Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Хөвсгөл нуурын усыг жуулчны баазууд 1,5 саяар үнэлжээ

 
Хөвсгөл нуурын усыг жуулчны баазууд 1,5 саяар үнэлжээОрон сууц, нийтийн аж ахуйн удирдах газрын тооцооллоор гэртээ тоолуургүй өрхийн нэг хүний хоногийн усны хэрэглээг 230 литрээр тооцдог. Иргэн энэ хэрэглээгээрээ нэг сард цэвэр усны төлбөрт 3201.8 төгрөг, бохир усанд 1465.91 төгрөг төлдөг. Энэ тоог жилээр тооцвол 56010.12 төгрөгийг улсад тушаадаг гэсэн үг. Тэгвэл энэ тоо Хөвсгөл нуурын усыг жуулчдынхаа унд, хэрэгцээ бүхий л зүйлсэд ашиглаад үйл ажиллагаагаа явуулдаг захын нэг жуулчны баазын ус ашигласны төлбөртэй тэнцдэг гээд бод доо. Нэг иргэн, нэг жуулчны бааз. Харьцангуй хэрэглээ, харьцангуй төлбөр биш гэж үү. Нэг жуулчны баазаар жилд хэчнээн хүн үйлчлүүлж, хэр хэмжээний ус хэрэглэх вэ. Лавтай нэг иргэнийхтэй тэнцэхгүй. Дэлхийн цэнгэг усны нэг хувьтай тэнцдэг, Монгол орны гадаргын усны нөөцийн 93 хувийг агуулдаг Хөвсгөл нуурын бохирдлын асуудлыг "Зууны мэдээ” сонин хөндөн бичиж буй. Энэ удаа нуурын эрэг дээрх жуулчны баазуудын хэрээс хэтэрсэн усны хэрэглээний талаар хөндөж байна.
 
Хөвсгөл нуурын эрэг дагуу тусгай зөвшөөрөл бүхий 118 гэр буудал, 38 жуулчны бааз үйл ажиллагаа явуулдаг гэсэн салбарын яамны мэдээлэл байгаа ч газар дээрээ үүнээс ч илүү болохыг төрийн бус байгууллагууд онцолж байгаа. Усны тухай хуулиар аж ахуйн нэгжүүд ус ашиглах дүгнэлт гаргуулах ёстой. Дүгнэлтээс үндэслэн зөвшөөрөл олгож, төрийн захиргааны байгууллагатай ус ашиглах гэрээ байгуулна. Мэдээж гэрээг үндэслэн тухайн аж ахуйн нэгж гэрээний хугацаанд хэр хэмжээтэй ус ашиглаж, түүндээ хэдий хэмжээний төлбөр төлөх ёстойг баталгаажуулдаг. Ингэж ус ашиглах эрхтэй болсноор тухайн байгууллага үйл ажиллагаа явуулах боломжтой болно. Харамсалтай нь Хөвсгөл нуурын эрэг дээрх жуулчны бааз, гэр буудлууд энэ хуулийг хэрэгжүүлдэггүй юм байна. Ханх суманд гэхэд 2015 онд жуулчны 10 баазаас усан орчин ашигласны төлбөрийг дөрөв нь л төлжээ. Тэд усан орчин ашигласныхаа төлбөрт 60-160 мянган төгрөг төлдөг аж. Тэгвэл ус ашигласны төлбөрт 20-130 мянган төгрөг төлөх ёстойгоос хоёр бааз л хуулиа хэрэгжүүлж төлбөрөө төлсөн баримт байна. Энэ бол Ханх тосгоны байгаль хамгаалагчийн гаргасан судалгаа. Жуулчны баазууд ус ашигласны төлбөрөө төлдөггүй. Төлсөн хэдийнх нь төлбөр гэж үнэндээ ичмээр. Нэг жуулчны хоногийн зардалд ч хүрэхээргүй 20 мянган төгрөгийг бүхэл бүтэн жуулчны бааз бүтэн жил ашигласан усныхөө төлбөрт төлдөг юм байна.
 
"Хөвсгөл далайн эзэд хөдөлгөөн” төрийн бус байгууллагаас хийсэн судалгаагаар Хөвсгөл дэх жуулчны баазуудын усны төлбөрийг бүтэн жилээр тооцоход 1.5 сая төгрөг л болжээ. Монгол Улсын стратегийн ач холбогдолтой усны нөөц бүхий газраас хэдэн зуун тонноор яригдах ус ашигласныхаа хариуд бүтэн жилийн хугацаанд ганцаар тогтохгүй баазуудаас нийлүүлээд иймхэн төлбөр авчихаад суудаг төрийн хяналтын байгууллагууд гэж байх уу. Ямар хууль, журам болохоор иргэнээс 56 мянга, аж ахуйн нэгжээс 20 мянган төгрөг авдаг ялгарал, гадуурхал, завхрал вэ. Иргэнээс бол нэхэж шаардаж, хэрэглээг нь хязгаарлаж байгаад төлбөр, хураамжаа авчихдаг төр засаг аж ахуйн нэгжүүдийг ингэж толгойг нь илдэг нь үнэхээр гутамшиг. Тэр тусмаа Монгол төдийгүй дэлхийд ач холбогдолтой усан бүхий газартаа төр засаг нь, ашиг хүртэгч нөхөд нь ингэж хандахаар Хөвсгөл нуур хог, ялгадас, угаадаст дарагдахгүй яах билээ.
 
Жуулчны баазууд нийлээд жилдээ 1.5 сая төгрөг ус ашигласныхаа хариуд төлдөг судалгаа одоогоос таван жилийн өмнөх хэдий ч одоо ч энэ байдал дээрдээгүйг тус төрийн бус байгууллагынхан онцолж байгаа юм. Хөвсгөл нуурын усыг ашиглах байдал эх захгүй байгааг зөвхөн "Хөвсгөл далайн эзэд хөдөлгөөн” төрийн бус байгууллагаас ч судлаад зогсохгүй аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газрын шалгалтаар ч тогтоогдоод байна. Тус газрын шалгалтаар Хөвсгөл нуур дахь жуулчны баазууд ус ашиглах дүгнэлтээ аймгийн Байгаль орчны газраар гаргуулахгүйгээр ус ашигладаг гэж дүгнэжээ. Хөвсгөл далай, Далай тур зэрэг жуулчны бааз гэхэд байгаль орчинд нөлөөлөх байдлын нарийвчилсан үнэлгээнд дурдсан байгаль хамгаалах менежментийн төлөвлөгөөнд тодотгол хийлгээгүй, орчны хяналт шинжилгээний хөтөлбөрийн дагуу хөрс, ус, агаарын шинжилгээг хийлгээгүй гэж байна. Ийм байдлаар жуулчны баазуудын Усны тухай хуулийн хэрэгжилт дөнгөж 30 хувьтай байгааг мэргэжлийн хяналтын байгууллага нь тогтоосон байна. Тус шалгалтын дүгнэлтэд дурдсанаар "...Хөвсгөлийн улсын тусгай хамгаалалттай газар нутагт 2012 оноос хойш газар олголт эрчимтэй олгогдсноос шалтгаалан Хатгал тосгоны нутаг дэвсгэрийн Усан зам орчим газар, тусгай хамгаалалттай газар нутгийн Хүзүүвчийн шил, Тойлогт, Онгологийн цагаан эрэг орчим газруудад ус, ойн сан бүхий газрын хамгаалалтын бүсийн дэглэм зөрчигдсөн зөрчлүүд илэрсэн. Ус ашиглагч иргэн, аж ахуйн нэгж, байгууллагуудын  ус авах цэг, шугам хоолойг тоолууржуулах ажил хийгдээгүй, тусгай хамгаалалттай газрын отог байгуулсан газар нь эрүүл ахуйн бүсэд байрлаж, хог хаягдал, хүний өтгөн, шингэн хаягдлын бохирдол үүсгэж байгаа зэрэг зөрчлүүд илэрч байв” гэжээ.
 
Усны төлбөрийн тухай хууль нь байгаа хэрнээ ингэж хэрэгжиж байна. Тэгвэл эдүгээ гол асуудал болоод буй Хөвсгөл нуурыг бохирдуулсны төлбөрт жуулчны баазуудаас түй ч төгрөг авдаггүй. Ус бохирдуулсны төлбөрийн тухай хууль гэж 2012 онд УИХ-аас баталсан ч одоог хүртэл хэрэгжүүлэхгүй байсаар дахин шинэчлэлд оруулж буй хууль бий. Угтаа хамгийн их ус хэрэглэж, хамгийн ихээр бохирдуулж байгаа нь иргэнээс илүү аж ахуйн нэгж. Хөвсгөл нуур дээр бол жуулчны баазууд болон гэр буудлууд. Харамсалтай нь тэдэнд хууль зөрчих, том толгойлох боломжийг нь төр өөрөө ингэж олгодог ажээ.
 
 
Б.Энхзаяа
Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин

Хөвсгөл нуурын усыг жуулчны баазууд 1,5 саяар үнэлжээ
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Хулгайг цэгцэлснээр Үндэсний баялгийн сангийн хөрөнгө арвижлаа

  Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль батлагдсанаар 2025 оны эцсийн ...

2026 оны 02 сарын 13, 12 цаг 20 минут
Төмөр Замын Их Сургуулийг долоон мэргэжлээр 92 оюутан төгсөж, дипломоо гардан авчээ

Төмөр замын Их сургууль их сургууль болсноосоо хойш анхны төгсөлтөө ...

2026 оны 02 сарын 11, 15 цаг 04 минут
ЗЭСИЙН ҮҮСМЭЛ ОРДЫН ӨГӨӨЖИЙН 60 ХУВИЙГ АРД ТҮМЭНД НОГДУУЛНА

  Ухаа худаг, Нарийнсухайт, Тавантолгойн бүлэг ордын нэг Барууннаран ...

2026 оны 02 сарын 10, 14 цаг 07 минут
Энэтхэгт нүүрсний уурхай дэлбэрч, 25 хүн амиа алдав

  Энэтхэгийн Мегхалая мужид байрлах “хархны нүх” ...

2026 оны 02 сарын 10, 10 цаг 38 минут
Хятадад нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэл нүүрснийхийг давах төлөвтэй

  БНХАУ-ын нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн нийт хүчин чадал энэ онд ...

2026 оны 02 сарын 09, 10 цаг 52 минут
Байгаль орчны аудитын тусгай зөвшөөрлийг цахимаар олгодог боллоо

  Байгаль орчны аудитын тусгай зөвшөөрөл олгох, сунгах үйл явцыг ...

2026 оны 02 сарын 09, 10 цаг 26 минут
2026 оны 02 сарын 06, 13 цаг 44 минут
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХХК сард 2.04 сая тонн нүүрс борлуулсан байна

  БНХАУ-ын хилийн боомт хүртэл тээвэрлэн хүргэх нөхцөлтэй ...

2026 оны 02 сарын 05, 09 цаг 48 минут
Хууль бус алт олборлогчдод хатуу тэмцэх шаардлагатай гэв

  Аж үйлдвэр эрдэс баялгийн салбарын хяналтын улсын /ахлах / ...

2026 оны 02 сарын 04, 15 цаг 02 минут
"ЭТТ"-н таван БУЛХАЙ

  Хувийн халаасанд багтаж нэг, төрийн атганд багтаж нэг үзээд, олон ...

2026 оны 02 сарын 04, 12 цаг 13 минут
Монгол Улс энэ онд 90 сая тонн нүүрс экспортолно

  Монгол Улс энэ онд 90 сая тонн нүүрс, 1.9 сая тонн зэс, 9.4 сая ...

2026 оны 02 сарын 03, 15 цаг 27 минут
2026 оны 02 сарын 03, 15 цаг 20 минут
Японы геологчид газрын ховор элементийн том ордыг илрүүлжээ

  Японы геологчдын явуулсан хайгуулын явцад далайн 6 мянган метрийн ...

2026 оны 02 сарын 03, 10 цаг 31 минут
Япон, Их Британи улсууд чухал ашигт малтмалын салбарт хамтран ажиллана

  ТОКИО, 2026 оны хоёрдугаар сарын 2 /NHK/. Японы Ерөнхий сайд ...

2026 оны 02 сарын 02, 13 цаг 40 минут
Кубад газрын тос нийлүүлдэг улс орнуудад татвар ногдуулна

  ВАШИНГТОН, 2026 оны нэгдүгээр сарын 30 /TASS/. АНУ-ын ...

2026 оны 02 сарын 02, 09 цаг 43 минут
2026 оны 01 сарын 30, 16 цаг 20 минут
“Эрдэнэс Монгол” компани удирдах ажилтны тоогоо 32 хувиар бууруулсан гэв

  Алдагдал биш ашиг үйлдвэрлэдэг төрийн өмчит компани болох Засгийн ...

2026 оны 01 сарын 29, 15 цаг 12 минут
2026 оны 01 сарын 29, 10 цаг 13 минут
Монголын ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийг ашиглан Казахстаны иргэн бусдыг залилж байна гэв үү

  Үндсэн хуулийн зургаадугаар зүйлд “Монгол Улсад газар, түүний ...

2026 оны 01 сарын 28, 14 цаг 02 минут
Алтны үнэ 5000 ам.доллароос давлаа

  МОСКВА, 2026 оны нэгдүгээр сарын 26 /RIA Novosti/. Унц алтны ...

2026 оны 01 сарын 26, 10 цаг 52 минут
Байгалийн баялаг ард түмний байнгын өмчлөлд байна гэж шинэ Үндсэн хуулийн төсөлд тусгажээ

  Үндсэн хуулийн шинэчлэл нийгэм, эдийн засагт нөлөөлөх нь сэдэвт ...

2026 оны 01 сарын 23, 17 цаг 20 минут
Япон, Европын Холбоо чухал ашигт малтмалын салбарт хамтран ажиллана

  ДАВОС, 2026 оны нэгдүгээр сарын 23 /NHK/. Япон болон Европын ...

2026 оны 01 сарын 23, 16 цаг 57 минут
2026 оны 01 сарын 20, 10 цаг 29 минут
Нүүрсний экспорт өссөн ч орлого нь буурлаа

  Монгол Улсын нүүрсний экспорт 2025 онд 89.71 сая тонн нүүрс ...

2026 оны 01 сарын 14, 11 цаг 06 минут
2026 оны 01 сарын 14, 09 цаг 34 минут
АНУ ОХУ-ын тугтай газрын тос тээвэрлэгч онгоцыг хураан авлаа

  Венесуэлийн газрын тосны салбартай холбоотой ОХУ-ын тээвэрлэгч ...

2026 оны 01 сарын 12, 10 цаг 05 минут
2026 оны 01 сарын 09, 13 цаг 29 минут
Венесуэлийн асуудлаас болж боловсруулаагүй газрын тосны үнэ унасаар байна

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Венесуэльд цохилт өгч, Ерөнхийлөгч ...

2026 оны 01 сарын 09, 10 цаг 20 минут
Алтны үнэ 2025 оны эхнээс 59 хувиар өсжээ

  Алтны үнэ 2024 оны 12 дугаар сард унц нь 2638.88 ам.доллар байсан ...

2026 оны 01 сарын 08, 14 цаг 00 минут
2026 оны 01 сарын 08, 13 цаг 59 минут
Энэтхэг ОХУ-аас газрын тос импортлохоо бууруулахгүй бол тариф нэмнэ гэж Трамп анхааруулав

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Энэтхэгт анхааруулга өгөхдөө ...

2026 оны 01 сарын 07, 11 цаг 18 минут
АНУ Венесуэлийн газрын тосноос хурдан хугацаанд ашиг олох боломжгүй

  Николас Мадурог АНУ-ын тусгай хүчин барьснаас хэдхэн цагийн дараа ...

2026 оны 01 сарын 07, 09 цаг 54 минут
94.6 сая тонн нүүрс экспортолжээ

  Манай улс өнгөрсөн онд 94.6 сая тонн нүүрс экспортолсныг Аж ...

2026 оны 01 сарын 06, 10 цаг 28 минут
2026 оны 01 сарын 05, 17 цаг 39 минут
Зэсийн ханш 14 мянган ам.доллар давж рекорд эвдлээ

  Зэсийн ханш ойролцоогоор тонн нь 12400 орчим ам.долларын ханштай ...

2025 оны 12 сарын 31, 13 цаг 28 минут
Өмнөд Солонгосоос АНУ-д чухал металл нийлүүлж эхэлнэ

  ВАШИНГТОН, 2025 оны арванхоёрдугаар сарын 30 ...

2025 оны 12 сарын 31, 12 цаг 42 минут
Хөшөөтийн уурхайн жолооч нар тонн нүүрсийг 0.56 ам.доллароор тээвэрлэж буйгаа эсэргүүцлээ

  Ховд аймгийн Дарви сумын нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг “Мо Эн ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 56 минут
Бэлчээрийн мал аж ахуйн өөрчлөлт шинэчлэлийг ахиулсан Өвөр Монголын шинэ туршлага

Өвөр Монголын Отог хошуу өдгөө 1.8 сая гаруй цагаан ямаатай, нэг сайн ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 48 минут
Цагийн өнгөөр хурцлагдах “Талын эзэд”

Наран налайж, навчис бүжсэн намрын сүүлчийн өдрүүдэд “Шинэ ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 40 минут
Малчдын орлогыг хэрхэн нэмэгдүүлж байна вэ

Хөдөө орон нутгийг хэрхэн сэргээн хөгжүүлэх вэ? Нутаг бэлчээр-мал-малчин ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 36 минут
Мандал боомтын 24 цагийн хил дамнасан цахилгаан дамжуулалт

Мандал боомтоор дамжуулсан цахилгаан эрчим хүч анх хилийн цаанах бүс ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 32 минут
Хил дамнасан ногоон “аялал”

“Саахалт айлын санаа нэг” гэдэг. Мөнхийн хөрш орнууд болох ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 29 минут
Аргыг нь олж асуудлыг шийдэх нь

Нарны туяанд солонгорсон Номин ногоон талдаа Шинэхэн гэрүүд сувдраад ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 27 минут
Өвөр Монгол орчин үеийн эрчимжсэн мал аж ахуйг хөгжүүлэхүй

Бид арваннэгдүгээр сарын эхээр ӨМӨЗО-ны бэлчээрийн даац хэтэрсэн асуудлыг ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 25 минут
Өвөр Монголын малчид өвс тэжээлийн асуудлаа хэрхэн шийдэж байна вэ

Өвлийн уур анхны цастай хамт саатаж, Шинэ барга баруун ...

2025 оны 12 сарын 30, 13 цаг 03 минут
Хятадын хамгийн хүйтэн бүсэд баригдаж буй хурдны төмөр зам ашиглалтад оров

Хятадын хамгийн хойд хэсэгт баригдаж буй өндөр хурдны төмөр замын барилгын ...

2025 оны 12 сарын 30, 11 цаг 34 минут
Алшаа аймг дахь хөөргөх төвөөс нэг пуужингаар хоёр дагуул хөөргөв

2025 оны 11-р сарын 9-ний үдээс өмнө 11:32 цагт Жүнке Аэрокосмикийн ...

2025 оны 12 сарын 30, 11 цаг 31 минут
2025 оны 12 сарын 25, 15 цаг 36 минут
2025 оны 12 сарын 23, 18 цаг 09 минут
“Оюутолгой”-н гэрээг сайжруулах чиглэл өгсөн тогтоолын төслийг байнгын хороогоор хэлэлцэнэ

  Баасан гаргийн нэгдсэн чуулганаар Оюутолгойн хянан шалгах түр ...

2025 оны 12 сарын 23, 15 цаг 33 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани