.JPG)
Засгийн газар "Эрдэнэс тавантолгой” компанийн 1072 ширхэг хувьцааны 30 хувь болох 322 ширхэг хувьцааг 300 мянган төгрөгөөр худалдан авах шийдвэр гаргасан нь нийгмийг талцуулсан үйл явдал болж хувираад байна.
Одоогийн байдлаар 18 нас хүрээгүй иргэдээ оруулан тооцоход 1.650 мянган иргэний "Эрдэнэс тавантолгой” компанийн 1072 ширхэг хувьцаа мөнгөжөөгүй байгаа юм. Ийм хувьцаатай хүмүүс банкинд дугаарлан, 322 ширхэг хувьцаагаа Засгийн газарт худалдаж болно. Гэвч эдийн засагчдын зүгээс дээрх шийдвэрийг хямралыг улам өдөөнө гэж үзэж байгаа бол эрх баригчдын зүгээс харин ч эдийн засгаа тэтгэнэ гэсэн тайлбар хийж буй. Мөн нэг асуудал үүссэн нь хувьцааг банкаар дамжуулан худалдах ёсгүй тухай юм. Энэ асуудлыг VS буландаа онцоллоо.
Хувьцааг мөнгөжүүлж буй асуудлыг сонгуультай холбох хэрэггүй, бэлэн мөнгө тарааж буй асуудал биш. Хувьцааг нь худалдаж авч байгаа. Өөрөөр хэлбэл төлбөр хийж байгаа асуудал юм. Түүнчлэн бүх асуудал хуулийн хүрээнд болно. Эдийн засгийн хүндрэлтэй энэ үед Засгийн газар 1072 ширхэг хувьцааг мөнгөжүүлж байгаагаараа эдийн засагт тодорхой хэмжээний эерэг өөрчлөлт авчирна.
Манай ард түмэн зүгээр мөнгө авна гэж мөн их баярлана. Маргаашийг нь дээрэмдэж байгааг мэдэхгүй, мэдсэн ч тоохгүй.
Ойлгохын тулд заавал эдийн засагч байх шаардлагагүй, зүгээр л эрүүл хүн байхад л хаваасаг юм л даа. Уг нь хүн тоохоо болиод үнс болчихсон нүүрсний газар дор буй ордыг улс хувьцаалж тараагаад эргүүлж худалдаж авах нь тэнэглэл. Ухаан гаргахад хязгаартай, тэнэглэхэд хязгаар үгүй.
УИХ-ын 2011 оны арваннэгдүгээр сарын 30-ны өдрийн Д.Дэмбэрэл даргын газрын үсэгтэй 57 дугаар тогтоол бий. Энэ тогтоолын есдүгээр зүйлд "Эрдэнэс Таван толгой” хувьцаат компанийн хувьцааг олон улсын зах зээл дээр нээлттэй арилжиж эхлэх өдөр хүртэл хугацаанд, Монгол Улсын иргэдийн эзэмшиж байгаа уг хувьцааг зөвхөн Засгийн газар нэрлэсэн үнээр нь худалдаж авах”. УИХ Засгийн газар ийм үүргээ өгөөд тав дахь жилдээ явж байна. Тэрийг өнөөдөр Засгийн газар "Сайн хувьцаа” гэдэг хөтөлбөрөөр нэрлээд зарж байна. Засгийн газар "Эрдэнэс Таван толгой”-д итгэж байна. Нүүрсний ирээдүйд итгэж байна. Энд итгэхгүй байгаа хүмүүст хариу болгох зорилгоор бид итгэж байгаа учраас хувьцааг тань худалдаж авъя. Гэхдээ хувьцааны үнэ дараа жил өсөөд, түүний дараа 934 төгрөг биш 2000 төгрөг боллоо гэхэд тухайн үед нь танд эргээд хувьцааг нь 934 төгрөгөөр худалдан авах боломжийг нь үлдээж байгаа юм. Тэр эрх нь танд хадгалагдана. Танаас Засгийн газар хувьцааг худалдан авсан бичлэг үлдэнэ. Хэдийг хэзээ зарсан, мөнгөө яаж авсан бэ гэдэг нь үлдэнэ. Яг тэр бичлэгээрээ Хөрөнгийн бирж дээр ирээд буцаагаад авчихаж болно. Бүх хүнийг хувьцаагаа зар гэж албадаж байгаа юм байхгүй. Жишээ нь би хувьцаагаа зарахгүй. Би "Эрдэнэс Таван толгой”-н ирээдүйд итгэж байгаа. Европт эрчим хүчний нүүрс 50 ам.доллараас дээш гараад явчихлаа. Нүүрсийг хүмүүс хэрэггүй гэж үзэж байсан бол нүүрснээс өөр сонголтгүй юм байна, тавин жилийн дараа түүхий нефть дуусахаар нүүрс дахиад л үнэд орох юм байна гэж харж байна. Тэгэхээр дараагийн асуулт гарч ирж байгаа юм. 323 шиг хувьцааг 300 мянган төгрөгөөр Засгийн газарт худалдъя гэвэл овог, нэр, регистрийн дугаар зэрэг мэдээллээ өгөөд хүсэлтээ гаргачихаар дансанд тань мөнгө орно. Ердийн л арилжаа. Үүнийг бас л мушгиж сонгуулийн үеэр бэлэн мөнгө тараалаа гэж байгаа юм. Бэлэн мөнгө тараагаагүй. Та Засгийн газартай наймаа хийж байна. Хоёр жилийн дараа "Би хувьцаагаа сул өгчихжээ” гэвэл анхны үнээрээ буцаагаад авчихаж болно. Хөрөнгийн бирж дээр байдаг ердийн л хэрэгцээ. Засгийн газар үүгээр хоёр л юм батлах гээд байгаа. Энэ бол үнэ цэнтэй эд юм. УИХ-ын 57 дугаар тогтоолын дагуу хийгдэж байгаа ажиллагаа.
Үнэт цаасны зах зээлийн тухай хуулийн зохицуулалтад хамрагдах үнэт цаасанд дараах санхүүгийн хэрэгслүүд орно. Үүнд компанийн хувьцаа гэж зааж өгсөн байгаа. Тэгэхээр хувьцааны худалдах үйл ажиллагааны журмыг санхүүгийн зохицуулах хорооноос тогтоосон байгаа. Компанийн хувьцааг борлуулах, арилжаалах аливаа үйл ажиллагааг санхүүгийн зохицуулах хорооноос тогтоосон журмын дагуу явуулах бөгөөд энэ үйл ажиллагааг зохицуулах ёстой этгээдүүд хийдэг. Тодруулбал, үнэт цаасыг борлуулах тусгай зөвшөөрөлтэй үнэт цаасны компаниуд хийдэг үйл ажиллагаа юм. Гэтэл хувьцааг арилжаалах үйл ажиллагааг банкуудаар зуучлуулж хийж байгаа нь энэ хуулийг зөрчсөн үйлдэл болж байна. Банкуудын тухай хуульд ч ашиг олох зорилгоор энэ төрлийн үйл ажиллагааг хориглосон. Гэхдээ энэ чинь хувьцаа юм бол хувьцаа арилждаг үнэт цаасны зах зээл, Хөрөнгийн бирж, брокер диллерийн компаниудаар нь хийлгээч. Бид 5 жил данс нээх үйл ажиллагааг хийсэн. Одоо тэгсэн иргэд төөрөгдөлд ороод 5000 төгрөгөөр танайд нээлгэсэн данс яах болж байна гээд манайд хандан бухимдаж байна. 2011 оноос хойш 700 мянган хүн брокер диллерийн компанид данс нээлгэсэн.
Бэлтгэсэн Г.ДАРЬ
