Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Уул уурхайн бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт эдийн засагт жин дарна

 
Улаанбаатар/МОНЦАМЭ/.Уул уурхайгаас хамааралтай эдийн засагтай манай улсын хувьд эрдэс баялгийн бүтээгдэхүүний үнийн  өсөлт өгөөжөө өгснийг тоон үзүүлэлтүүд илэрхийлж байна.
Эрдэс баялгийн салбарынхны ашиг орлого өсч, энэ хэрээр экспорт тэлж эдийн засагт жин дарсныг статистик үзүүлэлтээс харж болохоор байна.
Тодруулбал 2018 оны эхний хагас жилд экспорт өмнөх оны мөн үеэс 475,6 сая ам.доллараар өсөхөд эрдэс бүтээгдэхүүний экспорт 472,1 сая ам.доллараар өссөн нь голлох нөлөөг үзүүлжээ. Улмаар уул уурхайн салбарын ашиг орлогын дийлэнхийг хар алт буюу нүүрс бүрдүүлж байгаа юм. Тухайлбал энэ оны эхний дөрвөн сарын байдлаар нүүрс олборлолт 295.9 тэрбум төгрөгт хүрч өмнөх оны мөн үеэс 35.4 хувиар өсчээ.
Уул уурхайн салбарын өнгийг тодорхойлогч компаниудын үйлдвэрлэл, ашиг орлогын үзүүлэлт эл салбарыг хааш чиглэх вэ гэдгийг илэрхийлэгч гол  луужин юм. Тэгвэл түүхий эдийн зах зээлийн гол тоглогч болох зэсийн баяжмал өнгөрсөн оны дөрөвдүгээр сартай харьцуулбал  10.8 мянган тонноор, төмрийн хүдрийн баяжмал 133,2  мянган тонноор,  хайлуур жоншны баяжмал 7.6 мянган тонноор өссөн байна. Энэ мэтчилэн эрдэс баялгийн бүтээгдэхүүний үйлдвэрлэл өсч, ашиг орлого нь нэмэгдснээр 2018 оны эхний дөрвөн сард улсын төсөвт 694,8 тэрбум төгрөгийн татварыг төвлөрүүлж эдийн засагт хүч сэлбэжээ. 
Дээрх үзүүлэлтээс ирэх жилүүдийн түүхий эдийн зах зээлийн боломж, өнгө төрхийг тольдож болохоор байгаа юм. Түүнчлэн Дэлхийн банкнаас Монгол Улсын эдийн засгийг 2018 онд 3.1 хувиар өсөх таамаглал дэвшүүлсэн. Харин дотоодын шинжээчид болон эдийн засгийн нөхцөл байдлыг харахад Монгол Улсын эдийн засаг 2018 онд илүү эрчимжиж, олон улсын таамаглалыг давах хандлагатай байна. Ингэхдээ нийт эдийн засагт үлэмж нөлөөтэй уул уурхайн түүхий эд болох зэс, алт, нүүрсний үнэ өсөлттэй байгааг шинжээчид онцолсон. Мөн Азийн хөгжлийн банк 2017 онд нүүрсний экспорт, уул уурхайн хөрөнгө оруулалт сайжирснаар Монголын эдийн засагт өсөлт авчирсан нь 2018, 2019 онуудад үргэлжилнэ хэмээн мэдэгдээд байгаа. Уул уурхайн салбарын хөрөнгө оруулалт, ялангуяа Оюу Толгойн далд уурхайн хөгжүүлэлт нь өсөлтийг дэмжих гол хөдөлгүүр хэвээр байх болно гэдгийг тэд чухалчлав.
  Үүнтэй зэрэгцэн Засгийн газар уул уурхайн салбарын шинэ нөөц боломжийг эрэлхийлж хэд, хэдэн шийдвэрийг гаргасан нь нийгэмд "ногоон” гэрэл асаагаад байна. Тодруулбал Засгийн газраас Тавантолгойн орд газрыг эрчимжүүлэх, эдийн засгийн эргэлтэд оруулах тогтоолын төслийг өргөн барьж, УИХ баталсан нь нүүрсний үнэ өндөр цонх үеийг ашиглан мега төслүүдийг хөдөлгөх эхлэлийг тавьж буйгаараа онцлогтой.
 
 
Тавантолгойг тойрсон дэд бүтэц дээр түшиглэн баяжуулах үйлдвэрээ барьж, жилдээ нэмүү өртөг шингэсэн 30  сая тонн нүүрсийг олон улсын зах зээл дээр гаргах боломжийг эрэлхийлж байна. Улмаар олон жил ярьсан төмөр замын асуудлыг гацаанаас гаргахаар зэхлээ. Өөрөөр хэлбэл Тавантолгой Зүүнбаян чиглэлийн 420, Тавантолгой Гашуун сухайтын 259 км төмөр зам, хүчитгэсэн суурьтай Тавантолгой Гашуун сухайт чиглэлийн хүнд даацын авто машин тээвэр хийх 260 орчим км авто зам, Тавантолгой- Оюутолгой Ханги мандалын чиглэлийн авто замаас эхлээд дагалдах төслүүдийг өрнүүлэх юм.
Тавантолгойн бүлэг орд 7.4 тэрбум тоннын нөөцтэй гэсэн судалгаа бий. Үүнээс 5.1 тэрбум тонн нь коксжих нүүрсний үндсэн нөөц эзэлж байгаа бол 1.9 тэрбум тонн нь эрчим хүчний өндөр чанарын нүүрс гэсэн тооцоог 2011 онд гаргасан байдаг.
Тавантолгой төсөл хэрэгжиж эхэлснээр жилдээ 400-1.1 тэрбум ам.долларын орлого орж ирэх төдийгүй экспортоос орох орлого жилдээ 2.8 тэрбум ам.доллараар өсөх эерэг тооцооллыг Сангийн яам гаргажээ. 
Уул уурхайн салбарын хувьд 180 хоногийн дотор IPO босгох бэлтгэл ажлыг хангаж 2018 оны төгсгөлд УИХ-д танилцуулах үүргийг салбарын яам болон Сангийн яам хүлээгээд байгаа. Тавантолгойн  IPO  олон улсын хөрөнгийн зах зээлээс 30 сая тонн нүүрс баяжуулах үйлдвэрийн үнэ цэнэд оршиж байна хэмээн Уул уурхай хүнд үйлдвэрийн сайд Д.Сумъяабазар мэдэгдснээр  олон улсын зах зээлд IPO босгох тоолуур эхэлсэн гэж хэлж болно. Ийнхүү компанийн 30 хувийн хувьцааг олон улсын зах зээлд арилжаалах нь тодорхой болж Хонгконг, Нью-Йорк, Шанхай, Токио, Торонтогийн хөрөнгийн биржүүд ямар үнэлгээ өгөх вэ гэсэн хүлээлт нийгэмд үүслээ.  Эдүгэ төр Эрдэнэс-Тавантолгойн  78.9 хувийг эзэмшиж байгаа бол иргэд 21 486, аж ахуйн нэгж 0.05  хувийг эзэмшдэг байна. 30 хувийг арилжаанд оруулснаар иргэдэд эзэмшлийн хувьцаагаа борлуулах эрх нь  нээгдэнэ гэдгийг албаныхан онцолж байна.
 
Түүнчлэн Монгол Улс сард 40-50 сая ам.долларын газрын тос импортолдог бөгөөд жилд 600 орчим сая ам.долларыг гадагшаа урсгаж байна. Энэ хэрээр  валютын ханшид нөлөөлж хэлбэлзэл үүсгэхээс эхлээд  хомсдол, өргөн хэрэглээний барааны үнэ дагаж өсдөг гээд олон зовлонг тоочсоор ирсэн ч монголчууд боловсруулах үйлдвэртэй болж чадаагүй. Тэгвэл энэ Засгийн газар өнгөрсөн зургадугаар сарын 22-нд Дорноговь аймгийн Сайншанд сумаас зүүн хойд зүгт 18 км-т орших Алтанширээ сумын нутаг дэвсгэрт Газрын тосны боловсруулах үйлдвэр байгуулах ажлыг эхлүүлж, дэд бүтцийн барилгын ажлын суурийг тавилаа. БНЭУ-ын Засгийн газрын Монгол Улсад олгож буй нэг тэрбум ам.долларын хөнгөлөлттэй зээлийн санхүүжилтээр барих энэхүү үйлдвэрийн бүтээн байгуулалт хоёр үе шаттай өрнөх аж.
 
 
Засгийн газрын тэргүүн газрын тосны ордын байршил, дэд бүтэц, түүхий тосны нөөц зэргийг харгалзан  Алтанширээ сумын нутагт барихаар шийдсэн. 150 га талбайд барьж буй тус үйлдвэрийн эхний тогтоогдсон түүхий эдийн нөөц 40 жил бөгөөд газрын тосны боловсруулах үйлдвэр байгуулах ажлыг 2022 онд бүрэн ашиглалтад хүлээлгэн өгөхөөр төлөвлөж буйгаа мэдэгдсэн.
Ийнхүү олон жил дуншсан газрын тосны үйлдвэр байгуулах ажил гараанаас гарч,  барианд орох л үлдлээ. Сайншандад барих уг үйлдвэр жилд 1.2-1.5 сая тонн түүхий тос боловсруулж, хөрөнгө оруулалтаа 13-15 жилд нөхнө гэсэн тооцооллыг мэргэжилтнүүд гаргаад байна. Газрын тос боловсруулах үйлдвэр ашиглалтад орсноор 507 мянган тонн автобензин, 670 мянган тонн дизелийн, 34 мянган тонн онгоцны түлш, 151 мянган тонн шингэрүүлсэн шатдаг хий, нефтийн кокс үйлдвэрлэхээр зэхэж байна.
Ийнхүү сайн мэдээтэй зэрэгцэн дотоодын хүнд үйлдвэрлэлийн салбарт экспортын үйлдвэрийн тоо нэгээр нэмэгдлээ. Японы "Мegatech" корпораци Цахиур олборлох, баяжуулах үйлдвэрийг Дорноговийн Сайхандулаан суманд орших 400 жилийн нөөцтэй ордод түшиглэн байгуулав."Мegatech" корпораци боловсруулсан түүхий эдээ Япон, БНСУ, БНХАУ-ын зах зээлд нийлүүлэх  бөгөөд тус үйлдвэр сард 200-400 тонныг баяжуулах хүчин чадалтай юм байна.
Энэ мэтчилэн уул уурхайн салбарт гэгээ татаж байна. "Эрдэнэс Тавантолгой”-н хувьцааг олон улсын биржид арилжаалах, улмаар Үндэсний баялгийн сангийн суурийг тавих, олон жил ярьсан төмөр замаа тавих гээд монголчуудад хийх ажил их байна.
 
Б.Заяа
Эх сурвалж: Монцамэ агентлаг

Уул уурхайн бүтээгдэхүүний үнийн өсөлт эдийн засагт жин дарна
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Хулгайг цэгцэлснээр Үндэсний баялгийн сангийн хөрөнгө арвижлаа

  Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль батлагдсанаар 2025 оны эцсийн ...

2026 оны 02 сарын 13, 12 цаг 20 минут
Төмөр Замын Их Сургуулийг долоон мэргэжлээр 92 оюутан төгсөж, дипломоо гардан авчээ

Төмөр замын Их сургууль их сургууль болсноосоо хойш анхны төгсөлтөө ...

2026 оны 02 сарын 11, 15 цаг 04 минут
ЗЭСИЙН ҮҮСМЭЛ ОРДЫН ӨГӨӨЖИЙН 60 ХУВИЙГ АРД ТҮМЭНД НОГДУУЛНА

  Ухаа худаг, Нарийнсухайт, Тавантолгойн бүлэг ордын нэг Барууннаран ...

2026 оны 02 сарын 10, 14 цаг 07 минут
Энэтхэгт нүүрсний уурхай дэлбэрч, 25 хүн амиа алдав

  Энэтхэгийн Мегхалая мужид байрлах “хархны нүх” ...

2026 оны 02 сарын 10, 10 цаг 38 минут
Хятадад нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэл нүүрснийхийг давах төлөвтэй

  БНХАУ-ын нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн нийт хүчин чадал энэ онд ...

2026 оны 02 сарын 09, 10 цаг 52 минут
Байгаль орчны аудитын тусгай зөвшөөрлийг цахимаар олгодог боллоо

  Байгаль орчны аудитын тусгай зөвшөөрөл олгох, сунгах үйл явцыг ...

2026 оны 02 сарын 09, 10 цаг 26 минут
2026 оны 02 сарын 06, 13 цаг 44 минут
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХХК сард 2.04 сая тонн нүүрс борлуулсан байна

  БНХАУ-ын хилийн боомт хүртэл тээвэрлэн хүргэх нөхцөлтэй ...

2026 оны 02 сарын 05, 09 цаг 48 минут
Хууль бус алт олборлогчдод хатуу тэмцэх шаардлагатай гэв

  Аж үйлдвэр эрдэс баялгийн салбарын хяналтын улсын /ахлах / ...

2026 оны 02 сарын 04, 15 цаг 02 минут
"ЭТТ"-н таван БУЛХАЙ

  Хувийн халаасанд багтаж нэг, төрийн атганд багтаж нэг үзээд, олон ...

2026 оны 02 сарын 04, 12 цаг 13 минут
Монгол Улс энэ онд 90 сая тонн нүүрс экспортолно

  Монгол Улс энэ онд 90 сая тонн нүүрс, 1.9 сая тонн зэс, 9.4 сая ...

2026 оны 02 сарын 03, 15 цаг 27 минут
2026 оны 02 сарын 03, 15 цаг 20 минут
Японы геологчид газрын ховор элементийн том ордыг илрүүлжээ

  Японы геологчдын явуулсан хайгуулын явцад далайн 6 мянган метрийн ...

2026 оны 02 сарын 03, 10 цаг 31 минут
Япон, Их Британи улсууд чухал ашигт малтмалын салбарт хамтран ажиллана

  ТОКИО, 2026 оны хоёрдугаар сарын 2 /NHK/. Японы Ерөнхий сайд ...

2026 оны 02 сарын 02, 13 цаг 40 минут
Кубад газрын тос нийлүүлдэг улс орнуудад татвар ногдуулна

  ВАШИНГТОН, 2026 оны нэгдүгээр сарын 30 /TASS/. АНУ-ын ...

2026 оны 02 сарын 02, 09 цаг 43 минут
2026 оны 01 сарын 30, 16 цаг 20 минут
“Эрдэнэс Монгол” компани удирдах ажилтны тоогоо 32 хувиар бууруулсан гэв

  Алдагдал биш ашиг үйлдвэрлэдэг төрийн өмчит компани болох Засгийн ...

2026 оны 01 сарын 29, 15 цаг 12 минут
2026 оны 01 сарын 29, 10 цаг 13 минут
Монголын ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийг ашиглан Казахстаны иргэн бусдыг залилж байна гэв үү

  Үндсэн хуулийн зургаадугаар зүйлд “Монгол Улсад газар, түүний ...

2026 оны 01 сарын 28, 14 цаг 02 минут
Алтны үнэ 5000 ам.доллароос давлаа

  МОСКВА, 2026 оны нэгдүгээр сарын 26 /RIA Novosti/. Унц алтны ...

2026 оны 01 сарын 26, 10 цаг 52 минут
Байгалийн баялаг ард түмний байнгын өмчлөлд байна гэж шинэ Үндсэн хуулийн төсөлд тусгажээ

  Үндсэн хуулийн шинэчлэл нийгэм, эдийн засагт нөлөөлөх нь сэдэвт ...

2026 оны 01 сарын 23, 17 цаг 20 минут
Япон, Европын Холбоо чухал ашигт малтмалын салбарт хамтран ажиллана

  ДАВОС, 2026 оны нэгдүгээр сарын 23 /NHK/. Япон болон Европын ...

2026 оны 01 сарын 23, 16 цаг 57 минут
2026 оны 01 сарын 20, 10 цаг 29 минут
Нүүрсний экспорт өссөн ч орлого нь буурлаа

  Монгол Улсын нүүрсний экспорт 2025 онд 89.71 сая тонн нүүрс ...

2026 оны 01 сарын 14, 11 цаг 06 минут
2026 оны 01 сарын 14, 09 цаг 34 минут
АНУ ОХУ-ын тугтай газрын тос тээвэрлэгч онгоцыг хураан авлаа

  Венесуэлийн газрын тосны салбартай холбоотой ОХУ-ын тээвэрлэгч ...

2026 оны 01 сарын 12, 10 цаг 05 минут
2026 оны 01 сарын 09, 13 цаг 29 минут
Венесуэлийн асуудлаас болж боловсруулаагүй газрын тосны үнэ унасаар байна

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Венесуэльд цохилт өгч, Ерөнхийлөгч ...

2026 оны 01 сарын 09, 10 цаг 20 минут
Алтны үнэ 2025 оны эхнээс 59 хувиар өсжээ

  Алтны үнэ 2024 оны 12 дугаар сард унц нь 2638.88 ам.доллар байсан ...

2026 оны 01 сарын 08, 14 цаг 00 минут
2026 оны 01 сарын 08, 13 цаг 59 минут
Энэтхэг ОХУ-аас газрын тос импортлохоо бууруулахгүй бол тариф нэмнэ гэж Трамп анхааруулав

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Энэтхэгт анхааруулга өгөхдөө ...

2026 оны 01 сарын 07, 11 цаг 18 минут
АНУ Венесуэлийн газрын тосноос хурдан хугацаанд ашиг олох боломжгүй

  Николас Мадурог АНУ-ын тусгай хүчин барьснаас хэдхэн цагийн дараа ...

2026 оны 01 сарын 07, 09 цаг 54 минут
94.6 сая тонн нүүрс экспортолжээ

  Манай улс өнгөрсөн онд 94.6 сая тонн нүүрс экспортолсныг Аж ...

2026 оны 01 сарын 06, 10 цаг 28 минут
2026 оны 01 сарын 05, 17 цаг 39 минут
Зэсийн ханш 14 мянган ам.доллар давж рекорд эвдлээ

  Зэсийн ханш ойролцоогоор тонн нь 12400 орчим ам.долларын ханштай ...

2025 оны 12 сарын 31, 13 цаг 28 минут
Өмнөд Солонгосоос АНУ-д чухал металл нийлүүлж эхэлнэ

  ВАШИНГТОН, 2025 оны арванхоёрдугаар сарын 30 ...

2025 оны 12 сарын 31, 12 цаг 42 минут
Хөшөөтийн уурхайн жолооч нар тонн нүүрсийг 0.56 ам.доллароор тээвэрлэж буйгаа эсэргүүцлээ

  Ховд аймгийн Дарви сумын нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг “Мо Эн ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 56 минут
Бэлчээрийн мал аж ахуйн өөрчлөлт шинэчлэлийг ахиулсан Өвөр Монголын шинэ туршлага

Өвөр Монголын Отог хошуу өдгөө 1.8 сая гаруй цагаан ямаатай, нэг сайн ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 48 минут
Цагийн өнгөөр хурцлагдах “Талын эзэд”

Наран налайж, навчис бүжсэн намрын сүүлчийн өдрүүдэд “Шинэ ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 40 минут
Малчдын орлогыг хэрхэн нэмэгдүүлж байна вэ

Хөдөө орон нутгийг хэрхэн сэргээн хөгжүүлэх вэ? Нутаг бэлчээр-мал-малчин ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 36 минут
Мандал боомтын 24 цагийн хил дамнасан цахилгаан дамжуулалт

Мандал боомтоор дамжуулсан цахилгаан эрчим хүч анх хилийн цаанах бүс ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 32 минут
Хил дамнасан ногоон “аялал”

“Саахалт айлын санаа нэг” гэдэг. Мөнхийн хөрш орнууд болох ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 29 минут
Аргыг нь олж асуудлыг шийдэх нь

Нарны туяанд солонгорсон Номин ногоон талдаа Шинэхэн гэрүүд сувдраад ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 27 минут
Өвөр Монгол орчин үеийн эрчимжсэн мал аж ахуйг хөгжүүлэхүй

Бид арваннэгдүгээр сарын эхээр ӨМӨЗО-ны бэлчээрийн даац хэтэрсэн асуудлыг ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 25 минут
Өвөр Монголын малчид өвс тэжээлийн асуудлаа хэрхэн шийдэж байна вэ

Өвлийн уур анхны цастай хамт саатаж, Шинэ барга баруун ...

2025 оны 12 сарын 30, 13 цаг 03 минут
Хятадын хамгийн хүйтэн бүсэд баригдаж буй хурдны төмөр зам ашиглалтад оров

Хятадын хамгийн хойд хэсэгт баригдаж буй өндөр хурдны төмөр замын барилгын ...

2025 оны 12 сарын 30, 11 цаг 34 минут
Алшаа аймг дахь хөөргөх төвөөс нэг пуужингаар хоёр дагуул хөөргөв

2025 оны 11-р сарын 9-ний үдээс өмнө 11:32 цагт Жүнке Аэрокосмикийн ...

2025 оны 12 сарын 30, 11 цаг 31 минут
2025 оны 12 сарын 25, 15 цаг 36 минут
2025 оны 12 сарын 23, 18 цаг 09 минут
“Оюутолгой”-н гэрээг сайжруулах чиглэл өгсөн тогтоолын төслийг байнгын хороогоор хэлэлцэнэ

  Баасан гаргийн нэгдсэн чуулганаар Оюутолгойн хянан шалгах түр ...

2025 оны 12 сарын 23, 15 цаг 33 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани