Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Түүхий эдийн үнийн уналтаас манай улс 263 сая ам.долларын алдагдал хүлээв

Т.ЭРДМАА

Монгол Улсын гадаад худалдаа тэр дундаа валютаар төлбөр тооцоог нь хийж буй арилжаа наймаа төгрөгийн ханш чангарах, сулархад гол үзүүлдэг хүчин зүйлийн нэг. Энэ оны эхэнд манай улс 1.3 тэрбум ам.долларын нөөцтэй байв. Тэгвэл өнгөрсөн есдүгээр сарын байдлаар нэг тэрбум ам.доллар болж буурчээ. Энэ нь гадаад валютын нөөц 17.4 хувиар буурсан үзүүлэлт. Уг мөнгө манай улсын гурван сарын импортыг хангах боломжтой юм. Иймд Монголбанк валютын нөөцөө нэмэгдүүлэх, Засгийн газар мөнгөний эрэлд гарахад хүрээд буй. Ирэх сард Олон улсын валютын сан 500 сая ам.доллар өгч магадгүй. Мөн Хятадын Засгийн газ­раас дөрвөн тэрбум ам.дол­ларын зээл 20 жилийн хуга­цаатай авах байсан ч Далай ламын айлчлалаас болж түр хойшлоод байна. Манай эдийн засагт орж ирэх ам.доллар бараг үгүй болсон нь хямрал гүнзгийрэх, валютын ханш өсөх шалтгаан болсон. Ам.долларын орох урсгалыг нэмэгдүүлэх гол арга замын нэг нь экспорт. Гэвч манай улсын экспортын гол бүтээгдэхүүн нүүрс, зэс, төмрийн хүдэр, газрын тос гээд ашигт малтмалын үнэ дэлхийн зах зээлд өсөх ханд­­ла­га ажиглагдахгүй байгаа. Судлаачдын үзэж буйгаар ирэх онд ашигт малтмалын үнэ өсөх бус буурах хандлага давамгайлна хэмээж буй юм. 

Монголбанкнаас гаргасан гадаад худалдааны тойм судалгаанаас харвал манай улсын экспорт аравдугаар сард өнгөрсөн жилийнхээс 5.1 хувиар буюу 200 сая ам.доллараар буурчээ. Энэ нь ашигт малтмалын үнэ ханшийн уналтаас шалтгаалсан нь тодорхой. Экспортын бууралтыг задалж үзье.  Энэ онд аж үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүний экспорт 2.4 хувиар өсчээ. Харин уул уурхайн түүхий эдийн экспорт  6.7 хувиар буурсан дүр зураг гарч байгаа юм. Иймд нийт экспортод уул уурхайн түүхий эдийн эзлэх жин 2.4 хувиар буурлаа.  Хоёр жилийн өмнө уул уурхайн экспорт дөрвөн тэрбум ам.доллар давж байв. Тэгвэл өнгөрсөн онд 3.4 тэрбум ам.доллар болсон. Энэ оны аравдугаар сард 3.1 тэрбум ам.доллар болоод байна. Жишээлбэл экспортод гаргаж буй зэсийн баяжмалын тоо хэмжээ нэмэгдсэн ч орлого нь бага байгаа. Хоёр жилийн өмнө нэг сая тонн зэсийн баяжмал экспортолж 1.9 тэрбум ам.долларын үнэ хүрчээ. Гэтэл энэ онд 1.3 сая тонныг экспортолж 1.3 тэрбум ам.долларын үнэ хүрсэн аж. Мөн алтны экспорт 7.9 тонноос 10 тонн болж өсөв. Түүхий эдийн үнийн уналтаас манай улс ашигт малтмалын экспортоос одоогоор 263 сая ам.долларын алдагдал хүлээгээд байгаа юм.  Тэгэхээр дэлхийн зах зээлд үнэ ханш унаж буй тул ашигт малтмалын экспортын хэмжээ нэмэгдсэн ч орлого нь өсөхгүй байна. Ирэх онд ч байдал үргэлжилэх төлөв бий. Ашигт малтмалын үнийг сонирхвол дэлхийн зах зээлд нэг унци алтны дундаж үнэ өнгөрсөн аравдугаар сард 1266 ам.долларт хүрсэн. Энэ нь өнгөрсөн оноос  9.3 хувиар өссөн дүн юм. Тэгвэл цэвэр зэсийн дундаж үнэ 4732 ам.доллар болж есөн хувиар буурсан. Нэг тонн төмрийн хүдрийн үнэ 59 ам.доллар болсон нь 11 хувиар өссөн үзүүлэлт. Харин нүүрсний үнэ 41 ам.доллар болж өссөн. Коксжих нүүрсний үнэ эдүгээ өсч байгаа ч судлаачид түр зуурын үзэгдэл хэмээн тодорхойлж байна. Үүнээс гадна мал аж, ахуйн түүхий эдийн экспортын үнэ бас буурав. Ингээд үнийн уналтаас  шалтгаалж 20 сая ам.долларын орлогоо алджээ.  Харин машин, тоног төхөөрөмж,  аж үйлдвэрлэлийн бүтээгдэхүүний экспорт 53 хувиар буюу 93.3 сая ам.доллараар өссөн дүн гарав.  

Гадаад валютын нөөцийг дундлагч хүчин зүйлийн нэг бол импорт. Энэ оны эхний арван сард манай улсын импорт 12.5 хувь буюу 394 сая ам.доллараар буурав. Импортын бууралтыг задалж үзвэл хөрөнгө оруулалтын бүтээгдэхүүн найм,  нефтийн бүтээгдэхүүнийх зургаан хувиар тус тус буураад байна. Импортын ерөнхий байдлыг задлаад харвал Монголчууд хоёр жилийн өмнө 1.1 тэрбум ам.долларын хүнс, эм тариа, гутал хувцас гээд өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүн импортолсон. Тэгвэл энэ оны арван сарын байдлаар 956 сая ам.долларын өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүн импортоор авчээ. 
Хэдийгээр өргөн хэрэглээний бараа бүтээгдэхүүний импортын тоо хэмжээ буурсан ч зах зээлийн үнэ нь өссөн. Иймд үнийн өсөлтөд монголчууд бид 48.5 сая ам.доллар илүү төлсөн тооцоо гараад байна. 

Мөн хөрөнгө оруулалтын бүтээгдэхүүний импорт 20 хувиар буюу 238 сая ам.доллараар буурсан дүн бий. Үүнээс гадна  нефтийн бүтээгдэхүүний импорт 187 сая ам.доллараар мөн буурав. Гэвч шатахууны импортын үнэ 2013 оноос эхлэн буурч эхэлсэн.  Өөрөөр хэлбэл шатахуунаа дэлхийн зах зээлийн үнээр авдаг болсон. Иймд дэлхийн зах зээлд газрын тосны үнэ хямдарсан тул импортын шатахуун хямдарчээ. Тухайлбал, 2012 онд нэг тонн А92 бензин тонн тутамдаа 1270 ам.доллар байсан бол өнгөрсөн аравдугаар сард  527 ам.доллар болж хямдраад байна.   Хоёр жилийн өмнө монголчууд 964 сая ам.долларын газрын тосны бүтээгдэхүүн хэрэглэж байв. Тэгвэл эдүгээ 401 сая ам.долларын газрын тосны бүтээгдэхүүн хэрэглээд байгаа юм. Экспорт, импортыг оруулаад нийт гадаад худалдааг аваад үзвэл  бараа эргэлтийн хэмжээ өнгөрсөн оныхоос  8.4 хувиар буюу 595 сая ам.доллараар буурч  6.4 тэрбум ам.долларт хүрлээ. Үүнд экспорт 200 сая ам.доллараар, импорт 394 сая ам.доллараар тус тус буурсан явдал нөлөөлөв. Тэгвэл экспортын дүн импортынхоос  957 сая ам.доллараар давж гадаад худалдааны тэнцэл ашигтай гарав. Энэ нь өнгөрсөн оныхоос  194  сая ам.доллараар өссөн үзүүлэлт юм. Импортын хэмжээ ийнхүү буурахад эдийн засгийн хямрал, иргэдийн худалдан авах чадвар 10 хувиар буурсантай  холбоотой хэмээн эдийн засагчид тайлбарлаж байна. 

Валютын төлбөртэй худалдаа нь төгрөгийн гадаад валюттай харьцах ханшид нөлөөлдөг суурь хүчин зүйлийн нэг. Тэгвэл Валютын төлбөртэй худалдааны тэнцэл аравдугаар сард 1023 сая ам.долларын ашигтай гарчээ. Энэ  нь өнгөрсөн оны мөн үеэс 15.7 сая ам.доллараар өссөн үзүүлэлт. Монгол Улс нийт гадаад худалдааны бараа эргэлтийн 60 гаруй хувь буюу 3.9 тэрбум  ам.долларын худалдааг БНХАУ-тай хийсэн байна. Тэгвэл ОХУ-тай  731 сая ам.долларын худалдаа хийлээ. Гэвч урд хөрштэй хийсэн худалдаа өнгөрсөн оныхоос 10.8 хувиар  буурсан дүн бий. Мөн хойд хөрштэй хийсэн худалдаа ч 18.8 хувиар буураад байна. Тэгэхээр иргэдийн хэрэглээ хумигдаж импортод зарцуулдаг ам.долларын хэмжээ багасав. Үүнийг далимдуулж төв банк гадаад худалдааны нөөцөө нэмэгдүүлэх боломж бүрдээд байна гэж хэлж болох юм. 
Эх сурвалж: www.assa.mn
Түүхий эдийн үнийн уналтаас манай улс 263 сая ам.долларын алдагдал хүлээв
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Газрын тосны үнэ огцом өсжээ

  ЛОНДОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 2 /investing/. Израил ба ...

Өчигдөр, 15:36
Оюу толгойн экспортын зэсийн баяжмалд ямар хяналт хийдэг вэ

  “Оюу толгой” компани дунджаар 22% зэс, бага хэмжээний ...

Өчигдөр, 12:19
Нүүрсний үнийн уналт "Эрдэнэс Тавантолгой"-н орлогыг 50 хувиар бууруулжээ

  "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн удирдлагууд компанийн 2025 оны ...

2026 оны 02 сарын 27, 12 цаг 46 минут
2026 оны 02 сарын 27, 12 цаг 38 минут
2026 оны 02 сарын 25, 14 цаг 03 минут
2026 оны 02 сарын 25, 10 цаг 45 минут
Зэсийн өсөлт "Рио Тинто"-гийн жилийн ашгийг тогтвортой хадгалав

  Уул уурхайн аварга Рио Тинто компани пүрэв гарагт өнгөрсөн оны ...

2026 оны 02 сарын 24, 12 цаг 35 минут
Уул уурхайн компаниудын 34 хувь нь газрын “хэвлий”-г дур мэдэн ухсан байжээ

  Байгаль орчны улсын хяналтын газрынхан Засгийн газрын өнгөрсөн ...

2026 оны 02 сарын 23, 15 цаг 07 минут
Хулгайг цэгцэлснээр Үндэсний баялгийн сангийн хөрөнгө арвижлаа

  Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль батлагдсанаар 2025 оны эцсийн ...

2026 оны 02 сарын 13, 12 цаг 20 минут
Төмөр Замын Их Сургуулийг долоон мэргэжлээр 92 оюутан төгсөж, дипломоо гардан авчээ

Төмөр замын Их сургууль их сургууль болсноосоо хойш анхны төгсөлтөө ...

2026 оны 02 сарын 11, 15 цаг 04 минут
ЗЭСИЙН ҮҮСМЭЛ ОРДЫН ӨГӨӨЖИЙН 60 ХУВИЙГ АРД ТҮМЭНД НОГДУУЛНА

  Ухаа худаг, Нарийнсухайт, Тавантолгойн бүлэг ордын нэг Барууннаран ...

2026 оны 02 сарын 10, 14 цаг 07 минут
Энэтхэгт нүүрсний уурхай дэлбэрч, 25 хүн амиа алдав

  Энэтхэгийн Мегхалая мужид байрлах “хархны нүх” ...

2026 оны 02 сарын 10, 10 цаг 38 минут
Хятадад нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэл нүүрснийхийг давах төлөвтэй

  БНХАУ-ын нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн нийт хүчин чадал энэ онд ...

2026 оны 02 сарын 09, 10 цаг 52 минут
Байгаль орчны аудитын тусгай зөвшөөрлийг цахимаар олгодог боллоо

  Байгаль орчны аудитын тусгай зөвшөөрөл олгох, сунгах үйл явцыг ...

2026 оны 02 сарын 09, 10 цаг 26 минут
2026 оны 02 сарын 06, 13 цаг 44 минут
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХХК сард 2.04 сая тонн нүүрс борлуулсан байна

  БНХАУ-ын хилийн боомт хүртэл тээвэрлэн хүргэх нөхцөлтэй ...

2026 оны 02 сарын 05, 09 цаг 48 минут
Хууль бус алт олборлогчдод хатуу тэмцэх шаардлагатай гэв

  Аж үйлдвэр эрдэс баялгийн салбарын хяналтын улсын /ахлах / ...

2026 оны 02 сарын 04, 15 цаг 02 минут
"ЭТТ"-н таван БУЛХАЙ

  Хувийн халаасанд багтаж нэг, төрийн атганд багтаж нэг үзээд, олон ...

2026 оны 02 сарын 04, 12 цаг 13 минут
Монгол Улс энэ онд 90 сая тонн нүүрс экспортолно

  Монгол Улс энэ онд 90 сая тонн нүүрс, 1.9 сая тонн зэс, 9.4 сая ...

2026 оны 02 сарын 03, 15 цаг 27 минут
2026 оны 02 сарын 03, 15 цаг 20 минут
Японы геологчид газрын ховор элементийн том ордыг илрүүлжээ

  Японы геологчдын явуулсан хайгуулын явцад далайн 6 мянган метрийн ...

2026 оны 02 сарын 03, 10 цаг 31 минут
Япон, Их Британи улсууд чухал ашигт малтмалын салбарт хамтран ажиллана

  ТОКИО, 2026 оны хоёрдугаар сарын 2 /NHK/. Японы Ерөнхий сайд ...

2026 оны 02 сарын 02, 13 цаг 40 минут
Кубад газрын тос нийлүүлдэг улс орнуудад татвар ногдуулна

  ВАШИНГТОН, 2026 оны нэгдүгээр сарын 30 /TASS/. АНУ-ын ...

2026 оны 02 сарын 02, 09 цаг 43 минут
2026 оны 01 сарын 30, 16 цаг 20 минут
“Эрдэнэс Монгол” компани удирдах ажилтны тоогоо 32 хувиар бууруулсан гэв

  Алдагдал биш ашиг үйлдвэрлэдэг төрийн өмчит компани болох Засгийн ...

2026 оны 01 сарын 29, 15 цаг 12 минут
2026 оны 01 сарын 29, 10 цаг 13 минут
Монголын ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийг ашиглан Казахстаны иргэн бусдыг залилж байна гэв үү

  Үндсэн хуулийн зургаадугаар зүйлд “Монгол Улсад газар, түүний ...

2026 оны 01 сарын 28, 14 цаг 02 минут
Алтны үнэ 5000 ам.доллароос давлаа

  МОСКВА, 2026 оны нэгдүгээр сарын 26 /RIA Novosti/. Унц алтны ...

2026 оны 01 сарын 26, 10 цаг 52 минут
Байгалийн баялаг ард түмний байнгын өмчлөлд байна гэж шинэ Үндсэн хуулийн төсөлд тусгажээ

  Үндсэн хуулийн шинэчлэл нийгэм, эдийн засагт нөлөөлөх нь сэдэвт ...

2026 оны 01 сарын 23, 17 цаг 20 минут
Япон, Европын Холбоо чухал ашигт малтмалын салбарт хамтран ажиллана

  ДАВОС, 2026 оны нэгдүгээр сарын 23 /NHK/. Япон болон Европын ...

2026 оны 01 сарын 23, 16 цаг 57 минут
2026 оны 01 сарын 20, 10 цаг 29 минут
Нүүрсний экспорт өссөн ч орлого нь буурлаа

  Монгол Улсын нүүрсний экспорт 2025 онд 89.71 сая тонн нүүрс ...

2026 оны 01 сарын 14, 11 цаг 06 минут
2026 оны 01 сарын 14, 09 цаг 34 минут
АНУ ОХУ-ын тугтай газрын тос тээвэрлэгч онгоцыг хураан авлаа

  Венесуэлийн газрын тосны салбартай холбоотой ОХУ-ын тээвэрлэгч ...

2026 оны 01 сарын 12, 10 цаг 05 минут
2026 оны 01 сарын 09, 13 цаг 29 минут
Венесуэлийн асуудлаас болж боловсруулаагүй газрын тосны үнэ унасаар байна

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Венесуэльд цохилт өгч, Ерөнхийлөгч ...

2026 оны 01 сарын 09, 10 цаг 20 минут
Алтны үнэ 2025 оны эхнээс 59 хувиар өсжээ

  Алтны үнэ 2024 оны 12 дугаар сард унц нь 2638.88 ам.доллар байсан ...

2026 оны 01 сарын 08, 14 цаг 00 минут
2026 оны 01 сарын 08, 13 цаг 59 минут
Энэтхэг ОХУ-аас газрын тос импортлохоо бууруулахгүй бол тариф нэмнэ гэж Трамп анхааруулав

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Энэтхэгт анхааруулга өгөхдөө ...

2026 оны 01 сарын 07, 11 цаг 18 минут
АНУ Венесуэлийн газрын тосноос хурдан хугацаанд ашиг олох боломжгүй

  Николас Мадурог АНУ-ын тусгай хүчин барьснаас хэдхэн цагийн дараа ...

2026 оны 01 сарын 07, 09 цаг 54 минут
94.6 сая тонн нүүрс экспортолжээ

  Манай улс өнгөрсөн онд 94.6 сая тонн нүүрс экспортолсныг Аж ...

2026 оны 01 сарын 06, 10 цаг 28 минут
2026 оны 01 сарын 05, 17 цаг 39 минут
Зэсийн ханш 14 мянган ам.доллар давж рекорд эвдлээ

  Зэсийн ханш ойролцоогоор тонн нь 12400 орчим ам.долларын ханштай ...

2025 оны 12 сарын 31, 13 цаг 28 минут
Өмнөд Солонгосоос АНУ-д чухал металл нийлүүлж эхэлнэ

  ВАШИНГТОН, 2025 оны арванхоёрдугаар сарын 30 ...

2025 оны 12 сарын 31, 12 цаг 42 минут
Хөшөөтийн уурхайн жолооч нар тонн нүүрсийг 0.56 ам.доллароор тээвэрлэж буйгаа эсэргүүцлээ

  Ховд аймгийн Дарви сумын нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг “Мо Эн ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 56 минут
Бэлчээрийн мал аж ахуйн өөрчлөлт шинэчлэлийг ахиулсан Өвөр Монголын шинэ туршлага

Өвөр Монголын Отог хошуу өдгөө 1.8 сая гаруй цагаан ямаатай, нэг сайн ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 48 минут
Цагийн өнгөөр хурцлагдах “Талын эзэд”

Наран налайж, навчис бүжсэн намрын сүүлчийн өдрүүдэд “Шинэ ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 40 минут
Малчдын орлогыг хэрхэн нэмэгдүүлж байна вэ

Хөдөө орон нутгийг хэрхэн сэргээн хөгжүүлэх вэ? Нутаг бэлчээр-мал-малчин ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 36 минут
Мандал боомтын 24 цагийн хил дамнасан цахилгаан дамжуулалт

Мандал боомтоор дамжуулсан цахилгаан эрчим хүч анх хилийн цаанах бүс ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 32 минут
Хил дамнасан ногоон “аялал”

“Саахалт айлын санаа нэг” гэдэг. Мөнхийн хөрш орнууд болох ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 29 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани