Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

М.Энхсайхан: ОУВС-аас тусламж авч явааг сайн муу гэж цэцэрхэж болох боловч буруу нь Монголчууд биднийх

 
 М.Энхсайхан: ОУВС-аас тусламж авч явааг сайн муу гэж цэцэрхэж болох боловч буруу нь Монголчууд биднийх
"Бүүм: Ашигт малтмалын хууль ба 250"
 
 
1997 онд эдийн засгийн ямархуу хүндрэл бэрхшээлийн дунд яагаад гаалийн татвар тэглэж байсан тухай товчхон бичсэн билээ. Эдийн засгийн гол стратеги зорилт нь гадаадын хөрөнгө оруулалтыг Монгол руу татах явдал байлаа. Монголын газар зүйн байршил, дэд бүтцийн сул хөгжил нь  ялангуяа барууны хөрөнгө оруулагчдын хувьд Монголыг дэлхийгээс дэндүү хол харагдуулдаг нэг ёсны бурхан тэнгэрээс бий болгосон "гаалийн татвар” байлаа. Ийм нөхцөлд төр засаг, хүмүүний тогтоодог субьектив чанартай импортын татвар эдийн засгийн стратеги зорилтод нийцэхгүй гэж үзсэн тухай өгүүлсэн билээ.
Өнгөрсөн 20 жилийн эдийн засгийн хөгжлийн түүхэнд бас нэг томоохон нөлөө үзүүлсэн үйл явдал бол Монгол улс зах зээлд шилжсэнээс хойш анх удаагаа шинэ Ашигт малтмалын хуультай (АМХ-1997) болсон явдал байлаа. Тухайн үед тэрхүү хуулийг дэлхийн томоохон хэвлэл мэдээллийн хэрэгслүүд "Монгол улс гадаадын хөрөнгө оруулалтыг татах чадлаараа  дэлхийн эхний 10-т багтах эрх зүйн орчин бүрдүүллээ” гэж шагшиж байсан санагдана.  Тэр нь бидэнд сурталчилгаа болсон нь дамжиггүй.
Бид хуулиа гаргачихаад сайнаар ярьвал өөрсдийгөө эмхэлж, муугаар ярьвал өөрсдийгөө хэмлэж байх зуур дэлхийн зах зээл дээр түүхий эдийн үнийн өсөлтийн цикл ирж, тэр нь бүр суперцикл болж (2000-2012) , манай эдийн засагт Бүүм авчирсан юм. Бүхэлдээ өнгөрсөн 20 жилд монголчуудад аз тохиосон байдаг. Суперциклийг бид бүрэн ашиглаж чадсан эсэх нь маргааны сэдэв ч монголчууд томоор харвал алдаагүй. Энэ талаар хожмоо дурсая.
Геологи хайгууль бол асар үнэтэй төдийгүй өндөр технологи, мэдлэг шаардсан ажил. Бидэнд тэр бүгд нь байсангүй. Монгол бол геологийн хувьд одоо ч нээгдээгүй орон. Газар доорхи нөөцийг нь үнэлгээнд оруулбал нэг ам дөрвөлжин нутаг дорхи байгалийн нөөц нь 1 ам. доллар хүрэхгүй байна. Нэг үгээр хэлбэл геологи хайгуульд гадаадын хөрөнгө оруулалт хэрэгтэй хэвээр байна.
Социализмын үед Оросууд нэлээд геологийн хайгууль хийсэн байдаг. Тэр ч байтугай Оросын геологи хайгуулийн анги манай хилээс дотогш 100 км-т чөлөөтэй нэвтрэх эрхтэй байлаа. Тэгээд ч хамаг мэдээлэл Оросын архивт байлаа. Алдаг оног хуулбарууд нь манайд үлдэж байсан байх. Гэтэл улс орон алсын хараатай хөгжихийн тулд геологийн салбар нь бусдаас наад зах нь 20 жилийн өмнө явах шаардлагатай байв.
1997 оны АМХ-ийн гол зорилго нь урт хугацаандаа бусдын хөрөнгө, хүчээр өөрийн нутагт хайгууль хийлгэж улс орныхоо байгалийн нөөцийн талаар тогтвортой хөгжлийг төлөвлөж болохуйц геологийн нэгдсэн мэдээлэлтэй болж авах, богино дунд хугацаандаа эдийн засгаа өөд татах явдал байсан юм.
1997 оны АМХ-ийн бий болгосон эрх зүйн орчинд Оюу Толгойн орд нээгдэж тэр нь мегатөсөл болон хэрэгжиж бодитойгоор манай эдийн засагт хувь нэмрээ оруулж байна. Оюу Толгой төслийн зарим үзүүлэлтүүдийг сайтаас нь чирээд ирлээ.
 
  
 
 
 
 
Сайны хажуугаар саар юм их бий. Үр дүн багатай маргалдах сэдэв маш их байгаа
Ашигт Малтмалын Хууль батлагдснаас хойших 20 жилд уг хуульд нийтдээ 250 өөрчлөлт орсон гэсэн мэдээлэл саяханаас олж харлаа. Ийм олон өөрчлөлт хийгдсэн нь үнэн бол АМХ гаргаж байсан үеийн анхны стратеги баримтлал алдагдсан байж таараа.  Тэгсэн ч болов уу. Яагаад гэхээр суперциклийн сөрөг нөлөөн дор хаа сайгүй популист санаанууд газар авч тэр нь хуулийн өөрчлөлт болж байсан хэрэг л дээ. Тэр хэмжээгээрээ Монголоос гадаадын хөрөнгө оруулалт зайлж байсан.
 
 
Суперцикл төгсгөл болоод удаагүй байна. Эргэж ирэх эсэх нь тодорхойгүй байна.
Монголд руу чиглэсэн хөрөнгө оруулалт татраад бидний байдлыг хүндрүүлж байна.
Өөрийгөө байгалийн нөөцөөр баян хэмээн тансаглан зээл авч, бонд гаргасаар өрөнд унасан байна.
Байдлаас гарахын тул ОУВС-аас  тусламж авч явааг сайн муу гэж цэцэрхэж болох боловч буруу нь бидний монголчуудынх билээ.
Өнгөрсөн үеэ зөв задлан шинжилж ирээдүйн бодлогоо алхам алхамаар чамбайруулах цаг үе дээр ирээд байна.
Энэ хэрэгт тус болох боловуу хэмээн дээрхийг тэрлэв.
 
М.Энхсайхан

М.Энхсайхан: ОУВС-аас тусламж авч явааг сайн муу гэж цэцэрхэж болох боловч буруу нь Монголчууд биднийх
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
АНУ-д шатахууны үнэ 4 ам.доллароос давжээ

  НЬЮ-ЙОРК, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /TASS/. АНУ-д нэг ...

Өнөөдөр, 17:40
Дональд Трампын мэдэгдлийн дараа газрын тос 116 ам.долларт хүрлээ

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ираны газрын тосны экспортын гол ...

Өнөөдөр, 15:41
Хөнгөн цагааны үнэ огцом өсжээ

  ЛОНДОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /Forbes/. Ойрх Дорнод ...

Өнөөдөр, 15:15
Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөхөд татвар авна

  ТЕХРАН, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /TASS/. Ираны Үндэсний ...

Өнөөдөр, 14:00
Алтны салбарын нэгдсэн арга хэмжээ “Алтны форум” амжилттай зохион байгуулагдлаа

  Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт Гэр бүлийн ...

Өчигдөр, 16:46
Уул уурхай, газрын тосны төв лабораторийн хөрөнгөөс завшсан хэргийг шүүхэд шилжүүллээ

  Ашигт малтмал, газрын тосны газрын харьяанд Уул уурхай, газрын ...

Өчигдөр, 14:12
Үндэсний баялгийн сангийн тулгамдсан асуудлаар уул уурхайн салбарынхантай зөвлөлдлөө

  Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар, “Монгол хүн баялгийнхаа ...

Өчигдөр, 12:42
Афганистаны өнөөгийн нөхцөл байдал дахин анхаарал татаж эхэллээ

  Сүүлийн өдрүүдэд Афганистанд дараалсан халдлага гарч, тус улсын ...

Өчигдөр, 10:44
"Тэд" ирээдүйн ашгаар өнөөдрийг аргалсаар…

  Оюутолгой эхэлсэн нь зөв гэдэгтэй хэн ч маргадаггүй. Гагцхүү ...

2026 оны 03 сарын 27, 17 цаг 01 минут
2026 оны 03 сарын 27, 17 цаг 00 минут
“Дайсагнаагүй” орнуудын хөлөг онгоцууд Ормузын хоолойгоор нэвтэрч болно гэж мэдэгджээ

  НЬЮ-ЙОРК, 2026 оны гуравдугаар сарын 26 /NHK/. Техраны эсрэг ...

2026 оны 03 сарын 26, 10 цаг 05 минут
Туулын хурдны зам ашиглалтад орсноор гол гудамж замын хөдөлгөөний ачаалал 13.5 хувиар буурна

  Улаанбаатар хотын хүн ам болон тээврийн хэрэгслийн тоо жилээс жилд ...

2026 оны 03 сарын 25, 17 цаг 59 минут
Шатахууны хямрал улс орнуудад хэрхэн нөлөөлж байна вэ?

  Филиппин улсын Ерөнхийлөгч Фердинанд Маркос үндэсний эрчим хүчний ...

2026 оны 03 сарын 25, 12 цаг 16 минут
“Оюу толгой” ХХК-аас ус бохирдуулсны төлбөр авахыг үүрэг болгов

  Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Дэлхийн усны өдрийг ...

2026 оны 03 сарын 25, 11 цаг 55 минут
2026 оны 03 сарын 25, 10 цаг 21 минут
АНУ, Иран хэлэлцээ хийж Ормузын хоолойд цохилт өгөхгүй байхаар тохиролцжээ

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд Ирантай ...

2026 оны 03 сарын 24, 13 цаг 29 минут
Хятадад флюорит, баритын "хэт том ордууд"-ыг нээн илрүүлжээ

  Хятад улсад стратегийн чухал ашигт малтмалуудын томоохон ордуудыг ...

2026 оны 03 сарын 24, 10 цаг 33 минут
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нэрийг барьж, залилан хийсэн иргэнийг торгов

  “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нэрийг барьж, хуурамч ...

2026 оны 03 сарын 23, 14 цаг 11 минут
“Оюу толгой”-н нэг тэрбум төгрөгийн үйлдвэрлэл 623 сая төгрөгийн эрэлт бий болгожээ

  “Оюу толгой” үйлдвэрийн эдийн засагт үзүүлж буй нөлөөг ...

2026 оны 03 сарын 23, 12 цаг 00 минут
Ираны газрын тосыг Америкийн хоригоос түр чөлөөлжээ

  ВАШИНГТОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 21 /DW/. АНУ-ын ...

2026 оны 03 сарын 23, 10 цаг 12 минут
Түлшний хомсдолд орж, төр, түмний ажил зогсох нь

  Ойрх Дорнод дайны хөлд ширвэгдэж, улмаар газрын тосны үнэ өсөж ...

2026 оны 03 сарын 20, 11 цаг 19 минут
Оюутолгойн шинэ хэлэлцээ: Монголын тал энэ удаа буцахгүй

  Шат ахисан хэлэлцээ эхлүүлэх үү? Монголын эдийн засгийн хамгийн том ...

2026 оны 03 сарын 20, 11 цаг 14 минут
Алт, мөнгө хоёр хоёулаа огцом уналаа

  Инфляци өссөн хэвээр… Ираны дайны эрсдэл намжаагүй… ...

2026 оны 03 сарын 20, 09 цаг 44 минут
160 мянган тонн нүүрс арилжлаа

  "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өдөр ...

2026 оны 03 сарын 19, 15 цаг 54 минут
Оюутолгойн гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажлын явцтай танилцаж байна

  Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 68 дугаар захирамжаар байгуулагдсан ...

2026 оны 03 сарын 19, 10 цаг 16 минут
АНУ стратегийн нөөцөөс 172 сая баррель газрын тос гаргана

  Ираны эсрэг АНУ, Израилийн хамтарсан цэргийн ажиллагааны дараа ...

2026 оны 03 сарын 19, 09 цаг 44 минут
2026 оны 03 сарын 18, 10 цаг 49 минут
Нүүрсний экспорт оны эхний саруудад өсөлттэй байна

  Монгол Улсын нүүрсний экспорт оны эхний хоёр сард өсөлттэй ...

2026 оны 03 сарын 17, 12 цаг 45 минут
Ч.Номин Ноён уулын олдвороо оросуудаас шаардсан байна, одоо тэднээс юмаа авъя

  Ч.Номин Эрмитаж музейн ерөнхий захирал, Оросын ШУА-ийн академич ...

2026 оны 03 сарын 17, 10 цаг 01 минут
2026 оны 03 сарын 16, 10 цаг 37 минут
"Зэс эрдэнийн хувь"-ийн хувьцаа эзэмшигч 150 хүн жагсаж, таван хүн нойтон өлсгөлөн зарлажээ

  Барилга хот байгуулалтын яамны гадаа "Зэс эрдэнийн хувь" ...

2026 оны 03 сарын 13, 11 цаг 58 минут
2026 оны 03 сарын 13, 11 цаг 57 минут
2026 оны 03 сарын 13, 11 цаг 44 минут
2026 оны 03 сарын 13, 10 цаг 41 минут
АНУ-д газрын тос боловсруулах шинэ үйлдвэр барина

  ВАШИНГТОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 11 /unn/. АНУ-д сүүлийн ...

2026 оны 03 сарын 11, 17 цаг 39 минут
Ерөнхий Сайд Г.Занданшатарын Рио Тинтод тавьсан шаардлагыг олон улсын топ хэвлэлүүд онцлов

  Монгол Улсын Засгийн газар Оюу Толгойн гэрээний нөхцөлийг ...

2026 оны 03 сарын 11, 15 цаг 17 минут
Намаа барьж чаддаггүй Б.Батбаатарын гарт СОP-17 үрэгдэх вий

  Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудал дэлхий дахинаа ...

2026 оны 03 сарын 11, 11 цаг 59 минут
Трампын мэдэгдлийн дараа нефтийн үнэ буурчээ

  ВАШИНГТОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 10 /Kazinform/. Ормузын ...

2026 оны 03 сарын 11, 09 цаг 55 минут
Путин: Европ асуувал газрын тос худалдахад бэлэн

  ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин даваа гарагт /2026.03.09/ ...

2026 оны 03 сарын 10, 17 цаг 11 минут
Дуншиж дуншиж эхэлсэн хил холболтын төмөр замаа саадгүй дуусгах нь Монголд л ашигтай

  Гашуунсухайт–Ганцмод боомтыг төмөр замаар холбох нь Монголын ...

2026 оны 03 сарын 10, 14 цаг 53 минут
2026 оны 03 сарын 10, 09 цаг 36 минут
Газрын тосны үнэ 110 доллароос давлаа

  Лондоны ICE биржийн арилжааны явцад Брент маркийн нэг баррель ...

2026 оны 03 сарын 09, 17 цаг 50 минут
Кувейт улс газрын тосны олборлолтоо бууруулна

  Ойрх Дорнодод зэвсэгт мөргөлдөөн үргэлжилсээр буй энэ үед Кувейтийн ...

2026 оны 03 сарын 09, 13 цаг 45 минут
“Эрдэнэтийн 49 хувь” дээр маргаан үүсэж, Д.Эрдэнэбилэг эх орондоо ирэхээр болжээ

  Саяхан даа, ердөө зургаан жил гаруйхны өмнө Засгийн газраас ...

2026 оны 03 сарын 09, 11 цаг 15 минут
Нефтийн үнэ 150 долларт хүрнэ гэж Катарын сайд анхааруулав

  ДОХА, 2026 оны гуравдугаар сарын 7 /DW/. Ираны эсрэг АНУ, ...

2026 оны 03 сарын 09, 10 цаг 31 минут
Ойрх Дорнод дахь мөргөлдөөний улмаас газрын тосны үнэ огцом өслөө

  АНУ, Израил улс Ирантай зэвсэгт мөргөлдөөнд орсонтой холбоотойгоор ...

2026 оны 03 сарын 03, 13 цаг 27 минут
Газрын тосны үнэ огцом өсжээ

  ЛОНДОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 2 /investing/. Израил ба ...

2026 оны 03 сарын 02, 15 цаг 36 минут
Оюу толгойн экспортын зэсийн баяжмалд ямар хяналт хийдэг вэ

  “Оюу толгой” компани дунджаар 22% зэс, бага хэмжээний ...

2026 оны 03 сарын 02, 12 цаг 19 минут
Нүүрсний үнийн уналт "Эрдэнэс Тавантолгой"-н орлогыг 50 хувиар бууруулжээ

  "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн удирдлагууд компанийн 2025 оны ...

2026 оны 02 сарын 27, 12 цаг 46 минут
2026 оны 02 сарын 27, 12 цаг 38 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани