Төр, нийгэм нь хөгжсөн, шударга ёс гэгч зүйл жинхэнэ утгаараа тогтож яваа Швейцарь Улсын хуулийн байгууллага манай оффшорчин С.Баярцогттой холбоотой мэдээллийг гаргахад Монголчууд нийтээрээ талархан хүлээн авч, итгэж байсан цаг дэндүү саяхных.

Энэ мэдээлэл дан ганц С.Баярцогт гэлтгүй Оюутолгойн гэрээ болон бас бус зүйлээр тэндээс хувь хүртсэн манай 50 орчим улстөрчийг сандаргав. Нөгөө талдаа Оюутолгойн орд газраас асар их мөнгө хийж буй Рио-Тинтогийнхон "доороо дусагнаж” байна.

Рио-Тинтод Оюутолгойгоос олзоо чимээгүйхэн, богино хугацаанд аваад гарах сонирхол бий бөгөөд аль болох хугацаа хожсон үйлдэл л хийж байна. Монгол орны өмнөд хэсэгт Оюутолгой яаж даам гарч, баялгууд давуу эрхээр хараа хяналтгүй хил давж байгааг харсан ямар ч монгол хүний зүрх эмтэрнэ.

Хэзээ ч хууль ёсны дагуу үйл ажиллагаа явуулж буй компани сандарч тэвддэггүй л байхгүй юу. Хууль ёсны дагуу үйл ажиллагаа явуулж, татвараа шударгаар төлж, хараа хяналтан дор байгаа бил үү.

Анхлан гэрээн дээр тусгасан цахилгаан станц барьж, тэндээсээ эрчим хүчээ хангана гэсэн юу болов. Гэрээ байгуулснаас 10-иад жилийн дараа станцаа барина барихгүй хэмээн Монголын төртэй үзэлцэж эцэст нь бууж өгч барихаар болж байх шиг байна.

Эрдэнэтийн уурхайг түшиглэн ямар сайхан хот босч, ажлын байрууд бий болцгоов. Гэтэл Оюутолгойд хэзээ ч нүүгээд явахад бэлэн отрын айл шиг хэдэн сэндвичэн "барилгас” л барьснаас өөрөөр яаж гийгүүлэв.

Угаасаа Монголын баялгийг зөөж, орлого олж байгаа юм чинь татвараа төлөх ёстой. Түүнээс биш бид авах ёсгүй зүйлээ аваад сууж байгаа улс биш.

Оюутолгойгоос даанч гомдмоор цөөхөн хувийн татвар авч байж, том татвар төлөгч гэж хэлээд сууж байгаа Монголын улстөрчдийг харахаар дэндүү юм үзээгүй, ичиж үхмээр шүү.

Англи-Австралийн хамтарсан Рио-Тинто групп нь дэлхийд гарын таван хуруунд багтах цөөн хэдэн аварга том үндэстэн дамнасан корпораци бөгөөд үүний ард дэлхийг доллартай нь хамт хянаж бас захирч байдаг гэх Ротшильдынхэн байдаг гэж манай улстөрчид ярьсан байдаг.

Тэгвэл энэ том "аварга могой”-нд дэлхийд хоёрт бичигдэх үнэтэй баялгаа бүхлээр нь залгиулж, "баялгийн хараал” гэгч зүйлийн сонгодог тод жишээ болж буй Монгол Улс Оюутолгойн гэрээ байгуулагдахтай зэрэгцээд улстөрчид нь гадаадад нууц данстай болж, түүнд нь асар их мөнгө орсон дэндүү ойлгомжтой зүйл байхад юу ч хийж чадахгүй дүлэгнэж байна.

Оюутолгойгоос ороогүй юм бол хаанаас авсныг нь яагаад хэлүүлж чаддаггүй яасан дорой Төр гэхээрээ ийм байдаг юм. Манайх шиг ийм, бүүр нэг мордохын хазгай Төр Монголоос өөр хаана байна.

Хэрвээ асуудал дэгдэж, манай хэдэн улстөрчдийг авлигадаж байгаад гэрээ байгуулсан нь тогтоогдвол Рио-Тинтогийнхон Оюутолгойг алдана.

Тиймээс хууль эрхзүйн тал дээр нь тоглолт хийгээд эхэллээ. Тухайлбал, Оюутолгойн гэрээг байгуулахтай зэрэгцээд шахуу Сангийн сайдын дансанд их хэмжээний мөнгө орсон байна. Энэ мөнгө уул уурхайн компаниас шилжүүлсэн байх магадлалтайг шалгаж байна гэсэн мэдээллийг Швейцарийн прокурорууд өгч байсан. Тэгвэл Швейцарийн прокурорууд уул уурхайн компанийн авлига өгсөн гэх асуудалд Рио-Тинто холбоотойг батлах нотлох баримт олдсонгүй гэсэн тайлбарыг өглөө. Энэ чинь хэлсэн үгнээс буцаж, дэндүү ойлгомжтой зүйлээс хууль эрхзүйн аргаар бултаж байгаа хэрэг биш гэж үү.

Одоо манайхан өөрсдийн боломж бололцоогоороо "Оюутолгойн гэрээнээс С.Баярцогт болон түүний нөхөд авлига авч, түүнийгээ оффшорт хийсэн” гэдгийг батлах үлдлээ. Туйлын ойлгомжтой зүйлийг нотолж, Швейцарь болон бусад оронд харуулж, хэвлэлийн хурал хийгээд Монгол илрүүлж чаддаггүй юм хэмээн маасайтал инээх нөхдүүдийн гэм бурууг нь хүлээлгэх цаг нь болсон бус уу.

Энэ хэрэг бүр даамжирвал жил болоод л шахуу Оюутолгойн удирдлагыг сольдог Рио-Тинтогийнхон "Тэр нөхөр хийсэн. Бид биш” гэх бололтой. Учир нь, Швейцарийн прокуророос хийсэн мэдэгдэлд Рио-Тинто ямар ч буруугүй гэх нь холгүй зүйл бичигдэж, "Туркойз Хилл”, "Айвенхоу Майнз” гэх нэрнүүд дурдагдаж, ерөнхийдөө тийш нь чихэх маягтай хариуцлагаас бултсан байдал ажиглагдсаныг нуух юун.