Миний бодлоор"C” зөвшөөрлийн бичгийг хуваарилдаг АТҮТ-ийн дэд захирал Ц.Эрдэнэчулууныг нэн даруй зохих байгууллагууд нь шалгах ёстой. Хэний захиалга, эсвэл дарамтаар ийм хуваарилалт хийдэг, яадгийг тогтоомоор байна. ТТ-н нүүрс тээврийн компаниудыг ямар хүмүүсийн компани болох, хэдэн машинтай, хэдэн "С” бичиг олгосныг сүүлийн хоёр жилийн байдлаар, улирал бүрээр жагсаалтыг гаргуулаад харах хэрэгтэй. Авлигын сүлжээний ерөнхий төрх тодрон гарч ирнэ.

Монголын "C” зөвшөөрлийн мафитай хамтран монгол компаниудыг бүрэн шахаж гарган ТТ-н нүүрс тээвэрлэлтийг бүрэн эзэлж эрхшээлдээ оруулахаар нүүгэлтэн харлаад ирж байгаа Хятадын компаниудын шороон түмэн давхар чиргүүлтэй машинуудыг хязгаарлах шаардлагатай, номер дугаар шинээр олгохыг зогсоож, эзнийг тогтоож судлах шаардлагатай. Ерөнхийдөө, ЭТТ-Цагаан хад хүртэл цэвэр монгол компаниуд нүүрс тээвэрлэнэ. Цагаан хад-Ганц модны хооронд нүүрс тээвэрлэхдээ 50% нь монгол компанийн машинууд, 50% нь хятад компанийн машинууд тээвэрлэнэ гэсэн ерөнхий зарчмаар ажиллах шаардлагатай. Хятад улс шиг нүүрс тээвэртэй холбоотой бүх төрлийн бүрдүүлэлт, эрх олгох, номер дугаар авах ажлыг олон жилийн туршлагатай цэвэр монгол компаниар дамжуулан хийдэг болгох шаардлагатай байна. МХЕГ, Замын цагдаа, Авто тээвэр, Гааль дээр нэг ч Өмнөд монгол хүн "Ах аа, эгч ээ” гээд гүйгээд байж болохгүй.

Нүүрс тээврийн олон жилийн туршлагатай "Аз транс” ХХК-д ч юмуу, нүүрс тээврийн компаниудын зөвлөлд ч юмуу, эсвэл бусад монгол компанид "C” зөвшөөрлийн бичгийг хуваарилах эрх өгөх хэрэгтэй. Компаниудын зөвлөлд өгчихвөл хоорондоо маргалдаад байж бас мэднэ. АТҮТ-өөс авлигалаар олгодог явдлыг бүрэн зогсоож авлигачдыг байх ёстой газар нь байршуулмаар байна. Хувийн компанид "C” зөвшөөрлийн бичгийг бусад компаниудад хуваарилах эрх өгөхөд харамсалтай байвал АТГ өөрөө хуваарилж бай л даа. Жаахан тэнэг л юм, гэхдээ биднээс хуу хамаад нөгөө талд зарчихдаг нь больчихвол дүүрч гэсэн аргаа барсан бодол хүртэл ингэж орж ирж байна. Уг нь Хятадын компаниуд бүрдүүлэлт хийх эрхтэй байхад Монголын компаниуд "C” зөвшөөрөл олгох эрхтэй байж харилцан бие биеэ хязгаарлаж ашигтай ажиллана. Нэг тал нь акагаар зэвсэглэсэн байхад манай тал ямар ч зэвсэггүй улаан гараараа явж байвал махны машинаар машиндуулж байгаа юм шиг хяргуулаад л дуусна шүү дээ.

Нүүрс тээврийн компаниудад шалгуулахгүй өнгөрөх нэг долоо хоног ч байхгүй. Ямар ч зорилго, учир утгагүй шалгалтаар мөнхийн дараастай. Цар тахал гээд бүх бизнес зогссон энэ жил ч ялгаагүй байнгын шалгалт. Бизнесээ хийх, өргөжүүлэх, шинэчлэх ямар ч цаг зав байхгүй. Хятад компаниуд манайханд хэдэн халтар зоос харуулахад бүгд бүлх залгисан нохой шиг нам болно. Төрийн бүх байгууллагууд бүгд МХЕГ болчихсон, шалгана дарамтална. Улаанбаатарын, Өмнөговь аймгийн, Цогтцэций сумын, Гашуунсухайт боомтын гэсэн дөрвөн төрлийн АТҮТ-өөс байнга шалгана, дөрвөн төрлийн цагдаа, дөрвөн төрлийн Замын цагдаа, дөрвөн төрлийн Гааль, төрөл бүрийн ЭТТ, төрөл бүрийн ГСАЗ-аас гээд байн байн шалгалт ирж тамлаж байна. Шалгаж байгаа газруудын нэрийг бичихэд л нэг нүүр дүүрч, уншсан та нарын толгой эргээд нойр хүрээд явчихна. Харин энэ бүгдэд шалгуулж, ийм хүнд залхаан цээрлүүлэлтийг тэсвэрлэн гарахад бид асар их хүч, тэнхээ, эрүүл мэндээр сайн байх шаардлагатай байдаг.

Дүрэм журам нэртэй галзуу хүний өдрийн тэмдэглэл шиг юмнуудыг нь урж, шатааж хаяад, хийх ажилгүй тэр хүмүүсийг ажлаас нь халаач ээ. Хөдөө туслах малчин хийлгээч, гудамжны хог цэвэрлүүлээч, хийх ажил зөндөө байна шүү дээ.

ЭТТ зөвхөн нүүрсээ л зарах ёстой. Гэтэл эсгий хийх газар нохой хэрэггүй гэгчээр "C” зөвшөөрлийн бичиг олгоход авлигалаас хуваалцахын тулд замын цагдаагийн ажлаас эхлээд аудитын ажлыг хүртэл хийдэг гээд бод доо. Төрийн байгууллагуудын ажил үүргийн хуваарь тодорхой бус, нөхөртэйгөө унтахын тулд замын цагдаагаас зөвшөөрөл авч ирэх шаардлагатай байх жишээний гаж эмгэнэлтэй ч гэмээр, ичээд үхчихмээр юм байдаг. Үр дүнд нь ТТ-д нэг ч том шалаанз машины дулаан граж байхгүй байхад монгол компани эрсдэл өндөртэй, хятад компани эрсдэл байхгүй гэж гарна. Хувийн компаниудыг шалгалт нэртэй тэнэглэлээр залхаан цээрлүүлэхээ зогсоож, төрийн байгууллагуудын ажил үүргийн хуваарилалтыг оновчтой тодорхой болгох шаардлагатай байна.

АТҮТ дээр өглөө очиход "C” зөвшөөрөл олгох хурал болоогүй, хэзээ болохыг мэдэхгүй гэж хэлдэг. Орой очихоор "C” зөвшөөрлийн бичгийг хулгайгаар хуваагаад өгчихсөн гэж сонсогддог. Төрийн байгууллагын үйл ажиллагаа нууцаар хулгайгаар хийгддэг болсон.

Дөрөвдүгээр улирлын "C” зөвшөөрлийн хуваарилалт нэртэй авлигал хээл хахуулийн ажлыг нэн даруй таслан зогсоож, хүчингүй болгон, авлигачдад арга хэмжээ авна уу. АТГ, Тагнуул, Хууль хүчний байгууллагынхан ажлаа хийж, дахин улс оронд ийм гайтай, нөхөгдөшгүй хохирол учруулсан хэрэг гарахгүй байхыг анхаарна уу. Эхэлж монгол компаниуд "С” зөвшөөрлийн бичгээ хүссэн хэмжээгээрээ аваад, үлдсэнийг нь гадны компаниудад хязгаартай олгох ёстой. Ямар ч улс тэгж хандана. Энэ бол үндэсний үйлдвэрлэлээ хамгаалах, өөрийн эдийн засгаа дэмжих арга билээ.

Эрхэм авлигачид аа, бодол чинь богино байна