Олон зуун жил сувд экс­портлогч орон байсныг нь эс тооцвол  эргэлдэх  хөрөнгө  гэх  юмгүй,  Бу лангийн орнууд ду даа хамгийн  ядуу нь байсан Катар ердөө  хагас зуун жилийн дотор бүс  нутгийнхаа  төдийгүй  дэлхийн  хамгийн чинээлэг улсын нэг бо жээ. "Forbes” сэ гүүлээс гаргасан  саяхны су далгаагаар тус улс нэг  хүнд но дох ДНБ­ий хэмжээгээр  дэлхийд нэгд орж, иргэн бүртээ  жил бүр дунд жаар 100 мянган  ам.доллар  хүртээдгээрээ  хамгийн  чинээлэг улсаар то роод байна. 

150 орчим жил Аль­Танигийн  удмынхны мэ дэлд буй энэ нутаг  1971 он хүртэл Британийн эзэм­ шил бай жээ. Харин Бахрейний  жиш гийг  да гаж,  тус гаар  тогт но­ лоо  зарлах даа  Ара бын  Нэгд сэн  Эми ратын  бүрэл дэ хүүнд  багта­ хаас татгалзсан түүх тэй. 1940­өөд  оны сүүлчээр газар нут гийнх нь  ихэнх хэс гээс газрын тос илэр сэн  бө гөөд  нефтиэс  гадна   бай га лийн  хийн асар их нөөцтэй гэ дэг. Д элхийн хэмжээнд тог­ тоогд сон  бай галийн  хийн  бүх нөөцийн 15 хувь нь Ка­ тарын нутагт бий аж. 1995 онд хаан  эцгээ суудлаас нь буул гаж, засгийн  эрхэнд гарсан Ха мад бин Ха лифа гийн  хаанч лал дор Катар орон өөрч лөг дөн,  либе рал замыг сонго жээ.

Улс төрийн  энэ шинэчлэл газ рын тос, байга лийн  хийн арвин нөө цийг нь эдийн зас гийн  эргэлтэд  оруулж,  улсын  сан  хөм ­ рөгийг бая жуул саар байна. Гэвч бэл  бэн чинтэй  бол сон  гээд  катарчууд  сэт ­ гэл хан галуун амь дарч байна уу?  Катарын нийслэл Доха хот жилийн өдийд сэрүүхэн байдаг. Ха рин  хэдэн долоо хоногийн дараа энд аа­ гим халуун болж, тэсэж тэвчихэд  бэрх болно. Тэр үед гудамж талбай  эзгүйрч, хүн бүр агаар жуулагч, сэнс  бараадан  ба рилга  бай шиндаа  бүгнэ.  Дохагийн  иргэд  одоо хондоо  гадаа  гудманд тайван амгалан суух бө гөөд  эргэн тойронд нь гэнэт хэн "ургаж”  гарч ирэх шил, толь болсон б рилга  байшин, ган т мөр байгууламжуу­дыг далдхан түгшүүр нуугдсан  харцаар ширтэх ажээ.

 Катарын их сургуулийн багш, со циологийн ухааны доктор Каль там  Аль­Ганимийн хэлснээр катарчууд  хотжихийн хэрээр гэр бүлсэг байд лаа алдаж, эд агуурс руу хошуурч,  материаллаг соёлд нэрвэгдээд байгаа гэнэ. "Энэ нь олон улсад байдаг л  зүйл. Катар юугаараа өөр вэ” гэж та  гайхаж магад. Дэлхийн аз жарга лын  индекст чинээлэг орнуудаас Ка тар  улс л хамгийн доогуур байр эзэл­ жээ. Катарчууд нийгмийн ха ламж,  үйлчилгээ, амар тайван байдал, төр  засагтаа итгэх итгэл зэргээрээ дээ­ гүүрт орсон ч байгаль орчин сүйд­ сэнд, нийгэм нь дэндүү хурдан  өөрч лөгдсөнд сэтгэл дундуур явдаг  байна. Доха хотын хаана ч энэ байд­ лыг мэдэрч болно. Хотын энд тэнд­ гүй хэзээ дуусах нь тодорхойгүй зам  зас вар, барилгын ажил үргэлж лэх  бөгөөд үүнээс болж замын түгж рэл  ихсэж, хотын иргэд байнга л яарч,  бухимддаг гэнэ. 

Орон нутгийн телевизийн мэдээлснээр гэрлэлтээ бүртгүүлж буй  ка тар чуудын дунджаар 40 хувь нь  салж, нийт хүн а мын гу рав ны хоёр  нь  хэт  тарган  бол жээ.  Ка тарчууд  төрөөсөө боловсрол, эрүүл мэн­ дийн төлбөргүй үйлчил гээ, ба тал­ гаат ажлын байр, хямд сууц, тэр бүү  хэл үнэгүй ус, цахилгаанаар хан­ гагддаг ч энэ элбэг дэлбэг байдал  нь эргээд олон саад бэрхшээл үүс­ гэж байна. "Сургууль төгсөгчид дор  хаяж 20 ажлын санал хүлээж авдаг.  Хүн бүр зөв сонголт хийх хүнд хэн  сорилттой тулгарч, нийгмийн сэт гэл  Али Аль­Жехани мөн тэр ца гийг  дур саж "Өмнө нь гараа хөдөлгө ­ сөн хү мүүс л мөнгөтэй  байсан бол одоо  ажилласан, ажиллаагүй  ялгаагүй бүгд л хөрөнгөтэй  болж. Засгийн га зар тусалж  байгаа нь энэ гээд иргэд дээ амьд­ ралын амтыг мэдрэх боломж ол гох ­ гүй байгаа. Бүх зүйл дэн дүү хур дан  зүйд дарамт үүсэж байна” гэж Ка­ тар дахь Америкийн их сургуу лийн  нийгэм судлаач хэлэв. Тус улсын хө­ дөлмөрийн насныхны долооны нэг  хувь нь л Катарын уугуул иргэд бө­ гөөд хам гийн таатай ажлын байруу­ даа гаднынханд алдах нь нэмэгд сээр  байна. Энэ нь ажилдаа сэтгэл хан­ га луун бус, хэдий их мөнгө олдог ч  ямар нэг зүйлээ бусдад булаалгаж, хү­ ний нутагт байгаа мэт мэдрэмж тээж  явдаг хүний тоог өсгөжээ.  Катарчууд хөгжилд хэт яарч,  нийг мийн энэ мэт үнэт өвөө, цаа­ шил бал гэр бүлийн үнэ цэнийг ч  ал даж эхэлсэн байна. Өдгөө катар  хүүх дүүдийн олонх нь Филиппин,  Ин донез, Балбаас ирсэн асрагчдын  ха ламжинд  хүмүүжиж,  эцэг  эхээ сээ  тусдаа төлөвшин, зарим нь бүр тус­ даа сууцанд амьдарч байгаа аж. Доха  хотын иргэн, 60 эргэм настай Умм Ха­ лаф гэдэг эмэгтэй залуу байх үед нь  амьдрал энгийн, сайхан бай сан тухай  дур сан  "Бид  ураг  сад наа раа  нийлж,  айлсан амьдардаг бай сан. Тэр үед зо­ вох юмгүй, бүх зүйл ойлгомж той, энгийн байжээ” гэж ярилаа. 

Доха хотын баруунтаа орших Умм  Аль­Афай буюу Могойн га зар нэр тэй  нутагт байх сангийн аж ахуйн эзэн  өөрчлөгдөж байна. Бид алт, мөн гө­ тэй болох гээд аз жарга лаа өөрс дийн  гараар үгүй хийсэн” гэж ярив. Катарын нийгмийн хурдац тай  өөрч лөлт,  бүтээн  байгуулалтын  тө ­ лөөх  улайрал  2022  оны  хөлбөм бө гийн  ДАШТ­ийг тус улс зохион бай гуу­ лахаар  төлөвлөж  буйтай  хол боо той­ гоор бүр ч эрчтэй болжээ. Ка тар чууд  энэ наадмыг зохион бай гуулахад 200  тэрбум ам.доллар зарцуулна гэж ам  гараад байгаа. Үү нийгээ ч хотойх гүй  биелүүлнэ. Гэвч катарчуудын олонх  нь ДАШТ­ээс болж өдөр тутмын  амьдралынх нь хэм нэл бүр алдаг даж,  дарамт үүсэх вий гэж эмээж байна.  "Катар чууд айж байгаа. Дэл хий нийт  гэнэт хэн л бид нийг сонирхож эхэл­ лээ. Бусад орон той харьцуулахад бид  хаалт тай ний гэмд амьдарч сурсан.  Гэтэл энэ наад мыг үзэх гэж манай  жижиг оронд олон хүн ирнэ. Эрх  баригчид энэ тэмцээнийг зохион  байгуу лах гэж дэндүү улайрч байгаа  нь эн гийн иргэдэд түвэгтэй байна”  гэж Ма риам Даруж гэдэг сэтгүүлч  бичжээ. Энэ үг бусдад ойлгомж гүй  сонсогдож мэднэ. Гэхдээ дээр дурд­ сан Катар дахь Америкийн их сур­ гуу лийн  ний гэм  судлаачийн  хэлс нээр  ка тарчууд өмнө нь ойлгож мэддэг  бай сан бүх нээ, өөрсдөд нь хамаатай  хэ мээн үнэлж ирсэн бол гоноо 20­иод­ хон жи лийн дотор алд сан боло хоор  дэл хий  ний тийн  ан хаарал  тэдэнд  хүнд тусаж байгаа нь аргагүй юм.