Ord.mn | Mongolian Mining
| English |  Mobile |  Rss

Байгалийн баялаг яг хэний өмч вэ?

...газрын хэвлий, байгалийн баялагийг төрийн биш улсын өмч гэж тусгах нь илүү зохистой. Улсын буюу бүх монголчуудын өмчийг тодорхой хууль журмын дагуу төр, засаг нь захиран зарцуулах эрхтэй.
Монголчууд үндсэн хуулиндаа нэмэлт өөрчлөлт оруулахаар төр, хувийн хэвшил, иргэний нийгмийг хамруулсан олон талын хэлэлцүүлэг өрнүүлж байна. УИХ-д олонх суудалтай МАН-ын төсөл ба Ерөнхийлөгчийн төслийг нэгтгэхийн тулд зөвшилцөх ажлын хэсэг байгуулагдсан. Тэр дундаа газар болон байгалийн баялаг яг хэний өмч болох тухай хэлэлцсэн нь үндсэн хуулиасаа ч том асуудал сөхөж орхив. Энэ чухал асуудал монголд тодорхой биш явж ирсэн нь одоо л нэг ил гарч, нийтээр хэлэлцэх боломж анх удаа нээгдлээ. Нэгэнт л сөхсөн учир бүрхэг, холимог явж ирсэн өмчийн болон төр засгийн ойлголтоо нэг мөр цэгцлэн нэр томьёоллыг нь засчихвал зүгээр.
Зарчмын ялгаа
Одоогийн Үндсэн хуулийн 6.1-д "Монгол улсад газар, түүний хэвлий, ой, ус, амьтан, ургамал болон байгалийн бусад баялаг гагцхүү ард түмний мэдэл, төрийн хамгаалалтад байна”. 6.2-д "Монгол улсын иргэдэд өмчлүүлснээс бусад газар, түүнчлэн газрын хэвлий, түүний баялаг, ой, усны нөөц, ан амьтан төрийн өмч мөн” гэж заасан.
Тэгвэл УИХ-аас 6.2 дээр "Төрөөс байгалийн баялагийг ашиглахдаа тэгш байдал, шударга ёс, үндэсний эдийн засгийн аюулгүй байдал, тогтвортой хөгжлийг хангах зарчмыг баримтална" гэсэн нэмэлт оруулах санал гаргалаа.
Харин Ерөнхийлөгч "Монгол улсын иргэдэд өмчлүүлснээс бусад газар, түүнчлэн газрын хэвлий, түүний баялаг, ой, усны нөөц, ан амьтан нь нийтийн өмч мөн. Байгалийн баялагийг ашиглахдаа тэгш байдал, шударга ёс, үндэсний аюулгүй байдал, тогтвортой хөгжлийг хангах зарчим баримтална” гэсэн нэмэлт оруулав.
Нэг нь байгалийн баялаг бол төрийн, нөгөө нь үгүй ээ, нийтийн өмч гэсэн ялгаатай саналууд. Энэ бол зарчмын ялгаа бөгөөд үүнийг яаж шийдвэрлэхээс хамааран ганц үндсэн хууль төдийгүй бусад хуулиудад өөрчлөлт оруулах шаардлага тулгарна.  
Ойлголтын ялгаа
Монголд ардчилсан улс орны төр болон засаг гэсэн нэр томьёог ойлголгүй хуулиндаа буруу тусган хэрэглэж ирсэн. Төр (state) бол өөрчлөгддөггүй улс төрийн нэгж, харин засаг (government) нь ардчилсан чөлөөт сонгуулиар өөрчлөгддөг. Төрийг сонгогдсон засаг нь удирддаг. Засаг нь харилцан тэнцвэртэй, хяналттай гурван засаглaлаас бүрддэг. Үүнд хууль тогтоох, хуулийг хэрэгжүүлэх, шүүх засаглал ордог.
Монголд хаант засгийн үеэсээ гүйцэтгэх засгаа дангаар нь Засгийн газар гэж нэрлэж иржээ. Одоогийн ҮХ-д Засгийн газрыг "төрийн гүйцэтгэх дээд байгууллага” гэж зөв тодорхойлсон ч, ташаа нэрлэжээ. Засгийн газрыг Сайд нарын Зөвлөл эсвэл Танхим (Cabinet) гэж товч нэрлэх нь оновчтой.
Мөн ардчилсан орны засаг нь бүх иргэдийн дийлэнхийн саналаар сонгогддог учир олон хүмүүсийн буюу улсын засаг. Монголчууд олон хүнийг улс гэж хэлдэг. Гэтэл нөгөөх нийтийн өмч ба хөрөнгө гэдэг нь бүх хүний гэх эзэнгүй ойлголт юм. Тийм учраас газар, газрын хэвлий, байгалийн баялагийг төрийн биш улсын өмч гэж тусгах нь илүү зохистой. Улсын буюу бүх монголчуудын өмчийг тодорхой хууль журмын дагуу төр, засаг нь захиран зарцуулах эрхтэй. Нэгэнт л хүн бүрийн саналыг асуулт бүрээр авах боломжгүй учраас, дийлэнхийн саналыг авч байгуулсан ардчилсан засагт тийм эрхийг өгөхөөс өөр сонголтгүй. Ардчилал нь бусад засаглалаас үүгээрээ ялгаатай.
Өмчийн хэлбэр
Улсын өмчийг төр, засаг яаж захиран, зарцуулах тухай хууль журам батлах шаардлагатай болно. Дэлхийн олон оронд газрын болон түүний баялагийн өмчлөлийг зөв шударга зохицуулах түүхэн боломж олдоогүй юм. Жишээ нь эдүгээ Английн газар нутгийн талыг хүн амын 1 хувь эзэмшдэг болохыг Guardian сонин нийтэлсэн. АНУ-ын ихэнх мужийн газар нутгийн талыг нь Холбооны Засгийн газар эзэмшиж байна. Олон оронд төр засаг өөрөө юу ч бүтээгээгүй, бүтээдэггүй учир төрийг өмчтэй байхыг эсэргүүцдэг. Тийм ч учраас байгалийн баялагийг Public (people’s) буюу улсын өмч гэж үзэж, ашигласны төлбөрийг төр, засаг нь аваад улсын хэрэгцээнд үр ашигтай зарцуулж, хойч үеийнхэндээ үлдээхийг зорьдог.
Байгалийн баялагийг ҮХ-даа Хятад, Казахстан, Өмнөд Солонгос, Катар, Саудын Араб гэх мэт оронд төрийн өмч гэж заасан бол АНУ, Австрали, Канад, Швед, Финланд, Шинэ Зеланд, Австри, Франц, Энэтхэг, Сингапур, Япон орнуудад хэн нэгэн өмчлөх тухай огт заагаагүй байна.
Иймд бид ҮХ-даа иргэдийн болон нийтийн өмч гэхийн оронд хувийн (хувь хүн, хуулийн этгээдийн), хамтын (тодорхой байршилд оршин суугаа бүлэг хүмүүсийн), улсын (монголын бүх иргэдийн) өмч гэвэл олон улсын жишигт нийцнэ.
ҮХ-д оруулж буй энэ удаагийн өөрчлөлт нь өнөөгийн улс төрчдийн хоорондын өрсөлдөөн, тэрсэлдээний болон эрх мэдлээ баталгаажуулах хэрэгсэл байж болохгүй. Энэ нэмэлт өөрчлөлт нь эдийн засгийн хөгжлийн суурь болсон бүх төрлийн өмчийг эзэнтэй болгоход чиглэх ёстой. Хэрэв төр, засаг түүний бүтцийг зөв нэрлэн, байгалийн баялагийг төрийн биш улсын өмч болох, энэ өмчийг засаг нь тодорхой хуулийн дагуу захиран зарцуулах ёстойг ойлгомжтой болгож чадвал монголчууд энэ удаа ҮХ-даа шаардлагатай нэмэлт өөрчлөлтөө хийж, алдаагаа засч чадах болно.
Жаргалсайхан
Байгалийн баялаг яг хэний өмч вэ?
Та Like дарж уул уурхайн мэдээллийг өдөр болгон facebook-ээр дамжуулан авах боломжтой


URL


АНХААРУУЛГА: Уншигчдын бичсэн сэтгэгдэлд Ord.mn хариуцлага хүлээхгүй болно. ХХЗХ-ны журмын дагуу зүй зохисгүй зарим үг, хэллэгийг хязгаарласан тул ТА сэтгэгдэл бичихдээ хууль зүйн болон ёс суртахууны хэм хэмжээг хүндэтгэнэ үү. Хэм хэмжээг зөрчсөн сэтгэгдлийг админ устгах эрхтэй. Сэтгэгдэлтэй холбоотой санал гомдлыг 7711-0505 утсаар хүлээн авна.

Сэтгэгдлүүд:

Сэтгэгдэл нэмэх
Нэр:*
Сэтгэгдэл:
Bold Italic Underline Strike | Align left Center Align right | Insert smilies Insert link URLInsert protected URL Select color | Add Hidden Text Insert Quote Convert selected text from selection to Cyrillic (Russian) alphabet Insert spoiler
Батлах код: *
Шинэ мэдээ
Чернобыль: Хүн төрөлхтний учруулсан шархыг байгаль өөрөө анагаасныг илтгэх баримтууд

 Одоогоос 33  жилийн тэртээ хүн төрөлхтний түүхэн дэх хамгийн ...

Өчигдөр, 17:17
Оюутолгойн гадаад, Монгол ажилчдын тэнгэр газар шиг ялгаа

Монголчуудыг уурхайн талбарт очиход нэг л сонин угтаж авна. Хүндлээд ...

Өчигдөр, 17:08
Өчигдөр, 15:46
Сүржин шийдвэр, даржин бодлого эдийн засгийг сэргээх үү

Энэ Засгийн газар уул уурхайн компанийнхантай үзэлцээд завгүй байна. ...

Өчигдөр, 13:31
Монгол Улсад цацраг идэвхт үүл нэвтэрсэн тохиолдол ажиглагдаагүй байна

ОХУ-ын Архангельск мужийн цэргийн полигонд энэ сарын 8-нд дэлбэрэлт болж, ...

Өчигдөр, 12:57
Д.Жигжиднямаа жилийн дотор УБТЗ-ын алтан картнаас 280 сая төгрөг “уншуулжээ”

 Өдөр тутмын сонинуудын "Эрэн сурвалжлагч” нэгдэл нь авлига, хүнд ...

Өчигдөр, 12:34
Булган аймгаас түүхэн дурсгалын олдвор илрүүлсэн байна

Зэд, Хантай, Бүтээлийн нурууны дархан цаазат газарт тус газрын ...

Өчигдөр, 12:33
Хятадын нүүрсний үйлдвэрлэл 1949 оноос хойш 114 дахин нэмэгджээ

 Энэ жил БНХАУ-ын 70 жилийн ой тохиож байна. Тэгвэл энэ 70 жилд ...

Өчигдөр, 11:05
Түмэн үеэрээ орших нутгаа төр хамгаалах нь зөв өө

Монголчууд бид нийгмийн шилжилтийг давахдаа олон драм туулсан. Мал аж ...

Өчигдөр, 09:45
Алтны салбарт “68 хувийн татвар”, “урт нэрт”-ээс ч илүү доргилт өгнө гэв үү

 Төрийн ордонд уурхайчдынхаа эсрэг цэрэг, цагдаа дайчлахаар ярьж суух ...

2019 оны 08 сарын 22, 19 цаг 29 минут
Уул, ус, мод хамрах газар эзэн холбогдогч нь олдохгүй эвдэрч сүйджээ

 Засгийн газрын өчигдрийн хуралдаанаар тусгай хамгаалалтад 1,3 сая ...

2019 оны 08 сарын 22, 19 цаг 19 минут
Монголд цацраг идэвхит үүл орж ирсэн үү

 Энэ сарын 8-ны өдөр Оросын цөмийн агентлаг Цагаан тэнгис дэх цэргийн ...

2019 оны 08 сарын 22, 18 цаг 10 минут
Бичил уурхайчдад Зөрчлийн тухай хуулиар шийтгэл ногдуулжээ

Баянхонгор аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газраас тус аймгийн Бөмбөгөр сумын ...

2019 оны 08 сарын 22, 17 цаг 41 минут
Д.Сумъяабазар сайдыг огцруулахыг шаардав

 "Эрдэнэс Тавантолгой” ХК-ийн "Эв санааны нэгдэл” үйлдвэрчний ...

2019 оны 08 сарын 22, 13 цаг 43 минут
Улсын тусгай хамгаалалттай газрыг 1.3 сая га-гаар нэмнэ

 Засгийн газрын хуралдаанаар Хөвсгөл нуурын эрэг орчмыг эко аялал ...

2019 оны 08 сарын 22, 11 цаг 56 минут
Идлэг шонхор хамгаалах ажлын ихэнх нь үр дүнд хүрсэнгүй

Шонхор шувуу цагт 300 км хурдалдаг учраас “тэнгэрийн ирвэс” ...

2019 оны 08 сарын 22, 11 цаг 04 минут
“Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК тэтгэлэгт хөтөлбөрөө улсын хэмжээнд зарлалаа

 "Эрдэнэс-Тавантолгой” ХК  нийгмийн хариуцлагаа хэрэгжүүлэн ...

2019 оны 08 сарын 22, 10 цаг 45 минут
Орхоны хөндийг сүйтгэсэн алтны компаниудын лицензийг цуцаллаа

 Архангай аймгийн Цэнхэр суманд олборлолт явуулж байгаа алтны ...

2019 оны 08 сарын 22, 10 цаг 26 минут
Халуунаас болж Египетэд болор уул бий болжээ

 Египетийн Бахария болон Фарафра баян бүрдийн хооронд болор уул бий ...

2019 оны 08 сарын 22, 10 цаг 21 минут
Aзи тивээ тань

 БҮГДИЙГ НЬ ОРОЛЦУУЛСАН ТОГТМОЛ ҮЙЛ АЖИЛЛАГААТАЙ, ЯРИА ...

2019 оны 08 сарын 22, 10 цаг 00 минут
П.Ганхүү: Нийгэм, эдийн засгийн нөлөөлөл өндөртэй төслүүдээ эрчимжүүлж байна

Азийн төлөөх Боао форумын Улаанбаатарын бага хурал Улаанбаатар хотноо анх ...

2019 оны 08 сарын 21, 18 цаг 02 минут
2019 оны 08 сарын 21, 17 цаг 34 минут
RIO MONGOLIA улсын бодлого

  Уг нь манайх чинь Монгол Улс юм. 1992 онд Үндсэн хуулиа өөрчлөн ...

2019 оны 08 сарын 21, 15 цаг 42 минут
Танилц: Түүхий нүүрс түлэхийг зөвшөөрсөн бүсүүд

   С.САРУУЛ   Улаанбаатарт түүхий нүүрс худалдаалах, ...

2019 оны 08 сарын 21, 14 цаг 54 минут
Агаарын чанар хэмжих багаж хүртэл тоосонцроос “айдаг” болжээ

 Өвлийн турш нүүрсний хорт утаанд утуулсан нийслэлчүүдэд зуны улирал ...

2019 оны 08 сарын 21, 14 цаг 46 минут
Ц.Мянганбаярын "Монгол газар" болон түүний хамаарал бүхий компаниудын тусгай зөвшөөрлийг цуцаллаа

Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх сая Архангай аймагт олгогдсон 13 тусгай ...

2019 оны 08 сарын 21, 14 цаг 02 минут
RIO MONGOLIA улсын бодлого

 Уг нь манайх чинь Монгол Улс юм. 1992 онд Үндсэн хуулиа өөрчлөн ...

2019 оны 08 сарын 21, 13 цаг 52 минут
“Баатарван транс“ ХХК-ийн үйл ажиллагааг зогсоов

Өмнөговь аймгийн Гурвантэс сумын нутагт үйл ажиллагаа явуулдаг "Баатарван ...

2019 оны 08 сарын 21, 13 цаг 19 минут
Алтны салбарт “68 хувийн татвар”, “урт нэрт”-ээс ч илүү доргилт өгнө гэв үү

Төрийн ордонд уурхайчдынхаа эсрэг цэрэг, цагдаа дайчлахаар ярьж суух ...

2019 оны 08 сарын 21, 13 цаг 09 минут
Ерөнхийлөгч Х.Баттулга ОХУ-ыг зорино

Халх голын байлдааны 80 жилийн ойг тохиолдуулан ОХУ-ын Ерөнхийлөгч В.Путин ...

2019 оны 08 сарын 21, 13 цаг 04 минут
Есөн газрыг улсын тусгай хамгаалалтад авах санал хүргүүлнэ

БОАЖ-ын сайд Б.Цэрэнбат Засгийн газрын хуралдаанаас гарсан шийдвэрийн ...

2019 оны 08 сарын 21, 12 цаг 08 минут
Д.Сумъяабазар: Тавантолгойг хуваасан асуудал огт байхгүй

УУХҮ-ийн сайд Д.Сумъяабазар уул уурхайн бүс нутагт ажиллаж, бүтээн ...

2019 оны 08 сарын 21, 10 цаг 59 минут
Төсөл сайн бол хөрөнгө оруулагчид бэлэн

 Азийн "Давос” хэмээн дэлхийд хүлээн зөвшөөрөгддөг боао форум нь Ази ...

2019 оны 08 сарын 21, 10 цаг 53 минут
Нүүрсний олборлолт 40 хувиар нэмэгдсэн

 Монгол Улсын аж үйлдвэрийн салбарын үйлдвэрлэл 1.2 их наяд төгрөгөөр ...

2019 оны 08 сарын 21, 10 цаг 39 минут
Сүхбаатарын Эрдэнэцагаан сум сүйрлийн ирмэгт-4

Сүх жанжны нутагт хариуцлагагүй уул уурхай газар авч байгаль орчин ...

2019 оны 08 сарын 21, 09 цаг 42 минут
Зөвшөөрөлгүйгээр хайлуур жонш олборлож байжээ

 Дундговь аймгийн Мэргэжлийн хяналтын газар, Цагдаагийн газар хамтран ...

2019 оны 08 сарын 20, 17 цаг 37 минут
“Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн удирдлагууд хөгжлийн стратегиа танилцууллаа

“Эрдэнэс Монгол” ХХК-ийн удирдлагын баг мэдээлэл хийж, олон ...

2019 оны 08 сарын 20, 17 цаг 02 минут
2019 оны 08 сарын 20, 16 цаг 48 минут
Хамгийн баян орон хамгийн чухал нөөцгүй болох нь

 Дэлхийн хамгийн баян орнуудын нэг болох Саудын Арабыг тун аюултай ...

2019 оны 08 сарын 20, 15 цаг 38 минут
Борооны улмаас хадлан бэлтгэх ажил хойшлох төлөвтэй байна

2019 онд улсын хэмжээнд 361.0 мянган га-д үр тариа, үүнээс 337.0  ...

2019 оны 08 сарын 20, 14 цаг 12 минут
Архангай, Төв, Сэлэнгэ, Өмнөговь, Хэнтий аймаг дахь уул уурхайн компаниудын зөвшөөрлийг цуцал

Улсын Онцгой комиссын өргөтгөсөн хурал Төрийн ордонд болж, Монгол Улсын ...

2019 оны 08 сарын 20, 13 цаг 05 минут
“ЭРДЭНЭС ТАВАНТОЛГОЙ МАЙНИНГ” ЗУРГААН ЗАХИРАЛ,16 ХЭЛТЭСТЭЙ АЖИЛЛАНА

Өнгөрсөн баяр наадмын урд өдөр Засгийн газраас  “Эрдэнэс ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 59 минут
Австрали улс нүүрстэй хамт хорт хий экспортолдог

 Австралийн өсөн дэвжиж буй нүүрсний аж үйлдвэр дэлхийд гуравт ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 51 минут
Уурхайчдын барьцаанд орсон урагшгүй албатуудын МЭДЭГДЭЛ!!!

 Ерөнхий сайд У.Хүрэлсүх "Эко системийг устгаж буй гэмт хэрэгтнүүдтэй ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 34 минут
1072 хувьцааны данс нээх заавар

 "Эрдэнэс Тавантолгой” компанийн хувьцааг 2 511 000 иргэн эзэмшдэг. ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 27 минут
Оюутолгойн шалгалтын баримтуудыг Засгийн газар татаж авчээ

Эрх баригч намынхан Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөд улайрч Оюутолгойн асуудлыг ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 10 минут
Монгол “мартсан” ч, Москва сонирхоод эхэлсэн Төмөр замын дарга Д.Жигжиднямаагийн “төгрөгийн хэрэг”-2

 Дамдинсүрэнгийн Жигжиднямаа нь 1965 онд Улаанбаатар хотод төрсөн. ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 05 минут
Оюутолгойн шалгалтын баримтуудыг Засгийн газар татаж авчээ

 Эрх баригч намынхан Үндсэн хуулийн өөрчлөлтөд улайрч Оюутолгойн ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 01 минут
“Рио тинто”-гийн хагас жилийн тайлан дахь Оюутолгой

Дэлхийн уул уурхайн хамгийн том олборлогч, Оюутолгойн зэс, алтны ордод ...

2019 оны 08 сарын 20, 12 цаг 00 минут
4 өрөө байрны үнээр ТӨХК-ийг хувьчилж авсан түүх буюу “Хөтөл” ХХК...

Хөгжлийн банкнаас зээл аваад төлөлгүй “луу унжсан” томоохон ...

2019 оны 08 сарын 20, 11 цаг 50 минут

Санал асуулга

Тавантолгойн хувьцааг иргэдэд бэлнээр тараах нь зөв үү?

Зөв
Буруу
Мэдэхгүй

 
Ханшийн мэдээ
Гадаад хувьцаа
Нью йоркын хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
BHP Billiton
Ivanhoe Mines
90.53
23.3
1.44
0.00
Австралийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
General Mining Corp
Aspire Mining Limited
0.145
0.52
0.00
-0.02
Лондонгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Petro Matd Limited
polo Resources Limited
123.5
5.4
0.00
0.02
Хонконгийн хөрөнгийн бирж
Нэр Хаалт Өөрчлөлт
Mongolian Mining Corporation
Mongolia Energy
9.59
1.14
0.00
-0.06
Торонтогийн хөрөнгийн бирж
 
Шинэ бүтээл

"Монголын Геологийн есөн эрхэм" номын нээлт боллоо
Металлын ханшийн мэдээ
Нүүрсний ханшийн мэдээ
Уул уурхайн ТОП 25 компани