Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Алтны 15 уурхайд ажиллах зөвшөөрөл олгожээ

 

Т.ЖАНЦАН


Монгол Улс эрдэс баялгийн салбараас хараат эдийн засагтай орны тоонд багтдаг. Иймд уул уурхайн салбарын эдийн засагт өнгөрсөн онд үзүүлсэн үр нөлөөний талаар дор өгүүлье. Манай улсын эдийн засаг 2006-2012 он хүртэл хурдацтай өсч байв. Учир нь дэлхийн зах зээлд түүхий эдийн үнэ нэмэгдэж байсан үе юм. 2011 онд нэг тонн цэвэр зэс 10 мянган ам.доллар, нэг тонн нүүрс 300 ам.долларт хүрсэн. Энэ үед манай эдийн засгийн өсөлт 17.3 хувьтай гарав. Иймд дэлхийд хамгийн өндөр өсөлт үзүүлсэн эдийн засагт зүй ёсоор тооцогдож байлаа. Гэтэл эдийн засгийн өсөлт өнгөрсөн онд 0.3 хувьтай гарсан нь Азийн хөгжиж буй орнуудын дундажаас доогуур үзүүлэлт юм. Энэ онд эдийн засгийн өсөлт 2.5 хувьд хүрнэ хэмээн төсөөлж буй. Уг өсөлт нь уул уурхай тэр дундаа алт олборлолт өсөхтэй холбоотой хэмээн судлаачид тайлбарлаж байна. Үндэсний статистикийн хорооны судалгаагаар манай улсын ДНБ 17.2 их наяд төгрөг болсон. Үүнийг өмнөх жилүүдтэй харьцуулбал 0.8 хувь буюу 136 тэрбум төгрөгөөр буурсан үзүүлэлт. Ингээд нэг хүн ногдох ДНБ-ий хэмжээ 6.5 сая төгрөг болжээ. Монгол Улсын нэг хүн ногдох ДНБ-ий хэмжээг олон улстай харьцуулбал 183 орноос 107 бичигддэг. Өнгөрсөн оны байдлаар ДНБ-ий 2.9 их наяд төгрөгийг уул уурхайн салбар бүрдүүлсэн тооцоо бий. Статистикаас харвал өнгөрсөн оны аравдугаар сар гэхэд Монгол Улс 3.7 тэрбум ам.долларын экспорт хийжээ. Үүний 3.2 тэрбум ам.доллар нь уул уурхайн бүтээгдэхүүн бөгөөд экспортод эзлэх хэмжээ нь хоёр хувиар буурсан үзүүлэлт юм. 

Бие даасан хараат бус судалгааны байгууллага "Фрейзрын хүрээлэн” жил бүр уул уурхайн компаниудаас судалгаа авч тухайн улс орнуудын ашигт малтмалын боломж, татварын тогтолцоо, хууль эрх зүйн орчин,төрийн бодлого нь хайгуулын ажлын хөрөнгө оруулалтад хэрхэн нөлөөлж буйг үнэлдэг. Энэ судалгаагаар манайх өнгөрсөн онд 109 орноос 85 дугаар байрт орсон байна. Өөрөөр хэлбэл, Монгол Улсын хөрөнгө оруулалт татах чадварын индекс буурсан гэсэн үг аж. Үүнд хууль эрх зүйн орчны ойлгомжгүй байдал,  мэдээллийн ил тод байдал дутмаг, дэд бүтцийн хөгжил сул, улс төрийн тогтворгүй байдал зэрэг нь нөлөөлсөн хэмээн "Фрейзрын хүрээлэн” дүгнэжээ. 

Монгол Улсад орж ирэх гадаадын хөрөнгө оруулалт сүүлийн жилүүдэд буурлаа. Урд нь 2012 онд 4.45  тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт орж ирсэн байдаг. Гадаадын шууд хөрөнгө оруулалт ийнхүү огцом өсөхөд дэлхийн зах зээлд ашигт малтмалын үнэ өндөр байсан явдал нөлөөлсөн юм. Тэгвэл өнгөрсөн оны эхний зургаан сард манай улсад 273 тэрбум ам.долларын хөрөнгө оруулалт орж ирэв. Үүнд, хайгуулын лиценз олгож эхэлсэн явдал нөлөөлсөн хэмээн Ашигт малтмал, газрын тосны газраас үзэж байна. 

Монгол орны нийт нутаг дэвсгэрийн 8.9 хувьд нь ашигт малтмал хайх, ашиглах тусгай зөвшөөрөл олгосон. Одоогоор хайгуулын болон ашиглалтын 3580 тусгай зөвшөөрөл бий. Эдгээрээс 2022 нь хайгуул, 1558 нь ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл юм. Ашигт малтмалын хайгуулын тусгай зөвшөөрлийг 2010 онд хориглосон. Ингээд 2014 онд уг хоригийг цуцалж дараа жилээс нь цахимаар олгож буй. Тэгэхдээ тухайн орон нутгийн иргэд зөвшөөрвөл олгож байгаа билээ. Ашигт малтмал, газрын тосны газрын мэдээллээс үзвэл өнгөрсөн онд 757 тусгай зөвшөөрөл олгосон байна. Үүнийг задлаад үзвэл хайгуулын 666, ашиглалтын 91 тусгай зөвшөөрөл байгаа юм. Ашигт малтмал, газрын тосны газрын Кадастрын хэлтэс 2015-2016 онд 574.9 мянган га 97 талбайд хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох сонгон шалгаруулалт зарлаж, хайгуулын 39 тусгай зөвшөөрөл олголоо. Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийн төлбөрийг улс болон орон нутгийн төсөвт төвлөрүүлдэг. Иймд улс орон нутгийн төсөвт өнгөрсөн онд тусгай зөвшөөрлийн төлбөрт 34.3 тэрбум төгрөг төвлөрүүлсэн дүн гарлаа. 

Мөн 20.9 гектар талбайд цахим хэлбэрээр өргөдөл хүлээн авч хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох нь. Өнгөрсөн онд 37 удаа цахим хэлбэрээр 3915 дугаар олгож, 2335 өргөдлийг бүртгэж авч шийдвэрлээд байна. Үлдсэн дугаар авсан 1580 аж ахуйн нэгж цаг хугацаандаа багтаж өргөдлөө гаргаагүй гэнэ. Одоогоор бүртгэсэн нийт өргөдлийн талбайн хэмжээ 13.26 гектар болов. Ингээд хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох үйлчилгээний хөлсөнд 3.7 тэрбум төгрөг улсын төсөвт төвлөрүүлжээ. Мөн цахимаар өргөдөл өгөх системийн эрх нээлгэх төлбөрт 2.8 тэрбум төгрөг улсын төсөвт орсон аж. Энэ онд сонгон шалагаруулалт болон өргөдлөөр хайгуулын тусгай зөвшөөрөл олгох ажил үргэлжлэх ажээ. 

Ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөл эзэмшиж байгаа ч үйл ажиллагаа явуулаагүй аж ахуйн нэгжүүдийн судалгааг Ашигт малтмал, газрын тосны газраас өнгөрсөн онд гаргасан. Ингээд өнгөрсөн онд 123 үйлдвэр, уурхай үйл ажиллагаа явуулахгүй гэдгээ  мэдэгдэж албан ёсоор тайлбар хийсэн байна. Жишээ нь жоншны 34, алтны 27, төмрийн хүдрийн 17, гаянтболдын дөрвөн төсөл үйл ажиллагаа явуулаагүй аж. Үүний гол шалтгаан нь хөрөнгө оруулалт зогссон, ТЭЗҮ болон Байгаль орчинд нөлөөлөх үнэлгээ хийж буй, ашигт малтмалын үнэ ханш унасан, гол мөрний урсацын давхцалтай гэсэн асуудал байжээ. Мөн шүүхийн маргаантай, орон нутгийн зөвшөөрөл хүлээж буй төслүүд ч байна. 

Хэдийгээр хөрөнгө оруу­лалт, санхүүгийн асуудал уул уурхайн салбарт хүндрэлтэй байгаа ч шинээр нээгдэж буй уурхай цөөнгүй. Өнгөрсөн онд 47 үйлдвэр, уурхай улсын комисст шалгуулж үйл ажиллагаа эхлүүлэх хүсэлт тавьжээ. Тэдний 21 аж ахуйн уурхайд улсын комисс ажиллаж ашиглаж болох зөвшөөрөл өгөв. Эдгээрийн 15 нь алтны уурхай юм. Ингээд уул уурхайн салбарт 1992 ажлын байр шинээр бий болсон дүн бий. Үүнээс гадна энэ онд алт олборлолт энэ хэмжээгээр нэмэгдэнэ хэмээн үзэж байгаа юм. 

Монгол Улс өнөөгийн байдлаар ашигт малтмалын 50 гаруй төрлийн 3000 гаруй орд илрүүлэн судлаад байна. Тухайлбал, Хэнтий, Хангайн нурууны ар, өврөөр алтны, Орхон, Сэлэнгийн сав газраар зэс молибдены, Дорнод Монголын нутгаар хайлуур жоншны, Хөвсгөл аймагт фосфорын орд зонхилон тархжээ. 

Мөн Таван толгой, Хар тарвагтай, Ачит нуур, Багануур, Өвдөг худаг зэрэг нүүрсний үлэмж их нөөцтэй ордууд бий.   Эцэст нь хэлэхэд энэ онд уул уурхайн салбарт өсөлт гарна гэсэн хүлээлт байна. Ялангуяа, алт олборлолт, хайгуулын салбар илүү хөрөнгө оруулалт татаж өсөлт авч ирнэ хэмээж буй юм. 

Эх сурвалж: www.assa.mn
Алтны 15 уурхайд ажиллах зөвшөөрөл олгожээ
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Шинэ мэдээ
Хулгайг цэгцэлснээр Үндэсний баялгийн сангийн хөрөнгө арвижлаа

  Үндэсний баялгийн сангийн тухай хууль батлагдсанаар 2025 оны эцсийн ...

2026 оны 02 сарын 13, 12 цаг 20 минут
Төмөр Замын Их Сургуулийг долоон мэргэжлээр 92 оюутан төгсөж, дипломоо гардан авчээ

Төмөр замын Их сургууль их сургууль болсноосоо хойш анхны төгсөлтөө ...

2026 оны 02 сарын 11, 15 цаг 04 минут
ЗЭСИЙН ҮҮСМЭЛ ОРДЫН ӨГӨӨЖИЙН 60 ХУВИЙГ АРД ТҮМЭНД НОГДУУЛНА

  Ухаа худаг, Нарийнсухайт, Тавантолгойн бүлэг ордын нэг Барууннаран ...

2026 оны 02 сарын 10, 14 цаг 07 минут
Энэтхэгт нүүрсний уурхай дэлбэрч, 25 хүн амиа алдав

  Энэтхэгийн Мегхалая мужид байрлах “хархны нүх” ...

2026 оны 02 сарын 10, 10 цаг 38 минут
Хятадад нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэл нүүрснийхийг давах төлөвтэй

  БНХАУ-ын нарны эрчим хүчний үйлдвэрлэлийн нийт хүчин чадал энэ онд ...

2026 оны 02 сарын 09, 10 цаг 52 минут
Байгаль орчны аудитын тусгай зөвшөөрлийг цахимаар олгодог боллоо

  Байгаль орчны аудитын тусгай зөвшөөрөл олгох, сунгах үйл явцыг ...

2026 оны 02 сарын 09, 10 цаг 26 минут
2026 оны 02 сарын 06, 13 цаг 44 минут
“Эрдэнэс Тавантолгой” ХХК сард 2.04 сая тонн нүүрс борлуулсан байна

  БНХАУ-ын хилийн боомт хүртэл тээвэрлэн хүргэх нөхцөлтэй ...

2026 оны 02 сарын 05, 09 цаг 48 минут
Хууль бус алт олборлогчдод хатуу тэмцэх шаардлагатай гэв

  Аж үйлдвэр эрдэс баялгийн салбарын хяналтын улсын /ахлах / ...

2026 оны 02 сарын 04, 15 цаг 02 минут
"ЭТТ"-н таван БУЛХАЙ

  Хувийн халаасанд багтаж нэг, төрийн атганд багтаж нэг үзээд, олон ...

2026 оны 02 сарын 04, 12 цаг 13 минут
Монгол Улс энэ онд 90 сая тонн нүүрс экспортолно

  Монгол Улс энэ онд 90 сая тонн нүүрс, 1.9 сая тонн зэс, 9.4 сая ...

2026 оны 02 сарын 03, 15 цаг 27 минут
2026 оны 02 сарын 03, 15 цаг 20 минут
Японы геологчид газрын ховор элементийн том ордыг илрүүлжээ

  Японы геологчдын явуулсан хайгуулын явцад далайн 6 мянган метрийн ...

2026 оны 02 сарын 03, 10 цаг 31 минут
Япон, Их Британи улсууд чухал ашигт малтмалын салбарт хамтран ажиллана

  ТОКИО, 2026 оны хоёрдугаар сарын 2 /NHK/. Японы Ерөнхий сайд ...

2026 оны 02 сарын 02, 13 цаг 40 минут
Кубад газрын тос нийлүүлдэг улс орнуудад татвар ногдуулна

  ВАШИНГТОН, 2026 оны нэгдүгээр сарын 30 /TASS/. АНУ-ын ...

2026 оны 02 сарын 02, 09 цаг 43 минут
2026 оны 01 сарын 30, 16 цаг 20 минут
“Эрдэнэс Монгол” компани удирдах ажилтны тоогоо 32 хувиар бууруулсан гэв

  Алдагдал биш ашиг үйлдвэрлэдэг төрийн өмчит компани болох Засгийн ...

2026 оны 01 сарын 29, 15 цаг 12 минут
2026 оны 01 сарын 29, 10 цаг 13 минут
Монголын ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрлийг ашиглан Казахстаны иргэн бусдыг залилж байна гэв үү

  Үндсэн хуулийн зургаадугаар зүйлд “Монгол Улсад газар, түүний ...

2026 оны 01 сарын 28, 14 цаг 02 минут
Алтны үнэ 5000 ам.доллароос давлаа

  МОСКВА, 2026 оны нэгдүгээр сарын 26 /RIA Novosti/. Унц алтны ...

2026 оны 01 сарын 26, 10 цаг 52 минут
Байгалийн баялаг ард түмний байнгын өмчлөлд байна гэж шинэ Үндсэн хуулийн төсөлд тусгажээ

  Үндсэн хуулийн шинэчлэл нийгэм, эдийн засагт нөлөөлөх нь сэдэвт ...

2026 оны 01 сарын 23, 17 цаг 20 минут
Япон, Европын Холбоо чухал ашигт малтмалын салбарт хамтран ажиллана

  ДАВОС, 2026 оны нэгдүгээр сарын 23 /NHK/. Япон болон Европын ...

2026 оны 01 сарын 23, 16 цаг 57 минут
2026 оны 01 сарын 20, 10 цаг 29 минут
Нүүрсний экспорт өссөн ч орлого нь буурлаа

  Монгол Улсын нүүрсний экспорт 2025 онд 89.71 сая тонн нүүрс ...

2026 оны 01 сарын 14, 11 цаг 06 минут
2026 оны 01 сарын 14, 09 цаг 34 минут
АНУ ОХУ-ын тугтай газрын тос тээвэрлэгч онгоцыг хураан авлаа

  Венесуэлийн газрын тосны салбартай холбоотой ОХУ-ын тээвэрлэгч ...

2026 оны 01 сарын 12, 10 цаг 05 минут
2026 оны 01 сарын 09, 13 цаг 29 минут
Венесуэлийн асуудлаас болж боловсруулаагүй газрын тосны үнэ унасаар байна

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Венесуэльд цохилт өгч, Ерөнхийлөгч ...

2026 оны 01 сарын 09, 10 цаг 20 минут
Алтны үнэ 2025 оны эхнээс 59 хувиар өсжээ

  Алтны үнэ 2024 оны 12 дугаар сард унц нь 2638.88 ам.доллар байсан ...

2026 оны 01 сарын 08, 14 цаг 00 минут
2026 оны 01 сарын 08, 13 цаг 59 минут
Энэтхэг ОХУ-аас газрын тос импортлохоо бууруулахгүй бол тариф нэмнэ гэж Трамп анхааруулав

  АНУ-ын Ерөнхийлөгч Доналд Трамп Энэтхэгт анхааруулга өгөхдөө ...

2026 оны 01 сарын 07, 11 цаг 18 минут
АНУ Венесуэлийн газрын тосноос хурдан хугацаанд ашиг олох боломжгүй

  Николас Мадурог АНУ-ын тусгай хүчин барьснаас хэдхэн цагийн дараа ...

2026 оны 01 сарын 07, 09 цаг 54 минут
94.6 сая тонн нүүрс экспортолжээ

  Манай улс өнгөрсөн онд 94.6 сая тонн нүүрс экспортолсныг Аж ...

2026 оны 01 сарын 06, 10 цаг 28 минут
2026 оны 01 сарын 05, 17 цаг 39 минут
Зэсийн ханш 14 мянган ам.доллар давж рекорд эвдлээ

  Зэсийн ханш ойролцоогоор тонн нь 12400 орчим ам.долларын ханштай ...

2025 оны 12 сарын 31, 13 цаг 28 минут
Өмнөд Солонгосоос АНУ-д чухал металл нийлүүлж эхэлнэ

  ВАШИНГТОН, 2025 оны арванхоёрдугаар сарын 30 ...

2025 оны 12 сарын 31, 12 цаг 42 минут
Хөшөөтийн уурхайн жолооч нар тонн нүүрсийг 0.56 ам.доллароор тээвэрлэж буйгаа эсэргүүцлээ

  Ховд аймгийн Дарви сумын нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг “Мо Эн ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 56 минут
Бэлчээрийн мал аж ахуйн өөрчлөлт шинэчлэлийг ахиулсан Өвөр Монголын шинэ туршлага

Өвөр Монголын Отог хошуу өдгөө 1.8 сая гаруй цагаан ямаатай, нэг сайн ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 48 минут
Цагийн өнгөөр хурцлагдах “Талын эзэд”

Наран налайж, навчис бүжсэн намрын сүүлчийн өдрүүдэд “Шинэ ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 40 минут
Малчдын орлогыг хэрхэн нэмэгдүүлж байна вэ

Хөдөө орон нутгийг хэрхэн сэргээн хөгжүүлэх вэ? Нутаг бэлчээр-мал-малчин ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 36 минут
Мандал боомтын 24 цагийн хил дамнасан цахилгаан дамжуулалт

Мандал боомтоор дамжуулсан цахилгаан эрчим хүч анх хилийн цаанах бүс ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 32 минут
Хил дамнасан ногоон “аялал”

“Саахалт айлын санаа нэг” гэдэг. Мөнхийн хөрш орнууд болох ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 29 минут
Аргыг нь олж асуудлыг шийдэх нь

Нарны туяанд солонгорсон Номин ногоон талдаа Шинэхэн гэрүүд сувдраад ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 27 минут
Өвөр Монгол орчин үеийн эрчимжсэн мал аж ахуйг хөгжүүлэхүй

Бид арваннэгдүгээр сарын эхээр ӨМӨЗО-ны бэлчээрийн даац хэтэрсэн асуудлыг ...

2025 оны 12 сарын 30, 14 цаг 25 минут
Өвөр Монголын малчид өвс тэжээлийн асуудлаа хэрхэн шийдэж байна вэ

Өвлийн уур анхны цастай хамт саатаж, Шинэ барга баруун ...

2025 оны 12 сарын 30, 13 цаг 03 минут
Хятадын хамгийн хүйтэн бүсэд баригдаж буй хурдны төмөр зам ашиглалтад оров

Хятадын хамгийн хойд хэсэгт баригдаж буй өндөр хурдны төмөр замын барилгын ...

2025 оны 12 сарын 30, 11 цаг 34 минут
Алшаа аймг дахь хөөргөх төвөөс нэг пуужингаар хоёр дагуул хөөргөв

2025 оны 11-р сарын 9-ний үдээс өмнө 11:32 цагт Жүнке Аэрокосмикийн ...

2025 оны 12 сарын 30, 11 цаг 31 минут
2025 оны 12 сарын 25, 15 цаг 36 минут
2025 оны 12 сарын 23, 18 цаг 09 минут
“Оюутолгой”-н гэрээг сайжруулах чиглэл өгсөн тогтоолын төслийг байнгын хороогоор хэлэлцэнэ

  Баасан гаргийн нэгдсэн чуулганаар Оюутолгойн хянан шалгах түр ...

2025 оны 12 сарын 23, 15 цаг 33 минут
http://www.ord.mn

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

“Этик” продакшны залуус "улсын нууц"-ыг сөхлөө
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани