Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Баялгийн сандаа их наядын хуримтлалтай болох нь “Хотны ноос түүж эсгий хийх”-ээс илүү бодитой боломж

 

Баялгийн сандаа их наядын хуримтлалтай болох нь “Хотны ноос түүж эсгий хийх”-ээс илүү бодитой боломжЗ.Энхболдын тэргүүлсэн парламентын эх барьж авсан отгон хуулиудын нэг нь "Ирээдүйн өв сангийн тухай хууль” билээ. Хуулийн зорилго бараг нэрнээсээ тодорхой. Өөрөөр хэлбэл эрдэс баялгаас төсөвт төвлөрүүлсэн орлогыг өнөө ба хойч үеийнхэнд тэнцвэртэй хуваарилах зарчмыг хэрэгжүүлэх явдал юм.

Ийм сантай байна гэж хуульчилсан нь сайн хэрэг. Харамсалтай нь харин энэ сан маань одоогоор хоосон талдаа. 2006 оноос эхлэн долоон  Засгийн газар дамжин  яригдсан Баялгийн сан буюу Ирээдүйн өв санг байгуулж хуримтлал үүсгэх гэж зорьж буй нь том алхам. Хийхийн тавин хувь нь эхлэх гэж үг бий.  

Ямартай ч Баялгийн сан байгуулж, тэндээ ойрын жилүүдэд их наядаар тоологдох төгрөгийн хуримтлалтай болно гэдэг "хотны ноос түүж эсгий хийх”-ээс илүү ойр, бодитой сонсогдож байна.

Ирэх жилээс сандаа чамгүй хуримтлал бий болгохоор төсөвтөө төлөвлөчихөөд байгаа. Баялгийн сан байгуулдаг туршлага газрын баялагтай улс орнуудад бий. Бурхны хуваарилсан хишгийн үр шимийг нэгэн үеийнхэн нь хүртээд дуусгах биш,  хойч үедээ хүргэх зорилгоор хадгалж нөөцөлдөг,  мөн янз бүрийн менежментээр өсгөж арвижуулдаг туршлага бий. Энэ тухайд Норвеги, Казакстан, Аравын зарим орнуудын гайхалтай жишээнүүд бий.  Жишээ нь Норвеги улс баялгийн сандаа нэг их наяд ам.долларын хуримтлал үүсгэсэн төдийгүй үүгээрээ дамжуулж дэлхийн томоохон компаниудын хувьцааг эзэмшиж байна.

Мөн манай хөрш Казакстан баялгийн сандаа хэдэн зуун тэрбум ам.долларын хуримтлалтай.  Иймэрхүү жишээ олон.

Харин газрын доорхи баялгаараа гайхагддаг хэрнээ Монгол маань одоо л нэг сантай болж хэдэн  "бор юм” хуримтлуулахаар төлөвлөж байна.

2019 онд Ирээдүйн өв санд 550 тэрбум төгрөгийн хуримтлал үүсгэнэ. Ингэхдээ Ирээдүйн өв сангийн тухай хуулийн 7 дугаар зүйлд заасны дагуу уул уурхайн салбарт үйл ажиллагаа явуулж байгаа төрийн өмчит компаниудын төрийн өмчид ногдох хувьцааны ногдол ашгаар 300.9 тэрбум төгрөг, ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрөөр 767.6 тэрбум төгрөг, нийт 1,068.5 тэрбум төгрөгийн орлого төвлөрүүлэх юм.

 Уг орлогоос улсын төсөвт 50 тэрбум төгрөгийг шилжүүлж, мөн үүнээсээ Хүний хөгжил сангийн үлдэгдэл өрийг барагдуулснаар Ирээдүйн өв санд 550 гаруй тэрбум төгрөг үлдэнэ.

Хэрэв Та бүхэн санаж байгаа бол 2009 онд Хүний хөгжил сангийн тухай хууль баталж байсан билээ.  Энэ хуулийн хүрээнд мөнөөх хоёр намын 2008 оны сонгуулийн бэлэн мөнгөний амлалтыг хэрэгжүүлэх ажлыг зохицуулж байсан бөгөөд харин хуулийг  2016 оны 12 дугаар сард буюу Ирээдүйн өв сангийн хууль хэрэгжиж эхэлснээр  хүчингүй болгосон.  Сонгуулийн амлалтаа биелүүлэхийн тулд тухайн үеийн Засгийн газар гадаад дотоодоос нэлээдгүй зээл авсан байдаг.  Одоо түүний үлдэгдэл болох 550 орчим тэрбум төгрөгийн өрийг ирэх жилийн төсвөөс, тэр дундаа Ирээдүйн өв санд хуримтлагдах мөнгөнөөс эргүүлэн төлөх юм байна.

Сан байгуулж байгаа нь сайн хэрэг боловч хуримтлагдсан мөнгөө хэн дуртай нв авч төсвийн алдагдал, сонгуулийн амлалтаа хэрэгүүлэхэд зарцуулчих вий гэсэн болгоомжлол иргэдийн дунд бий. Энэ мөнгө төрийн гэхээсээ илүүтэй  иргэд хойч үедээ зориулсан  хуримтлал учраас зарцуулалт тооцоо нь шилэн байх учиртай.

Сангийн сайд Ч.Хүрэлбаатарын хэлж байгаагаар "энэ мөнгийг 2030 он хүртэл зарцуулахгүй. Өөрөөр хэлбэл, энэ онд 500 тэрбум төгрөг, дараа жил нь нэг их наяд гэх байдлаар 2030 он хүртэл цуглуулж авчихаад түүнийгээ эргэлдүүлнэ” гэжээ. Эргэлдүүлнэ гэдэг нь өсгөнө гэсэн үг. Ирэх жил хуримтлуулах 550 тэрбумаа ч гэсэн эргэлдүүлнэ гэж тооцож байгаа. Сохор зоосыг ч болов сэгсэрч бай гэж үг буй. Өсгөнө л гэсэн үг л дээ.

Харин яаж... Банкны хүүгээр, эсвэл үнэ өсөх магадлалтай хувьцаа авч арилжих гэх мэтээр олон арга чарга байдаг байх. Тиймээс Сангийн сайд энэ төрлийн олон улсын сангууд яаж ажилладаг, тэр жишгээр явна, Сингапурын Тмасек, Норвегийн баялгийн сангийн туршлагыг  сайн судалж байгаа юм байна.  

Ямартай ч Баялгийн сан байгуулж, тэндээ  ойрын жилүүдэд их наядаар тоологдох төгрөгийн хуримтлалтай болно гэдэг "хотны ноос түүж эсгий хийх”-ээс илүү ойр, бодитой  сонсогдож байгааг хэлье.

М.Нэргүй

 
Zaluu.com
 
Баялгийн сандаа их наядын хуримтлалтай болох нь “Хотны ноос түүж эсгий хийх”-ээс илүү бодитой боломж
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Хятад улс цөлийг 60 жилийн дотор баян бүрд болгов

 Юйлин хотын иргэд элсэн шуурганаас хамгаалж мод суулгаж эхэлсэн ...

Өнөөдөр, 16:12
Дэлхийн ан амьтдын тухай сонирхолтой баримтуудаас

Дэлхийн ан амьтдын тухай сонирхолтой баримтуудаас та бүхэнд хүргэж байна. ...

Өнөөдөр, 16:08
Салхитын ордын авлигалын хэрэгт холбогдсон 6 шүүгчээс хоёр нь 3-5 жилийн ял авчээ

 Салхитын  ордын маргааныг шүүхээр шийдэхдээ 10-170 сая ...

Өнөөдөр, 13:28
У.Хүрэлсүх: Хил нээхгүй, хэзээ нээхийг хэлж чадахгүй

Улсын Онцгой комиссын Өргөтгөсөн хуралдаан Төрийн ордонд үргэлжилж байна. ...

Өнөөдөр, 13:21
АН-ЫН ДЭД ДАРГА АСАН Б.ДЭЛГЭРМАА ЯАГААД ЯАГААД ИЗНН-ААС НЭР ДЭВШИХ БОЛОВ

  АН-ын дэд дарга Б.Дэлгэрмаа УИХ-ын сонгуульд бие даан нэр дэвшихээр ...

2020 оны 05 сарын 23, 21 цаг 44 минут
2020 оны 05 сарын 23, 20 цаг 03 минут
“Эрдэнэт үйлдвэр” ТӨҮГ Монгол Улсын ТОП-100 аж ахуйн нэгжийг 18 дахь удаагаа тэргүүллээ

 Монгол Улсын Засгийн газар, Монголын Үндэсний худалдаа аж үйлдвэрийн ...

2020 оны 05 сарын 23, 19 цаг 44 минут
Мартаж болохгүй үнэн!!!

Бид 100 гаруйхан жилийн өмнө ингэж дарлуулж явсан гэдгээ өглөө бүр санах ...

2020 оны 05 сарын 23, 16 цаг 21 минут
Завилаа суудалтай бурхан уулын заяа хаашаа явна вэ...

Хөгшчүүд сайхан домог, ам дамжсан ардын сургаал их хүүрнэнэ. Тээр жил ...

2020 оны 05 сарын 23, 14 цаг 34 минут
2020 оны 05 сарын 22, 19 цаг 17 минут
Хятадын цахилгаан станцууд Австралийн нүүрсийг авахаас татгалзаж эхэлснийг мэдээлжээ

Хятадын засгийн газар өөрийн төрийн өмчит цахилгаан станцуудад Австралийн ...

2020 оны 05 сарын 22, 16 цаг 56 минут
Орос гацааг хоёр хөршийн гацаа гэсээр байх уу?

Өнгөрөгч зууныг бид “Зөвлөлтийн тусламж, Хятадын аюул” гэх ...

2020 оны 05 сарын 22, 10 цаг 13 минут
Тавантолгойн нүүрстэй холбоотой хэргийг өргөн хүрээтэй шалгаж эхэлжээ

   Б.ДАМДИН-ОЧИР   "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн захирал ...

2020 оны 05 сарын 21, 13 цаг 40 минут
Шүүгчдийн авсан хахуулын мөнгө ЗЭЭЛ болоод замхарах нь ээ!!!

Салхитын ордын хэргийг шийдэхдээ шүүгчдийн авсан хахуулын хэрэг Хан-Уул ...

2020 оны 05 сарын 21, 11 цаг 57 минут
УБЦТС ТӨХК 2019 оны үндсэн үзүүлэлтээрээ Топ - 100 компанийн нэг боллоо

 Монгол Улсын Засгийн газар, Монголын Үндэсний Худалдаа Аж Үйлдвэрийн ...

2020 оны 05 сарын 21, 11 цаг 52 минут
ХӨНДӨХ СЭДЭВ: Сүсэглэл, солиорлын дэнс: ЯМАА

Содон өнгө, өөр төрх, өвөрмөц хэв маягийг байгаль эхээс өвлөсөн бүхэн эрт ...

2020 оны 05 сарын 21, 10 цаг 58 минут
Хийн хоолойг Монголоор дайруулах нь Украин, Беларусийн адил асуудал үүсгэж магадгүй гэв

 ОХУ-аас БНХАУ-д байгалийн хий нийлүүлэх хоолойг Монголын нутаг ...

2020 оны 05 сарын 20, 19 цаг 11 минут
ОУ-ын байгууллагаас “Рио тинто”-д тавьсан ШААРДЛАГЫН УЧИР

 Рио Тинто. Энэ нэр зарим нэгнийх нь хувьд асар их мөнгө шиг ...

2020 оны 05 сарын 20, 17 цаг 24 минут
Уйлж буй байгаль ээжийн гомдол КОРОНА

 Соёл, зан заншил гэдэг ямар агуу, бас яасан аймаар зүйл болохыг ...

2020 оны 05 сарын 20, 17 цаг 09 минут
Венесуэл алтаа эргүүлэн авахын тулд Английн банкийг шүүхэд өгчээ

ЛОНДОН. /TASS/. Венесуэлийн Төв банк коронавирустэй тэмцэх ажлыг ...

2020 оны 05 сарын 20, 13 цаг 31 минут
Зургадугаар сарын 10-ныг хүртэл аялж, зугаалахыг хориглолоо

Нийслэлийн Мэргэжлийн хяналтын газраас ирэх сарын 10-ны өдрийг хүртэл ...

2020 оны 05 сарын 20, 11 цаг 51 минут
Коронавирусээс шалтгаалж төмрийн хүдрийн ханш унажээ

 Коронавируст цар тахал уул уурхайн салбарт тэр дундаа төмрийн ...

2020 оны 05 сарын 19, 20 цаг 56 минут
2020 оны 05 сарын 19, 20 цаг 29 минут
Алтны оргил цаг дэлхийн зах зээлд тохиож байна

    Даваа гарагийн арилжааны дараа алтны ханш 1771 ...

2020 оны 05 сарын 19, 16 цаг 03 минут
2020 оны 05 сарын 19, 15 цаг 37 минут
Шатахууны үнийг дахин ЗУУН ТӨГРӨГӨӨР бууруулахаар болжээ

Шатахууны хангамж үнэ тарифыг тогтворжуулах, хяналт тавих Үндэсний зөвлөл ...

2020 оны 05 сарын 19, 13 цаг 27 минут
2020 оны 05 сарын 19, 13 цаг 22 минут
“Brent” маркийн нефтийн үнэ 33.3 ам.долларт хүрлээ

     "Brent” маркийн нефтийн үнэ дөрөвдүгээр сарын 13-наас ...

2020 оны 05 сарын 19, 12 цаг 03 минут
2020 оны 05 сарын 18, 16 цаг 27 минут
Оюутолгойн хөрөнгө оруулагчид далд уурхайн нэмэлт санхүүжилтийг хэлэлцжээ

“Туркойз Хилл" компани энэ оны эхний улирлын санхүүгийн мэдээллээ ...

2020 оны 05 сарын 18, 15 цаг 22 минут
Парламентын танхимд "суудал горилогч" шатахуун импортлогчид

УИХ-сонгуульд нэр дэвшигчдийн нэрс хоёр хоногийн дараа буюу 10-наас 16-ны ...

2020 оны 05 сарын 18, 12 цаг 51 минут
Цар тахлын үед хэлцэл хийх нь эрсдэлтэй гэж Rio Tinto үзэв

 COVID-19 цар тахлын үед компаниудын үнэлгээг бодитой тогтоох нь ...

2020 оны 05 сарын 18, 11 цаг 48 минут
Данс тулгаж дууссаны дараа 1072 хувьцааны ногдол ашгийг олгоно гэв

 Нэг их наяд төгрөгийн орлоготой ажилласан "Эрдэнэс Таван толгой” ХК ...

2020 оны 05 сарын 18, 11 цаг 26 минут
2020 оны 05 сарын 18, 11 цаг 11 минут
МАН, АН хоёр байгаа цагт Монгол Улс Оюутолгойгоос ашиг авахгүй

Францын судлаач Антойне Майрг 2011 оны наймдугаар сард болсон Олон улсын ...

2020 оны 05 сарын 16, 14 цаг 13 минут
2020 оны 05 сарын 15, 17 цаг 08 минут
30 хүртэлх ажилчинтай хайгуулын 86 компани сул зогсож байна

  Гурван талт хэлэлцээрийн дагуу ажилчдын сул зогсолтын ...

2020 оны 05 сарын 15, 15 цаг 09 минут
МАН, АН хоёр байгаа цагт Монгол Улс Оюутолгойгоос ашиг авахгүй

 Францын судлаач Антойне Майрг 2011 оны наймдугаар сард болсон Олон ...

2020 оны 05 сарын 15, 11 цаг 06 минут
2600 жилийн өмнөх париктай, шивээстэй ҮХЭГИЙН ГҮНЖ

2600 жилийн өмнөх париктай, шивээстэй ҮХЭГИЙН ГҮНЖ Үхэг гэж юу вэ? Алтайн ...

2020 оны 05 сарын 14, 16 цаг 37 минут
Гангийн үйлдвэрлэлийн уналтыг дагаж Монголын коксжих нүүрсний экспорт болон үнэ буурах эрсдэлтэй

Үндэсний статистикийн хорооны мэдээлснээр 2020 оны эхний дөрвөн сарын ...

2020 оны 05 сарын 14, 15 цаг 50 минут
2070 он гэхэд гурван тэрбум гаруй хүн ХЭТ ХАЛУУНд амьдрах төлөвтэй байна

Хүлэмжийн хийн ялгарал буурахгүй бол олон тооны хүмүүс 29С-ийн дундаж ...

2020 оны 05 сарын 14, 15 цаг 42 минут
ОПЕК+ орнууд газрын тосны экспортоо бууруулжээ

 Газрын тос экспортлогч орнуудын "ОПЕК+” бүлгийн гишүүн орнууд газрын ...

2020 оны 05 сарын 14, 13 цаг 35 минут
“Загас”-аар тэжээх Ерөнхий сайд минь дараа нь “загас”-аа яаж барих билээ?

Загас өгөх биш, харин загас барих аргыг зааж өгөх нь чухал гэсэн үг бий. ...

2020 оны 05 сарын 14, 09 цаг 43 минут
Бургастай-Лаоемяо боомтыг нээхээр боллоо

 Засгийн газрын өнөөдрийн /2020605613/ ээлжит хуралдаанаар "Хилийн ...

2020 оны 05 сарын 13, 21 цаг 15 минут
Хууль бусаар ашигт малтмал олборлох хэрэг 440 хувиар нэмэгдсэнийг зүгээр хараад суух уу

    Коронавирусээс болоод иргэдийн амьдрал ахуй өдрөөс ...

2020 оны 05 сарын 13, 21 цаг 13 минут
“Эрдэнэт”-ийн 49 хувийг авсан хууль бус мөнгө Монголыг хар жагсаалтад оруулсан гол буруутан

 Хаяанд ирсэн УИХ-ын ээлжит сонгуулиас болж улс төрийн зарим хүчин ...

2020 оны 05 сарын 13, 19 цаг 32 минут
Халаагаа өгөхгүй шүү өгсөн ч төрөлдөө

1989-1990 оны хооронд үргэлжилсэн улс төрийн өлсгөлөнгийн үр дүнд Бүгд ...

2020 оны 05 сарын 13, 12 цаг 27 минут
2020 оны 05 сарын 13, 11 цаг 32 минут
Хил хамгаалах ерөнхий газраас МЭДЭГДЭЛ гаргалаа

 Хил хамгаалах ерөнхий газраас мэдэгдэл гаргасан байна. Мэдэгдлийг ...

2020 оны 05 сарын 12, 16 цаг 23 минут
Болгарын агуйгаас гарсан олдвор Хомо сапиенсуудын Европ тивд ирсэн хугацааг урагшлуулав

Болгар улсын нутагт орших Бачо Киро агуйгаас олдсон ясны үлдэгдэл, эд ...

2020 оны 05 сарын 12, 12 цаг 39 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани