Тус бүлгэмийнхэн Сэлэнгэ аймгийн Шаамар сум, Дорноговь аймгийн Улаанбадрах, Зүүнбаян сумдад ажилласан байна.

"Босоо Хөх Монгол" ТББ-ын тэргүүн Г.Ганхуяг "Манай бүлгэм буюу Төрийн бус байгууллагынхан Сэлэнгэ аймгийн Шаамар суманд ажиллаад ирлээ. Мөн "Эрс шинэчлэл” хөдөлгөөн, "Намгүй Монгол” хөдөлгөөн, "Урангүй Монгол” хөдөлгөөнүүд нэгдэж, Дорноговь аймгийн Улаанбадрах, Зүүнбаян сумдад ажилласан. Уул уурхайн хууль үйл бус ажиллагаа байгаль орчинд ноцтой сөрөг нөлөө үзүүлж байгаатай бид нүдээр үзэж, танилцлаа. 

Сэлэнгэ аймгийн Шаамар сумын Засаг дарга М.Баярбаатар "Сэлэнгэ үндэс” компанид 300 га газрыг 60 жилийн хугацаатай олгосныг сумын иргэд эсэргүүцэж, бидэнд мэдээлэл ирүүлсэн. "Сэлэнгэ үндэс” компани нь БНХАУ-ын хөрөнгө оруулалттай компанид 300 га газрынхаа талыг худалдсан байдаг. Тэр компани нь дэрвэгэр жиргэрүү гэж эмийн ургамал тарина гэж авчихаад өөр төрлийн ургамал тариалж, атар газар хагалж эхэлсэн байна. Ийм учраас иргэд бидэнд мэдээлэл хандсан. Газар дээр нь очиж үзэхэд үнэхээр тийм зүйл болсон байсан. Аймгийн Засаг даргад энэ талаар хандаж, шаардах бичиг өгсөн. Аймгийн Засаг даргын Тамгын газар шуурхай ажиллаж, тус компанийн газрыг 60 жилээр эзэмших зөвшөөрлийг цуцалсан байгаа. Бидний хийсэн ажлын нэг хэсэг нь ингэж үр дүнгээ өглөө.

Сэлэнгэ аймагт хувиараа алт олборлодог иргэдийн дунд хятад хүмүүс их байна. БНХАУ-ын иргэн усны худаг хувьдаа эзэмшиж байгаа тохиолдол хүртэл байна. Иргэд худгаас нь мөнгөө төлж, ус авч хэрэглэдэг болжээ. Монгол хүн хуулиар хамгаалагдсан эрхээ эдлэх баталгаагүй болсон байна. Энэ тал дээр эсэргүүцэж, бидэнтэй хамтарч ажиллах хүн алга байгаа. Цагдаа, тагнуул, аймгийн удирдлагуудад энэ асуудлын талаар мэдэгдэж, шаардах бичгээ өгсөн. Хариу хүлээж байна. 

Мөн бид Дорноговь аймгийн Улаанбадрах суманд үйл ажиллагаа явуулж байгаа "Бадрах энержи” компани дээр очиж, уулзлаа. Тус нутагт нэг л уурхай бий. Тэр нь энэ ураны уурхай юм. Сумын малчдын эрэмдэг болсон ботго, тугалыг очиж үзлээ. Эмэгтэйчүүд бие давхар болдог ч хүүхдээ төрүүлж чадахгүй зулбасан тохиолдол гарчээ. Нэг худгаас хэрэглээний усаа хангадаг гурван айлын хүүхнүүд бие давхар болсон ч зулбасан байна. Одоо тэд хүүхэд тээж төрүүлэхээс айдаг болсон байна. Тийм учраас тэнд байгаа иргэдийн олонх нь өөр нутаг орон руу шилжиж явцгаажээ. Шилжилт хөдөлгөөн их хийж байгаа юм байна. Энэ мэтчилэн сэтгэл өвдмөөр, дугарахгүй байхын аргагүй жишээ олон байна. 

Мал эрэмдэг, өөрчлөлттэй гарсныг малчдын буруутай үйл ажиллагаанаас болсон гэж уул уурхайд үйл ажиллагаа явуулж буй компанийн удирдлагууд тайлбарладаг байна. Малчдын буруутай үйл ажиллагаа гэж байхгүй шүү дээ. Уранаас л болж мал амьтан хордож байна. Өмнө нь хоёр толгойтой, олон хөлтэй, туруугүй төл гардаггүй байсан. Иргэд туйлдаж байна. "Манай хүүхдүүд энэ уул уурхайн компанид ажилладаг. Тийм учраас юм хэлж чаддаггүй. Түүнээс компанид гомдолтой явдаг” гэж иргэд ярьж байна. Бодит байдал ийм л байгаа юм. Хөдөө орон нутагт ажлын байр байхгүй учраас иргэд хууль бус байх нь хамаагүй уул уурхайн компанид ажилд ордог. Эргээд амьдрахын эрхэнд шаардлага тавьж чаддаггүй тохиолдол байна. Бид уурхайн компанийн үйл ажиллагаатай танилцахаар очих замдаа олон удаа дарамтад орсон. Төрийн байгууллагаас хүртэл дарамталсан. Цагдаа, хүчний байгууллагаас биднийг зогсоож, хэдэн цагаар хүлээлгэх явдал байлаа. "Дээрээс шийдвэр хүлээж байна” гээд явуулах байх жишээний. Ширээнийхээ ард суугаад өрөөнөөсөө гардаггүй дарга нар бодит байдлын талаар юу ч мэдэхгүй байна. Тиймээс бид Монгол Улсын Ерөнхийлөгч, Үндэсний аюулгүй байдлын зөвлөлд шаардлага хүргүүлэхээр төлөвлөж байна” гэлээ.