• БНХАУ ирэх онд импортоо хумихаар төлөвлөж, дулааны нүүрсний импортоо 25 сая тонноор бууруулахаа мэдэгдлээ
• Австрали, Индонези алдагдлаа нөхөх үүднээс нийлүүлэлтээ нэмэгдүүлэхээр зэхэж байна
  
• Дэлхийн нүүрсний зах зээлийг тодорхойлж буй өмнөд хөрш энэ оны 11 дүгээр сарын байдлаар дулааны болон ган төмөрлөгийн 299 сая тонн нүүрс худалдан авсан нь 2018 оныхоос импорт 10 хувиар өссөн үзүүлэлт юм.

Нүүрсний салбарын хамгийн том худалдан авагч БНХАУ ирэх онд импортоо хумихаар төлөвлөж байна. Тодруулбал, дулааны нүүрсний импортоо 25 сая тонноор бууруулахаа мэдэгдлээ. Ингэснээр тус улсад нүүрс нийлүүлэгчдэд ирэх он ихээхэн хүнд болж мэдэхээр байна. Хятадын Засгийн газраас агаарын бохирдлыг бууруулах чиглэлээр ган үйлдвэрлэгч томоохон мужуудынхаа үйлдвэрлэлийг бууруулах шийдвэр гаргаад багагүй хугацаа өнгөрсөн. Тэгвэл ирэх оноос дотоодын нийлүүлэлтээ ялимгүй нэмэгдүүлж, импортоо танахаар болов. Өөрөөр хэлбэл, өөртөө ашигтай байх бодлогын өөрчлөлт хийхээр ийнхүү зэхэж байна. Австрали, ОХУ, Монгол, Энэтхэг, Индонез тэргүүтэй орнуудад дээрх мэдээлэл ихээхэн сөрөг байх нь дамжиггүй. Эдгээр орнууд Хятадын зах зээлд нүүрсээ тасралтгүй их хэмжээгээр нийлүүлэхээр хоорондоо өрсөлдөж буй. Тэгвэл импорт хумигдах хэрээр зах зээлийн өрсөлдөөн улам ширүүсэхээр байна. Дэлхийн нүүрсний гол худалдан авагч улс энэ оных шиг өгөөмөр загнахгүй нь. 2020 онд хилийн чанадаас авдаг хэмжээгээ багасгаад зогсохгүй дотоодын нийлүүлэлтээ нэмэгдүүлэхээр төлөвлөж байгаа нь зах зээлд нүүрсний илүүдэл үүсгэж болзошгүйг зарим шинжээч урьдчилан анхааруулж байгаа юм. Эрчим хүчний нүүрсний импорт хэдий хумигдах боловч үүнтэй хамт коксжих нүүрсний ирээдүй бүрхэг тийш хандаж байна. Дотоодын нийлүүлэлт өссөний улмаас Хятадын цэвэр импорт ирэх жил найман хувиар буурч, Австрали, Индонезийн олборлогчдын орлого буурахад хүргэнэ хэмээн Bloomberg intelligence үзжээ. Дэлхийн нүүрсний зах зээлийг тодорхойлж буй өмнөд хөрш энэ оны 11 дүгээр сарын байдлаар дулааны болон ган төмөрлөгийн 299 сая тонн нүүрс худалдан авсан нь 2018 оныхоос импорт 10 хувиар өссөн үзүүлэлт юм. Тэгвэл Morgan Stanley-ийн тооцооллоор, ирэх жил дотоодын нийлүүлэлт ихэссэнээр Хятадын дулааны нүүрсний импорт буурахаар байна. Хятадын импорт багассанаар Азид эдийн засгийн өсөлт саарч, 2019 онд тонн нь 79 ам.доллар орчим үнэтэй байсан далайгаар тээвэрлэдэг нүүрс дунджаар 66 ам.доллар хүртэл буурна хэмээн тус банк үзжээ. Хятадын эрчим хүчний нүүрсний олборлолт жилийн өмнөхөөс 4.5 хувиар өссөн байна. Энэ жилийн хувьд Хятадад нүүрсний шинэ уурхайнууд нэмэгдэж буйтай холбоотойгоор олборлолт ийнхүү өсжээ. Citigroup-ийн тооцооллоор, ирэх оноос жилийн гарц нь 100-150 сая тонноор нэмэгдэх төлөвтэй байна. Дотоодын олборлолт нэмэгдэх нь импортыг хязгаарлах бодлоготой холбоотой юм. Дулааны буюу эрчим хүчний нүүрсний импорт хумигдах хэрээр Австрали, Индонези алдагдлаа ган үйлдвэрлэлийн үндсэн түүхий эд коксжих нүүрсээр нөхөх төлөвлөгөөг энд дурдахгүй өнгөрч боломгүй. Эрчим хүчний нүүрснээс олох ашгаа алдахгүйн тулд коксжих нүүрсний хэмжээгээ нэмэх нь ямар ч бизнесийн хийх алхам. Далайн тээврээр өртөг багатай нүүрс нийлүүлэх нөөц боломж нь Австрали, Индонези улсын аль алинд нь бий. ОХУ-ын хувьд мөн адил байр сууриа алдах бус лавшруулах гэж үзнэ. Харин манай улсын хувьд авто замаар нүүрсээ тээвэрлэх бөгөөд байгаа нөөц боломжоо эцэст нь тултал ашиглаж буй. Гэтэл коксжих нүүрсний нийлүүлэлт нэмэгдэх хэрээр үнэ буурах, улмаар энэ нь манай улсын төсөвт хүртэл ихээхэн халгаатай болж мэдэхээр байна. Монгол Улс энэ оны эхний 11 сарын байдлаар 47.87 сая тонн нүүрс үйлдвэрлэсэн бөгөөд үүний 34.8 сая тонн чулуун нүүрс экспортолж, 2.9 тэрбум ам.долларын орлого олжээ. Өнгөрсөн оны мөн үетэй харьцуулахад, нүүрсний экспорт 1.4 сая тонноор их байна. Нүүрсний хилийн дундаж үнэ тайлант хугацаанд 84.6 ам.доллар болж, өнгөрсөн оныхоос ялимгүй нэмэгджээ. Харин зах зээлийн нөхцөл байдал дээрх байдлаар өөрчлөгдсөнөөр одоогийн үнэ, хэмжээнд хэр өөрчлөлт гарахыг харах л үлдлээ. Зах зээлд илүүдэл үүсвэл одоогийн нүүрсний үнэ байгаа түвшнээсээ уруудна гэсэн үг. Ийм нөхцөлд компаниудын ашиг орлого буурах, төсөвт тооцсон орлого хүртэл доголдох эрсдэлтэй билээ. Тухайлбал, манай улсын хувьд ирэх жил 42 сая тонн нүүрс борлуулж, үүнээс 1.4 их наяд төгрөгийн орлого олохоор тооцоолсон. Тонн нүүрсний үнийг хамгийн багадаа 75 ам.доллар байна гэж үзсэн. Хятад агаарын бохирдлын эсрэг дэлхий нийтийн санаачилгыг түүчээлэх үүднээс дулааны болон коксжих нүүрний импортын нүүрсний хэмжээгээ хязгаарлах нь 2020 оны төсвийн орлого дутах эрсдэл хэдийн бүрдсэн нь харамсалтай. Хятадын АНУ-тай хийж буй худалдааны хэлэлцээрт тодорхой шат ахисан үр дүн гарч эхэлж буй. Хятадын эрх баригчид эдийн засгийн удаашралаа сааруулахын тулд энэ онд импортод тогтоосон хязгаарлалтаа түр сулруулсан билээ. Тэгвэл 2020 онд тоглоомын дүрэм өөрчлөгдөж, урьдын хатуу чанга бодлого руу өмнөд хөрш аажмаар шилжихээр байна.