• "Эрдэнэс Тавантолгой”-н ногдол ашгийн дийлэнхийг төр хамна
• Ямар ч хувьцаат компани ашигтай ажилласан бол ногдол ашиг тараах эсвэл компанийн үйл ажиллагаанд хөрөнгө оруулалт хийх, өр төлбөрөө барагдуулах алхам хйидэг

Тавантолгой тойрсон улс төр намжих шинжгүй байна. Сонгууль ойртох тусам уг төслийг мэрсэн ажиллагаа идэвхжиж, ярвигтай болдог. Тэр жишгээр Тавантолгойн IPO дахин гацсан. Эргэн сануулахад, 2011 оноос хойших үе үеийн Засгийн газрын мөрөөдлийн жагсаалт дотор Тавантолгой үргэлж байв. 10 жилийн турш дуншиж буй төсөлд хүсвэл хясна гэгч болж байна. Өөрөөр хэлбэл, улс төрөө даалгүй Тавантолгойн IPO замаасаа хэдийн гарлаа. Шинэ Засгийн газрын хийх ажил болон үлдэж байна. Уул уурхайн түүхий эдийн оргил цаг, уналтын үе аль аль нь "Эрдэнэс Тавантолгой”-н туулсан зам. У.Хүрэлсүхийн Засгийн газар бүрэн эрхийнхээ хугацаанд IPO хийхгүй гэдгээ зарлаж, олон сая ам.доллар зарсан бэлтгэл ажил зогсонги байдалд шилжсэн. Засгийн газрын "хувь заяа”-тай тэнцэж мэдэх Тавантолгойн IPO хөрөнгө оруулагчдын анхаарлаас ийнхүү холдов. Сонгуулийн үр дүнд ч муу, сайнаар нөлөөлж чадах мега төсөл бол Тавантолгой. Эрх баригчид эдийн засгийнач холбогдлыг нь хэдийн мэдэх боловч сонгуулийн өмнө хаширлаж, эхлүүлсэн ажлаа дуусгалгүй үлдээлээ. Дэлхий нийтийг түгшээсэн COVID-19 вирусийн цар тахлын уршиг мөн адил Тавантолгойн IPO хойшлох нэг үндэслэл болохоор байв. Төрийн өмч давамгайлсан, олон нийтийн засаглалтай "Эрдэнэс Тавантолгой” 2019 онд нэг тэрбум ам.долларын орлого олж, нэг их наяд төгрөгийн цэвэр ашигтай ажилласан. Тус компанийн түүхэнд байгаагүй өндөр борлуулалт, ашигт ажиллагаа энэ. Тиймээс 1072 хувьцаа эзэмшигчдэд ногдол ашиг тараахаа Уул уурхай, хүнд үйлдвэрийн сайд мэдэгдэж, нэгж хувьцаанд 90 төгрөг буюу 1072 ширхэг хувьцаатай иргэнд 96,480 төгрөг очихоор байна. Компани 2.5 сая хувьцаа эзэмшигчтэй боловч төр нийт хувьцааных нь 80 гаруй хувийг дангаараа атгаж буй. Ирэх сард тараах нэг их наяд төгрөгийн 800 орчим тэрбумыг төр авна гэсэн үг. Үлдэж буй нь иргэн, аж ахуйн нэгжид ногдох юм. 

Цар тахлын үеийн эдийн засгийн хүндрэлтэй нүүр тулж байгаа Засгийн газарт ногдол ашгаараа төсвийн алдагдлаа нөхөх эсвэл хуримтлал үүсгэх хоёр сонголт байна. Энэ оны эхний гурван сарын байдлаар төсвийн орлого 270 гаруй тэрбум төгрөгөөр дутсан. "Эрдэнэс Тавантолгой”-н хамгийн том хувьцаа эзэмшигч нь төв бөгөөд энэ утгаараа ногдол ашгийн дийлэнхийг хамна. Ногдол ашиг болох 800 тэрбумаа төмөр замын төсөлд үргэлжлүүлэн зарцуулах эсвэл нүүрс баяжуулах үйлдвэрт зарцуулах эрх нь төрд мөн бий. 1072 хувьцаа эзэмшигчдийн эрх ашгийг хамгаалах холбооноос өмнө нь удаа дараа "Эрдэнэс Тавантолгой” болон Засгийн газар, УИХ-д шаардлага тавьж, жижиг хувьцаа эзэмшигчдийн эрх ашгийг хамгаалах, ногдол ашиг хуваарилах асуудлыг бүтэн жилийн турш хөндөж ирсэн. Үүний үр дүн гарч, 2012 оноос хойш нэр төдий хувьцаатай байсан иргэд өнөөдөр ногдол ашгийнхаа үр шимийг хүртэхээр болж буй. Ямар ч хувьцаат компани тухайн жил ашигтай ажилласан бол ногдол ашиг тараах эсвэл компанийн үйл ажиллагаанд хөрөнгө оруулалт хийх, өр төлбөрөө барагдуулах алхам хийдэг. "Эрдэнэс Таван-толгой” тэдний нэг. Монгол Улсын өрх болгонд хамаатай тус компанийн хувьд өр төлбөрөө барагдуулаад зогсохгүй 2018 оны цэвэр ашгаа төмөр замын төсөлд зориулсан. Харин 2019 оны ашгаа хувьцаа эзэмшигчдэдээ хүртээхээр болсон билээ. Эргэн сануулахад, 2017, 2018 онд тус компани 1.2 их наяд төгрөгийн цэвэр ашигтай ажилласан. Иргэд "Эрдэнэс Тавантолгой”-н нийт хувьцааны 15 хувийг эзэмшиж байна. Хувьцаа эзэмшигчдийн дунд явуулсан судалгаагаар иргэдийн 80 гаруй хувь нь бэлэн мөнгөөр ногдол ашгаа авахаар хандсан тооцоо бий. Нүүрсний зах зээлийн үнэ сайн байгаад зогсохгүй экспорт 2019 онд саатаагүй нь нэг их наяд төгрөгийн ногдол ашиг хуваах "хөрс”-ийг бүрдүүлсэн юм. Харин 2020 онд "Эрдэнэс Тавантолгой” хэдий хэмжээний ашигтай, алдагдалтай ажиллах эсэх нь тодорхой бус байна.