Засгийн газар Тавантолгойн ирээдүйг ингэж зуржээ
Малчдын хэрэглээнд Өмнөговь аймгийн Даланзадгад хотоос 100 гаруй километрийн зайд нутагладаг нутгийн ардууд энэ орд илэрсэн газраас тэмээгээр ачаалан нүүрс түүж ахуйд хэрэглэх болов. Ялангуяа уран дархчуудын хөөрөгт уг нүүрсийг ашигладаг байв.
Улсы мэдэлд БНМАУ-ын Сайд нарын Зөвлөлийн 124 дүгээр тогтоолоор тус орд газрыг улсын болгож, үйлдвэрийн аргаар ашиглахаар шийдвэрлэн Аж үйлдвэрийн яаманд шилжүүлэн өгчээ. Энэ онд цөөн ажилчинтай уурхай 300 тонн нүүрс гаргасан аж.
ТЭЗҮ Оросын Гипрошахт хүрээлэн Тавантолгойн ордын ТЭЗҮ-г хийж, 6,4 тэрбум тонн нүүрсний нөөцтэйг тогтоов.
УИХ-ын 27 дугаар тогтоолоор стратегийн ач холбогдол бүхий ашигт малтмалын ордод хамруулав. 2007.02.22 "Эрдэнэс Монгол" ХХК Монгол Улсын Засгийн газар, Төрийн өмчийн хорооны тогтоолоор "Эрдэнэс Монгол" ХХК (хуучнаар "Эрдэнэс МГЛ" ХХК байгуулагдав)
7,4 тонн нөөц: Норвест компанийн олон улсын ЖОРК ангилалд шилжүүлж хийсэн нөөцийн урьдчилсан тооцооллоор 300 метр хүртэл гүнд 7,4 тэрбум тн коксжих ба эрчим хүчний нүүрсний геологийн нөөцтэй нь тогтоогджээ.
Тендер зарлагдав. УИХ-ын 39 дүгээр тогтоолоор Тавантолгойн ордыг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах зорилгоор хөрөнгө оруулагч шалгаруулах үүргийг Ерөнхий сайд С.Батболдод өгөв. Засгийн газраас уралдаант шалгаруулалт зохион байгуулахыг ТӨХ болон "Эрдэнэс МГЛ"-д үүрэг болгов.
Нэрлэсэн үнэ "Эрдэнэс-Тавантолгой" ХК-ийн нэг иргэнд ногдох 1072 хувьцааг нэг сая төгрөгтэй дүйцүүлэн тухайн хувьцааны нэрлэсэн үнийг 933 төгрөгөөр тогтоов. 1072 ширхэг хувьцаа Засгийн газрын 116-р тогтоол ёсоор уг өдөр болон түүнээс өмнө төрсөн 1072 ширхэг хувьцаа эзэмших эрхтэй болов. Ингэснээр иргэд "Эрдэнэс-Тавантолгой" ХХК-ийн хувьцааны 20 хувийг цаасан дээр эзэмших боллоо.
УИХ-ын 34 дүгээр тогтоолын дагуу уралдаант шалгаруулалтыг үргэжлүүлэхээр болж, Засгийн газар хураангуй жагсаалтанд үлдсэн зургаан компанид урилга илгээв. Урилга илгээсэн зургаан компаниас хоёр нь оролцохоо илэрхийлэв. 2014.12.10 Мега төсөл Шинээр байгуулагдсан Шийдлийн Засгийн газрын бүрэлдэхүүн Монгол Улсын сайд хэмээх орон тоо бий болж, М.Энхсайхан томилогдов. Сайдын ажлын чиг үүрэг нь улс орны хувь заяатай холбоотой мега төслүүдийг эхлүүлэх явдал.
ҮАБЗ-ийн зөвлөмж: Тавантолгойн асуудлаар Үндэсний Аюулгүй Байдлын Зөвлөл зөвлөмж гарав.
Тавантолгойн ордын товч түүх
Засгийн газар "Эрдэнэс-Тавантолгой”-г олон улсын болон Монголын хөрөнгийн биржид бүртгэлтэй нээлттэй хувьцаат компани болгохоор төлөвлөн бэлтгэл ажлыг нь хангаж эхэлжээ. Бэлтгэл ажлын хамгийн чухал хэсэг нь мэдээж тогтоолын төслөө УИХ-аар батлуулж, зөвшөөрөл авах юм. Тавантолгойн нүүрсний ордыг хөгжүүлэх талаар авах арга хэмжээний тухай УИХ-ын тогтоолын төсөлд дараах асуудлуудыг тусгажээ.
Өөрөөр хэлбэл, дээрх бүтээн байгуулалтын ажлуудыг хийнэ гэж төлөвлөжээ. "Эрдэнэс-Тавантолгой” компани хувьцаагаа арилжаалж дээрх бүтээн байгуулалтыг хийснээр уурхайн хэсэг болон дагалдах төслүүд хэрхэн хэрэгжих талаар "Тавантолгой IPO” номонд онцолжээ.
УУРХАЙ ОЛБОРЛОЛТЫН ХҮЧИН ЧАДАЛ 3-4 ДАХИН НЭМЭГДЭНЭ
Уурхайн олборлолтод ашиглаж буй техник, технологийг шинэчилнэ гэж төлөвлөжээ. Тухайлбал, 1300 сая ам.доллараар уулын ажлын тоног төхөөрөмж, 75 сая ам.доллараар конвейрийн иж бүрэн систем худалдан авах юм байна. Ингэсээр хөрс хуулалт, уулын ажлынхаа 50-иас багагүй хувийг туслан гүйцэтгэгчдээр бус өөрөө гүйцэтгэнэ гэж тооцжээ. Мөн олборлолтынх нь хүчин чадал одоогийнхоос 3-4 дахин нэмэгдэх аж.
НҮҮРС БАЯЖУУЛАХ ҮЙЛДЭРИЙН ТЭЗҮ БЭЛЭН БОЛЖЭЭ
Нүүрсээ түүхийгээр нь гаргахгүйгээр угааж баяжуулан нэмүү өртөг шингээн гаргах нь ашигтай. Тиймээс IPO хийж босгосон хөрөнгөөсөө жилд 30 хүртэл сая тонн нүүрс угаах хүчин чадалтай баяжуулах үйлдвэр байгуулахаар төлөвлөжээ. Үүнд 500 сая ам.долларын хөрөнгө оруулалт шаардлагатай гэсэн тооцоо гарсан бөгөөд үйлдвэрийн ТЭЗҮ-ийг нь АНУ-ын "Таггарт глобал” болон Австралийн "Аусенко лимитед”-ын хамтарсан компани болох "Аусенко таггарт” ХХК боловсруулсан байна.
ТӨМӨР ЗАМАА ҮРГЭЛЖЛҮҮЛЭН БАРИХАД 824.7 САЯ ДОЛЛАР ШААРДЛАГАТАЙ
Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлийн төмөр замыг хоёр өртөө таван зөрлөгтэй барихаар төлөвлөжээ. Уг төмөр зам баригдсанаар жилд 30 сая тонн нүүс экспортлох боломжтой гэсэн тооцоо гарсан байна. Уг төмөр замын суурь бүтцийн ажил хийгдсэн хийгдээгүй, бондын мөнгийг үр дүнгүй зарцуулсан гэх шүүмжлэл гардаг. Уг шүүмжлэлийн гол бай нь Ерөнхийлөгч Х.Баттулга. Засгийн газар өмнө нь хийгдсэн төмөр замын суурь бүтцийн ажлыг 51.84 хувийн гүйцэтгэлтэй гэж дүгнэжээ. Мөн үүнд 279 сая ам.доллар зарцуулсан гэсэн тооцоо гарчээ. Одоо цааш үргэлжлүүлэн барьж дуусгахад 824.7 сая ам.доллар шаардлагатай бөгөөд хөрөнгө оруулалтын зардлаа 12 жилийн дотор нөхөн боломжтой юм байна. БНХАУ-ын талаас тавьж буй төмөр замтай манай талаас тавьж буй төмөр зам холбогдоход бэрхшээлтэй, холболтын цэг нь зөрсөн гэдгийг хэдэн жилийн өмнөөс ярьж байгаа. Тэгвэл холболтын цэгээ хэрхэн тогтоох асуудлаар хоёр талын ажлын хэсэг энэ сарын 6-9-нд Гашуунсухайт, Ганцмодны боомтод ажиллажээ. Улмаар Монголын талын тавьсан санал буюу хоёр улсын хилийн 699-700 дугаар тэмдэгтийн хооронд холбохоор урьдчилсан байдлаар тохирчээ. Үүнтэй холбоотойгоор, мөн УИХ-ын 2014 оы 64 дүгээр тогтоолоор тус чиглэлийн төмөр замын царигийн өргөнийг 1435 мм болгон өөрчилсөнтэй холбоотойгоор ТЭЗҮ-ийг шинэчлэн боловсруулах шаардлагатай болжээ.
ЕРӨНХИЙЛӨГЧИЙН ХҮСЭЛТ, ЗАСГИЙН ГАЗРЫН ГҮЙЦЭТГЭЛ
Монгол Улсын Ерөнхийлөгч Х.Баттулга өнгөрсөн есдүгээр сард ОХУ-ын Владивосток хотноо болсон Дорнын эдийн засгийн хоёрдугаар чуулганд оролцсон. Энэ үеэр ОХУ-ын талаас "Монгол Улсад тус боомтоос газар өгье. Боомт байгуулаад Тавантолгойн нүүрсээ дэлхийн зах зээл рүү гаргах боломжтой” хэмээн албан ёсоор санал тавьсан юм. Эдийн засагчид тус боомтоор нүүрсээ тээвэрлэх нь эдийн засгийн хувьд ашиггүй, тээврийн зардал ихтэй хэмээн тухайн үед дүгнэж байлаа. Харин Засгийн газар үүнийг ажил хэрэг болгох нь зүйтэй гэж үзэн Тавантолгойгоос Восточный боомт хүртэлх 5363 км замын эхлэл болгон Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлд төмөр зам тавих төслийг эхлүүлжээ. Үүнийхээ дагуу өнгөрсөн тавдугаар сарын 23-нд "Монголын төмөр зам” ТӨХК 51, "Дорнын төмөр зам” ХХК 49 хувийг нь эзэмших "Зүүнбаян төмөр зам” ХХК-ийг байгуулсан байна. Улмаар тус компанид Тавантолгой-Зүүнбаян чиглэлийн төмөр замыг концессоор барьж байгуулахыг даалгажээ. 414.6 км урттай уг төмөр замыг барихад нийтдээ 1.2 тэрбум ам.доллар шаардлагатай гэсэн тооцоог хийжээ.
КОНЦЕССООР АВТО ЗАМ БАРИХ КОМПАНИЙГ ТОДРУУЛЖЭЭ
Тавантолгой-Гашуунсухайт чиглэлд 259 км хүнд даацын авто зам концессоор барихаар сонгон шалгаруулалт явуулжээ. Сонгон шалгаруулалтын дүнг өнгөрсөн тавдугаар сарын 15-нд гаргасан бөгөөд "Чайна тиэсижү сивил инженеринг групп” болон "Дарданговь” ХХК-ийн түншлэл шалгарчээ. Одоо Үндэсний хөгжлийн газар тус түншлэлтэй байгуулах гэрээнийхээ төслийг боловсруулах шатандаа ажиллаж байгаа ажээ. Энэхүү замыг одоо ашиглаж буй "Эрдэнэс Монгол” компанийн эзэмшлийн 239 км замтай зэрэгцүүлэн барих бөгөөд уг хоёр замын засвар арчлалтыг концесс эзэмшигч хариуцах юм байна. Шинээр тавих зам ашиглалтад орсноор хуучин замаар нь зөвхөн хоосон ачааны машинуудыг зорчуулахаар төлөвлөжээ.
ТАВАНТОЛГОЙН ЦАХИЛГААН СТАНЦЫН ТӨСЛИЙГ ҮРГЭЛЖЛҮҮНЭ
Тавантолгойн уурхайг түшиглэн цахилгаан станц барих төслийг аль хэдийн эхлүүлсэн бөгөөд төслийн хөрөнгө оруулагчаар "Марубени” корпораци шалгарсан юм. Ч.Сайханбилэгийн Засгийн газрын үед М.Энхсайхан сайдын хариуцаж байсан уг төслийг тухайн үеийнх нь тохирсон нөхцлөөр үргэлжлүүлэх нь зүйтэй гэж үзжээ. Энэхүү цахилгаан станцыг ашиглалтад оруулснаар Оюутолгой болон тухайн хэсгийн уул уурхайн төслүүдийг дотоодын эрчим хүчээр хангах, Тавантолгойн ордоос хаягдаж буй илчлэг багатай нүүрсийг эдийн засгийн эргэлтэд оруулах зэрэг давуу тал үүснэ гэж тооцсон байна.
ЭХ СУРВАЛЖИЙН ЛИНК: http://eagle.mn/r/46570
Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?
| Нью йоркын хөрөнгийн бирж | ||
| Нэр | Хаалт | Өөрчлөлт |
| BHP Billiton Ivanhoe Mines |
90.53 23.3 |
1.44 0.00 |
| Австралийн хөрөнгийн бирж | ||
| Нэр | Хаалт | Өөрчлөлт |
| General Mining Corp Aspire Mining Limited |
0.145 0.52 |
0.00 -0.02 |
| Лондонгийн хөрөнгийн бирж | ||
| Нэр | Хаалт | Өөрчлөлт |
| Petro Matd Limited polo Resources Limited |
123.5 5.4 |
0.00 0.02 |
| Хонконгийн хөрөнгийн бирж | ||
| Нэр | Хаалт | Өөрчлөлт |
| Mongolian Mining Corporation Mongolia Energy |
9.59 1.14 |
0.00 -0.06 |
| Торонтогийн хөрөнгийн бирж | ||
