Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

"Оюу толгой"-н төсөл Монголд ямар ашигтай вэ?

 
"Оюу толгой"-н төсөл Монголд ямар ашигтай вэ?Оюу Толгой уурхай бол Монголын уул уурхайн салбар дахь тэргүүлэх компани бөгөөд дэлхийд нөөцөөрөө дээгүүрт бичигддэг. Уг уурхайн гэрээ байгуулагдахаар яригдсан цагаасаа эхлэн маш их маргаан дагуулсан ба гэрээ байгуулагдсаны дараа ч Оюу толгой Монгол улсад чухам ямар үр өгөөж үлдээж, манай улсын хөгжил дэвшилд оруулах ёстой хувь нэмрээ оруулж чадаж байгаа эсэх талаар хэл ам тасралтгүй үргэлжилж байна. 
 
Оюу толгойн ордыг хамтран ашиглах талаар Монгол улсын Засгийн газраас хөрөнгө оруулагч талтай харилцан тохиролцож 2009 оны сард 10  Хөрөнгө оруулалтын болон Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээ байгуулсан ба 2011 оны 06 сард Хувь нийлүүлэгчдийн гэрээг тодотгосон байдаг. 
 
Оюу толгой ХХК-ийн эзэн хийгээд олборлолтыг гүйцэтгэгч нь Нидерланд, Люксембург, Британийн Виржин арлууд зэрэг татварын диваажингуудад бүртгэлтэй олон охин компани бүхий өмчлөлийн бүтцээрээ дамжуулан хяналтаа тавьж захирдаг Рио Тинто бөгөөд МУ-ын Засгийн газар Оюу Толгой уурхайд цөөнх буюу 34%-ийн эзэмшилтэй.  Уг төсөл Монголын талд үр өгөөжөө өгөхгүй байгааг баталсан хамгийн сүүлийн жишээ гэвэл 2018 оны 1 сард Нидерланд улсад төвтэй SOMO буюу Үндэстэн дамнасан корпорациудыг судлах төвийн, ОТ-н Хяналт ТББ-тай хамтран гаргасан тайланд дурдсан Рио Тинтогийн татвараас зайлсхийсэн явдал болж байна.

Уг тайланд "Рио Тинто МУ-ын Засгийн газарт ашиг сонирхолд нь нийцэхгүй гэрээ хэлцэлүүдийг шахан гарын үсгийг нь тавиулж чадсан ба ингэснээрээ Монгол, Канадад төлөх үлэмж хэмжээний татвар төлөлтөөс байнга зайлсхийх боломж бүхий татвараас бултах тогтолцоог бий болгон хамгаалж ирсэн” гэсэн байна.

Уг тайлангийн дагуу Рио Тинто ХХК нь татвараас бултах хууль бус схем зохион Монголын засгийн газарт төлөх 230 сая ам.доллар, Канадын засгийн газарт төлөх 470 сая ам.долларыг татвараас гувчуулсан талаар баримттайгаар дурдсан байна (Уг тайланг монгол болон англи хэл дээр татан авч танилцах боломжтой).  Монголын Засгийн газартай байгуулсан Хөрөнгө оруулалтын гэрээгээр дараах албан татваруудыг тогтворжуулсан ба энэ нь Оюу толгой төслийн хөрөнгө оруулагч нарт томоохон татварын хөнгөлөлтүүдийг авч манай улсын Засгийн газраас ногдуулах татварыг ихээхэн бууруулсан байдаг.

Үүнд аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татвар (ААНОАТ), гаалийн албан татвар, нэмэгдсэн өртгийн албан татвар (НӨАТ), онцгой албан татвар, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөр, үл хөдлөх хөрөнгийн татвар, зарим бүтээгдэхүүнүүдийн үнийн өсөлтийн албан татвар зэрэг нэр төрлийн татварууд багтаж байгаа ба эдгээрт хамааралтай зарим татвар хураамжуудыг орхигдуулсан гэх мэт ноцтой асуудлууд байдаг.
 
Уг гэрээний асуудал нь зөвхөн дээрхээр зогсохгүй анхны ТЭЗҮ-ний дагуу хөрөнгө оруулалт хийгдээгүй, анхны тооцоо болох 4.7 тэрбум доллараас 7.1 доллар хүртэл өсч (Рио Тинтогийн удирдлагуудын мэдээлж буйгаар 6 тэрбум гэсэн зөрөөтэй тоо хэлдэг байна)  их хэмжээгээр давсан.  Ийнхүү хөрөнгө оруулалт давснаас болж Монголын талын хөрөнгө оруулалт буюу зээлийн хэмжээ анхны тооцоолж байснаас үлэмж ихэсч, ногдол ашиг авах хугацаа маш ихээр хойшилсон зэрэг асуудлууд байнга яригддаг.

Рио Тинтогийн талаас ийнхүү хөрөнгө оруулалтын зардал анхны тооцооллоос их хэмжээгээр давсныг  тайлбарлаж чадахгүй байгаа ба НӨАТ-ыг оруулж тооцсон байсан гэх мэт тайлбар өгдөг нь маш үндэслэлгүй байдаг. Оюу толгой ХХК татвар хураамжаар дамжуулан МУ-ы н эдийн засагт хамгийн их хувь нэмэр оруулж байгаа талаар байнга сурталчилдаг боловч ордны нөөц болон олборлолтын хувьтай нь харьцуулахад энэ нь харьцангуй бага юм.

Нөөцийн хувьд ОТ-н уурхайгаас 3-4 дахин бага Эрдэнэт үйлдвэр гэхэд 2017 онд 518 тэрбум төгрөгийн татварыг улсын төсөвт хуримтлуулсан байхад, Оюу толгой ХХК нь бараг хоёр дахин бага буюу 283 тэрбум төгрөгийг татварт төлсөн байна.
 
Оюу толгой төслийн эдийн засгийн шууд өгөөж нь дээр цухас дурдсанчлан зохист хэмжээнээс маш бага байдгаас гадна эдийн засагт үзүүлэх дам нөлөө нь ч тийм ихгүй юм.

Төсөл Монголын олон үндэсний компаниудыг ажиллуулан, тэдгээр компаниудын ашигт ажиллагааг хангаж эдийн засагт дам хувь нэмэр оруулдаг хэмээдэг боловч энэ нь хангалттай хэмжээнд байж чаддаггүй аж. Учир нь төслийн өндөр ашиг бүхий тендер, ажлуудын ихэнхийг гадаадын хөрөнгө оруулалт бүхий ялангуяа, Австрали, Канадын хөрөнгө оруулалт ихтэй компаниуд авдаг байна.

Энэ нь  Монголын хөрснөөс гарч буй баялаг эргээд Монголын үндэсний аж ахуйн нэгжүүдэд бус гадны хөрөнгө оруулагчдад очиж байгаагийн тод жишээ юм. Мөн түүнчлэн тус компани орон нутагт маш их хэмжээний хөрөнгө оруулалт хийж, орон нутгийн хөгжлийг дэмждэг талаар ярьдаг ч газар дээр нь очоод танилцахад орон нутгийн хөгжилд төдийлөн ахиц дэвшил гараагүй ба хөгжлийн хамгийн наад захын хөдөлгөх хүч болсон зам харгуй ч тавигдаагүй байгааг харж болно.

Анх 2011 оноос эхлэн өөрийн үйл ажиллагаа явуулж буй Ханбогд сумаас Оюу толгой орд хүртэл мөн Оюу толгойн ордоос Гашуун сухайт боомт хүртэл хатуу хучилттай зам барих төслийн талаар ярьж, төлөвлөн, барилгын ажил эхэлсэн ч энэ төсөл нь одоо хүртэл амжилтгүй явж байгаа аж. Энэхүү замын төсөлд шалгарч барилгын ажилд оролцсон Монголын замын томоохон компаниуд санхүүгийн хүнд байдалд
 
Энэхүү замын төсөлд шалгарч барилгын ажилд оролцсон Монголын замын томоохон компаниуд санхүүгийн хүнд байдалд орж, зарим нь дампуурлын ирмэгт тулан маргаан үүсгэж, уг маргаанууд нь одоо хүртэл шүүхээр явж байгаа баримт мэдээ байдаг. 
 
Тухайлбал өмнөх зам барилгын төсөл дээр улс төрийн оролцоотой шийдвэрээр нөлөө бүхий эрх мэдэлтний компанийг сонгон шалгаруулан ажил гүйцэтгүүлэх болсон ч тухайн компани нь гэрээт ажлыг гүйцэтгэж чадалгүй, олон дахин тендер зарлаж, уг ажил одоо хүртэл дуусаагүй байгаа нь Австрали менежерүүдтэй үгсэн хуйвалдах замаар Оюу толгой төслийг удаашруулж, үргүй зардал нэмж байгаагийн нэг тод жишээ юм.

Гэтэл энэ удаад орон нутгийн өөр нэг зам барилгын ажлын төсөл дээр мөн л улс төрийн нөлөөлөл бүхий компанийг сонгон шалгаруулж өмнөх алдаагаа давтах вий гэдэг болгоомжлол нутгийн иргэдэд байна.
 
Энэ мэтчилэн Рио Тинто ХХК болон түүнийг төлөөлж буй гадаадын менежер, удирдах албан тушаалтнууд нь Оюу толгой төсөл дээр хийгдэж буй ажлуудыг удаашруулж, гацаан, улс төрөөс хамааралтай байлгадаг, мөн Монгол улсын болоод иргэдийн эрх ашигт бус, харин нөлөө бүхий хэдхэн хүмүүс болон Рио тинтогийн явцуу эрх ашигт үйлчилсэн үйл ажиллагаа явуулдаг нь нэгэнт нууц биш болжээ. Ингэх сонирхол хэнд байхыг, эцэстээ энэ бүхэн хэнд ашигтай болохыг уншигч та бүхэн мэргэн оюундаа шүүн тунгаана биз ээ.

"Оюу толгой"-н төсөл Монголд ямар ашигтай вэ?
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Япон, Франц улсууд чухал ашигт малтмалын нийлүүлэлтийн сүлжээг бэхжүүлнэ

  TOKYO, 2026 оны дөрөвдүгээр сарын 2 /Kyodo/. Японы Ерөнхий ...

Өнөөдөр, 13:10
Өчигдөр, 10:10
АНУ-д шатахууны үнэ 4 ам.доллароос давжээ

  НЬЮ-ЙОРК, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /TASS/. АНУ-д нэг ...

2026 оны 03 сарын 31, 17 цаг 40 минут
Дональд Трампын мэдэгдлийн дараа газрын тос 116 ам.долларт хүрлээ

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ираны газрын тосны экспортын гол ...

2026 оны 03 сарын 31, 15 цаг 41 минут
Хөнгөн цагааны үнэ огцом өсжээ

  ЛОНДОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /Forbes/. Ойрх Дорнод ...

2026 оны 03 сарын 31, 15 цаг 15 минут
Ормузын хоолойгоор дамжин өнгөрөхөд татвар авна

  ТЕХРАН, 2026 оны гуравдугаар сарын 31 /TASS/. Ираны Үндэсний ...

2026 оны 03 сарын 31, 14 цаг 00 минут
Алтны салбарын нэгдсэн арга хэмжээ “Алтны форум” амжилттай зохион байгуулагдлаа

  Засгийн газрын 2024-2028 оны үйл ажиллагааны хөтөлбөрт Гэр бүлийн ...

2026 оны 03 сарын 30, 16 цаг 46 минут
Уул уурхай, газрын тосны төв лабораторийн хөрөнгөөс завшсан хэргийг шүүхэд шилжүүллээ

  Ашигт малтмал, газрын тосны газрын харьяанд Уул уурхай, газрын ...

2026 оны 03 сарын 30, 14 цаг 12 минут
Үндэсний баялгийн сангийн тулгамдсан асуудлаар уул уурхайн салбарынхантай зөвлөлдлөө

  Засгийн газрын Хэрэг эрхлэх газар, “Монгол хүн баялгийнхаа ...

2026 оны 03 сарын 30, 12 цаг 42 минут
Афганистаны өнөөгийн нөхцөл байдал дахин анхаарал татаж эхэллээ

  Сүүлийн өдрүүдэд Афганистанд дараалсан халдлага гарч, тус улсын ...

2026 оны 03 сарын 30, 10 цаг 44 минут
"Тэд" ирээдүйн ашгаар өнөөдрийг аргалсаар…

  Оюутолгой эхэлсэн нь зөв гэдэгтэй хэн ч маргадаггүй. Гагцхүү ...

2026 оны 03 сарын 27, 17 цаг 01 минут
2026 оны 03 сарын 27, 17 цаг 00 минут
“Дайсагнаагүй” орнуудын хөлөг онгоцууд Ормузын хоолойгоор нэвтэрч болно гэж мэдэгджээ

  НЬЮ-ЙОРК, 2026 оны гуравдугаар сарын 26 /NHK/. Техраны эсрэг ...

2026 оны 03 сарын 26, 10 цаг 05 минут
Туулын хурдны зам ашиглалтад орсноор гол гудамж замын хөдөлгөөний ачаалал 13.5 хувиар буурна

  Улаанбаатар хотын хүн ам болон тээврийн хэрэгслийн тоо жилээс жилд ...

2026 оны 03 сарын 25, 17 цаг 59 минут
Шатахууны хямрал улс орнуудад хэрхэн нөлөөлж байна вэ?

  Филиппин улсын Ерөнхийлөгч Фердинанд Маркос үндэсний эрчим хүчний ...

2026 оны 03 сарын 25, 12 цаг 16 минут
“Оюу толгой” ХХК-аас ус бохирдуулсны төлбөр авахыг үүрэг болгов

  Монгол Улсын Ерөнхий сайд Г.Занданшатар Дэлхийн усны өдрийг ...

2026 оны 03 сарын 25, 11 цаг 55 минут
2026 оны 03 сарын 25, 10 цаг 21 минут
АНУ, Иран хэлэлцээ хийж Ормузын хоолойд цохилт өгөхгүй байхаар тохиролцжээ

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп өнгөрсөн амралтын өдрүүдэд Ирантай ...

2026 оны 03 сарын 24, 13 цаг 29 минут
Хятадад флюорит, баритын "хэт том ордууд"-ыг нээн илрүүлжээ

  Хятад улсад стратегийн чухал ашигт малтмалуудын томоохон ордуудыг ...

2026 оны 03 сарын 24, 10 цаг 33 минут
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нэрийг барьж, залилан хийсэн иргэнийг торгов

  “Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн нэрийг барьж, хуурамч ...

2026 оны 03 сарын 23, 14 цаг 11 минут
“Оюу толгой”-н нэг тэрбум төгрөгийн үйлдвэрлэл 623 сая төгрөгийн эрэлт бий болгожээ

  “Оюу толгой” үйлдвэрийн эдийн засагт үзүүлж буй нөлөөг ...

2026 оны 03 сарын 23, 12 цаг 00 минут
Ираны газрын тосыг Америкийн хоригоос түр чөлөөлжээ

  ВАШИНГТОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 21 /DW/. АНУ-ын ...

2026 оны 03 сарын 23, 10 цаг 12 минут
Түлшний хомсдолд орж, төр, түмний ажил зогсох нь

  Ойрх Дорнод дайны хөлд ширвэгдэж, улмаар газрын тосны үнэ өсөж ...

2026 оны 03 сарын 20, 11 цаг 19 минут
Оюутолгойн шинэ хэлэлцээ: Монголын тал энэ удаа буцахгүй

  Шат ахисан хэлэлцээ эхлүүлэх үү? Монголын эдийн засгийн хамгийн том ...

2026 оны 03 сарын 20, 11 цаг 14 минут
Алт, мөнгө хоёр хоёулаа огцом уналаа

  Инфляци өссөн хэвээр… Ираны дайны эрсдэл намжаагүй… ...

2026 оны 03 сарын 20, 09 цаг 44 минут
160 мянган тонн нүүрс арилжлаа

  "Эрдэнэс Тавантолгой" ХК 2026 оны 03 дугаар сарын 18-ны өдөр ...

2026 оны 03 сарын 19, 15 цаг 54 минут
Оюутолгойн гүний уурхайн бүтээн байгуулалтын ажлын явцтай танилцаж байна

  Монгол Улсын Ерөнхий сайдын 68 дугаар захирамжаар байгуулагдсан ...

2026 оны 03 сарын 19, 10 цаг 16 минут
АНУ стратегийн нөөцөөс 172 сая баррель газрын тос гаргана

  Ираны эсрэг АНУ, Израилийн хамтарсан цэргийн ажиллагааны дараа ...

2026 оны 03 сарын 19, 09 цаг 44 минут
2026 оны 03 сарын 18, 10 цаг 49 минут
Нүүрсний экспорт оны эхний саруудад өсөлттэй байна

  Монгол Улсын нүүрсний экспорт оны эхний хоёр сард өсөлттэй ...

2026 оны 03 сарын 17, 12 цаг 45 минут
Ч.Номин Ноён уулын олдвороо оросуудаас шаардсан байна, одоо тэднээс юмаа авъя

  Ч.Номин Эрмитаж музейн ерөнхий захирал, Оросын ШУА-ийн академич ...

2026 оны 03 сарын 17, 10 цаг 01 минут
2026 оны 03 сарын 16, 10 цаг 37 минут
"Зэс эрдэнийн хувь"-ийн хувьцаа эзэмшигч 150 хүн жагсаж, таван хүн нойтон өлсгөлөн зарлажээ

  Барилга хот байгуулалтын яамны гадаа "Зэс эрдэнийн хувь" ...

2026 оны 03 сарын 13, 11 цаг 58 минут
2026 оны 03 сарын 13, 11 цаг 57 минут
2026 оны 03 сарын 13, 11 цаг 44 минут
2026 оны 03 сарын 13, 10 цаг 41 минут
АНУ-д газрын тос боловсруулах шинэ үйлдвэр барина

  ВАШИНГТОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 11 /unn/. АНУ-д сүүлийн ...

2026 оны 03 сарын 11, 17 цаг 39 минут
Ерөнхий Сайд Г.Занданшатарын Рио Тинтод тавьсан шаардлагыг олон улсын топ хэвлэлүүд онцлов

  Монгол Улсын Засгийн газар Оюу Толгойн гэрээний нөхцөлийг ...

2026 оны 03 сарын 11, 15 цаг 17 минут
Намаа барьж чаддаггүй Б.Батбаатарын гарт СОP-17 үрэгдэх вий

  Байгаль орчин, уур амьсгалын өөрчлөлтийн асуудал дэлхий дахинаа ...

2026 оны 03 сарын 11, 11 цаг 59 минут
Трампын мэдэгдлийн дараа нефтийн үнэ буурчээ

  ВАШИНГТОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 10 /Kazinform/. Ормузын ...

2026 оны 03 сарын 11, 09 цаг 55 минут
Путин: Европ асуувал газрын тос худалдахад бэлэн

  ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путин даваа гарагт /2026.03.09/ ...

2026 оны 03 сарын 10, 17 цаг 11 минут
Дуншиж дуншиж эхэлсэн хил холболтын төмөр замаа саадгүй дуусгах нь Монголд л ашигтай

  Гашуунсухайт–Ганцмод боомтыг төмөр замаар холбох нь Монголын ...

2026 оны 03 сарын 10, 14 цаг 53 минут
2026 оны 03 сарын 10, 09 цаг 36 минут
Газрын тосны үнэ 110 доллароос давлаа

  Лондоны ICE биржийн арилжааны явцад Брент маркийн нэг баррель ...

2026 оны 03 сарын 09, 17 цаг 50 минут
Кувейт улс газрын тосны олборлолтоо бууруулна

  Ойрх Дорнодод зэвсэгт мөргөлдөөн үргэлжилсээр буй энэ үед Кувейтийн ...

2026 оны 03 сарын 09, 13 цаг 45 минут
“Эрдэнэтийн 49 хувь” дээр маргаан үүсэж, Д.Эрдэнэбилэг эх орондоо ирэхээр болжээ

  Саяхан даа, ердөө зургаан жил гаруйхны өмнө Засгийн газраас ...

2026 оны 03 сарын 09, 11 цаг 15 минут
Нефтийн үнэ 150 долларт хүрнэ гэж Катарын сайд анхааруулав

  ДОХА, 2026 оны гуравдугаар сарын 7 /DW/. Ираны эсрэг АНУ, ...

2026 оны 03 сарын 09, 10 цаг 31 минут
Ойрх Дорнод дахь мөргөлдөөний улмаас газрын тосны үнэ огцом өслөө

  АНУ, Израил улс Ирантай зэвсэгт мөргөлдөөнд орсонтой холбоотойгоор ...

2026 оны 03 сарын 03, 13 цаг 27 минут
Газрын тосны үнэ огцом өсжээ

  ЛОНДОН, 2026 оны гуравдугаар сарын 2 /investing/. Израил ба ...

2026 оны 03 сарын 02, 15 цаг 36 минут
Оюу толгойн экспортын зэсийн баяжмалд ямар хяналт хийдэг вэ

  “Оюу толгой” компани дунджаар 22% зэс, бага хэмжээний ...

2026 оны 03 сарын 02, 12 цаг 19 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани