Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Р.Хишигнэмэх: Уул уурхайн салбарт татварын орчинд өрсөлдөөн хэрэгтэй

Р.Хишигнэмэх: Уул уурхайн салбарт татварын орчинд өрсөлдөөн хэрэгтэй

 

"Дисковер Монгол-2018” чуулганы үеэр уул уурхайн салбарт татварын орчны өрсөлдөх чадвар сул байгаа талаар "ЭРНЕСТ энд ЯНГ Монголия аудит” компанийн ахлах менежер Р.Хишигнэмэх ярьж байв. Түүнтэй ярилцлаа.

 

–Татварын ялгаатай бодлогыг уул уурхайн компаниудад хэрэгжүүлэх боломжийн тухай та ярьсан. Тодруулбал?

-Уул уурхайн хөрөнгө оруулалтын чуулганы үеэр манай татварын орчин олон улсад өрсөлдөх чадварын талаар ярьсан. Ер нь гадаадын хөрөнгө оруулагчдын дунд уул уурхайн салбарт хөрөнгө оруулахдаа 10 хүчин зүйлийг голлон авч үздэг. Үүнээс 3-5 нь татвартай холбоотой байдаг. Тэр дундаа үндсэн гурван гол хүчин зүйл нь татвартай шууд холбоотой. Өөрөөр хэлбэл, ашигт ажиллагааны үзүүлэлтэд татварын зардал сөргөөр нөлөөлдөг. Тиймээс тат­варын зардлыг урьдчилан тооцох боломжтой байх ёстой. Мөн татварын орчин хэр зэрэг тогт­вортой вэ гэдгийг чухалчилна. Эдгээрийг нэн тэргүүнд судалсны дараагаар хөрөнгө оруулалт хийх эсэхээ шийднэ.

Татварын ачааллыг харь­цуулдаг дэлхийн жи­шигт нийцсэн хэм­­­жүүр бий. Тухайл­бал, "Олборлох үйлдвэр­лэлийн ил тод байдлын санаачлага”-аас 23 орныг хамруулсан судалгаа хийсэн байдаг. Эндээс харвал, уул уурхайн гол орнуудын дунд татварын ачааллаараа хамгийн багад тооцогдсон нь Швед улс. Харин тат­варын ачаалал өн­дөртэй нь Узбекстан. Манай улсын хувьд 60 хувийн ачаалалтай гэ­сэн байдаг. Гэхдээ энэ судалгааны дараа татварын хууль тогтоомж өөрчлөгдсөн. Ингэхдээ татварын ачааллыг илүү нэмэгдүүлсэн. Тэгэхээр уул уурхайн салбар татварын орчноороо олон улсад өрсөлдөх чадваргүй байгаа юм. Энэ нь хөрөнгө оруулалтад сөргөөр нөлөөлж байна.

-50:50 харьцаатай татварын орчинтой улсууд илүү өрсөлдөх чадвартай гэж байна. Ер нь татварын ачааллыг ямар үзүүлэлтээр хэмждэг вэ?

-Тухайн уул уурхайн компанийн олсон ашгийг тооцоолон бүх татвар хураамж төлөх ашгаас Засгийн газарт төлөх дүнг ачаалал гэж байгаа юм. Өөрөөр хэлбэл, манайх 60 хувийг нь татварт төвлөрүүлдэг гэж үзвэл хөрөнгө оруулагчид 40 хувь нь үлдэнэ. Олон улсын төвшинд татварын ачаалал 40-50 хувийн хооронд хэлбэлздэг учраас манай улс дэлхийн зах зээл дээр өрсөлдөх чадваргүй гэдэг. Ер нь уул уурхайн салбар эрсдэл ихтэй учраас өндөр ашиг авахыг шаарддаг юм. Учир нь тухайн хэрэгжүүлж буй төслөөс багадаа 50 орчим хувийн ашиг авч дараагийн төслийг санхүүжүүлэх хөрөнгөө босгодог. Тодруулбал, хайгуулын болон нөхөн сэргээлтэд зарцуулахаар төлөвлөсөн байдаг.



–Уул уурхайн салбарын татварын орчны өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэхийн тулд юу хийх ёстой вэ?

-Манай улсын тат­варын ачаалал өндөр хувьтай байгаа шалтгаан нь гурван зүйлээс нөлөөлж байна. Нэгдүгээрт, ашигт малтмалын нөөцийн төлбөр ногдуулдаг хоёр хоёр шатлалтай бодлогоос хамаарч байна. Өөрөөр хэлбэл, борлуулалтын орлогын үнэлгээнээс авдаг таван хувийн татвар авдаг. Энэ хэдийгээр Засгийн газарт сайн боловч хөрөнгө оруулагчдад таатай зүйл биш гэдэг. Тэгэхээр уурхай ажиллаж байгаа бол ашигтай эс­вэл алдагдалтай бай­хаас үл хамаарна. Мөн уул уурхайн эрдэс баялгийн үнийн мөчлөгт хариу үзүүлдэггүй гэж шүүмжлэгддэг. Нөгөө­тэйгүүр, манай улс уул уурхайн бүтээгдэхүүний үнийн өсөлттэй уялдуулан тав хүртэлх хувиар нэмэлт татвар авдаг. Үүнийгээ өсөн нэмэгдэх роялти гэдэг. Энэ нь үнийн өсөлт болон боловсруулалтын төвшнөөс хамаардаг.

Уул уурхайн татварын чиглэлээр энэ оны наймдугаар сар хүртэл хийсэн "Эрнест Янг”-ийн судалгаа хийсэн. Эндээс харвал, топ 20 орны дийлэнх нь роялтигийн хэмжээ нь 1-10 хооронд хэлбэлздэг. Харин Мозанбек, Америк, Чили улсын хувьд 14-20 хооронд байна. Гэхдээ ихэнх орнууд роялтиг борлуулалтын орлогод биш ашигт нь ногдуулдаг. Жишээлбэл, зарим орон үйл ажиллагааны ашгаас авна. Зарим нь хүү, татвар болон элэгдэл хорогдлын өмнөх ашигт ногдуулдаг. Тэр ч бүү хэл цэвэр ашгаас нь авдаг улс ч бий. Энэ нь эрсдэлээ шударгаар хуваарилах нэг зарчим гэж үздэг юм билээ.

–Тэгвэл манай улс юу хийх ёстой вэ?

-Бидний хувьд уул уурхайн салбарт татварын орчныг өрсөлдөх чадвартай болгоно гэдэг тулгамдсан асуудлын нэг. Нэгдүгээрт, одоо байгаа татварын өндөр ачааллыг эргэж харах хэрэгтэй. Нөгөөтэйгүүр бусад улс орны жиш­гээр роялтигийн бод­логоо хандуулах нь зүйтэй. Мөн НӨАТ хөрөнгө оруулалтыг дэмжихээс илүү сөрөг хандлага ажиглагддаг. Тэгэхээр Засгийн газар татварын шинэчлэлийн асуудлыг хэлэлцэхдээ энэ асуудлыг нухацтай авч үзэх хэрэгтэй. Хэрэв бид хөрөнгө оруулалтыг оруулж ирэхийг зорьж байгаа бол уул уурхайн салбарын татварын орчны өрсөлдөх чадварыг нэмэгдүүлэх ёстой. Одоогоор өргөн барьсан татварын шинэчлэлийн хуулийн төслүүдээс харвал энэ салбарын татварын орчин илүү дордуулсан заалтууд орсон байна лээ. Нэгэнт дэлхийн зах зээл дээр өрсөлдөх чадваргүй, өндөр ачаалалтай орны нэг гэгдэж буй энэ үед энэ нь маш буруу зүйл.

–Засгийн газраас тат­варын ачааллыг бууруулах шийдвэр гаргавал татварын орлого буурах болно гэдэг. Таныхаар?

-Зөвхөн өнөөдрөө харж байгаа бол өндөр татвар ногдуулаад татварын орлогоо бүрдүүлж болно. Гэхдээ ирээдүйд шинээр хөрөнгө оруулалт орж ирэхгүй гэдгийг анхаарах учиртай. Тиймээс татварын ачаал­лыг бууруулж, хөрөнгө оруулалтыг нэмэх бодлого баримтлах хэрэгтэй. Энэ нь урт хугацаанд татварын бааз суурийг бэхжүүлэх боломж. Хэдийгээр зөв­хөн уул уурхайн салбарын тухай ярьж байгаа боловч үүнийг дагаад бусад салбарт ч өсөлт гарч байдаг. Тухайлбал, ханган нийлүүлэгч байд­лаар ажиллах аж ахуйн нэгжийн үйл ажиллагаа урт хугацаандаа тогтвортой ажиллах нөхцөл бүрдэнэ. Цаашилбал, ажлын байр олноор бий болно. Эдгээр нь улсын эдийн засагт эерэгээр нөлөөлөх томоохон хөшүүрэг болдог шүү дээ.

Эх сурвалж: "Зууны мэдээ” сонин
Д.ОЮУНЧИМЭГ

Р.Хишигнэмэх: Уул уурхайн салбарт татварын орчинд өрсөлдөөн хэрэгтэй
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Өнөөдөр, 17:26
ИРЭХ САРЫН 15-ААС ТҮҮХИЙ НҮҮРСИЙГ ХОРИГЛОНО

  Засгийн газрын тогтоолоор нийслэлийн төвийн зургаан дүүрэгт түүхий ...

Өнөөдөр, 16:00
БНХАУ-ААС МАНАЙ УЛСАД МАЗААЛАЙГ ХАМГААЛАХАД ЗОРИУЛЖ 660,143 ЮАНИЙН ӨРТӨГ БҮХИЙ ТОНОГ ТӨХӨӨРӨМЖ ӨГЛӨӨ

Монгол Улс болон Бүгд Найрамдах Хятад Ард Улсын Засгийн газар хоорондын ...

Өнөөдөр, 14:31
ТУРЖ ЭЦСЭН ЦАГААН БААВГАЙ НУТГААСАА 700 КМ-ИЙН АЛСАД ИРЖЭЭ

Оросын алс дорнодын Камчаткын хойгийн иргэд анх удаа умард туйлын цагаан ...

Өнөөдөр, 14:23
Таван тоннын даацтай гүүрээр 40 тоннын автомашинууд сүлжилдэж байна

  Увс /МОНЦАМЭ/. Улаангом сумын 1 дүгээр баг буюу ...

Өнөөдөр, 12:27
Шатахуун түгээх станцуудын үйл ажиллагааг зогсоолоо

Прокурорын байгууллагаас 2019 онд дэвшүүлсэн “Хүрээлэн байгаа орчны ...

Өнөөдөр, 10:46
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

  БАРУУН АЙМГУУДЫН НУТГААР: Үүлшинэ. Хур тунадас орохгүй. Салхи ...

Өнөөдөр, 09:23
Нүүрс тээвэрлэлттэй холбоотой асуудлыг шийдвэрлэх хугацаатай албан даалгавар гаргав

  Засгийн газрын ээлжит хуралдаан 2019 оны 4 дүгээр сарын 17-ны өдөр ...

Өчигдөр, 17:47
Цус ойртолтоос аврах төмөр зам

  Монголын төр байгалийн баялгаа тэр дундаа нүүрсээ хэрхэн зарах ...

Өчигдөр, 16:58
Шинжээчид: Эдийн засагт гарах эерэг хийгээд сөрөг нөлөөллүүд

Өнгөрсөн жил чамлахааргүй өсөлттэй байсан Монголын эдийн засгийн нөхцөл ...

Өчигдөр, 15:57
Сингапурын эцэг Ли Куан Югийн хүчирхэг эшлэлүүд

Сингапурын эцэг гэгддэг Ли Куан Ю нь 1959-1990 оны хооронд тус ...

Өчигдөр, 15:04
Уул уурхайгаас болж эвдэрсэн газруудыг дахин тоолно

  Завханд нийт таван сумын нутагт 20.2 га газар, уул уурхайн ...

Өчигдөр, 13:04
АНУ-д газрын тосны экспортын хэмжээ хоёр дахин нэмэгджээ

  АНУ өнгөрсөн онд газрын тосны экспортын хэмжээгээ хоёр дахин ...

Өчигдөр, 12:17
ТЭЭВРИЙН ХЭРЭГСЛЭЭС ҮҮДЭЛТЭЙ ГАЛ ТҮЙМРИЙН АЮУЛААС УРЬДЧИЛАН СЭРГИЙЛЬЕ

  Ойрын өдрүүдэд ихэнх нутгаар хуурайшилт ихэсч, гал түймэр гарах ...

Өчигдөр, 11:24
Шинэ экскаватор амжилттай угсарсан ажилтнуудыг урамшууллаа

  “Эрдэнэт” үйлдвэрийн уурхайчид Монголд анх удаа ЭКГ-12К ...

Өчигдөр, 10:54
Үхрээ хогоор хооллодог Монголын эмгэнэл

Өдөржин хог эргүүлдсэн үхрийнхээ сүүг ууж, махыг нь идсээр байна Үхэр ...

Өчигдөр, 10:37
Өчигдөр, 10:22
Өчигдөр, 10:02
Японд зэсийн баяжмал гаргаж, БНСУ-ын компани Монголын жоншийг сонирхож байна

  Монголын эдийн засгийн зүтгүүр хүч болсон зарим металлын  ...

Өчигдөр, 09:27
Цаг агаарын урьдчилсан мэдээ

  БАРУУН АЙМГУУДЫН НУТГААР: Солигдмол үүлтэй. Хур тунадас ...

Өчигдөр, 09:23
Сангийн сайд асан Б.Болорыг “Монголын зэс корпорац”-тай холбоотой хэрэгт яллагдагчаар татжээ

Худалдаа хөгжлийн банкны ТУЗ-ийн дарга Д.Эрдэнэбилэг, гүйцэтгэх захирал ...

2019 оны 04 сарын 16, 17 цаг 43 минут
УУЛ УУРХАЙГААС БОЛЖ ЭВДЭРСЭН ГАЗРУУДЫГ ДАХИН ТООЛНО

  Завханд нийт таван сумын нутагт 20.2 га газар, уул уурхайн ашиглалт ...

2019 оны 04 сарын 16, 17 цаг 42 минут
"Ройтерс": Австралид тавьсан хориг Монголд сайнаар нөлөөлж эхэллээ

  БНХАУ-ын эрх баригчид энэ оны эхээр Далиан ...

2019 оны 04 сарын 16, 16 цаг 17 минут
Шинжээчид: Эдийн засагт гарах эерэг хийгээд сөрөг нөлөөллүүд

Өнгөрсөн жил чамлахааргүй өсөлттэй байсан Монголын эдийн засгийн нөхцөл ...

2019 оны 04 сарын 16, 15 цаг 48 минут
Коксжих нүүрсний зах зээлийн сэргэлт үргэлжилнэ

Тонн нүүрсээ 70 бус 90 ам.доллараар борлуулах боломж ЭТТ-д байна Монгол ...

2019 оны 04 сарын 16, 15 цаг 39 минут
Нотр-Дамын сүмийг сэргээн босгоход 10 гаруй жилийн хугацаа шаардлагатай

Парисын Эх дагинын сүмийг сэргээн босгоход 10-12 жилийн хугацаа ...

2019 оны 04 сарын 16, 11 цаг 51 минут
ГУРВАН АЙМАГТ ОЙ ХЭЭРИЙН ТҮЙМЭР АССАН БАЙНА

  Хуурайшилт ихтэй байгаа энэ өдрүүдэд ой хээрийн түймэр гарах эрсдэл ...

2019 оны 04 сарын 16, 11 цаг 33 минут
Монголд ѳѳрийгѳѳ “ОД” гэж боддог тэнэгүүд олширчээ

Бие тоох бол өвчин …Монголд ѳѳрийгѳѳ “ОД” гэж боддог ...

2019 оны 04 сарын 16, 11 цаг 01 минут
Лицензээ төрдөө буцаасан улсуудад юу тохиолдож байв?

 Популизм+үнийн өсөлт=? Төрд лицензүүдийг буцаан авах талаарх яриа ...

2019 оны 04 сарын 16, 08 цаг 50 минут
Коксжих нүүрсний зах зээлийн сэргэлт үргэлжилнэ

 Монгол Улс 2019 онд түүхэндээ анх удаа 42 сая тонн нүүрс экспортолж, ...

2019 оны 04 сарын 16, 08 цаг 43 минут
"Rio Tinto" зэсийн "Resolution Copper" төсөлд нэмэлт 302 сая ам.долларын хөрөнгө оруулна

 "Rio Tinto” групп АНУ-ын Аризона муж дахь "Resolution Copper” төсөлд ...

2019 оны 04 сарын 16, 08 цаг 17 минут
Туйлын туяа нарнаас ирэх соронзон шуурганаас дэлхийг хамгаалдаг

  Хойд мөсөн туйлтай ойр оршдог Швед, Норвеги улсуудын хойд хэсгээр ...

2019 оны 04 сарын 15, 17 цаг 28 минут
Багануурын лицензийг хууль зөрчиж олгосон гол буруутан Лу.Болд уснаас хуурай үлдэх үү?

“Алтайн гянт” компани төрийн өмчит "Багануур" компанийн ...

2019 оны 04 сарын 15, 16 цаг 22 минут
Дараах гурван гишүүнээр "туг тахиж", ЖДҮ-ийн хэргийг хаахаар болжээ

Жижиг дунд үйлдвэрлэлийг хөгжүүлэх сангаас гурван хувийн хүүтэй зээл авч, ...

2019 оны 04 сарын 15, 13 цаг 46 минут
ХЯТАДЫН МӨНГӨ ХҮЧТЭЙ Ч, ИРГЭДИЙН НУТГАА ГЭСЭН СЭТГЭЛ, ТЭМЦЭЛ ИЛҮҮ ХҮЧТЭЙ ШҮҮ, ДАРГА НАР АА!!!!

Хэнтий аймгийн Газрын харилцаа барилга хот байгуулалтын газрын дарга ...

2019 оны 04 сарын 15, 12 цаг 33 минут
ГҮНИЙ УСАА БАГА АШИГЛАЖ, ГАДАРГЫН УСАА ИХ ХЭРЭГЛЭЖ СУРЪЯ

  Ус байгалийн стратегийн үнэт баялаг гэж усны салбарынхан үздэг. ...

2019 оны 04 сарын 15, 11 цаг 31 минут
Нүхэн жорлон хөрсний бохирдлын гол шалтгаан хэвээр байна

Нийслэлийн хөрсний бохирдолын гол шалтгаан нүхэн жорлон хэвээр байна. ...

2019 оны 04 сарын 15, 11 цаг 28 минут
Tөмөр замд илгээх 1,800 цэргийн амь насанд Батлан хамгаалах яам баталгаа өгч чадах уу?

Барина, бүтээнэ хэмээн олон жил хэлэлцэн, их хэмжээний хөрөнгө завшсан ...

2019 оны 04 сарын 15, 11 цаг 01 минут
В.Путины эзэнт гүрэн жүдогийн мэх хэрэглээд байна уу?

“Тime“ сэтгүүлд орчин үеийн Орос орныг  бараг бүх тивийн ...

2019 оны 04 сарын 15, 10 цаг 05 минут
Дубайн гэрээний эргэн тойронд

  Үндэсний өдөр тутмын сонинууд 2015 оны тавдугаар сарын 20-ны ...

2019 оны 04 сарын 15, 09 цаг 54 минут
БУСДЫН ХАЙХРАМЖГҮЙ БАЙДЛААС БОЛЖ ХЭЧНЭЭН АЙЛ ЭД ХӨРӨНГӨӨРӨӨ СҮЙДЭХ ЁСТОЙ ВЭ

  Энэ жил ихэнх нутгаар цас багатай, хаврын хуурайшилт ихтэй үед ой ...

2019 оны 04 сарын 15, 09 цаг 42 минут
Владимир Путины хөрөнгө орлогын мэдүүлэг ил болжээ

ОХУ-ын Ерөнхийлөгч Владимир Путины хөрөнгө орлогын мэдүүлгийг Кремлийн ...

2019 оны 04 сарын 13, 15 цаг 34 минут
Могойн голын нүүрсний экспорт түр зогслоо

      "Могойн гол” ХК  нүүрсний уурхайн үйл ...

2019 оны 04 сарын 13, 14 цаг 55 минут
Ажлын хэсгийн “ажиллаагүй” дүгнэлт

Оюутолгойн ордыг ашиглах хөрөнгө оруулалтын гэрээний хэрэгжилтийг шалгаж, ...

2019 оны 04 сарын 12, 17 цаг 23 минут
Үндэсний аудитын газар “Оюутолгой”-н гэрээг дангаараа шалгаж чадахгүй

 ОУ-ЫН МЭРГЭЖЛИЙН БАЙГУУЛЛАГЫГ ХӨЛСЛӨХӨД $1 САЯ ШААРДЛАГАТАЙ ...

2019 оны 04 сарын 12, 16 цаг 39 минут
Хавх аян үр дүнтэй болжээ

  Завхан/МОНЦАМЭ/. Завхан аймгийн хэмжээнд Ан агнуурын ...

2019 оны 04 сарын 12, 16 цаг 00 минут
Оросын транзит тээвэрт олгосон давуу эрх дотоодын компаниудад цохилт болж байна

Монголын нутгаар дамжуулан Хятад руу чиглэсэн Оросын төмөр замын транзит ...

2019 оны 04 сарын 12, 14 цаг 29 минут
Оросын транзит тээвэрт олгосон давуу эрх дотоодын компаниудад цохилт болж байна

  Монголын нутгаар дамжуулан Хятад руу чиглэсэн Оросын төмөр замын ...

2019 оны 04 сарын 12, 13 цаг 04 минут
ШИНЭ ЗАМ 7 ДУГААР САРД АШИГЛАЛТАД ОРНО

Өмнөговь аймагт өнгөрсөн 2018 онд автозам, дугуйн зам, гэрэлтүүлэг, байшин ...

2019 оны 04 сарын 12, 11 цаг 56 минут
Зайсангийн амыг тусгай хамгаалалтаас гаргах нь Богд уулыг залгих санаархлын эхлэл үү

  Баячуудын замбараагүй төлөвлөлт бүхий хотхон болчихоод байгаа ...

2019 оны 04 сарын 12, 10 цаг 59 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани