- mram.gov.mn
- nea.gov.mn
- keestrackmongolia.mn
- erdenetmc.mn
- southgobi.mn
- mininginvestment.mn
- infomine.mn
- pam.gov.mn
- mn.mno.mn
- mmc.mn
- tsairt.mn
- energyresources.mn
- mongolgazar.mn
- monpolymet.mn
- international.mcs.mn
- erdenesmgl.mn
- tavantolgoi.mn
- mm.gov.mn
- tananimpex.mn
- investor.mn
- entree.mn
- mpi.mn
- absolutemining.mn
- adamasmining.mn
- uuluurhai.mn
- boroogold.mn
- sbt.mn
- ot.mn
- donbass.mn
- tanilgroup.mn
- baganuurmine.mn
- monmag.mn
- mining.mn
- cylpro.mn
- ewater.mn
- mera.mn
- digdog.mn
- guum.mn
- amc.mn
- miningmongolia.mn
- eitimongolia.mn
- mak.mn
- mongoliandiamondtool.mn
- lme.com
- altanrio.com
- bloomberg.com
- infomine.com
- sharyngol.com
- umamisf.com
- cengeolab.com
- noyonshish.com
- zamineservices.com
- tumurlug.e-darkhan.com
- mongolianminingjournal.com
- mnmining.net
ХАВРЫН СИНДРОМЫН ГОЛ СЭДЭВ УРАН БОЛОХ НЬ
Энэ хаврын гудамжны улс төрийн гол сэдэв нь уран байна гэдгийг саяхан болсон Иргэний нийгмийн байгууллагуудын уулзалтын үеэр оролцогчид нь онцолж байв. "Гал үндэстэн" холбооны Ц.Энхбаяр хэвлэлд өгсөн ярилцлагадаа ч үүнийг тодотгосон. Тэрбээр "Улс төрийн тойм" сонины өчигдрийн дугаарт "Гал үндэстэн" холбооны Удирдах зөвлөлийн хурлаас Ц.Мөнхбаяр тэргүүн нь Монгол Улсыг ураны хөнөөлөөс ангижруулах ёстой гэсэн мэдэгдэл гаргасан тухай ярьж, шүлхийн хорио цээрийн дэглэм тавигдахтай хамт тэд Дорноговийн Улаанбадрахад ажиллахаа дуулгаж, ураны эсрэг хийх ажлыг энэ жил маш эрчимтэй хэрэгжүүлнэ хэмээсэн. Мөн Дундговь, Архангай, Дорноговь, Дорнод, Сүхбаатар аймгийн нутаг дэвсгэрээр явж болох, болохгүй бүх зүйлийг ил гаргана. Эдгээр аймгуудын сумд Дорноговь аймгийн Улаанбадрахын араас орж байгаа хэмээсэн байна билээ.
Тэр ч бүү хэл Улаанбадрахад уранаас үүдсэн асуудал хурцдаж, хүн малгүй ураны хор хөнөөлд нэрвэгдсэн учраас иргэд нь тэмцлийн ямар ч хэлбэрээр босоход бэлэн болсон тухай ярьжээ. Тэгэхээр энэ хавар иргэний хөдөлгөөнийхөн уран гэж ашигт малтмал тойрсон асуудлыг шефлэж авсан төдийгүй энэ сэдвээр хэд хэдэн акц зохион байгуулахаар бэлтгэж буй нь үнэн бололтой. Уг нь уран гэдэг айж цэрвээд, ам хамраа дараад байхаар эд биш юм. Байгаль ээжийн бэлэглэсэн хишиг бусад төрлийн ашигт малтмалаас ялгараад байх зүйлгүй. Олборлох арга технологи, тавих хяналтаараа ялгаатай.
Мөн ашиглах салбар нь алт зэрэг металлаас өөр. Нэг үгээр түүгээр үнэт эдлэл урлаж, гоёж чимж бас гараас гарт дамжуулан арилжиж болохгүй. Уран нь газрын хөрсөнд байдаг, түүний хүдрийг бутлаж нунтаглаад химийн аргаар боловсруулан шар нунтаг гаргаж авдаг. Шар нунтаг нь ойролцоогоор 80 орчим хувийн уран агуулдаг бөгөөд үүнийг эрчим хүчний үйлдвэрлэлд ашиглаж, хямд төсөр цахилгаан гаргаж авахад хэрэглэдэг. Гэхдээ шар нунтаг болгосон уранаа шуудхан цөмийн реакторт ашиглачихдаг юм биш. Юуны түрүүнд хийн төлөвт шилжүүлж, дараа нь баяжуулж байж эрчим хүч гаргаж авах боломжтой болдог бөгөөд 170 тонн нүүрс шатааж байж гаргах эрчим хүчийг нэг кг баяжуулсан уранаас авч чадна. Нэг үгээр эдийн засгийн ач холбогдлын хувьд нүүрстэй зүйрлэхээргүй баялаг.
Гэхдээ нүүрс шиг шуудхан ухаж аваад шулуухан шатаагаад ашиглачихдаг ч юм биш. Хамгийн гол нь буруу ашиглавал өгөх ашгаасаа учруулах хор нөхөөл нь аймшигтай. Ураны цацраг идэвхжил эдийн засгийн үр ашгаас илүү хор
хөнөөлийг хүн, амьтан, ургамал гээд амьтай голтой бүхэнд учруулж болно гэдэг л өнөө цагт хүмүүсийг айлгах том менежмент болж хувираад буй юм.Байгалийн уран өөрөө бол тун ялихгүй хэмжээний цацраг идэвхтэй.
Гэхдээ түүний дотор байнгын урвал задрал явагдаж, уран, тори, радийн цацраг идэвхт изотопууд, мөн хром, хар тугалга, марганец молибден зэрэг хүнд металл тасралтгүй ялгарч байдаг. Харин газрын гүнд орших огт хөндөөгүй ураны орд орчин тойрондоо хор хөнөөл үзүүлээд байдаггүй. Орд руу гүний ус нэвчиж цааш гадагшилсныг хүн, мал унданд хэрэглэчихгүй л бол ураны цацрагт хордоно гэж айгаад байх аюулгүйг эрдэмтэн судлаачид хэлж ярьдаг. Гол аюул олборлож эхлэхэд л гарна.
Өөрөөр хэлбэл, олборлох явцад ураны дотоод дахь тэнцвэрт байдал алдагдаж, урвал задралын явц нь идэвхжиж, цацрагийн хүч нэмэгдэж гадагш алдагдах аюул нүүрлэдэг. Ураны задралын явцад үүсдэг цацраг идэвхт хийг үнэр, өнгөөр нь ч юм уу таних боломжгүй учраас тусгай багажаар л илрүүлнэ.
Тийм болохоор хэдий хэр хэмжээгээр алдагдав, хэр их хор хөнөөл учруулах бол гэдгийг авсаархан тогтоочихно гэж саналтгүй.
Гэхдээ энэ бүгдийг тоочиж, хүмүүсийг айлган түүгээр нь зарим нэг нь улс төр хийгээд байх нъ Монголын хувьд лав ямар ч ашиггүй. Нэгэнт бид уул уурхайгаар хөгжлийн гарцаа тодорхойлж буй бол ураны салбарт ч өөрийн гэсэн боддоготой, стратегитэй байх ёстой. Түүнээс уран гэж юу болохыг ч төдий л сайн ойлгохгүй, бүр огт танихгүй хэрнээ "Хадны мангаа" хэмээн бусдыг айлгаж буй сайн дурынхны үгээр энэ салбарын үйл ажиллагааг зохицуулж болохгуй юм.
Манай улс ураны нөөцөөрөө дэлхийд дээгүүрт ордог гэдгээрээ хөрөнгө оруулагчдын анхаарлыг чамгүй их татдаг нь үнэн. Монголд ойролцоогоор 1.4 сая тонн уран бийг хайгуулын судалгаагаар тогтоосон гэдэг. Тиймээс гадны улс орнууд хэн нь түрүүлж Монголын баялагт эзэн суух вэ гэсэн өрсөлдөөнийг өөр хоорондоо хийж нэг үгээр биднийг оролцуулалгүйгээр асуудлыг шийдчих гэсэн санаархал байгааг үгүйсгэх аргагүй үйл явдлууд ч болж байсан. Хамгийн том хийгээд тод жишээг Канадын "Хан Ресурс" үзүүлсэн. Тэд Монгольш уранаар мөнгө босгоод зогсохгүй. эзэнд нь хэлэлгүй худалдчихсан байснаас үүдсэн маргаан өнөөг хүртэл Олон улсын арбитрын шүүхэд яваа.
Одоогийн Орос тухайн үеийн ЗХУ 1951 онд Монголтой гэрээ байгуулсан ч нэлээд хэдэн жилийн дараа буюу 1989 оноос Мардайн ураны ордыг адбан ёсоор ашиглаж эхэлсэн. Гэхдээ ердөө долоон жилийн дараа уурхайгаа хаагаад нутаг буцчихсан юм билээ. Үүнийгээ тухайн үед дэлхийн зах зээл дээрх ураны үнэ ханштай холбоотой байсан хэмээн тайлбарладаг. "Олборлох зардлын хаана ч хүрэхгүй үнээр зарах нь ашиггүйгээсхаасан" хэмээн ах нар хэлж байсан гэдэг юм. Үнэндээ ч 1980 оны эцсээс 1990 оны эхэн хүртэл нэг фунт уран 8-10 ам.доллар байсан нь тэднийг ийм шийдвэр гарахад нөлөөлсөн гэдэг ч одоо бол ирээдүйгээ хараагүй яарч хөдөлсөндөө харамсдаг бололтой. Тиймдээ ч ямар ч хамаагүй үнээр Монголын ураны салбарт Хятад, Канад, Францаас түрүүлж хөл тавих том зорилготой гэдэг юм. Энэ бүгд мэдээж ураны зах зээлээс гадна хэрэглээнээс хамаарч буй нь тодорхой.
Нэг үе ураны ханш хаданд гарсан. 2006 оноос өсч нэг фунт буюу 450 грамм орчим нь 40 гаруй ам.долларын үнэ хүрч байснаа ердөө жилийн дараа 140 "ногоон" болж чангарсан байдаг. Одоо бол хамаагүй хямдарсан. Хамгийн сүүлийн мэдээгээр нэг фунт ураны шар нунтаг 34.8 ам.доллар байгаа бөгеөд энэ нь сарын өмнөхөөс бараг нэг доллараар буурсан үзүүлэлт гэнэ. Гэхдээ мэргэжилтнүүдийн хэлж буйгаар унтаа байгаа ураны зах зээл удахгүй сэрнэ. Энэ жилдээ ханш нь 41 ам.доллараас давж гарахгүй ч хоёр жилийн дараа гэхэд байдал огт өөр болно гэсэн өөдрөг дүр зураг байгаа гэнэ.
"Хойд хөрш хэдийгээр ураны чамлахааргүй нөөцтэй, өөрөөсөө гадна АНУ зэрэг томчуудад илүүчлээд байдаг" гэх ч "Түүхий эдийн нөөцөө цөлмөж дуусгалгүй ойр байгаагаар ньМонголынхыг эхлээд" гэсэн бодлого барьж байгаа гэдэг юм. Чухам энэ шалтгааны улмаас монголчуудыг уранаас "жигшээх" тархи угаалтыг ах нар анхааралтай ажиглаж, бас боломж олдвол санхүүжүүлчих санаатай байдаг гэдгийг байгаль хамгаалах чиглэлээр мэргэшиж, уул уурхайн компаниудтай "тулж ажилладаг" танил минь дуулгаж байсан. Мөн ДорноговийнУлаанбадрахад айлын тугалнууд арав хориороо үхсэн нь гадныхны явуулга гэх хүн ч таарч байна. Нэг үгээр иймэрхүү байдлаар асуудлыг шийдэж байсан тохиолдол өөр бусад оронд ч гарсан гэдэг юм билээ. Ул мухрыг нь олж, уранаас хордов уу гэдгийг тогтоохын тулд Монголын Засгийн газар хэдэн арван саяар нь мөнгө зарсан.
Эцэст нь уран биш ээ, селени гэдэг бодисоос хордож тугалнууд үхжээ хэмээсэн ч үүнд нь итгэж үнэмших хүн цөөн хэвээрээ л байгаа. Чухам үүнийг иргэний хөдөлгеөнийхөн ашиглахаар энэ хаврын улс төрийн "синдромын гол сэдвийнхээ нэгээр ураныг тодруулаад буй аж. Уг нь манайд Цөмийн энергийн газар гэж яг энэ асуудлыг хариуцсан том агентлаг бий ч мэргэжлийн талаасаа дорвитойхон тайлбарлаад цацрагаар айлгах менежментийн эсрэг дорвитойхон дуугарчих хүч үгүй бололтой.
Өдрийн шуудан
ХАВРЫН СИНДРОМЫН ГОЛ СЭДЭВ УРАН БОЛОХ НЬ
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой
URL:
Сэтгэгдлүүд:
Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Санал асуулга
Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
| Нью йоркын хөрөнгийн бирж | ||
| Нэр | Хаалт | Өөрчлөлт |
| BHP Billiton Ivanhoe Mines |
90.53 23.3 |
1.44 0.00 |
| Австралийн хөрөнгийн бирж | ||
| Нэр | Хаалт | Өөрчлөлт |
| General Mining Corp Aspire Mining Limited |
0.145 0.52 |
0.00 -0.02 |
| Лондонгийн хөрөнгийн бирж | ||
| Нэр | Хаалт | Өөрчлөлт |
| Petro Matd Limited polo Resources Limited |
123.5 5.4 |
0.00 0.02 |
| Хонконгийн хөрөнгийн бирж | ||
| Нэр | Хаалт | Өөрчлөлт |
| Mongolian Mining Corporation Mongolia Energy |
9.59 1.14 |
0.00 -0.06 |
| Торонтогийн хөрөнгийн бирж | ||
Шинэ бүтээл
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани
Бүх эрх хуулиар Copyright © 2013 - 2017 | Ord.mn Монголын Уул Уурхайн Мэдээллийн Үндэсний Портал
Вэб сайтыг Aureola
Вэб сайтыг Aureola
