Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Түүхий эдийн үнийн уналтаас манай улс 263 сая ам.долларын алдагдал хүлээв

Т.ЭРДМАА

Монгол Улсын гадаад худалдаа тэр дундаа валютаар төлбөр тооцоог нь хийж буй арилжаа наймаа төгрөгийн ханш чангарах, сулархад гол үзүүлдэг хүчин зүйлийн нэг. Энэ оны эхэнд манай улс 1.3 тэрбум ам.долларын нөөцтэй байв. Тэгвэл өнгөрсөн есдүгээр сарын байдлаар нэг тэрбум ам.доллар болж буурчээ. Энэ нь гадаад валютын нөөц 17.4 хувиар буурсан үзүүлэлт. Уг мөнгө манай улсын гурван сарын импортыг хангах боломжтой юм. Иймд Монголбанк валютын нөөцөө нэмэгдүүлэх, Засгийн газар мөнгөний эрэлд гарахад хүрээд буй. Ирэх сард Олон улсын валютын сан 500 сая ам.доллар өгч магадгүй. Мөн Хятадын Засгийн газ­раас дөрвөн тэрбум ам.дол­ларын зээл 20 жилийн хуга­цаатай авах байсан ч Далай ламын айлчлалаас болж түр хойшлоод байна. Манай эдийн засагт орж ирэх ам.доллар бараг үгүй болсон нь хямрал гүнзгийрэх, валютын ханш өсөх шалтгаан болсон. Ам.долларын орох урсгалыг нэмэгдүүлэх гол арга замын нэг нь экспорт. Гэвч манай улсын экспортын гол бүтээгдэхүүн нүүрс, зэс, төмрийн хүдэр, газрын тос гээд ашигт малтмалын үнэ дэлхийн зах зээлд өсөх ханд­­ла­га ажиглагдахгүй байгаа. Судлаачдын үзэж буйгаар ирэх онд ашигт малтмалын үнэ өсөх бус буурах хандлага давамгайлна хэмээж буй юм. 

Монголбанкнаас гаргасан гадаад худалдааны тойм судалгаанаас харвал манай улсын экспорт аравдугаар сард өнгөрсөн жилийнхээс 5.1 хувиар буюу 200 сая ам.доллараар буурчээ. Энэ нь ашигт малтмалын үнэ ханшийн уналтаас шалтгаалсан нь тодорхой. Экспортын бууралтыг задалж үзье.  Энэ онд аж үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүний экспорт 2.4 хувиар өсчээ. Харин уул уурхайн түүхий эдийн экспорт  6.7 хувиар буурсан дүр зураг гарч байгаа юм. Иймд нийт экспортод уул уурхайн түүхий эдийн эзлэх жин 2.4 хувиар буурлаа.  Хоёр жилийн өмнө уул уурхайн экспорт дөрвөн тэрбум ам.доллар давж байв. Тэгвэл өнгөрсөн онд 3.4 тэрбум ам.доллар болсон. Энэ оны аравдугаар сард 3.1 тэрбум ам.доллар болоод байна. Жишээлбэл экспортод гаргаж буй зэсийн баяжмалын тоо хэмжээ нэмэгдсэн ч орлого нь бага байгаа. Хоёр жилийн өмнө нэг сая тонн зэсийн баяжмал экспортолж 1.9 тэрбум ам.долларын үнэ хүрчээ. Гэтэл энэ онд 1.3 сая тонныг экспортолж 1.3 тэрбум ам.долларын үнэ хүрсэн аж. Мөн алтны экспорт 7.9 тонноос 10 тонн болж өсөв. Түүхий эдийн үнийн уналтаас манай улс ашигт малтмалын экспортоос одоогоор 263 сая ам.долларын алдагдал хүлээгээд байгаа юм.  Тэгэхээр дэлхийн зах зээлд үнэ ханш унаж буй тул ашигт малтмалын экспортын хэмжээ нэмэгдсэн ч орлого нь өсөхгүй байна. Ирэх онд ч байдал үргэлжилэх төлөв бий. Ашигт малтмалын үнийг сонирхвол дэлхийн зах зээлд нэг унци алтны дундаж үнэ өнгөрсөн аравдугаар сард 1266 ам.долларт хүрсэн. Энэ нь өнгөрсөн оноос  9.3 хувиар өссөн дүн юм. Тэгвэл цэвэр зэсийн дундаж үнэ 4732 ам.доллар болж есөн хувиар буурсан. Нэг тонн төмрийн хүдрийн үнэ 59 ам.доллар болсон нь 11 хувиар өссөн үзүүлэлт. Харин нүүрсний үнэ 41 ам.доллар болж өссөн. Коксжих нүүрсний үнэ эдүгээ өсч байгаа ч судлаачид түр зуурын үзэгдэл хэмээн тодорхойлж байна. Үүнээс гадна мал аж, ахуйн түүхий эдийн экспортын үнэ бас буурав. Ингээд үнийн уналтаас  шалтгаалж 20 сая ам.долларын орлогоо алджээ.  Харин машин, тоног төхөөрөмж,  аж үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүний экспорт 53 хувиар буюу 93.3 сая ам.доллараар өссөн дүн гарав.  

Гадаад валютын нөөцийг дундлагч хүчин зүйлийн нэг бол импорт. Энэ оны эхний арван сард манай улсын импорт 12.5 хувь буюу 394 сая ам.доллараар буурав. Импортын бууралтыг задалж үзвэл хөрөнгө оруулалтын бүтээгдэхүүн найм,  нефтийн бүтээгдэхүүнийх зургаан хувиар тус тус буураад байна. Импортын ерөнхий байдлыг задлаад харвал Монголчууд хоёр жилийн өмнө 1.1 тэрбум ам.долларын хүнс, эм тариа, гутал хувцас гээд өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүн импортолсон. Тэгвэл энэ оны арван сарын байдлаар 956 сая ам.долларын өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүн импортоор авчээ. 
Хэдийгээр өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний импортын тоо хэмжээ буурсан ч зах зээлийн үнэ нь өссөн. Иймд үнийн өсөлтөд монголчууд бид 48.5 сая ам.доллар илүү төлсөн тооцоо гараад байна. 

Мөн хөрөнгө оруулалтын бүтээгдэхүүний импорт 20 хувиар буюу 238 сая ам.доллараар буурсан дүн бий. Үүнээс гадна  нефтийн бүтээгдэхүүний импорт 187 сая ам.доллараар мөн буурав. Гэвч шатахууны импортын үнэ 2013 оноос эхлэн буурч эхэлсэн.  Өөрөөр хэлбэл шатахуунаа дэлхийн зах зээлийн үнээр авдаг болсон. Иймд дэлхийн зах зээлд газрын тосны үнэ хямдарсан тул импортын шатахуун хямдарчээ. Тухайлбал, 2012 онд нэг тонн А92 бензин тонн тутамдаа 1270 ам.доллар байсан бол өнгөрсөн аравдугаар сард  527 ам.доллар болж хямдраад байна.   Хоёр жилийн өмнө монголчууд 964 сая ам.долларын газрын тосны бүтээгдэхүүн хэрэглэж байв. Тэгвэл эдүгээ 401 сая ам.долларын газрын тосны бүтээгдэхүүн хэрэглээд байгаа юм. Экспорт, импортыг оруулаад нийт гадаад худалдааг аваад үзвэл  бараа эргэлтийн хэмжээ өнгөрсөн оныхоос  8.4 хувиар буюу 595 сая ам.доллараар буурч  6.4 тэрбум ам.долларт хүрлээ. Үүнд экспорт 200 сая ам.доллараар, импорт 394 сая ам.доллараар тус тус буурсан явдал нөлөөлөв. Тэгвэл экспортын дүн импортынхоос  957 сая ам.доллараар давж гадаад худалдааны тэнцэл ашигтай гарав. Энэ нь өнгөрсөн оныхоос  194  сая ам.доллараар өссөн үзүүлэлт юм. Импортын хэмжээ ийнхүү буурахад эдийн засгийн хямрал, иргэдийн худалдан авах чадвар 10 хувиар буурсантай  холбоотой хэмээн эдийн засагчид тайлбарлаж байна. 

Валютын төлбөртэй худалдаа нь төгрөгийн гадаад валюттай харьцах ханшид нөлөөлдөг суурь хүчин зүйлийн нэг. Тэгвэл Валютын төлбөртэй худалдааны тэнцэл аравдугаар сард 1023 сая ам.долларын ашигтай гарчээ. Энэ  нь өнгөрсөн оны мөн үеэс 15.7 сая ам.доллараар өссөн үзүүлэлт. Монгол Улс нийт гадаад худалдааны бараа эргэлтийн 60 гаруй хувь буюу 3.9 тэрбум  ам.долларын худалдааг БНХАУ-тай хийсэн байна. Тэгвэл ОХУ-тай  731 сая ам.долларын худалдаа хийлээ. Гэвч урд хөрштэй хийсэн худалдаа өнгөрсөн оныхоос 10.8 хувиар  буурсан дүн бий. Мөн хойд хөрштэй хийсэн худалдаа ч 18.8 хувиар буураад байна. Тэгэхээр иргэдийн хэрэглээ хумигдаж импортод зарцуулдаг ам.долларын хэмжээ багасав. Үүнийг далимдуулж төв банк гадаад худалдааны нөөцөө нэмэгдүүлэх боломж бүрдээд байна гэж хэлж болох юм. 
Эх сурвалж: www.assa.mn
Түүхий эдийн үнийн уналтаас манай улс 263 сая ам.долларын алдагдал хүлээв
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
2026 оны 05 сарын 01, 18 цаг 13 минут
Халзан бүрэгтэй бол зүгээр нэг уул биш бидний ирээдүй

  Халзан Бүрэгтэйн газрын ховор элементийн орд газрыг ашиглах ...

2026 оны 04 сарын 30, 15 цаг 39 минут
Нас барсан иргэний 1,072 хувьцааг өвлүүлж, өмнөх жилүүдийн ногдол ашгийг нөхөж олгохоор болжээ

  Засгийн газрын ээлжит хуралдаан Төрийн ордонд үргэлжилж байна.  ...

2026 оны 04 сарын 30, 13 цаг 13 минут
Н.Цэрэнсамбуу: "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК-ийн ногдол ашгийг татвар суутгаснаар 63,000 төгрөг олгогдоно

  "Эрдэнэс Тавантолгой(ЭТТ)" ХК-ийн хувьцаа эзэмшигчдийн хурал ...

2026 оны 04 сарын 28, 16 цаг 32 минут
“Эрдэнэт”-ийн Г.Ёндон энэ цаг үед яахын аргагүй дархлагджээ

  УУХҮ-ийн сайдаар ажиллаж байсан Г.Ёндон 2022 оны наймдугаар сарын ...

2026 оны 04 сарын 28, 16 цаг 13 минут
Ираны дайн эхэлснээс хойш АНУ-аас газрын тос тээвэлэсэн танкер анх удаа Японд иржээ

  ТОКИО, 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 27 /Kyodo/. АНУ-аас газрын ...

2026 оны 04 сарын 27, 10 цаг 40 минут
АНУ-Ираны хэлэлцээ цуцлагдсаны дараа газрын тосны үнэ өсжээ

  МОСКВА, 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 27 /RIA Novosti/. АНУ, ...

2026 оны 04 сарын 27, 10 цаг 26 минут
Дизель түлш, шатахууны үнийг нэмэхгүй хэмээн мэдэгдлээ

  Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням ОХУ болон Бүгд ...

2026 оны 04 сарын 24, 13 цаг 58 минут
Ерөнхий сайд Казахстанд ажиллаж буй Г.Дамдинням сайдтай холбогдож шатахууны асуудлаар ярьжээ

  Ерөнхий сайд Н.Учрал ОХУ, Казахстанд ажиллаж буй Аж үйлдвэр, эрдэс ...

2026 оны 04 сарын 23, 10 цаг 58 минут
ОХУ Дружба хоолойгоор дамжуулан Казахстанаас Герман руу нефть экспортолдгийг зогсооно

  ОХУ тавдугаар сарын 1-нээс эхэлж Дружба хоолойгоор дамжуулан ...

2026 оны 04 сарын 22, 17 цаг 28 минут
Евро-5 шатахууны нийлүүлэлтийг нэмэгдүүлж, тогтвортой байлгахаар харилцан тохиролцжээ

Монгол Улсын Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням ОХУ-д албан ...

2026 оны 04 сарын 22, 14 цаг 16 минут
Хөнгөн цагааны үнэ сүүлийн дөрвөн жилийн дээд түвшинд хүрчээ

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп дэлхийн эрчим хүч болон ачаа ...

2026 оны 04 сарын 20, 15 цаг 23 минут
Зэс хайлуулах үйлдвэрийн тендерийг яаравчлах нь “Үндэсний аюулгүй байдал“-д эрсдэлтэй юу?

  Дэлхий дахинд геополитикийн нөхцөл байдал тогтворгүй, шатахуун ...

2026 оны 04 сарын 20, 12 цаг 11 минут
Ираны тал АНУ-тай хэлэлцээ хийхээс татгалзжээ

  ТЕХРАН, 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 20 /DW/. АНУ-ын тал Ормузын ...

2026 оны 04 сарын 20, 12 цаг 01 минут
Оросын нефтийн экспортын орлого хоёр дахин нэмэгджээ

  Ойрх Дорнодод дайн дэгдсэнээс хойш Орос улсын нефтиэс олсон орлого ...

2026 оны 04 сарын 15, 15 цаг 49 минут
Б.Дэлгэрсайхан: Харбины гэрээгээр надад хэрэг үүсгээд шалгавал шалга. Нуух юм байхгүй

  Зам, тээврийн хөгжлийн сайд Б.Дэлгэрсайхан 2026 оны дөрөвдүгээр ...

2026 оны 04 сарын 15, 12 цаг 32 минут
Дизель түлшний үнийн өсөлт Австралийн тээврийн салбарыг хямралд орууллаа

  Ойрхи Дорнодод хурцадсан геополитикийн мөргөлдөөний улмаас дизель ...

2026 оны 04 сарын 15, 11 цаг 57 минут
Хөнгөн цагааны үнэ сүүлийн 4 жилийн дээд түвшинд хүрчээ

  АСТАНА, 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 14 /Kazinform/. АНУ-ын ...

2026 оны 04 сарын 14, 11 цаг 16 минут
2026 оны 04 сарын 14, 10 цаг 54 минут
917 сая ам.долларын хулгайн зэсийг Хятадад нийлүүлж байсан хууль бус сүлжээг илрүүлжээ

  Өмнөд Америкийн Чили улсын түүхэн дэх хамгийн том зохион ...

2026 оны 04 сарын 13, 15 цаг 33 минут
2026 оны 04 сарын 13, 14 цаг 40 минут
Газрын тосны нийлүүлэлтийн асуудал бүх зүйлийг хамарсан хямрал болон хувирч байна

  Иран дахь дайн эхлээд нэг сар өнгөрлөө. Энэ хугацаанд газрын тосны ...

2026 оны 04 сарын 09, 17 цаг 36 минут
Эрдэнэтийн 49 хувь буцаж таарах нь шиг байна

  2017 оны УИХ-ын 23 дугаар тогтоолоор Эрдэнэтийн уурхайн 49 хувийг ...

2026 оны 04 сарын 09, 14 цаг 41 минут
Г.Дамдинням: Гангийн үйлдвэр барих олон улсын тендер зарлаж байна

  Аж үйлдвэр, эрдэс баялгийн сайд Г.Дамдинням Засгийн газрын ...

2026 оны 04 сарын 08, 15 цаг 44 минут
АНУ Иранд өгсөн сануулгаа 14 хоног хойшлууллаа

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Д.Трамп Иран улсад хүчтэй цохилт өгнө гэсэн ...

2026 оны 04 сарын 08, 14 цаг 58 минут
2026 оны 04 сарын 08, 09 цаг 35 минут
Түгээмэл тархацтай ашигт малтмалыг хууль бусаар олборлосон үйл ажиллагааг таслан зогсоолоо

  Олон нийтийн сүлжээнд Хэнтий аймгийн Мөрөн сумын нутагт түгээмэл ...

2026 оны 04 сарын 07, 17 цаг 12 минут
“Оюу толгой” компаниас устай холбоотой мэдээлэлд хүргүүлж буй тайлбар, тодруулга

  Сүүлийн үед Оюу толгой үйлдвэрийн ус ашиглалттай холбоотой, ...

2026 оны 04 сарын 07, 10 цаг 22 минут
1072 хувьцааны ногдол ашгийг энэ сард багтаан иргэдийн дансруу шилжүүлнэ

  “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК 2025 оны санхүүгийн жилийн ...

2026 оны 04 сарын 06, 15 цаг 52 минут
ОПЕК+ олборлолтоо нэмэгдүүлнэ

  Газрын тос экспортлогч орнуудын байгууллага ба түүний түнш улсууд ...

2026 оны 04 сарын 06, 12 цаг 50 минут
Япон, Франц улсууд чухал ашигт малтмалын нийлүүлэлтийн сүлжээг бэхжүүлнэ

  TOKYO, 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 2 /Kyodo/. Японы Ерөнхий ...

2026 оны 04 сарын 02, 13 цаг 10 минут
2026 оны 04 сарын 01, 10 цаг 10 минут
АНУ-д шатахууны үнэ 4 ам.доллароос давжээ

  НЬЮ-ЙОРК, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /TASS/. АНУ-д нэг ...

2026 оны 03 сарын 31, 17 цаг 40 минут
Дональд Трампын мэдэгдлийн дараа газрын тос 116 ам.долларт хүрлээ

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ираны газрын тосны экспортын гол ...

2026 оны 03 сарын 31, 15 цаг 41 минут
Хөнгөн цагааны үнэ огцом өсжээ

  ЛОНДОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /Forbes/. Ойрх Дорнод ...

2026 оны 03 сарын 31, 15 цаг 15 минут
Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөхөд татвар авна

  ТЕХРАН, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /TASS/. Ираны Үндэсний ...

2026 оны 03 сарын 31, 14 цаг 00 минут
Алтны салбарын нэгдсэн арга хэмжээ “Алтны форум” амжилттай зохион байгуулагдлаа

  Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт Гэр бүлийн ...

2026 оны 03 сарын 30, 16 цаг 46 минут
Уул уурхай, газрын тосны төв лабораторийн хөрөнгөөс завшсан хэргийг шүүхэд шилжүүллээ

  Ашигт малтмал, газрын тосны газрын харьяанд Уул уурхай, газрын ...

2026 оны 03 сарын 30, 14 цаг 12 минут
Үндэсний баялгийн сангийн тулгамдсан асуудлаар уул уурхайн салбарынхантай зөвлөлдлөө

  Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар, “Монгол хүн баялгийнхаа ...

2026 оны 03 сарын 30, 12 цаг 42 минут
Афганистаны өнөөгийн нөхцөл байдал дахин анхаарал татаж эхэллээ

  Сүүлийн өдрүүдэд Афганистанд дараалсан халдлага гарч, тус улсын ...

2026 оны 03 сарын 30, 10 цаг 44 минут
"Тэд" ирээдүйн ашгаар өнөөдрийг аргалсаар…

  Оюутолгой эхэлсэн нь зөв гэдэгтэй хэн ч маргадаггүй. Гагцхүү ...

2026 оны 03 сарын 27, 17 цаг 01 минут
2026 оны 03 сарын 27, 17 цаг 00 минут
“Дайсагнаагүй” орнуудын хөлөг онгоцууд Ормузын хоолойгоор нэвтэрч болно гэж мэдэгджээ

  НЬЮ-ЙОРК, 2026 оны гуравдугаар сарын 26 /NHK/. Техраны эсрэг ...

2026 оны 03 сарын 26, 10 цаг 05 минут
Туулын хурдны зам ашиглалтад орсноор гол гудамж замын хөдөлгөөний ачаалал 13.5 хувиар буурна

  Улаанбаатар хотын хүн ам болон тээврийн хэрэгслийн тоо жилээс жилд ...

2026 оны 03 сарын 25, 17 цаг 59 минут
Шатахууны хямрал улс орнуудад хэрхэн нөлөөлж байна вэ?

  Филиппин улсын Ерөнхийлөгч Фердинанд Маркос үндэсний эрчим хүчний ...

2026 оны 03 сарын 25, 12 цаг 16 минут
“Оюу толгой” ХХК-аас ус бохирдуулсны төлбөр авахыг үүрэг болгов

  Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Дэлхийн усны өдрийг ...

2026 оны 03 сарын 25, 11 цаг 55 минут
2026 оны 03 сарын 25, 10 цаг 21 минут
АНУ, Иран хэлэлцээ хийж Ормузын хоолойд цохилт өгөхгүй байхаар тохиролцжээ

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд Ирантай ...

2026 оны 03 сарын 24, 13 цаг 29 минут
Хятадад флюорит, баритын "хэт том ордууд"-ыг нээн илрүүлжээ

  Хятад улсад стратегийн чухал ашигт малтмалуудын томоохон ордуудыг ...

2026 оны 03 сарын 24, 10 цаг 33 минут
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нэрийг барьж, залилан хийсэн иргэнийг торгов

  “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нэрийг барьж, хуурамч ...

2026 оны 03 сарын 23, 14 цаг 11 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани