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөхөд татвар авна

  ТЕХРАН, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /TASS/. Ираны Үндэсний ...

Өчигдөр, 14:00
Алтны салбарын нэгдсэн арга хэмжээ “Алтны форум” амжилттай зохион байгуулагдлаа

  Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт Гэр бүлийн ...

2026 оны 03 сарын 30, 16 цаг 46 минут
Уул уурхай, газрын тосны төв лабораторийн хөрөнгөөс завшсан хэргийг шүүхэд шилжүүллээ

  Ашигт малтмал, газрын тосны газрын харьяанд Уул уурхай, газрын ...

2026 оны 03 сарын 30, 14 цаг 12 минут
Үндэсний баялгийн сангийн тулгамдсан асуудлаар уул уурхайн салбарынхантай зөвлөлдлөө

  Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар, “Монгол хүн баялгийнхаа ...

2026 оны 03 сарын 30, 12 цаг 42 минут
Афганистаны өнөөгийн нөхцөл байдал дахин анхаарал татаж эхэллээ

  Сүүлийн өдрүүдэд Афганистанд дараалсан халдлага гарч, тус улсын ...

2026 оны 03 сарын 30, 10 цаг 44 минут
"Тэд" ирээдүйн ашгаар өнөөдрийг аргалсаар…

  Оюутолгой эхэлсэн нь зөв гэдэгтэй хэн ч маргадаггүй. Гагцхүү ...

2026 оны 03 сарын 27, 17 цаг 01 минут
2026 оны 03 сарын 27, 17 цаг 00 минут
“Дайсагнаагүй” орнуудын хөлөг онгоцууд Ормузын хоолойгоор нэвтэрч болно гэж мэдэгджээ

  НЬЮ-ЙОРК, 2026 оны гуравдугаар сарын 26 /NHK/. Техраны эсрэг ...

2026 оны 03 сарын 26, 10 цаг 05 минут
Туулын хурдны зам ашиглалтад орсноор гол гудамж замын хөдөлгөөний ачаалал 13.5 хувиар буурна

  Улаанбаатар хотын хүн ам болон тээврийн хэрэгслийн тоо жилээс жилд ...

2026 оны 03 сарын 25, 17 цаг 59 минут
Шатахууны хямрал улс орнуудад хэрхэн нөлөөлж байна вэ?

  Филиппин улсын Ерөнхийлөгч Фердинанд Маркос үндэсний эрчим хүчний ...

2026 оны 03 сарын 25, 12 цаг 16 минут
“Оюу толгой” ХХК-аас ус бохирдуулсны төлбөр авахыг үүрэг болгов

  Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Дэлхийн усны өдрийг ...

2026 оны 03 сарын 25, 11 цаг 55 минут
2026 оны 03 сарын 25, 10 цаг 21 минут
АНУ, Иран хэлэлцээ хийж Ормузын хоолойд цохилт өгөхгүй байхаар тохиролцжээ

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд Ирантай ...

2026 оны 03 сарын 24, 13 цаг 29 минут
Хятадад флюорит, баритын "хэт том ордууд"-ыг нээн илрүүлжээ

  Хятад улсад стратегийн чухал ашигт малтмалуудын томоохон ордуудыг ...

2026 оны 03 сарын 24, 10 цаг 33 минут
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нэрийг барьж, залилан хийсэн иргэнийг торгов

  “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нэрийг барьж, хуурамч ...

2026 оны 03 сарын 23, 14 цаг 11 минут
“Оюу толгой”-н нэг тэрбум төгрөгийн үйлдвэрлэл 623 сая төгрөгийн эрэлт бий болгожээ

  “Оюу толгой” үйлдвэрийн эдийн засагт үзүүлж буй нөлөөг ...

2026 оны 03 сарын 23, 12 цаг 00 минут
Ираны газрын тосыг Америкийн хоригоос түр чөлөөлжээ

  ВАШИНГТОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 21 /DW/. АНУ-ын ...

2026 оны 03 сарын 23, 10 цаг 12 минут
Түлшний хомсдолд орж, төр, түмний ажил зогсох нь

  Ойрх Дорнод дайны хөлд ширвэгдэж, улмаар газрын тосны үнэ өсөж ...

2026 оны 03 сарын 20, 11 цаг 19 минут
Оюутолгойн шинэ хэлэлцээ: Монголын тал энэ удаа буцахгүй

  Шат ахисан хэлэлцээ эхлүүлэх үү? Монголын эдийн засгийн хамгийн том ...

2026 оны 03 сарын 20, 11 цаг 14 минут
Алт, мөнгө хоёр хоёулаа огцом уналаа

  Инфляци өссөн хэвээр… Ираны дайны эрсдэл намжаагүй… ...

2026 оны 03 сарын 20, 09 цаг 44 минут
160 мянган тонн нүүрс арилжлаа

  "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өдөр ...

2026 оны 03 сарын 19, 15 цаг 54 минут
Оюутолгойн гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажлын явцтай танилцаж байна

  Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 68 дугаар захирамжаар байгуулагдсан ...

2026 оны 03 сарын 19, 10 цаг 16 минут
АНУ стратегийн нөөцөөс 172 сая баррель газрын тос гаргана

  Ираны эсрэг АНУ, Израилийн хамтарсан цэргийн ажиллагааны дараа ...

2026 оны 03 сарын 19, 09 цаг 44 минут
2026 оны 03 сарын 18, 10 цаг 49 минут
Нүүрсний экспорт оны эхний саруудад өсөлттэй байна

  Монгол Улсын нүүрсний экспорт оны эхний хоёр сард өсөлттэй ...

2026 оны 03 сарын 17, 12 цаг 45 минут
Ч.Номин Ноён уулын олдвороо оросуудаас шаардсан байна, одоо тэднээс юмаа авъя

  Ч.Номин Эрмитаж музейн ерөнхий захирал, Оросын ШУА-ийн академич ...

2026 оны 03 сарын 17, 10 цаг 01 минут
2026 оны 03 сарын 16, 10 цаг 37 минут
"Зэс эрдэнийн хувь"-ийн хувьцаа эзэмшигч 150 хүн жагсаж, таван хүн нойтон өлсгөлөн зарлажээ

  Барилга хот байгуулалтын яамны гадаа "Зэс эрдэнийн хувь" ...

2026 оны 03 сарын 13, 11 цаг 58 минут
2026 оны 03 сарын 13, 11 цаг 57 минут
2026 оны 03 сарын 13, 11 цаг 44 минут
2026 оны 03 сарын 13, 10 цаг 41 минут
АНУ-д газрын тос боловсруулах шинэ үйлдвэр барина

  ВАШИНГТОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 11 /unn/. АНУ-д сүүлийн ...

2026 оны 03 сарын 11, 17 цаг 39 минут
Ерөнхий Сайд Г.Занданшатарын Рио Тинтод тавьсан шаардлагыг олон улсын топ хэвлэлүүд онцлов

  Монгол Улсын Засгийн газар Оюу Толгойн гэрээний нөхцөлийг ...

2026 оны 03 сарын 11, 15 цаг 17 минут
Намаа барьж чаддаггүй Б.Батбаатарын гарт СОP-17 үрэгдэх вий

  Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудал дэлхий дахинаа ...

2026 оны 03 сарын 11, 11 цаг 59 минут
Трампын мэдэгдлийн дараа нефтийн үнэ буурчээ

  ВАШИНГТОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 10 /Kazinform/. Ормузын ...

2026 оны 03 сарын 11, 09 цаг 55 минут
Путин: Европ асуувал газрын тос худалдахад бэлэн

  ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин даваа гарагт /2026.03.09/ ...

2026 оны 03 сарын 10, 17 цаг 11 минут
Дуншиж дуншиж эхэлсэн хил холболтын төмөр замаа саадгүй дуусгах нь Монголд л ашигтай

  Гашуунсухайт–Ганцмод боомтыг төмөр замаар холбох нь Монголын ...

2026 оны 03 сарын 10, 14 цаг 53 минут
2026 оны 03 сарын 10, 09 цаг 36 минут
Газрын тосны үнэ 110 доллароос давлаа

  Лондоны ICE биржийн арилжааны явцад Брент маркийн нэг баррель ...

2026 оны 03 сарын 09, 17 цаг 50 минут
Кувейт улс газрын тосны олборлолтоо бууруулна

  Ойрх Дорнодод зэвсэгт мөргөлдөөн үргэлжилсээр буй энэ үед Кувейтийн ...

2026 оны 03 сарын 09, 13 цаг 45 минут
“Эрдэнэтийн 49 хувь” дээр маргаан үүсэж, Д.Эрдэнэбилэг эх орондоо ирэхээр болжээ

  Саяхан даа, ердөө зургаан жил гаруйхны өмнө Засгийн газраас ...

2026 оны 03 сарын 09, 11 цаг 15 минут
Нефтийн үнэ 150 долларт хүрнэ гэж Катарын сайд анхааруулав

  ДОХА, 2026 оны гуравдугаар сарын 7 /DW/. Ираны эсрэг АНУ, ...

2026 оны 03 сарын 09, 10 цаг 31 минут
Ойрх Дорнод дахь мөргөлдөөний улмаас газрын тосны үнэ огцом өслөө

  АНУ, Израил улс Ирантай зэвсэгт мөргөлдөөнд орсонтой холбоотойгоор ...

2026 оны 03 сарын 03, 13 цаг 27 минут
Газрын тосны үнэ огцом өсжээ

  ЛОНДОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 2 /investing/. Израил ба ...

2026 оны 03 сарын 02, 15 цаг 36 минут
Оюу толгойн экспортын зэсийн баяжмалд ямар хяналт хийдэг вэ

  “Оюу толгой” компани дунджаар 22% зэс, бага хэмжээний ...

2026 оны 03 сарын 02, 12 цаг 19 минут
Нүүрсний үнийн уналт "Эрдэнэс Тавантолгой"-н орлогыг 50 хувиар бууруулжээ

  "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн удирдлагууд компанийн 2025 оны ...

2026 оны 02 сарын 27, 12 цаг 46 минут
2026 оны 02 сарын 27, 12 цаг 38 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани